RIS323432 Haal de klimaattop naar Den Haag bijlage

07-10-2025, 15:23

Landen moeten klimaat beschermen, oordeelt Internationaal Gerechtshof in baanbrekende uitspraak

Nieuws

Sport

Live

AFP

Klimaat NOS Nieuws • Woensdag 23 juli, 17:21

Landen moeten klimaat beschermen, oordeelt Internationaal Gerechtshof in baanbrekende uitspraak Sven Schaap

redacteur Klimaat

Landen moeten het klimaat beschermen om burgers zo een schone, gezonde en duurzame leefomgeving te garanderen. Als ze dat niet doen door gebrekkig op te treden tegen de uitstoot van broeikasgassen, begaan ze volgens het internationaal recht mogelijk een onrechtmatige daad. Dat stelt het Internationaal Gerechtshof in Den Haag vast in een langverwacht advies over de klimaatverplichtingen van landen. Als landen tekortschieten in het nakomen van klimaatverplichtingen, zouden andere landen die te maken krijgen met de gevolgen van klimaatverandering herstelbetalingen kunnen eisen, stelt het gerechtshof. Daarmee zet het hof dus in feite de deur op een https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2576135-landen-moeten-klimaat-beschermen-oordeelt-internationaal-gerechtshof-in-baanbrekende-uitspraak

1/4

07-10-2025, 15:23

Landen moeten klimaat beschermen, oordeelt Internationaal Gerechtshof in baanbrekende uitspraak

kier voor hoge claims voor herstelbetalingen door landen die het slachtoffer zijn van klimaatverandering. Het hof noemt een schone, gezonde en duurzame leefomgeving een mensenrecht. Zonder adequaat op te treden tegen klimaatverandering brengen landen die omgeving in gevaar. Ook is zo'n omgeving wat het hof betreft een voorwaarde voor andere mensenrechten.

De boodschap van het hof is: ongeacht of je nou klimaatverdragen hebt getekend, je moet wat doen tegen klimaatverandering — Laura Burgers, klimaatjurist

Hoewel het advies van het hof niet bindend is, zijn alle harde vaststellingen over de juridische verantwoordelijkheid om klimaatverandering tegen te gaan baanbrekend. Bovendien zien VN-landen dit advies als richtinggevend. Ieder woord in het advies zal door klimaatjuristen en regeringen op een goudschaaltje worden gewogen, en kan dienen als een nieuw aanknopingspunt voor toekomstige klimaatzaken en onderhandelingen.

Ook rol voor VS De impact van de uitspraak zal groot zijn, vertelt klimaatjurist Laura Burgers van de Universiteit van Amsterdam. "De boodschap van het Internationaal Gerechtshof is: ongeacht of je nou klimaatverdragen hebt getekend, je moet wat doen tegen klimaatverandering." Het gerechtshof zegt dat de klimaatverplichtingen niet alleen voortkomen uit mensenrechtenverdragen en klimaatverdragen, maar ook uit het internationaal gewoonterecht. "Dat is heel belangrijk, want als je geen partij bent bij bijvoorbeeld het Parijs-akkoord, zoals de VS, dan ben je nog steeds eraan gehouden dat je het jouwe moet doen om klimaatverandering te voorkomen." Dat geldt bovendien ook voor landen die überhaupt het Parijs-akkoord van 2015 niet hebben ondertekend. "Wat daarin staat kun je hiermee dus wel ongeveer beschouwen als leidend voor de vraag of je aan je verplichtingen hebt voldaan of niet", zegt Burgers.

Korte metten Het hof stelde verder vast dat de klimaatdoelen van landen die het akkoord van Parijs hebben ondertekend steeds weer van het hoogst mogelijke ambitieniveau moeten zijn. https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2576135-landen-moeten-klimaat-beschermen-oordeelt-internationaal-gerechtshof-in-baanbrekende-uitspraak

2/4

07-10-2025, 15:23

Landen moeten klimaat beschermen, oordeelt Internationaal Gerechtshof in baanbrekende uitspraak

Geïndustrialiseerde landen, waaronder dus EU-landen, hebben bovendien de verplichting om een voortrekkersrol op zich te nemen. Met het 500 pagina's tellende advies, waarvan rechter Yuji Iwasawa een samenvatting voorlas, verzet het hof zich expliciet tegen het vaak opgevoerde idee dat er ruimte bestaat om de nationale bijdrage aan een oplossing van het klimaatprobleem vrijwillig in te vullen, en niet aangesproken te kunnen worden op doelen die tekortschieten. Het advies maakt het daarmee lastiger voor landen om hun verantwoordelijkheden te ontduiken, iets wat landen vaak proberen. In lijn met wat VN-klimaatpanel IPCC heeft vastgesteld, beschrijft het hof klimaatverandering als een "urgente en existentiële dreiging". Vanwege de ernst van het klimaatprobleem vindt het hof dat landen de controle op hun alsmaar weer ambitieuzere klimaatdoelen zeer zorgvuldig moet laten verlopen. Ook moeten ze daar transparant over rapporteren.

Vanuatu De zaak, een initiatief van de laaggelegen kleine eilandstaat Vanuatu, geldt als de grootste klimaatzaak ooit. Meer dan 130 landen steunden het verzoek aan het Internationaal Gerechtshof in Den Haag om vast te stellen welke verplichtingen landen hebben om klimaatverandering tegen te gaan, en wat de juridische gevolgen zijn als zij tekortschieten.

NOS

Vanuatu

https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2576135-landen-moeten-klimaat-beschermen-oordeelt-internationaal-gerechtshof-in-baanbrekende-uitspraak

3/4

07-10-2025, 15:23

Landen moeten klimaat beschermen, oordeelt Internationaal Gerechtshof in baanbrekende uitspraak

Dat van alle mogelijke landen juist het kleine Vanuatu de zaak aanhangig heeft gemaakt, is niet toevallig. De kwetsbare eilandengroep in de Stille Oceaan heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld als een symbool van de gevolgen van klimaatverandering. Vanuatu neemt het, net als andere eilandstaten, in de klimaatdiplomatie vaak luid op voor de zwakste landen die het ingrijpendst worden getroffen door klimaatverandering. Ook door de verwoestender wordende cyclonen in de regio en de dreiging van zeespiegelstijging speelt de kleine republiek in de beeldvorming vaak een grote rol.

Nederland: meer aandacht nodig voor rechten klimaatvluchteling

Vanuatu wil dat klimaatschade wordt hersteld: 'Wij zien gevolgen van klimaatcrisis'

'Grootste klimaatzaak ter wereld' vandaag voor Internationaal Gerechtshof

Collectie

Klimaat Buitenland

https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2576135-landen-moeten-klimaat-beschermen-oordeelt-internationaal-gerechtshof-in-baanbrekende-uitspraak

4/4