RIS323412 Bijlage 2
Tekst van het document
ETHOS-TELLING VAN DAK- EN THUISLOOSHEID
REGIO DEN HAAG
Onderzoeksrapportage
REGIO DEN HAAG
Colofon De ETHOS-telling is een initiatief van Hogeschool Utrecht en Kansfonds
Uitvoering: Hogeschool Utrecht, lectoraat Wonen en Welzijn
Auteurs: Dr. Gercoline van Beek, Annabel Scheepers MSc, Marte Kuijpers MSc, dr. Marjam Smeekens, Martine Zanen MSc, drs. Dorieke Wewerinke en dr. Sandra Schel
Met dank aan: Robin Heijna MSc, dr. ir. Anke van Gorp, Pien de Jonge MSc, Ronja Bruijns-Shoblak, dr. Esther van Eijk, Lincy Scholten MSc, Iris van 't Wout MSc, Desi van Roon MSc, Fraukje Coopmans MSc, ing. Rins Rutgers, Aline Korver MA en dr. Lia van Doorn
Met medewerking van: Regio Den Haag Regionale coördinatie door Agnes Troost In samenwerking met Ronald Ruigrok, Jet Huugen, Hanna Hekkert en Sophie van Niekerk
In samenwerking met: KU Leuven, LUCAS: dr. Koen Hermans, Nana Mertens MA en Evelien Demaerschalk MSc
Financier: Kansfonds, coördinatie door Willem van Sermondt, Esther Vogel en Eva Mos Dioraphte Fonds 1818
Datum publicatie: 8 oktober 2025
Bronvermelding bij gebruik van deze rapportage: Van Beek, G., Scheepers, A., Kuijpers, M., Smeekens, M.V., Zanen, M., Wewerinke, D., & Schel, S. (2025). ETHOS-telling van dak- en thuisloosheid in regio Den Haag. Hogeschool Utrecht.
Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding
1
Het aantal dak- en thuisloze personen in regio Den Haag Ingevulde vragenlijsten Aantal dak- en thuisloze personen
3 4
ETHOS-Light categorieën Noodopvang Tijdelijke opvang Instelling Niet-conventionele woonruimte Bij familie, vrienden of derden Woning met dreigende huisuitzetting Verblijfplaats twee weken voorafgaand aan teldag Verblijfplaats per gemeente
7 8 9 10 11 12 13 14
De profielkenmerken van de getelde dak- en thuisloze mensen Gender Leeftijd Nationaliteit, verblijfsstatus en geboorteland Samenstelling huishouden Inkomstenbronnen Gezondheidsproblemen Instellingsverleden Duur van dak- en thuisloosheid Aanleidingen voor verlies van woonzekerheid Actieve begeleiding Briefadres
15 15 16 17 17 18 18 19 20 21 21
Conclusies
22
Referenties
25
Bijlage 1: Deelnemende organisaties
26
Inleiding
REGIO DEN HAAG
Aanleiding voor de telling Om beter zicht te krijgen op de aard en omvang van dak- en thuisloosheid voerde Hogeschool Utrecht in samenwerking met Kansfonds in 2025 voor de derde keer de ETHOS-telling uit. Hierbij werd gebruik gemaakt van een voor Nederland relatief nieuwe definitie van dakloosheid, de ETHOS-Light classificatie, en van een nieuwe telmethode. Dit rapport bevat de resultaten van de telling die plaatsvond op 8 april 2025 in regio Den Haag. De telling is uitgevoerd in nauwe samenwerking met de gemeenten die onderdeel uitmaken van deze regio: gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer.
Het onderzoeksteam van Hogeschool Utrecht wordt ondersteund door het onderzoeksteam van de Katholieke Universiteit Leuven, dat de toegepaste telmethode heeft ontwikkeld onder leiding van prof. dr. Koen Hermans. De universiteit past de telmethode sinds 2020 met succes toe in een groot aantal Belgische regio’s. Met toestemming van de Katholieke Universiteit Leuven past Hogeschool Utrecht de methode dit jaar voor de derde keer toe in Nederland.
Met het uitvoeren van de telling geven de gemeenten in regio Den Haag, Hogeschool Utrecht en Kansfonds een impuls aan het in kaart brengen van dak- en thuisloosheid in Nederland. De betrokken gemeenten hebben de ambitie om dak- en thuisloosheid in hun regio gedegen aan te pakken. Zij willen beleid gericht op preventie en aanpak van dakloosheid baseren op concrete cijfers en profielkenmerken van dak- en thuisloze mensen in hun regio.
ETHOS-Light classificatie De ETHOS-Light classificatie wordt binnen de Europese Unie en door vooraanstaande onderzoekers in Europa gezien als de best onderbouwde manier om dakloosheid te meten (Edgar, 2012; Baptista & Marlier, 2019). ETHOS staat voor ‘European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’ en definieert dakloosheid als een gebrek aan volwaardige huisvesting. De brede ETHOS classificatie bestaat uit dertien operationele categorieën die een onvolwaardige huisvestingssituatie beschrijven. Deze zijn onderverdeeld in vier conceptuele categorieën: dakloosheid, thuisloosheid, onveilige huisvesting en onbehoorlijke huisvesting (FEANTSA, 2005). Voor het meten van dakloosheid werd in 2006 een afgeslankte versie geïntroduceerd: ETHOS-Light (zie kader). Deze versie omvat zes van de dertien categorieën van de brede ETHOS classificatie en geldt als een minimale classificatie van dakloosheid. Alle mensen die geen eigen (t)huis hebben kunnen hiermee in beeld worden gebracht (FEANTSA, 2018).
1
Inleiding
REGIO DEN HAAG
De ETHOS-definitie sluit goed aan bij het feit dat de verblijfssituatie van dakloze mensen vaak wisselt. Mensen verblijven bijvoorbeeld (noodgedwongen) afwisselend tijdelijk bij vrienden, in nietconventionele woonruimten, in de noodopvang voor dakloze mensen of op straat (Schel et al., 2023). Uit onderzoek blijkt ook dat een huisuitzetting een belangrijke route is naar dakloosheid (Al Shamma et al., 2015). Om die reden voegen wij, in navolging van het onderzoeksteam van de Katholieke Universiteit Leuven een zevende categorie aan de classificatie toe: mensen die hun woning binnen een maand moeten verlaten zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting (Hermans et al., 2021). Met de ETHOS-Light definitie kan naast zichtbare dakloosheid ook verborgen dakloosheid in beeld worden gebracht, met name onder mensen die verblijven bij familie, vrienden of derden en onder mensen die verblijven in een niet-conventionele woonruimte, zoals een auto, stacaravan, schuur of woning zonder basisvoorzieningen.
Mensen die verblijven in de openbare ruimte
ETHOS-Light
Mensen die verblijven in de noodopvang voor dakloze mensen
Mensen die verblijven in de tijdelijke opvang voor dakloze mensen
Mensen die binnen een maand na de teldag een instelling verlaten zonder passende vervolghuisvesting en mensen die langer in een instelling verblijven wegens gebrek aan passende vervolghuisvesting Mensen die verblijven in niet-conventionele woonruimten vanwege een gebrek aan passende huisvesting (zoals auto, kraakpand, vakantiewoning) Mensen die noodgewongen tijdelijk verblijven bij familie, vrienden of derden vanwege een gebrek aan passende huisvesting Mensen met een dreigende huisuitzetting die hun woning binnen een maand na de teldag moeten verlaten, zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting
2
Ingevulde vragenlijsten
REGIO DEN HAAG
TELDAG: 8 APRIL 2025 Aantal deelnemende organisaties: 95
Veel verschillende organisaties hebben meegedaan aan de telling, zoals: zorg- en hulpverleningsorganisaties,
welzijnsorganisaties,
onderwijsinstellingen,
bibliotheken,
opvangvoorzieningen voor dak- en thuisloze mensen, gemeenten en overheidsdiensten, (zorg-)instellingen, religieuze en diaconale organisaties, belangenbehartigerspartijen en lokale maatschappelijke initiatieven.
Voor iedere dak- of thuisloze persoon die een telorganisatie in beeld heeft, is een vragenlijst ingevuld. 90 organisaties vulden in totaal 7.313 vragenlijsten in. Daarnaast waren er 5 organisaties die meededen aan de telling, maar aangaven niemand in beeld te hebben op de teldag.
De
onderzoekers verwijderden 524 dubbeltellingen en 659 vragenlijsten waarbij niet was voldaan aan de voorwaarden van de telling. 172 vragenlijsten zijn samen met de dak- of thuisloze persoon ingevuld, de overige vragenlijsten zijn ingevuld door professionals werkzaam
bij
een
telorganisatie.
De
meeste
organisaties reageerden positief op het verzoek om mee te tellen. De volgende organisaties hadden mogelijk wel dak- en thuisloze personen in beeld, maar namen niet deel aan de telling: vakantieparken,
enkele
onderwijsinstellingen.
campings,
woningcorporaties
Daarnaast
hebben
en
lokale
partijen in gemeente Zoetermeer niet of beperkt meegeteld.
Diverse organisaties hebben met elkaar afgestemd wie welke mensen zouden tellen. Dit werd gedaan om de tijdsinvestering van het tellen zoveel mogelijk te beperken.
3
Aantal dak- en thuisloze personen
REGIO DEN HAAG
Verblijfplaats nacht van 7 op 8 april 2025
83 11 106 26
5.301 945
186 35
In een andere regio
220 14
Gemeente verblijf 7-8 april onbekend*
99 21 94 60
Aantal volwassenen = Aantal kinderen =
6.089 1.112
*Van de door het COA geregistreerde personen is niet bekend in welke gemeente zij binnen de regio verblijven. Daarom zijn ze bij onbekend opgeteld.
Regionale context bij de cijfers
01 02 03
In centrumgemeente Den Haag zijn veel voorzieningen met een regionale functie voor dak- en thuisloze mensen, waaronder ook voorzieningen voor mensen zonder geldige verblijfsstatus. Dit is een verklaring voor het relatief hoge aantal getelde personen in Den Haag. Er zijn relatief veel kinderen in gemeente Rijswijk geteld vanwege de opvang van gezinnen in een hotel. Lokale partijen in gemeente Zoetermeer hebben niet of beperkt meegeteld. In de gehele regio Den Haag geldt dit ook voor campings, vakantieparken, enkele woningcorporaties en onderwijsinstellingen.
4
Aantal dak- en thuisloze personen
7.201
getelde dak- of thuisloze personen
6.089
1.112
volwassenen
kinderen
REGIO DEN HAAG 59%
<1%
man
anders
34%
6%
vrouw
onbekend
IN EEN SITUATIE VAN DAK- OF THUISLOOSHEID 7.201 MENSEN In de nacht van 7 op 8 april 2025 zijn in totaal 7.201 dak- en thuisloze personen geteld in regio Den Haag. We telden 6.089 dak- of thuisloze volwassenen en 1.112 minderjarige kinderen. Het merendeel van hen verblijft bij familie, vrienden of derden (36%) en in nietconventionele woonruimten (24%).
3.578 MANNEN 59% van de getelde volwassen personen is man. Zij verblijven voornamelijk bij familie, vrienden of derden (43%), in niet-conventionele woonruimten (19%), in de tijdelijke opvang (12%) of in de openbare ruimte (12%). De meeste dak- en thuisloze mannen zijn tussen de 28 en 39 jaar oud (30%).
2.094 VROUWEN 34% van de getelde volwassen personen is vrouw. Zij verblijven voornamelijk bij familie, vrienden of derden (34%), in niet-conventionele woonruimten (32%) of in de tijdelijke opvang (21%). De meeste dak- en thuisloze vrouwen zijn tussen de 28 en 39 jaar oud (32%)
1.112 KINDEREN
In totaal zijn er 1.112 minderjarige dak- en thuisloze kinderen geteld, waarvan 41 kinderen alleenstaand verblijven in een situatie van dak- of thuisloosheid en 1.071 kinderen samen met één of meerdere ouders. Tevens zijn er 1.682 kinderen geteld die niet zelf dak- of thuisloos zijn, maar van wie ten minste één ouder wel dak- of thuisloos is. 57 van de getelde personen zijn zwanger op de teldag.
1.723 JONGEREN
1.723 jongeren (18-27 jaar) zijn dak- of thuisloos. Zij vormen meer dan een kwart van de getelde dak- en thuisloze personen (24%). Jongeren zijn meestal alleenstaand zonder partner en kinderen (64%) en verblijven vooral bij familie, vrienden of derden (34%) of in de tijdelijke opvang voor dakloze mensen (42%).
5
Aantal dak- en thuisloze personen ETHOS-Light classificatie
REGIO DEN HAAG Volwassenen # 6.089
Mannen* # 3.578
Vrouwen # 2.094
Kinderen # 1.112
1
In de openbare ruimte
500 (8%)
413 (12%)
70 (3%)
5 (<1%)
2
In de noodopvang voor dakloze mensen
356 (6%)
260 (7%)
91 (4%)
-
3
In de tijdelijke opvang voor dakloze mensen
869 (14%)
417 (12%)
439 (21%)
353 (32%)
4
In een instelling
402 (7%)
130 (4%)
27 (1%)
30 (3%)
5
In een niet-conventionele woonruimte (garage, (sta)caravan, kraakpand, ...)
1.394 (23%)
689 (19%)
678 (32%)
363 (33%)
6
Bij familie, vrienden of derden
2.324 (38%)
1.547 (43%)
707 (34%)
301 (27%)
+
In een woning met dreigende huisuitzetting
87 (1%)
38 (1%)
33 (2%)
53 (5%)
Verblijfssituatie onbekend op teldag, dak- of thuisloosheid bevestigd gedurende de twee weken voor de teldag
157 (3%)
84 (2%)
49 (2%)
7 (<1%)
*Het aantal getelde personen met een andere of onbekende genderidentiteit is hier niet weergegeven. Dit verklaart waarom het totaal aantal mannen en vrouwen niet optelt tot het totaal aantal personen.
In de rest van deze rapportage worden alleen de resultaten voor de getelde volwassen personen weergegeven, tenzij anders vermeld.
6
Noodopvang
REGIO DEN HAAG Volwassenen # 356
%
Nachtopvang (bv. Stichting KesslerPerspectief locatie Delagoa)
99
28%
Dag- en nachtopvang (bv. Stichting KesslerPerspektief locaties TeZamen & Schenkweg, project PERSPEKTYWA)
125
35%
Winteropvang (bv. Permanente winteropvang)
107
30%
Anders
6
2%
Onbekend
19
5%
Noodopvang voor dakloze mensen
We telden in totaal 356 volwassenen (6%) die in de noodopvang voor dakloze mensen verblijven. Daarvan verblijven 6 volwassenen in een andere type noodopvang dan hierboven weergegeven, zoals een locatie van het Leger des Heils of Stichting KesslerPerspectief.
7
Tijdelijke opvang
REGIO DEN HAAG Volwassenen # 869
%
Algemene 24 uurs opvang voorziening voor dakloze mensen (bv. Herstart, Ad van Emmenes & Greencards Leger des Heils, Zamenhof KesslerPerspectief, LHBTIQA+-opvang Le Refuge)
256
29%
Jongerenwoningen Leger des Heils
67
8%
Jongerenopvang (bv. Jongerennachtopvang meiden en jongens Leger des Heils, Kamers met Aandacht, LHBTQIA+-opvang Le Refuge)
48
6%
Doorstroomwoningen (bv. Henri Faasdreef, Willem Dreeshuis (Morsestraat 19))
111
13%
Vrouwen-/veilige opvang (bv. Zij aan zij Leger des Heils, opvanglocaties Arosa huiselijk geweld, SHOP prostitutie opvang)
94
11%
Gezinsopvang (bv. Gapph locaties Kritzingerstraat 12-14, Da Costastraat 42, Nieuwelaantjes 46, opvangwoningen Stichting noodopvang Haaglanden)
215
25%
Anders
27
3%
Onbekend
51
6%
Tijdelijke opvang voor dakloze mensen
Er verblijven in totaal 869 volwassenen (14%) in een tijdelijke opvangvoorziening voor dakloze mensen. Daarvan verblijven 27 personen in een ander type tijdelijke opvang dan hierboven weergegeven, zoals een tijdelijk woonproject voor studerende jonge moeders, voorportaal voor beschermd wonen, een pauzeplek of een tijdelijke verblijfslocatie voor bijzondere doelgroepen.
8
Instelling
REGIO DEN HAAG 72%
10%
verblijft langer wegens gebrek aan passende vervolghuisvesting
verlaat binnen een maand de instelling zonder passende vervolghuisvesting
38%
23%
asielzoekerscentrum # 153
jeugdzorgvoorziening # 94
9%
5%
gevangenis # 38
2% instelling voor verslavingszorg # 10
GGZinstelling # 22
12% beschermd wonen # 48
5% forensisch psychiatrische instelling # 20 #10
2%
<1%
algemeen ziekenhuis
revalidatiecentrum
# 8
# 1
In totaal verblijven 402 volwassenen (7%) in een instelling. Daarvan verblijven 6 personen in een ander type instelling dan hierboven weergegeven, zoals in een kliniek (niet nader gespecificeerd). Voor 2 personen is deze informatie onbekend.
9
Niet-conventionelewoonruimte woonruimte Niet-conventionele 32%* hotel/B&B # 447
8% illegale onderhuur
REGIO DEN HAAG 4%
3%
auto
antikraakwoning
# 58
# 40
# 112
2%
1%
(sta)caravan/ camping
1%
1%
boot
bedrijfspand
# 26
# 19
# 17
garage/ schuur # 15
<1%
<1%
<1%
vakantiewoning /vakantiepark
camper / busje
# 11
# 8
<1% kraakpand # 12
woning zonder basisvoorzieningen # 8
In totaal verblijven er 1.394 (23%) volwassenen in een niet-conventionele woonruimte. Daarvan verblijven 38 volwassenen in een ander type niet-conventionele woonruimte dan hierboven weergegeven, zoals in een moskee, tuinhuisje, kelderbox, koffiehuis, container, bunker of een vrachtwagen. Van 583 personen (42%) is niet bekend in welk type niet-conventionele woonruimte ze verblijven. *In de regio Den Haag wordt, in het kader van noodopvang, voorzien in de opvang van dak- en thuisloze personen en gezinnen in door gemeenten gefinancierde hotels of hotelkamers. Aangezien de feitelijke leefsituatie bij het hanteren van de ETHOS-Light classificatie leidend is, tellen we noodopvang in hotels mee onder niet-conventionele woonruimten (ETHOS-Light 5).
10
Bij familie, vrienden of derden
REGIO DEN HAAG
Van de getelde dak- en thuisloze mensen verblijven 2.324 volwassenen (38%) bij familie, vrienden of derden wegens gebrek aan passende huisvesting. Onderstaande tabel geeft het percentage volwassenen weer dat al dan niet stond ingeschreven op dit verblijfadres.
Wel ingeschreven op verblijfadres
6%
# 150
Niet ingeschreven op verblijfadres
69%
Onbekend
25%
0
10
# 1.603
# 571
20
30
40
50
60
70
11
Woning met dreigende huisuitzetting
REGIO DEN HAAG
Op 8 april 2025 hebben 87 volwassenen (1%) te maken met een dreigende huisuitzetting: zij moeten binnen een maand na de teldag hun woning verlaten zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting. Er konden meerdere redenen voor huisuitzetting worden gegeven. Deze staan weergegeven in onderstaande tabel. Voor 15 personen (17%) werd een andere reden voor dreigende huisuitzetting genoemd dan hieronder weergegeven, waaronder het verkopen van de woning door de eigenaar. In 51% van de situaties betreft het een uitzetting uit een sociale huurwoning van een woningcorporatie, bij 30% een particuliere huurwoning en bij 1% een koopwoning. Bij 17% van de huisuitzettingen is het type woning onbekend. Huurachterstand
34%
Overlast
# 30
# 7
8%
Sloop/renovatie
17%
Drugs- en/of wapenvondst
1% # 1
Gedwongen verkoop koopwoning
1% # 1
# 15
Onbewoonbaarheids- of ongeschiktheidsverklaring 2% # 2 Huurcontract is verlopen
6%
Huurcontract verloopt binnen de maand na de teldag
5%
Verplicht vertrekken door beëindiging omklapcontract
1%
0
# 5 # 4 # 1
5
10
15
20
25
30
35
12
Verblijfplaats twee weken voorafgaand aan de teldag
REGIO DEN HAAG
Naast de verblijfssituatie in de nacht van 7 op 8 april 2025 is ook de verblijfssituatie tijdens de twee weken voorafgaand aan de teldag in kaart gebracht. Dit geeft zicht op de dynamiek van dak- en thuisloosheid in de regio. Aangezien de verblijfssituatie van dak- of thuisloze mensen kan wisselen (mensen verblijven bijvoorbeeld vaak afwisselend in de openbare ruimte, in de noodopvang en bij familie, vrienden of derden) konden per persoon meerdere verblijfssituaties worden aangegeven in de twee weken voorafgaand aan de teldag. Dit verklaart waarom deze aantallen hoger kunnen zijn dan de aantallen op de teldag zelf.
ETHOS-Light classificatie
Aantal volwassenen op de teldag
Aantal volwassenen twee weken voor de teldag
1
In de openbare ruimte
500
600
2
In de noodopvang voor dakloze mensen
356
571
3
In de tijdelijke opvang voor dakloze mensen
869
881
4
In een instelling
402
418
5
In een niet-conventionele woonruimte (garage, (sta)caravan, kraakpand, ...)
1.394
1.566
6
Bij familie, vrienden of derden
2.324
3.064
+
In een woning met dreigende huisuitzetting
87
140
Persoon was niet dak- of thuisloos in de 2 weken voorafgaand aan de teldag
-
44
Verblijfssituatie onbekend, dak- of thuisloosheid bevestigd
157
175
13
In de noodopvang voor dakloze mensen
In een tijdelijke opvang voor dakloze mensen
In een instelling
In een niet-conventionele woonruimte
Bij familie, vrienden of derden
In een woning met dreigende huisuitzetting
Verblijfssituatie onbekend, dakof thuislossheid bevestigd
Totaal aantal volwassenen +kinderen
Gemeente Den Haag
471
353
839
166
1.272
1.990
73
137
5.301 +945
1,10%
Gemeente LeidschendamVoorburg
2
0
5
1
14
82
2
0
106 +26
0,17%
Gemeente Rijswijk
5
0
5
6
53
21
2
2
94 +60
0,25%
Gemeente Wassenaar
3
0
0
6
9
62
2
1
83 +11
0,34%
Gemeente Zoetermeer
6
0
6
10
15
54
7
1
99 +21
0,09%
Gemeente buiten regio Den Haag
8
2
12
58
24
76
1
5
186 +35
-
Onbekend*
5
1
2
155
7
39
0
11
220 +14
-
Totaal
500
356
869
402
1.394
2.324
87
157
6.089 +1.112
0,83%
% van aantal inwoners in de gemeente
In de openbare ruimte
per 1.000 inwoners
REGIO DEN HAAG
Verblijfplaats per gemeente
*Van de door het COA geregistreerde personen is niet bekend in welke gemeente zij binnen de regio verblijven. Daarom zijn ze bij onbekend opgeteld.
14
Profielkenmerken
REGIO DEN HAAG
Naast de verblijfplaats is ook gevraagd naar de profielkenmerken van de dak- of thuisloze persoon. De profielkenmerken zijn grotendeels gebaseerd op de professionele inschatting van de professionals van de tellende organisaties. Omdat vragen over profielkenmerken niet verplicht hoefden worden ingevuld of de informatie niet bekend was bij professionals, zijn deze niet altijd (volledig) ingevuld. Het percentage onbekend valt bij sommige profielkenmerken daarom relatief hoog uit. In deze gevallen is voorzichtigheid geboden bij het interpreteren van de cijfers.
Gender
59%
34%
<1%
man
vrouw
non-binair
# 3.578
# 2.094
# 10
<1%
19,5%
<1%
6%
trans(gender)
12,2% anders
onbekend
# 25
# 5
# 377
19,1%
Leeftijd # 1.831 # 1.723
25
20
# 1.254 # 1.112 15
# 865 10
# 325 5
# 91
0
15%
24%
25%
17%
12%
5%
1%
0-17 jaar
18-27 jaar
28-39 jaar
40-49 jaar
50-59 jaar
60-69 jaar
70 of ouder
15
Profielkenmerken
REGIO DEN HAAG
Nationaliteit In totaal zijn er onder de getelde dak- en thuisloze volwassenen 93 verschillende nationaliteiten geteld.
RNI 46%
<1%
11%
Nederlandse nationaliteit
Nederlands, uitgeschreven uit het BRP, daarom registratie RNI
EU-burger
# 2.820
# 640
# 23
STAATLOOS 10%
<1%
33%
burger van buiten de EU
staatloos
# 616
# 4
onbekend # 1.986
Verblijfstatus
# 2.606
8%
18%
43%
30%
permanent verblijfsrecht
tijdelijk verblijfsrecht
in procedure en/of onwettig verblijf
onbekend
# 210
# 478
# 1.127
# 791
Geboorteland Top 5 geboortelanden
31%
4%
3%
3%
2%
Nederland
Polen
Marokko
Bulgarije
Suriname
# 1.915
# 272
# 179
# 174
# 125
16
Profielkenmerken
REGIO DEN HAAG
Samenstelling huishouden Het huishouden bestaat uit mensen (familieband of partner) met wie de persoon op dit moment samenleeft in een situatie van dak- of thuisloosheid. Hieronder zijn de meest voorkomende resultaten weergegeven. Daarnaast verblijven er 80 personen samen met hun ouder(s) en 10 personen samen met hun ouder(s) en kind(eren) in een situatie van dak- of thuisloosheid. Voor 38 personen (1%) gaat het om een ander familieverband. Voor 1.328 personen is deze informatie onbekend.
64%
2%
alleenstaand zonder kind(eren)
met partner zonder kind(eren)
# 3.862
# 97
9%
2%
alleenstaand met kind(eren)
met partner met kind(eren)
# 528
# 146
Inkomstenbronnen Per persoon zijn er meerdere inkomstenbronnen mogelijk. Voor 55 getelde volwassenen zijn er andere inkomstenbronnen genoemd, namelijk het lenen van geld, eigen vermogen, alimentatie, blikjes verzamelen, deelname aan het project ‘het bouwdepot’ en jumbobonnen van de gemeente.
Vast of tijdelijk werk (inclusief ZZP’ers)
15%
Bijstandsuitkering
18%
9%9%
Leefgeld van een instelling
# 1.077
# 562
<1% # 24
Ziekte- of arbeidsongeschiktheidsuitkering
4%
6%
# 341
Daklozenuitkering
19%
Pensioen/AOW-uitkering
# 1.144
<1% # 59
Werkloosheidsuitkering
2%
# 90
Studiefinanciering
4%
# 213
Informeel inkomen
4%
# 239
Illegale activiteiten
<1% # 43
Geen inkomen
6%
Anders
# 367
<1% # 55
Onbekend
32%
0
5
10
15
# 1.937
20
25
30
35
17
Profielkenmerken
REGIO DEN HAAG
Gezondheidsproblemen Per
persoon
konden
meerdere
(vermoedelijke)
gezondheidsproblemen
worden
aangegeven. Bij een groot deel van de getelde volwassenen is niet bekend of er sprake is van gezondheidsproblemen, namelijk bij 3.195 personen (52%). 39 personen hebben andere gezondheidsproblemen (bv. gebitsproblemen, niet-aangeboren hersenletsel of ouderdomsklachten). Het is niet duidelijk of de genoemde gezondheidskenmerken als oorzaak of gevolg kunnen worden gezien in relatie tot (dreigende) dak- en thuisloosheid. Voorzichtigheid is daarom geboden bij het interpreteren van deze cijfers.
20%
14%
13%
(vermoeden van) mentale gezondheidsproblemen
langdurige lichamelijke gezondheidsproblemen # 443
(vermoeden van) verslaving # 793
# 1.193
6% (vermoeden van) (licht) verstandelijke beperking # 350
5%
15%
fysieke beperking
geen gezondheidsproblemen
# 275
# 903
Instellingsverleden
13%
6%
5%
verleden in een gevangenis
verleden in een jeugdzorgvoorziening
verleden in een psychiatrische voorziening
# 359
# 316
# 769
22% van de getelde volwassenen (1.348 personen) verbleef nooit in een van bovengenoemde instellingen. Of iemand op enig moment in een psychiatrische instelling, jeugdzorgvoorziening of gevangenis verbleef, is voor het meer dan de helft van de volwassen personen (51%) onbekend. De genoemde percentages zijn daarmee naar waarschijnlijkheid lager dan het werkelijke percentage personen dat op enig moment in een instelling verbleef.
18
Profielkenmerken
REGIO DEN HAAG
Duur van dak- en thuisloosheid # 1.841 30
*De personen die nog over huisvesting
25
beschikken, zijn de # 1.113
20
personen in een # 925
situatie van dreigende
# 851
15
huisuitzetting (verlies 10
# 376
# 374
6%
6%
# 522
van huisvesting binnen
5
18%
15%
14%
30%
9%
# 87
een maand na de
1%
teldag)
g*
d
ti n hu
O
isv
nb
es
ek
ng la of ar
og
ja
sn Er i
5 2-
en
er
ar
ar ja 2
ja 5
en nd aa m 4
1-
ar ja t1 to
aa m 4 2-
<
2
m
aa
nd
nd
en
en
0
19
Profielkenmerken
REGIO DEN HAAG Verschil aanleiding verlies van woonzekerheid versus oorzaken van dak- en thuisloosheid Per persoon is een inschatting gemaakt van de aanleidingen die direct hebben bijgedragen aan het verlies
van
woonzekerheid.
Belangrijk
om
te
benadrukken is dat het hierbij niet gaat om oorzaken van dak- en thuisloosheid. Bij oorzaken wordt gekeken naar bredere onderliggende persoonlijke en structurele factoren, zoals het gebrek aan betaalbare en passende huisvesting, of onvoldoende toegankelijke zorg en ondersteuning.
Aanleidingen voor verlies van woonzekerheid Per persoon konden meerdere aanleidingen voor verlies van woonzekerheid worden aangegeven. Hieronder worden de meestgenoemde aanleidingen uitgelicht. Voor 39% van de volwassenen (2.362 personen) is deze informatie 19,5% onbekend. 1,8%
12%
10%
8%
5%
conflict met familie/huisgenoten
relatiebreuk
huisuitzetting*
financiële problemen
# 609
# 517
# 321
# 707
5,9%
5,9%
5,9%
5% remigratie/ immigratie # 305
4%
4%
4%
4%
gedwongen verlaten van een woning**
psychische problemen
ontslag uit een instelling
verslaving
huiselijk geweld
# 240
# 250
# 245
# 232
# 279
5%
*
Redenen voor huisuitzetting waren overlast, huurschuld, drugshandel, woonfraude of de beëindiging van een omklapcontract.
** Het gedwongen verlaten van een woning vond plaats vanwege de verkoop van een woning, renovatie, de onbewoonbaarheid van de woning of het einde van de huurovereenkomst.
20
Profielkenmerken
REGIO DEN HAAG
Actieve begeleiding Bij 41% van de getelde dak- of thuisloze volwassenen is bekend dat ze actief begeleid worden door één of meerdere organisaties (2.473 personen). Actieve begeleiding is daarbij gedefinieerd als ‘minimaal één begeleidingscontact in de afgelopen maand’. Veel genoemde organisaties die actieve begeleiding bieden zijn Leger des Heils, Kessler Perspectief, gemeente Den Haag, Jeugd Interventie Team (JIT), stichting Jeugdformaat, stichting Barka, Straatconsulaat, SHOP, Parnassia en Limor.
Ja
Nee
41%
Actieve begeleiding
0
Onbekend
22%
20
38%
40
60
80
100
Briefadres Iets meer dan de helft van de getelde volwassenen beschikt over een briefadres (3.241 personen, 54%). Een briefadres 19,5% (ook wel1,8% een postadres genoemd) is een adres waar de overheid iemand zonder woonadres kan bereiken. De meeste mensen hebben een briefadres bij een van de deelnemende gemeenten, bij zorgorganisaties of bij familie, vrienden of derden.
Ja
Ja, maar onbekend waar
52%
Briefadres
0
20
Nee
2%
40
Onbekend
31%
60
16%
80
100
21
Conclusies
REGIO DEN HAAG
Dit jaar werd de ETHOS-telling voor het eerst in twee G4-steden uitgevoerd, namelijk in Den Haag (regio Den Haag) en Amsterdam (regio Amsterdam-Amstelland). Hun deelname is belangrijk, omdat bij professionals bekend is dat dakloosheid relatief vaker voorkomt in grote steden. Door ook in de grote steden te tellen, ontstaat een realistischer en representatiever beeld van de aard en omvang van dak- en thuisloosheid in Nederland. Dit is een belangrijke stap richting heldere en betrouwbare cijfers voor heel Nederland.
Op 8 april 2025 hebben 95 organisaties in totaal 7.201 dak- en thuisloze personen in beeld gebracht in regio Den Haag. Dit komt neer op 0,83% van de totale bevolking in de regio, wat betekent dat 1 op de 119 inwoners zich in een situatie van dak- of thuisloosheid bevindt. Vergeleken met andere regio’s in Nederland waar de ETHOS-telling is uitgevoerd is dit een zeer hoog percentage. Met vertegenwoordigers van de deelnemende organisaties en medewerkers van de deelnemende gemeenten reflecteerden we op de resultaten van de telling. Op basis van de cijfers en deze reflecties lichten we enkele conclusies uit.
01
Grote diversiteit aan dak- en thuisloze personen en leefsituaties De telling laat zien dat de groep dak- en thuisloze personen in regio Den Haag zeer divers is. Ongeveer twee derde van de getelde volwassenen is man, een derde is vrouw. Dak- en thuisloze personen zijn geteld in alle leeftijdscategorieën, variërend van jonge kinderen tot mensen van 70 jaar en ouder. Daarnaast werden in totaal 93 verschillende nationaliteiten geteld. De leefsituaties van dak- en thuisloze mensen zijn eveneens divers: de grootste groep volwassenen verblijft bij familie, vrienden of derden (38%), gevolgd door verblijf in een niet-conventionele woonplek zoals een auto, schuur, stacaravan of woning zonder basisvoorzieningen (23%). Het aandeel personen dat in de openbare ruimte of in een opvangvoorziening verblijft, bedraagt in totaal niet meer dan 28%. Dit doorbreekt het dominante beeld dat dak- en thuisloosheid vooral gaat om alleenstaande mannen met psychische- of verslavingsproblemen die op straat of in de opvang verblijven.
02 Hoewel mannen de grootste groep dak- en thuisloze mensen vormen, laat de telling zien dat ook Dak- en thuisloosheid treft ook veel vrouwen
vrouwen een belangrijk deel van deze groep uitmaken. In regio Den Haag zijn in totaal 2.094 dak- en thuisloze vrouwen geteld, wat overeenkomt met 34% van de volwassen personen. Opvallend is dat dit aandeel aanzienlijk hoger ligt dan eerdere statistieken suggereerden: volgens de landelijke schattingen van het CBS is 17% van de dakloze mensen vrouw (CBS, 2024). De leefsituaties van dak- en thuisloze vrouwen verschillen van die van mannen. Vrouwen verblijven relatief minder vaak in de openbare ruimte (3%) en in de noodopvang (4%). Zij verblijven voornamelijk bij familie, vrienden of derden (34%), in niet-conventionele woonruimten (32%) en in de tijdelijke opvang (21%). Vrouwen verblijven relatief vaak met kinderen in een situatie van dak- of thuisloosheid. De meerderheid van de alleenstaande daken thuisloze ouders is vrouw (84%). Daarnaast zijn 57 dak- of thuisloze vrouwen zwanger.
22
Conclusies
REGIO DEN HAAG
03 De telling laat zien dat dak- en thuisloosheid veel kinderen en jongeren treft. In totaal zijn er 1.112 Dak- en thuisloosheid treft veel kinderen en jongeren
dak- of thuisloze kinderen geteld (15% van de totale groep) en 1.723 jongeren van 18 tot 27 jaar (24%). Van de kinderen onder 18 jaar verblijven er 1.071 met hun ouder(s) in dak- of thuisloosheid, en 41 zonder ouder(s). Tevens zijn er 1.682 kinderen geteld die niet zelf dak- of thuisloos zijn, maar van wie ten minste één ouder wel dak- of thuisloos is. De meeste dak- en thuisloze kinderen verblijven in niet-conventionele woonruimten (33%), in een tijdelijke opvang (32%) of bij familie, vrienden of derden (27%). De meeste getelde jongeren zijn alleenstaand (70%). Zij verblijven vooral bij familie, vrienden of derden (43%) of in een tijdelijke opvang (18%).
04 Dak- en thuisloosheid komt niet alleen voor in centrumgemeente Den Haag, maar in alle gemeenten Dak- en thuisloosheid komt overal voor
van de regio, ook de kleinere. Het percentage dak- en thuisloze personen per gemeente varieert van 0,09% tot 1,10%. We zien in alle gemeenten een diversiteit aan leefsituaties van dak- en thuisloosheid. In de kleinere gemeenten verblijven relatief minder mensen in de openbare ruimte en in opvangvoorzieningen, en relatief meer mensen bij familie, vrienden of derden of in nietconventionele woonruimten, vergeleken met de grotere centrumgemeente. Lokale verschillen hangen samen met aanwezige voorzieningen en de mate waarin relevante organisaties zijn betrokken bij de telling.
05 De ETHOS-Light classificatie omvat ook mensen die langer dan nodig in een instelling verblijven, Instellingen worden noodgedwongen gebruikt als opvanglocaties
uitsluitend vanwege het ontbreken van passende huisvesting. De instelling fungeert in zulke gevallen feitelijk als opvanglocatie. In regio Den Haag komt dit voor bij instellingen zoals beschermd wonen, jeugdzorg, GGZ en asielopvang (AZC’s). In totaal verblijven 291 personen langer in een instelling vanwege gebrek aan passende huisvesting. Dit heeft grote impact op de levens van betrokkenen en vergroot de druk op instellingen. Professionals zien het tekort aan betaalbare en passende woonplekken als de belangrijkste oorzaak dat mensen onnodig lang in instellingen blijven.
06 In regio Den Haag zijn relatief veel dak- en thuisloze mensen zonder geldige verblijfsstatus en/of in Veel dak- en thuisloze mensen zonder geldige verblijfsstatus
procedure geteld, namelijk 1.127 personen, wat neerkomt op 19% van de totale groep volwassenen. Professionals geven aan dat de voormalige aanwezigheid van een Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) eraan bijdraagt dat deze mensen relatief goed in beeld zijn. Tegelijkertijd benadrukken zij dat het werkelijke aantal waarschijnlijk aanzienlijk hoger ligt, omdat lang niet alle daken thuisloze mensen zonder geldige verblijfsstatus in contact staan met hulpverlenende organisaties.
23
Conclusies
REGIO DEN HAAG
Het merendeel van de getelde mensen zonder geldige verblijfstatus verblijft in niet-conventionele woonruimten met precaire huurconstructies of bij vrienden, familie of derden. Volgens betrokken professionals is de samenstelling van de groep zeer divers. Zij wijzen erop dat het ontbreken van een geldige verblijfsstatus grote gevolgen heeft voor de bestaanszekerheid: toegang tot opvang, zorg en ondersteuning is vaak beperkt. Dit maakt hen een van de meest kwetsbare groepen binnen de populatie van dak- en thuisloze mensen.
24
Referenties
REGIO DEN HAAG
Referenties Al Shamma, S., Van Straatten, B., Boersma, S., Rodenburg, S., Van der Laan, J., Van de Mheen, D. & Wolf, J. (2015). Dakloze mensen in de vier grote steden: veranderingen in 2,5 jaar. Eindrapportage Coda-G4. Rotterdam: Instituut voor Verslavingsonderzoek.
Baptista, I., & Marlier, E. (2019). Fighting homelessness and housing exclusion in Europe: A study of national policies. European Social Policy Network (ESPN). European Commission.
Edgar, B. (2012). The ETHOS definition and classification of homelessness and housing exclusion. European Journal of Homelessness, 6, 219-226.
Centraal Bureau voor de Statistiek (2025). Dakloze mensen 18 tot 65 jaar, persoonskenmerken. CBS StatLine. Geraadpleegd op 2 september 2025, van https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85616NED.
FEANTSA. (2005). ETHOS: European Typology of Homelessness and Housing Exclusion. Verkregen via: ethos2484215748748239888.pdf (feantsa.org)
FEANTSA. (2018). ETHOS Light: European Typology of Homelessness and Housing Exclusion. Measurement of Homelessness at European Union Level. Verkregen via: www.feantsa.org/download/fea-002-18-update-ethoslight-0032417441788687419154.pdf.
Hermans,
K.
(2021).
Tellingen
dak-
en
thuisloosheid.
Globaal
rapport.
Verkregen
via
https://media.kbsrb.be/nl/media/7768/pub2021_3767_dakenthuisloosheid_globaal_nl_def.pdf.
Schel, S., Wewerinke, D., De Vries, J. & Van Doorn, L. (2023). Nieuwe telling van dak- en thuisloosheid. Sociaal Bestek. Verkregen via: Nieuwe telling van dak- en thuisloosheid (sociaalbestekpremium.nl).
25
Bijlage 1. Deelnemende organisaties
REGIO DEN HAAG
Deelnemende organisaties 1. Aandachtscentrum
35. JIT Haaglanden
2. Arcade
36. Jeugdbescherming West
3. Arosa aanpak huiselijk geweld Den Haag
37. Jezus geeft Rust Kerk Voorburg
4. Bibliotheek Den Haag
38. Juridisch Ongedocumenteerd
5. Bond Precaire Woonvormen
39. Kamers met aandacht
6. Boswachter
40. Kesslerperspektief
7. Brijder verslavingszorg
41. Kracht voor Jeugd en Gezin
8. Business & Management Support BV
42. Kwadraad
9. Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)
43. Le Refuge
10. CZ Zorgkantoor
44. Leeuwendaalkerk
11. Carmenta verloskundig centrum
45. Leger Des Heils
12. Cordinho
46. Limburg in het Leyendak
13. De Haagse Soepbus
47. Limor
14. Diaconie van de Protestantse Gemeente Rijswijk
48. Loket voor jonge moeders
15. E25 Zorg & Welzijn
49. MEE Zuid Holland Noord
16. Ella Verloskundige Zorg & Echoscopie B.V.
50. Moeders Informeren Moeders (MIM)
17. Fivoor
51. NGK de Havenkerk Den Haag
18. Fonteynenbrug
52. OBS De Tweemaster
19. GGD Haaglanden
53. Prodeba
20. Gapph
54. Reakt
21. Gemeente Den Haag
55. Rode Kruis West-Nederland
22. Gemeente Leidschendam-Voorburg
56. SHOP
23. Gemeente Rijswijk
57. SMO Wassenaar
24. Gemeente Wassenaar
58. Schuldhulpmaatje Rijswijk
25. Gemeente Zoetermeer
59. Stichting Exodus Nederland
26. Haag Wonen
60. Stedelink
27. Haagse Stadspartij
61. Stichting Anton Constandse
28. Straatartsen Den Haag (SHG Vaillantplein)
62. Stichting Barka
29. Het Sociaal Servicepunt Leidschendam-Voorburg
63. Stichting Devjo
30. Het Wereldhuis / Stek
64. Stichting HouseMartin
31. Hof Wonen
65. Stichting Jess
32. Humanitas DMH
66. Stichting Jeugdformaat
33. Impegno
67.Stichting Kompassie
34. JGZ Den Haag
68.Stichting Mens en Tuin
26
Bijlage 1. Deelnemende organisaties
REGIO DEN HAAG
69. Stichting Noodopvang Haaglanden 70. Stichting Racham 71. Stichting SchuldHulpMaatje Den Haag 72. Wijkz 73. Stichting de Haven 74. Stichting de Vriend 75. Straat Consulaat 76. Straat Pastoraat 77. Straatverpleegkundige 78. Veilig Thuis Haaglanden 79. Veldwerk Haaglanden 80. Vereniging Alternatief Wonen 81. Verloskundigepraktijk Rijswijk 82. Vidomes 83. Vincentius Vereniging 84. Vluchtelingenwerk Den Haag 85. WeZijn ransvaal 86. Welzijn Scheveningen 87. Willibrordus 88. WoonInvest 89. Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden 90. inZet
Deelnemende organisaties die op de teldag niemand in beeld hadden 1. De Goede Woning 2. Rijswijk Wonen 3. Haga Ziekenhuis 4. Staedion 5. Camping Maaldrift
27