RIS323395 Voorstel van het college inzake wensen en bedenkingen lidmaatschap Midwaste

Datum

Ons Kenmerk

7 oktober 2025

DSB/10952997 RIS323395

Voorstel van het college inzake wensen en bedenkingen lidmaatschap Midwaste Per 1-1-2024 is de samenwerkingsovereenkomst Reinigingsdiensten tussen de gemeente Den Haag, Renewi en HMS beëindigd (RIS318219). Onderdeel van de beëindigingsovereenkomst is dat de monostromen nog tot 1-1-2026 door Renewi verwerkt worden. Met de beëindiging van de samenwerkingsovereenkomst worden per 1 januari 2026 alle afval monostromen eigendom van de Gemeente Den Haag en wordt het haar verantwoordelijkheid om deze te laten verwerken. Dat betekent dat er een keuze moet worden gemaakt hoe het transport, de vermarkting en de verwerking van monostromen afval georganiseerd moet worden. De afgelopen periode is op basis van de criteria zeggenschap, duurzaamheid, zekerheid en kosten onderzocht wat de meest gunstige wijze is om dit te organiseren. De beste keuze is om de vermarkting van monostromen en het contractmanagement te organiseren via de coöperatieve vereniging Midwaste. Achtergrond Het gaat om in totaal 25 monostromen, waaronder de monostromen glas, oud papier en karton, PMD, GFT en textiel die aan huis of met afvalsorteerstraatjes worden ingezameld en alle monostromen die op milieustraten worden ingezameld. Als gevolg van het beëindigen van de samenwerkingsovereenkomst met Renewi wordt de gemeente, als eigenaar van de monostromen, zelf risicodragend voor de verwerking van alle monostromen.

Dit betekent dat zowel de kosten als de opbrengsten voor rekening van de gemeente komen. Door de marktwerking van de verwerking van monostromen kan dit zowel positief als negatief uitpakken en jaarlijks verschillen. De werkzaamheden rond monostromen bestaan uit het contracteren van verwerkers, het verzorgen van containers, transport en de dagelijkse organisatie, het verzorgen van de administratie en het verzorgen van het contractmanagement. HMS verzorgt op dit moment al een deel van deze werkzaamheden en blijft dat ook doen, met name de dagelijkse organisatie en administratie. Voor de overige werkzaamheden moet een keuze gemaakt worden hoe en waar deze belegd worden. In de huidige situatie met Renewi heeft de gemeente geen zicht hoe de monostromen precies verwerkt worden. Hier wordt door Renewi geen informatie over verstrekt. Marktverkenning Op het gebied van vermarkting en contractmanagement voor monostromen zijn er in Nederland geen marktpartijen die hierin gespecialiseerd zijn. In Delft is een publieke organisatie gevestigd, de coöperatieve vereniging Midwaste, die door een aantal gemeenten en overheidsorganisaties in 2001 is opgericht. Midwaste is gespecialiseerd in de vermarkting en het contractmanagement van monostromen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10952997

Aan de verwerkingskant is voldoende capaciteit op de markt beschikbaar voor de verwerking van de monostromen. Het grootste deel van de verwerking wordt nu door Renewi ook uitbesteed. Den Haag is op de markt voor monostromen een relatief kleine speler. Voor een aanzienlijk deel van de monostromen zijn er meerdere verwerkers met voldoende verwerkingscapaciteit voorhanden. Voor slechts enkele monostromen (bijvoorbeeld glas, gips, harde kunststoffen en matrassen) is er sprake van een beperkt aantal landelijke verwerkers en/of monopolie positie. Voor een deel van de monostromen (bijvoorbeeld glas en hout) is er sprake van een stabiele markt, en daarmee stabiele tarieven. Voor andere monostromen (bijvoorbeeld oud papier en karton, textiel en metalen) volgt de markt de wereldwijde prijsontwikkelingen. De verwachting is dat de monostromen gemiddeld een netto inkomstenbron van ongeveer € 500.000 voor de gemeente zullen opleveren. Met name de stromen papier/karton, glas, textiel en metalen leveren inkomsten op, de verwerking van de overige stromen kosten geld. Afhankelijk van de marktsituatie vallen de inkomsten hoger of lager uit. In uitzonderlijke gevallen kan dit resulteren in een negatief resultaat, maar de verwachting is dat grondstoffenprijzen en daarmee de inkomsten in de nabije toekomst eerder zullen stijgen dan dalen.

Gewenste situatie en opties Voor Den Haag zijn de volgende zaken belangrijk bij de verwerking van monostromen, in volgorde van prioriteit: 1. Continuïteit van de verwerking, mede in het licht van de brand bij AVR; 2. Duurzaamheid van verwerking; 3. Het zelf kunnen sturen op de verwerking van monostromen (bijvoorbeeld het kunnen afzetten van een (deel)stroom bij een Haagse circulaire verwerker); 4. Goede financiële voorwaarden. Gezien de marktsituatie zijn de opties gelimiteerd tot het zelf aanbesteden van de monostromen of lid worden van Midwaste, waarbij de rolverdeling tussen gemeente en HMS kan verschillen. De volgende opties zijn bekeken en overwogen: 1. De gemeente verzorgt en organiseert alle werkzaamheden zelf; 2. De gemeente besteedt alle werkzaamheden uit aan HMS; 3. De gemeente verzorgt de contractering, HMS verzorgt het contractmanagement en -beheer; 4. De gemeente bundelt de krachten met andere overheden en wordt lid van Midwaste; 5. HMS bundelt de krachten met andere overheden en HMS wordt lid van Midwaste. Voor een uitwerking van de opties, inclusief financieel vergelijk, zie bijlage Uitwerking verschillende opties organisatie verwerking monostromen. De gemeente vindt het van belang om zelf beleidskeuzes te kunnen maken en regie te voeren op de verwerking van monostromen, daarom vallen de opties waarbij de regie bij HMS ligt af.

Overwegingen zelf aanbesteden monostromen of lidmaatschap van Midwaste De optie om als gemeente lid te worden van Midwaste en het contractmanagement en bijkomende activiteiten voor de verwerking van monostromen bij Midwaste onder te brengen is overall de beste optie gezien de laagste kosten, de minste risico’s en betere verwerkingstarieven die deze optie met zich mee brengt.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10952997

Op het gebied van duurzaamheid heeft Midwaste dezelfde ambities als Den Haag. De zeggenschap bij Midwaste is in het directieoverleg en de ALV van Midwaste geborgd, het lidmaatschap kent geen financiële risico’s en kan binnen een jaar worden beëindigd. Het lidmaatschap van Midwaste voldoet aan het Toetsingskader Verbonden Partijen (zie bijlage). Daarnaast biedt Midwaste bijkomende voordelen zoals een goed opgezet en transparant datamanagement en toegang tot inkoopvoordeel en de kennis van het netwerk van Midwaste en haar leden.

Zekerheid van verwerking monostromen

Zelf aanbesteden Eén contractpartij, verwerkingszekerheid is afhankelijk van deze partij.

Lid worden Midwaste Midwaste heeft altijd contracten met meerdere partijen, dus afzet is verzekerd

Duurzaamheid

Duurzaamheid als prioriteit.

Duurzaamheid als prioriteit.

Zeggenschap

Volledig zeggenschap.

Zeggenschap op directieniveau in het directieoverleg (bepalen strategie Midwaste).

Regie op monostromen

Volledige regie.

Financiële risico’s

Den Haag is een kleine speler in deze markt, dit is een risico voor de verwerkingstarieven.

Kosten contractmanagement

Totale kosten van een senior contractmanager: € 150.000

Organisatie

Uitbreiden formatie met een senior contractmanager. Expertise moet worden opgebouwd.

Datamanagement

Moet opgezet worden.

Zeggenschap in ALV waar belangrijke formele besluiten worden voorgelegd. Regie over circulaire lokale verwerking van monostromen. Als zich een Haagse circulaire verwerker aandient moedigt Midwaste het aan om een (deel van een) monostroom lokaal circulair te laten verwerken. Midwaste kan door haar expertise en schaal relatief goede prijsafspraken voor verwerkingstarieven maken. Aan het lidmaatschap van Midwaste zijn geen investeringen of andere financiële risico’s verbonden. Kosten lidmaatschap: € 55.000 per jaar Kosten inbrengen monostromen: € 80.000 per jaar Specialistische partij met alle kennis en personeel in huis. Deelname in diverse overleggen van Midwaste past binnen huidige formatie. Is professioneel geregeld, zowel op het gebied van dagelijkse aansturing als op het gebied van managementinformatie.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10952997

Lidmaatschap Midwaste Aan het lidmaatschap van Midwaste zijn geen investeringen of financiële risico’s verbonden, buiten de verwerkingsprijzen voor monostromen in de gesloten contracten. Bovendien heeft Midwaste in haar statuten expliciet de mogelijkheid tot uittreden opgenomen met een opzegtermijn van een maand met inachtneming van lopende contracten met verwerkers. De contracten van Midwaste worden doorgaans voor één jaar met verlengingsopties afgesloten, dus het lidmaatschap kan binnen een jaar worden beëindigd. Op het gebied van zeggenschap is er bij het lidmaatschap van Midwaste sprake van zeggenschap op directieniveau, waar gezamenlijk de strategie van Midwaste wordt bepaald. Daarnaast zijn er reguliere beleidsoverleggen binnen de bestaande overlegstructuur van Midwaste (zie bijlage profielschets Midwaste). Belangrijke besluiten worden ter goedkeuring voorgelegd aan de algemene ledenvergadering. Denk hierbij aan het vaststellen en wijzigen van het strategisch ondernemingsbeleid, vaststellen van de begroting en het vaststellen van de jaarrekening. Het stemrecht gaat per lid, dat zou voor Den Haag een 1/15 stemrecht betekenen. Doorgaans worden alle besluiten in de algemene vergadering unaniem genomen. Binnen Midwaste zou Den Haag qua omvang van de monostromen niet bij de drie grootste leden horen.

Bijkomende voordelen van het lidmaatschap van Midwaste zijn het inkoopvoordeel voor gemeente en HMS, het kennisnetwerk en een goed opgezet datamanagement (zowel op het gebied van dagelijkse sturing als op managementinformatie). Proces lidmaatschap Midwaste Direct na het succesvol afronden van de wensen en bedenkingen procedure kan de Gemeente Den Haag formeel aangeven dat ze lid wil worden van Midwaste. Midwaste heeft aangegeven dat een Haags lidmaatschap goed zou passen binnen de voorwaarden die Midwaste stelt, ook qua omvang van de stromen ziet Midwaste geen problemen in dit traject. Tijdens de ALV van 8 december 2025 zal vervolgens het lidmaatschap van Den Haag per 1-1-2026 worden behandeld en in de loop van 2026 kan de verwerking van monostromen dan via Midwaste ingeregeld worden. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 7 oktober 2025, Besluit: I.

de volgende zienswijze vast te stellen: de gemeenteraad heeft geen wensen of bedenkingen ten aanzien van het voorgenomen lidmaatschap in de coöperatieve vereniging Midwaste

II.

de zienswijze van de gemeenteraad aan Midwaste kenbaar te maken.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van De griffier,

De voorzitter,

4/4