RIS323376 Den Haag rookvrije stad Bijlage

Actieplan

Den Haag rookvrije stad Den Haag: een stad waar kinderen rookvrij kunnen opgroeien

Caroline Verduin D66 Den Haag September 2025

Inleiding Den Haag heeft de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet richting een rookvrije stad. Zo zijn inmiddels alle sportparken en speeltuinen rookvrij en zijn er rookvrije zones gerealiseerd op het strand. Toch stijgt het aantal bewoners dat rookt, met name onder jongeren, wat verontrustend is. Met dit actieplan wil D66 de volgende stap zetten in het rookvrij maken van onze stad. Onze stad kan een voorbeeld nemen aan Frankrijk, dat roken op plekken waar kinderen komen, heeft verboden. Zoals stranden, de omgeving van scholen en bus- en tramhaltes. Het actieplan bevat maatregelen gericht op rookvrije terrassen, rookvrije schoolomgevingen, de aanpak van vapen onder jongeren, en het versterken van bestaande initiatieven zoals rookvrije werkplekken en publiekscampagnes. Hiermee maken we stoppen makkelijker voor rokers die willen stoppen en beschermen we kwetsbaren zoals kinderen, zwangeren en ouderen.

Probleemstelling Roken onder jongeren in Haaglanden stijgt. Uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 20231 van GGD Haaglanden blijkt dat 7% van de minderjarige jongeren (12–18 jaar) wekelijks een esigaret of vape gebruikt en dat bijna een kwart ooit heeft geprobeerd te vapen. Jongvolwassenen: In 2024 rookte 19,3% van de jongvolwassenen (16–25 jaar) in regio Haaglanden, een duidelijke stijging ten opzichte van 2022 (15,9%). 2 Illegale vapes: Ondanks het landelijke verbod op vapes met smaakjes (sinds 2024) zijn deze nog volop te koop in Den Haag. Zorgwekkend is bovendien de opkomst van vapes met THC of synthetische cannabis (“spicem
        Zorginstellingen en de NVWA waarschuwen voor ernstige gezondheidsrisicoʼs, waaronder psychoses en acute gezondheidsproblemen.3 Gevolgen van roken en meeroken: ·

Jaarlijks overlijden in Nederland meer dan 191  aan de gevolgen van roken4.

Preventie blijft nodig - Epidemiologisch bulletin #4-2024 GGD Haaglanden, Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024). 3 Zorginstanties slaan alarm om gebruik THC-vape onder scholieren 4 Tabak | RIVM 1

2

·

Roken is de belangrijkste oorzaak van ziekenhuisopnames en verloren gezonde levensjaren (DALY l door onder meer longkanker, hart- en vaatziekten en COPD. Rokers verliezen gemiddeld 13 gezonde levens         overlijdt voor 65-jarige leeftijd1 5

·

Kwetsbare groepen: kinderen en jongeren zijn extra gevoelig voor de schadelijke effecten van nicotine en tabaksrook. Nicotine beN!"#  #$ "$% !  hersenen, waardoor jongeren sneller verslaafd raken. Zwangere vrouwen en hun ongeboren kinderen lopen verhoogd risico bij elke vorm van blootstelling aan tabaksrook.6

Conclusie: kinderen en jongeren in Den Haag groeien nog steeds op in een omgeving waar roken en vapen zichtbaar en soms zelfs aantrekkelijk aanwezig zijn, met alle gezondheidsrisicoʼs van dien – ook voor niet-rokers. Dit vraagt om aanvullende gemeentelijke maatregelen.

Voorgestelde maatregelen 11 & !$ #'"$ ($#'$ De steun voor rookvrije terrassen in Nederland groeit. Er zijn verschillende publieksonderzoeken uitgevoerd, waarbij 65%7 tot 80%8 van de respondenten een rookvrij terras ondersteunt. De regering van België heeft inmiddels een wet voorgesteld om vanaf januari 2027 alle terrassen rookvrij te maken. Uit onderzoek blijkt zelfs dat rookvrije terrassen voor 1 op de 4 rokers zou helpen om minder te roken en bij 10% om geheel te stoppen met roken.9 -

Onderzoek welke horeca-ondernemers open staan voor (gedeeltelijk) rookvrije terrassen bij de evaluatie van het Terrassenbeleid Den Haag 202510. Stimuleer horecaondernemers om geheel of deels rookvrije terrassen te realiseren, met duidelijke vergunningsvoorwaarden en voordelen (bijv. lagere leges). Ondersteun rookvrije terrassen in de stad met een certificaat.

Doodsoorzaak nr. 1 bij jonge Nederlanders: de sigaret | NTVG Trimbos instituut 2025-Factsheet-Roken-en-Zwangerschap 7 Terrassen ook rookvrij maken? 'We moeten dit als samenleving willen' | NPO Radio 1 8 Rookvrije terrassen in opmars | Longfonds 9 Rookvrije omgevingen 10 https://www.denhaag.nl/nl/ondernemen/horeca-ondernemers/terrassenbeleid/#terrasvergunningaanvragen 5

6

21 & !$ # !

$   2)"

Plekken waar kinderen veel komen, hoort gezond en veilig te zijn. Zo heeft de gemeente al speeltuinen, sportterreinen en stadsboerderijen rookvrij gemaakt. De Franse regering heeft roken op plekken waar kinderen komen verboden. Dat gaat verder dan Den Haag doet, ook bushaltes, stranden en parken en omgeving rondom scholen zijn in Frankrijk sindskort rookvij. In Den Haag zien we ook dat in de omgeving van basis- en middelbare scholen gerookt wordt, door jongeren, ouders en soms ook personeel. s* +
et rokenʼ. Een schoolomgeving zou geen plek moeten zijn voor de verleiding van sigaretten of vapes. -

-

Onderzoek onder de Haagse inwoners of er steun is voor het rookvrij maken van plekken waar kinderen komen. Werk samen met OV-bedrijven in het rookvrij maken van OV-platforms, bijvoorbeeld met behulp van bebording. Start pilots bij enkele basisscholen en middelbare scholen, zoals de Vrije School in Den Haag die heeft geprobeerd een rookvrije zone in te stellen, maar het niet alleen lukte. Bouw voort op de aangenomen motie (RIS 317919)11 voor rookvrije schoolstraten en onderzoek structurele opname in de APV.

31 3

!  $$% , $""%" !

Het gebruik van vapes onder jongeren neemt zorgwekkend toe, ook in Den Haag. Illegale vapes met een smaakje zijn nog steeds te makkelijk te verkrijgen in Den Haag. Zelfs voor minderjarigen12. Sindskort zijn ook gevaarlijke varianten van vapes met THC of “spiceˮ verkrijgbaar. Om jongeren beter te beschermen, zijn stevigere maatregelen nodig op het gebied van toezicht, voorlichting en inzicht in de omvang van de handel rondom scholen. -

-

Intensiveer de samenwerking tussen de gemeente met NVWA en politie om toezicht op verkoop van illegale vapes te intensiveren. Voorlichting op scholen, vanaf groep 8 (zie aangenomen motie, RIS322155)13 , over risicoʼs van vapen, waarbij ook aandacht wordt besteed aan THC- en spicevapes. Meldpunt en publiekscampagne om illegale handel zichtbaar te maken14.

Moties, amendementen en initiatieven Haagse rook- en vapevrije zones (motie O.1 D66) Gemeente Den Haag 12 Vapes met smaakje zijn al een jaar verboden, maar je kunt er doodeenvoudig aan komen | Den Haag | AD.nl 13 Moties, amendementen en initiatieven Ook groep 8 ervaart de verleiding van Vapes-macht! (motie O.2 D66) Gemeente Den Haag 14 Zie eerdere schriftelijke vragen van Verduin en Verdonk RIS320639 Schriftelijke vragen Gezondheidsgevaren vapes Gemeente Den Haag 11

-

Inzicht krijgen in de illegale handel rondom basis- en middelbare scholen, door een kwalitatief onderzoek uit te voeren onder docenten en leerlingen in navolging op Amsterdam. 15

4 1 & !$   )# # Het Haagse strand is een plek waar jong en oud graag komen uitwaaien. Om een dagje strand voor iedereen aantrekkelijk te maken heeft de gemeente Den Haag besloten om een pilot te starten voor een aantal rookvrije zones, wat erg goed ontvangen is door strandbezoekers. Het voorkomt ook zwerfafval van sigarettenfilters en het verdwijnen van plastic in het strand en de zee. -

Uitbreiding van de huidige vier rookvrije zones op Scheveningen en Kijkduin. Een jaarlijkse campagne sE-.  /+0
+   .. schoonmaakacties met scholen en vrijwilligers16.

51 & !$  "

 , # -ondersteuning

Stoppen met roken is niet gemakkelijk. Stoppen met begeleiding of een coach is vaak succesvoller dan individueel17. Daarbij blijkt uit onderzoek van Trimbos dat medewerkers die roken zelfs iets minder productief (1,9% tot 4%) zijn dan niet-rokers en vaker verzuim hebben. Voldoende redenen om als werkgever te investeren in het bieden van een rookvrije omgeving voor het personeel18. -

Gemeente breidt rookvrije zones bij eigen gebouwen uit en stimuleert partnerorganisaties (zorg, woningcorporaties) hetzelfde te doen. Bied gratis stoppen-met-rokenprogrammaʼs aan voor medewerkers. Ondertekening van een Rookvrij Charter door college en partnerorganisaties.

6 1 6('"$ 2% 4 5% #  !$ Publiekscampagnes om de voordelen van niet-roken te benadrukken, zijn effectief gebleken in het helpen van mensen met stoppogingen. Zo helpt Stoptober vele mensen tot een effectieve stoppoging. 52% van de deelnemers is nog steeds gestopt19. -

Stadsbrede communicatiecampagne (OV, bushokjes, social media) en ondersteuning van bestaande initiatieven zoals stoptober.

Trendonderzoek Antenne | Jellinek https://denhaag.com/nl/nieuws/vier-rookvrije-zones-op-het-haagse-strand-hier-zijn-ze-te-vinden 17 Tips om te stoppen met roken en gestopt te blijven 18 Trimbos instituut 19 Trimbos instituut 15

16

-

Verhalen van Hagenaars die gestopt zijn met roken als inspiratiebron. Meertalige communicatie (Turks, Arabisch, Pools) voor brede toegankelijkheid.