RIS323361 Herstelplan negatieve Programmareserve 5 Bibliotheek en Archief

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert van Asten Wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

DPZ/10952149 RIS323361 Contactpersoon

Kiki Verhaar Dienst

Dienst Publiekszaken Afdeling

DPZ Directie en DOA Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

1 oktober 2025

kiki.verhaar@denhaag.nl

Onderwerp

Herstelplan negatieve Programmareserve 5 Bibliotheek en Archief

Geachte voorzitter, Na de afdoening van de Programmarekening 2024 (RIS311975) is er sprake van een negatieve stand op de programmareserve 5 - Cultuur en Bibliotheek. Deze bedroeg € 0,825 mln. negatief. Dit nadeel werd veroorzaakt door twee organisatieonderdelen, Bibliotheek Den Haag (BDH) en het Haags Gemeentearchief (HGA). Bij de Programmabegroting 2026-2029 is voorgesteld om de helft van de negatieve programmareserves te dekken uit budgettair kader. Hiermee resteert er momenteel nog een negatief saldo van € 0,41 mln. Conform de financiële spelregels (RIS320520) dient hiervoor een herstelplan te worden opgesteld met maatregelen om de negatieve stand binnen twee begrotingsjaren in te lopen. Concreet betekent dit voor het HGA een opgave van € 0,14 mln. en voor de BDH € 0,27 mln. Met deze brief informeren wij u (op hoofdlijnen) over deze herstelplannen. Herstelplan Haags Gemeentearchief (HGA) Om het aandeel van het HGA in de negatieve stand van de programmareserve in te lossen zal voor € 0,14 mln. aan maatregelen genomen moeten worden. Aangezien het overgrote deel van de begroting uit personeelslasten bestaat zal om het aandeel in te lossen evenredig over de jaren 2025 en 2026 (jaarlijks) € 0,07 mln. aan vacatureruimte worden aangehouden. Voor de volledigheid is het relevant te vermelden dat in de Programmabegroting 2026 voor het HGA aanvullende middelen (€ 0,65 mln.

in 2025 en € 0,8 mln. on 2026) beschikbaar zijn gesteld voor archief -en informatiebeheer. Herstelplan Bibliotheek Den Haag (BDH) Om het aandeel van BDH in de negatieve stand van de programmareserve in te lossen zal voor € 0,27 mln. aan maatregelen genomen moeten worden. In het herstelplan wordt nadrukkelijk onderscheid gemaakt voor de jaren 2025 en 2026. 2025: Stabilisatiejaar De financiële positie van BDH wordt sterk beïnvloed door een aantal zaken. De stijging van de kosten, voor schoonmaak, beveiliging en de Toelage Onregelmatige Diensten (TOD).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10952149

Daarnaast heeft BDH de afgelopen jaren extra middelen ontvangen. Denk aan de specifieke rijksuitkering voor bibliotheekvoorzieningen en gemeentelijke middelen in het coalitieakkoord voor onderhoud huisvesting en uitbreiding van het aantal vestigingen. Deze middelen zijn ingezet voor die doelen en extra taken. Tegelijkertijd zijn de ondersteunende afdelingen niet meegegroeid. Dit maakt dat inlopen op uitgaven op het apparaat niet mogelijk is. Er is een wetswijziging op handen. Daarmee krijgen gemeenten de verplichting bibliotheekvoorzieningen in stand te houden. De wijziging is veel besproken, maar er is nog geen voorstel naar de Tweede Kamer gegaan. Het is de vraag wat de precieze consequenties van de wetswijziging zijn. De VNG en Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) hebben op verzoek van de (toenmalige) staatssecretaris een normenkader opgesteld, dat mogelijk gekoppeld zal worden aan de nieuwe wet. Daarin zijn normen opgenomen op inhoud, aanwezigheid en bekostiging. Wat aanwezigheid betreft is de norm: één vestiging per 28.000 inwoners. Tot slot wordt een deel van de activiteiten van de bibliotheek gedekt met incidentele bijdragen. Rekening houdend met bovenstaande is het niet mogelijk om een deel van de negatieve stand in 2025 in te lossen. Daarom wordt 2025 benut als stabilisatiejaar, waarin geen onomkeerbare bezuinigingen op kernfuncties worden doorgevoerd.

Wel worden voorbereidingen getroffen voor maatregelen in 2026. 2026: Structurele maatregelen Voor 2026 worden zowel de inkomsten als de uitgaven nader bezien en aan maatregelen onderworpen: Inkomsten: − Lidmaatschapsstructuur: de huidige structuur wordt vereenvoudigd van tien naar drie lidmaatschappen, waaronder één gratis en twee betaalde varianten. Op basis van ervaringen in Rotterdam wordt een stijging van het aantal leden en inkomsten verwacht. − Printen & scannen: de tarieven worden aangepast om inkomsten te verhogen. − Interne en externe financiering voor doelstellingen van de bibliotheek: onderzocht wordt welke mogelijkheden er zijn, zowel binnen de gemeentelijke kaders als daarbuiten, om meer (structurele) financiering voor de bibliotheek te realiseren. Met bovenstaande maatregelen worden in 2026 hogere inkomsten beoogd van € 0,1 mln., welke worden ingezet om de negatieve stand in te lossen. Uitgaven: Na de inkomstenverhogende maatregelen is er nog voor € 0,17 mln. aan uitgaven-verlagende maatregelen benodigd. Uitgangspunt is dat voor het terugdringen van de uitgaven eerst gekeken wordt naar maatregelen die de dienstverlening naar inwoners zo min mogelijk beïnvloeden. Daarbij is van belang dat de bezetting ‘op de vloer’ (in de vestigingen) toereikend moet zijn en blijven om de dienstverlening aan de inwoners van de stad te kunnen blijven leveren. − −

−

Inhuur: wordt afgebouwd waar mogelijk op het gebied van organisatieontwikkeling en projectmanagement Ziekteverzuim: een pilot is gestart om het verzuim terug te dringen, met inzet op preventie, reintegratie en leidinggeven op inzetbaarheid. Een daling van het ziekteverzuim levert lagere inhuurkosten op. Huisvesting: om de huisvestingslasten terug te dringen zorgen we dat waar het gaat om nieuwe vestigingen nog nauwkeuriger keuzes worden gemaakt in huisvesting.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10952149

In financiele zin is het herstelplan als volgt opgebouwd Jaren

2025

2026 Beide jaren

0,07

0,07

0,14

0,10

0,10

Herstelplan Haags gemeentearchief (HGA) aangehouden vacatureruimte Herstelplan Bibliotheek Den Haag (BDH) inkomstenverhogende maatregelen uitgaven-verlagende maatregelen Totaal

0,07

0,17

0,17

0,34

0,41

De wijzigingen voor 2025 zullen worden verwerkt in de Najaarsnota en de wijzigingen voor 2026 bij de actualisatie jaarschijf 2026 bij de begroting 2027-2030. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Uiteraard zijn wij beschikbaar voor verdere toelichting. Met vriendelijke groet, de wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa

de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

Robert van Asten

Saskia Bruines

3/3