RIS323360 Voortgangsrapportage innovatieve woonvormen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Co Engberts wethouder van Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10895651 RIS323360 Contactpersoon

Ruben Jansen Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

18 december 2025

ruben.jansen@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsrapportage innovatieve woonvormen

Geachte voorzitter, Hierbij sturen we u de Voortgangsrapportage innovatieve woonvormen over de periode april 2024 tot en met april 2025 (hierna: Voortgangsrapportage). Via deze brief informeren we u over de aanleiding en de inhoud van de Voortgangsrapportage. 1. Aanleiding In april 2024 heeft uw raad het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen vastgesteld (RIS316966). Het doel van deze brief is om uw raad te informeren over de voortgang van het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen. Als bijlage vindt u de Voortgangsrapportage, waarin uitgebreid wordt stilgestaan bij de voortgang van de verschillende stimuleringslijnen en inspanningen die in het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen zijn vastgesteld. 2. Inhoud Locaties voor innovatieve woonvormen In 2024 is aan de Petroleumhaven in Den Haag een CPO-project van 41 betaalbare koopwoningen voor starters op de koopwoningmarkt opgeleverd. Dit project is gerealiseerd door een CPO-groep van starters (Vereniging Bouwgroep Petroleumhaven) onder begeleiding van een deskundige procesbegeleider. De gemeente heeft dit project ondersteund met erfpachtconstructies en startersleningen. Deze ontwikkeling was al in gang gezet voor het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen in werking trad, maar vormt wel een succesvol voorbeeld van een initiatief vanuit de samenleving voor CPO.

Een doorlopende inspanning van het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen is het verkennen van kavels en vastgoedobjecten die een mogelijkheid bieden voor de realisatie van innovatieve woonvormen en kansrijke locaties te voorzien van een aanspreekpunt en advisering. Hiertoe inventariseert de gemeente potentiële locaties, maar ook initiatiefgroepen en individuen die interesse hebben om in een groepsvorm te wonen. Daarnaast voert de gemeente gesprekken met projectontwikkelaars en woningcorporaties om de mogelijkheden voor innovatieve woonvormen binnen ruimtelijke ontwikkelingen te verkennen en hen hierover te adviseren. Enkele ontwikkelingen waarbij we vanuit het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen actief verkennen of er kansen liggen

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10895651

voor innovatieve woonvormen zijn: Hofzichtlaan, De Burgemeester (Oude Haagweg), Madeliefveld, Sportlaan en Dreven, Gaarden en Zichten. Hierbij is het van belang om te melden dat bij de genoemde ontwikkelingen we op dit moment nog niet met zekerheid kunnen zeggen of de inspanningen die we leveren voor het realiseren van innovatieve woonvormen er ook toe zullen leiden dat deze daar daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. Er is in het bijzonder aandacht geweest voor het vinden van een geschikte locatie voor Knarrenhof®. In april 2024 heeft de gemeenteraad de motie ‘Realiseer Knarrenhof’ (RIS318538) aangenomen. Naar aanleiding hiervan heeft de gemeente ter voorbereiding op een haalbaarheidsonderzoek een eerste verkenning van potentieel geschikte locaties in Den Haag uitgevoerd. Daarnaast heeft Stichting Knarrenhof® contact gezocht met meerdere Haagse woningcorporaties om te peilen of zij over locaties beschikken die meegenomen kunnen worden in het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek voor Stichting Knarrenhof®. Momenteel is overleg gaande over de vraag op basis van welke criteria en uitgangspunten (voor zowel de gemeentelijke als de corporatielocatie(s)) het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek inhoudelijk gestart kan worden en wat daarvoor de procedurele mogelijkheden zijn.

Ondanks dat ontwikkelende partijen over het algemeen positief reageren, blijkt de realisatie van innovatieve woonvormen uitdagend te zijn. Tot dusver is het nog niet gelukt om een initiatiefgroep definitief aan een locatie te koppelen, ondanks dat er inmiddels wel een aantal kansrijke locaties in beeld zijn. Het grootste knelpunt hierin is het gebrek aan (geschikte) locaties. Bestaande plannen zijn vaak al jaren in voorbereiding. Als innovatieve woonvormen niet in het beginstadium al zijn betrokken in de planvorming, is het moeilijk om dit later nog toe te voegen. Daarnaast maakt de stapeling van de diverse ambities die nagestreefd worden bij ruimtelijke ontwikkelingen het lastig om innovatieve woonvormen te realiseren. Ontwikkeling innovatieve woon(zorg)concepten Sinds de vaststelling van het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen werkt de gemeente nauw samen met diverse partners aan de ontwikkeling van innovatieve woonzorgconcepten om binnen Den Haag te implementeren. Zo werkt de gemeente met verschillende woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties aan de ontwikkeling van een innovatief woonzorgconcept voor senioren: Haags Plus Wonen. Dit wordt op pagina 9 van de Voortgangsrapportage nader toegelicht. Er zijn inmiddels vijf pilotlocaties gekozen voor Haags Plus Wonen.

Ook heeft de gemeente in 2024 samen met woningcorporatie Staedion en zorgaanbieder Middin meegedaan aan de Woonzorgchallenge van het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs. In de Woonzorgchallenge werken bewoners samen met multidisciplinaire teams van ontwerpers, sociaal ondernemers en zorgprofessionals aan een nieuw woonzorgconcept. De pilotlocatie is het woonzorgcomplex van Staedion aan de Beresteinlaan in Den Haag Zuidwest. Er is één eindconcept geselecteerd om gedetailleerd getoetst te worden op haalbaarheid. Met de Woonzorgchallenge Beresteinlaan willen we een breder instrument ontwikkelen dat ook op andere locaties toegepast kan worden. Beleidsmatige verankering van innovatieve woonvormen Een belangrijke doelstelling van het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen waar het afgelopen jaar aan is gewerkt is het verankeren van innovatieve woonvormen in relevante beleidsstukken. In december 2024 heeft uw raad de Woonvisie Den Haag 2040 vastgesteld (RIS319812). De uitvoering van het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen is hierin vastgelegd in actielijn 8.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10895651

In de recent vastgestelde Omgevingsvisie Den Haag 2050 (RIS322469) is specifiek aandacht voor nieuwe woonvormen en passende huisvesting voor met name ouderen en zorgdoelgroepen, zoals collectieve en innovatieve woonzorgconcepten. Daarnaast is de afgelopen periode gewerkt aan de Ontwerp Woonzorgvisie 2040 (RIS321760). Eén van de hierin opgenomen ambities is het realiseren van meer collectieve en innovatieve woon(zorg)concepten. Financiën De gemeente Den Haag heeft samen met Centrum Groepswonen en verschillende andere gemeenten input geleverd voor de uitwerking van de opzet voor een landelijk revolverend leenfonds ter ondersteuning van wooncoöperaties. Het Rijk stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar voor dit revolverend fonds. Vervolgens worden met de aflossingen van de gefinancierde wooncoöperaties nieuwe initiatieven gefinancierd. Naar verwachting komt het fonds in 2026 beschikbaar. Daarnaast onderzoeken wij hoe we de financiële middelen vanuit het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen kunnen inzetten ten behoeve van de ontwikkeling van innovatieve woonvormen. Hiervoor ontwikkelen we een subsidieregeling om plankosten en realisatiekosten te subsidiëren. 3.

Toezeggingen In januari 2024 zijn bij de behandeling van het raadsvoorstel van het college inzake het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen vier toezeggingen aan de gemeenteraad gedaan met betrekking tot innovatieve woonvormen. Hieronder worden de toezeggingen in de schuingedrukte tekst herhaald en vervolgens afgedaan. 1)

Toezegging 288: In de volgende rapportage van de Woonvisie gaat de wethouder specifiek in op de afspraken met de corporaties: welke concrete doelen zijn afgesproken? En welke randvoorwaarden zitten daaraan vast? En in hoeverre zijn zij bereid om als beheercorporatie op te treden? In de prestatieafspraken 2025 zijn afspraken gemaakt met de corporaties en huurdersorganisaties over het realiseren van innovatieve en collectieve woon(zorg)concepten. Een overzicht van de gemaakte afspraken is als bijlage opgenomen in de Voortgangsrapportage. Daarnaast werken we momenteel met de corporaties en huurdersorganisaties aan de meerjarenafspraken in de Raamovereenkomst 2026-2030. Hier maken we (lange termijn) afspraken over het realiseren van meer innovatieve en collectieve woon(zorg)concepten en stellen we hier ook KPI’s over op. Hier rapporteren we over in zowel de voortgangsrapportage van de Woonvisie Den Haag 2o40 als in monitoring van de Raamovereenkomst.

2) Toezegging 289: Wethouder Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest neemt op met wethouder Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen hoe de toegang voor coöperaties en andere collectieve woonvormen tot duurzaamheidsregelingen zoals subsidies kan worden geborgd, en komt daar in de volgende rapportage op terug. Woonruimten die onderdeel uitmaken van een wooncoöperatie of van een andere collectieve woonvorm verschillen juridisch niet van andere woonruimten. Dit betekent dat

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10895651

wooncoöperaties en andere collectieve woonvormen onder dezelfde wet- en regelgeving vallen en op dezelfde subsidies aanspraak kunnen maken als reguliere woonruimten. 3) Toezegging 290: Het college onderzoekt hoe er voor collectieve woonvormen een uitzondering kan worden gemaakt op het bestaande splitsings- en kamerbewoningsbeleid. Het bestaande splitsings- en kamerbewoningsbeleid wordt gewijzigd met de nieuwe Nota Woningvoorraad 2025 en de aangepaste Huisvestingsverordening, waarvan het ontwerp vanaf 17 juli tot en met 8 oktober ter inzage lag (RIS322728). Hiermee worden de regels voor kamerbewoning, bouwkundig splitsen en hospitaverhuur versoepeld. Vanwege de algemene versoepeling van deze regels, is een uitzondering van collectieve woonvormen op het bestaande splitsings- en kamerbewoningsbeleid niet nodig. 4) Toezegging 291: Innovatieve woonvormen wordt als één van de doelen opgenomen in de Gemeentelijke vastgoedstrategie. De Nota Vastgoed Den Haag 2025 (RIS322370) bevat het uitvoeringskader van vastgoed in gemeentelijk bezit en richt zich op het beheer van dit vastgoed. In deze nota zijn niet de beleidsmatige doelen van de diverse beleidsterreinen opgenomen. Wel is in de Nota Vastgoed Den Haag 2025 opgenomen dat het gemeentelijk vastgoed ingezet wordt ten behoeve van vastgestelde beleidsdoelen, waaronder woonbeleid.

Innovatieve woonvormen maken deel uit van de doelen van de gemeente op het gebied van volkshuisvesting, zoals vastgelegd in de Woonvisie Den Haag 2040. Tot slot Het maatschappelijk belang van innovatieve woonvormen staat buiten kijf. Zo richten verschillende initiatiefgroepen voor collectieve woonvormen zich op het bieden van huisvesting aan aandachtsgroepen, zoals senioren of mensen met een beperking. Ook de ontwikkeling van innovatieve woon(zorg)concepten, zoals Haags Plus Wonen en de Woonzorgchallenge, is veelal gericht op bieden van een passende woonvorm voor senioren. Ondanks dat realisatie van innovatieve woonvormen uitdagend is, constateren wij dat er zeker kansen liggen en dat de inspanningen die tot dusver zijn verricht bijdragen aan de kansrijkheid van innovatieve woonvormen. Zo merken wij dat de bekendheid van innovatieve woonvormen en het draagvlak ervoor binnen de gemeentelijke organisatie, maar ook bij maatschappelijke partners sterk is gegroeid. Ook wordt samen met partners gewerkt aan de ontwikkeling van innovatieve woonzorgconcepten, waarbij we merken dat er bij de partners veel draagvlak en energie is voor de ontwikkeling en implementatie van innovatieve woonzorgconcepten.

Tenslotte is binnen de planvorming van ruimtelijke ontwikkelingen steeds meer aandacht voor de mogelijkheden van innovatieve woonvormen en staan wij met diverse ontwikkelaars in contact hierover. Vanuit deze overtuiging en dit vertrouwen wordt in 2025 verder gewerkt aan de uitvoering van het Stimuleringsplan innovatieve woonvormen. In de volgende voortgangsrapportage wordt uw raad geïnformeerd over de voortgang hiervan.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest Co Engberts

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10895651

5/5