RIS323314 Beantwoorden openstaande vragen over raadsvoorstel publiek integraal warmtebedrijf (vergadering commissie Leefomgeving 10 september)

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10950703 RIS323314 Contactpersoon

Johan Noordhoek Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Energietransitie Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

23 september 2025

johan.noordhoek@denhaag.nl

Onderwerp

Beantwoorden openstaande vragen over raadsvoorstel publiek integraal warmtebedrijf (vergadering commissie Leefomgeving 10 september)

Geachte voorzitter, In de commissie leefomgeving van 10 september 2025 is het raadsvoorstel inzake publiek integraal warmtebedrijf (RIS322480) door uw commissie behandeld. Tijdens de behandeling zijn nog niet alle gestelde vragen beantwoord. Met deze brief worden de vragen beantwoord. Voor de beantwoording zijn de vragen zoveel mogelijk op onderwerp geclusterd.

Financiën Door de partijen zijn de volgende vragen gesteld met betrekking tot de bestemming van de € 30 mln. in de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie. 1. CU/SGP: Waar komt de € 30 mln. vandaan? Ten koste van welke andere plannen gaat dit? 2.

VVD: Enecomiddelen. Waar gaat er gesneden worden en ten koste van wat?

3.

PvdD: Enecoreserve is logisch, maar ten koste van wat?

De betreffende middelen zijn op dit moment beschikbaar binnen de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie. De middelen zullen als reservering op de begroting blijven staan. Het bestemmen van € 30 mln. binnen de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie gaat niet ten koste van projecten en programma’s die reeds gepland of in gang gezet zijn. Bestaande regelingen en verplichtingen gaan onverkort door. Deze bestemming heeft samen met andere prioriteiten wel geleid tot een aantal aanpassingen in de indicatieve verdeling naar de verschillende programmalijnen van de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie. Die indicatieve verdeling is zoals gebruikelijk opgenomen in het voorstel van het college voor de programmabegroting 2026-2029, zoals die op 12 september 2025 is verzonden aan de raad. Naast de bestemming van € 30 mln. voor het PIW wordt in deze verdeling over de programmalijnen voor de periode 2026 t/m 2029 extra middelen ingezet voor o.a.: • Verduurzamen openbare verlichting (€ 7,5 mln.) • Verduurzamen gemeentelijk vastgoed (€ 3,2 mln.) • Concessie laadinfra: noodzakelijke vervangingen en upgrades laadpalen (€ 4,12 mln.).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

Deze bestemmingen binnen de reserve leiden samen met enkele kleinere correcties tot een verlaging van middelen in de volgende programmalijnen: • Verduurzamen van Woningen (-23 mln.) • Verduurzamen van Bronnen en Netten (-1,1 mln.) • Adaptief beleid (-16,4 mln.) • Programma en proceskosten (-5,2 mln.) Hoofdstuk 1.3.3 van de begroting bevat onder het kopje ‘Budgetneutrale bijstellingen’ een toelichting op deze wijzigingen, die zijn opgenomen in de online bijlage Enecoreserves. 4.

CU/SGP: Er is twee keer zoveel nodig. Heeft de wethouder al nagedacht over de dekking van deze middelen?

Het raadsvoorstel gaat over het bestemmen van € 30 mln. Dit is, zoals we nu inschatten, voldoende voor het realiseren van naar verwachting 24.000 aansluitingen in de komende tien jaar. Dat is een afgesloten geheel. Het warmtebedrijf is na deze investering, zonder verdere investeringen levensvatbaar. Het college heeft inzichtelijk gemaakt dat om na die tien jaar door te groeien naar 64.000 aansluitingen verdere investeringen aannemelijk zijn. Op basis van de ervaring in de eerste jaren en geactualiseerde planvorming zal de raad daarover een besluit moeten nemen. Het college heeft nu nog geen voorstellen voor omvang van die investering en de dekking daarvoor gedaan. 5.

CDA: wat gaat er mis als we de reserve niet bestemmen?

6.

SP: Waarom precies nu € 30 mln.?

Uit de analyse van de investeringsopgave blijkt dat als we een derde deel van de aandelen nastreven, als basis voor die zeggenschap, we middelen in de orde van € 30 mln. beschikbaar moeten hebben om mee te investeren. Als we die niet tijdig bestemmen binnen de Reserve duurzaamheid en energietransitie lopen we het risico om na uitwerking van de plannen niet in staat te zijn om de beoogde zeggenschap daadwerkelijk te realiseren. We zullen ook van de partners vragen om investeringen te gaan doen, dus met het oog op de onderhandelingen is het belangrijk dat we als gemeente ook borgen dat we kunnen investeren. Door dit geld nu te bestemmen binnen onze reserves borgen we de mogelijkheid om de gewenste zeggenschap in 2026 ook daadwerkelijk te realiseren en is er een mandaat om de gesprekken met EBN en NetVerder te voeren. 7.

HvDH. Hebben NetVerder en EBN dan ook geld klaar staan?

De aandeelhouders van Stedin hebben reeds middelen gereserveerd in een meerjaren investeringsstrategie. Op basis daarvan kan NetVerder investeringsplannen maken. In de op prinsjesdag gepresenteerde rijksbegroting voor 2026 zijn er ook middelen voor het mandaat van EBN als Nationale Deelneming Warmte in het vooruitzicht gesteld. 8.

VVD: Hebben we in 2 a4 alle geldstromen in beeld?

Nee, er is op hoofdlijnen een beeld van de financiering. Dat vraagt om verdiepende gesprekken en analyses met de beoogde partners NetVerder en EBN. Het college wilde deze gesprekken voeren nadat het had voldaan aan de toezegging om de partnerkeuze eerst als voorstel aan de raad voor te leggen.

2/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

Na akkoord van de raad om met NetVerder en EBN de haalbaarheid verder te onderzoeken werken we dit uit. In het raadsvoorstel is dit onderdeel van de uitwerkingsfase, maar het college kan zich ook vinden in de suggestie dat het college na akkoord van de raad op de partnerkeuze eerst de onderzoeksfase vervolgt. Ter verduidelijking geeft de afbeelding hieronder een overzicht van de verschillende fasen in het beleidskader Verbonden Partijen. Nu het college na weging van alle opties heeft gekozen om de samenwerking met NetVerder en EBN verder te onderzoeken en uit te werken is het mogelijk om de elementen ‘opstellen business case’ en ‘visie op samenwerking’ eerst verder te onderzoeken. Bij het uitwerken van de business case voor het PIW als onderdeel van het te ontwikkelen bedrijfsplan zal de omvang en wijze van inbreng van financiering door de drie partners worden uitgewerkt, en ook de financiële risico’s en hoe die door de partners, met gebruikmaking van instrumenten van de rijksoverheid kunnen worden afgedekt. Het beleidskader verbonden partijen voorziet in een update van de businesscase, incl. risicoanalyse in de uitwerkingsfase. Onderdeel van het onderzoeken van de visie op samenwerking is ook het in kaart brengen van hoe de zeggenschap van de partners binnen het PIW kan worden verdeeld en vormgegeven.

9.

VVD: Wat is plan B van de wethouder als blijkt dat € 30 mln. niet voldoende is?

Of er meer dan € 30 mln. nodig is, is afhankelijk van diverse factoren. De reservering van € 30 mln. vormt de basis om naar verwachting in totaal € 600 mln. aan investeringen los te maken, doordat partners mee-investeren en de rijksoverheid met het Waarborgfonds garanties afgeeft voor de benodigde leningen. Het is sowieso nodig dat de rijksoverheid de aanvullend benodigde financiële randvoorwaarden biedt. Daarvoor bestaat er geen plan B, het college gaat niet investeren als niet aan de randvoorwaarde van een haalbaar financieel plan kan worden voldaan. 10. PvdD: We willen een uitwerking van de keuze die hier gemaakt wordt. Eerst moeten risico’s en kaders verder worden uitgewerkt. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 8 wil het college de risico’s en kaders in het vervolg verder uitwerken met NetVerder en EBN. Dit kan door nu eerst akkoord te geven om met NetVerder en EBN de onderzoeksfase van het beleidskader verbonden partijen verder te vervolgen.

3/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

11. VVD: Kan wethouder inzicht geven in integrale kosten van dit voorstel? Kosten die al zijn gemaakt, kosten van verwante projecten zoals bronnen en kosten van niet instemmen. De kosten van niet instemmen bestaan alleen maar uit de tot nu toe gemaakte kosten. De gemeente is verder geen enkele financiële verplichting aangegaan. Meer inzicht dan de analyse van de financieringsopgave die bij het raadsvoorstel is gevoegd kan ik op dit moment niet geven. Samen met NetVerder en EBN kan ik als eerste vervolgstap die verdieping maken in de vorm van een businesscase voor het PIW, conform het beleidskader verbonden partijen. Voor wat betreft de kosten die al zijn gemaakt geldt dat die bestaan uit de inzet van medewerkers van de gemeente en externe inhuur tot nu toe ongeveer € 150.000. 12. CDA: Kunnen we € 30 mln. niet beter in ander opties investeren? Warmtepompen, gele wijken, wat doen we daar? Dat masterplan ontbreekt. De inzet op het PIW maakt onderdeel uit van de door de gemeenteraad geaccordeerde ambitie om in te zetten op de grootschalige aanleg van warmtenetten, naast de inzet op warmtepompen en andere oplossingen in verschillende delen van de stad. Zie de transitievisie warmte (RIS313867). In veel gebieden in Den Haag zijn warmtenetten de warmteoplossing met de laagste kosten voor de samenleving. Dit document geeft, samen met de bronnenstrategie, de visie t.a.v.

de energietransitie in de verschillende wijken van de stad en de mix van duurzame energieoplossingen die het college voorstaat. Voor de verduurzaming van woningen, o.a. om ze geschikt te maken voor een warmtepomp, hebben we reeds instrumenten en budgetten vrijgemaakt en ingezet. Voor de ambitie om na jaren vertraging nu ook te versnellen bij de aanleg van warmtenetten is dit raadsvoorstel een stap richting een efficiënte aanpak. Zoals gesuggereerd tijdens de vergadering van de commissie leefomgeving zijn er meer mogelijkheden voor de financiering van de kapitaalsinbreng. Het college zal meerdere opties onderzoeken. Een van de opties hiervoor is via een bankbetaling, waarmee aandelen worden gekocht, en deze aandelen voor de waarde van de bankbetaling op de balans van de gemeente worden geboekt. De gemeente kan dit geld lenen of heeft het zelf in kas (een zogenoemde ‘balansmutatie’). Hiervoor is wel nodig dat de gemeente het bijbehorende financiële risico apart afdekt met daarvoor gereserveerde middelen. Om deze optie te onderzoeken blijft het dus wel nodig om de gevraagde middelen binnen de Enecoreserve hiervoor te bestemmen. In het vervolg op de onderzoeksfase werken we uit hoe de gemeentelijke inbreng vorm kan krijgen, en hoe de financiële risico’s kunnen worden afgedekt door de partners gezamenlijk. Dat de € 30 mln.

euro beschikbaar blijft binnen de Enecoreserve is daarbij het uitgangspunt. Partners & Zeggenschap 1.

PvdD: De bron doet er toe. Het is belangrijk om zelf touwtjes in handen te hebben. Waarborgen missen in deze uitwerking. De gemeenteraad heeft te weinig invloed op beslissingen.

2.

GL: Kunt u de keuze voor een positie als minderheidsaandeelhouder toelichten? Hoe zijn eerdere moties hier concreet in meegenomen?

4/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

De betreffende motie ‘Gemeente aan het stuur bij warmtebedrijf’ (RIS320965) vraagt om zeggenschap voor de gemeente. Uit de onderzoeksfase is gebleken dat zeggenschap goed is te organiseren met één derde van de aandelen. Een meerderheidsaandeel voor de gemeente was niet wenselijk voor EBN en NetVerder. Dan blijft als andere optie een 100% gemeentelijk warmtebedrijf over en dan lever je te veel in op competentie, omdat de gemeente geen ervaring heeft met het aanleggen van warmtenetten. Ook komt het financiële risico volledig bij de gemeente te liggen. Eerder is hierover met de commissie gesproken, en hebben we samen met de raad een zestal opties vergeleken. De optie van een 100% gemeentelijk warmtebedrijf is toen afgevallen. 3.

GL: Is er een risico dat andere partners er net iets anders inzitten?

Er zullen ongetwijfeld verschillen zijn tussen de partners. Echter zijn de overeenkomsten in doelstellingen veel nadrukkelijker aanwezig. In de vervolgfase willen we dat verder verkennen. Bij andere opties die zijn verkend (HVC, PPS-constructie) zijn de verschillen tussen de partners groter. 4.

GL: Eisen de partners 1/3, 1/3, 1/3? Of zit er iets anders achter die verdeling?

Het was een sterke wens van EBN en NetVerder dat geen van de partijen een absolute meerderheid had. Het is nog niet als harde eis neergelegd. Het college vindt dat deze verdeling een goed uitgangspunt is voor het maken van afspraken die het juiste niveau van zeggenschap borgen. 5.

GL: Zeggenschap is ook anders te regelen. Bijvoorbeeld in statuten of met een prioriteitsaandeel. Wat denkt het college hierover?

Het college is geïnteresseerd in juridisch advies dat GL heeft ingewonnen en betrekt zelf juridische experts. Het college wil vastleggen dat belangrijke besluiten alleen met instemming van de gemeente kunnen worden genomen. Een prioriteitsaandeel is een van de opties die we daarvoor in samenspraak met EBN en NetVerder zullen onderzoeken. 6.

D66: Kan het zijn dat EBN op termijn naar regio wil uitbreiden?

Ja, de minister wil dat EBN regionale PIW’s opzet. Echter EBN geeft aan met Den Haag in een lokaal Haags PIW te willen stappen, zolang de deur naar regionale samenwerking niet dicht is. De schaal in Den Haag is groot genoeg. Er zijn geen omliggende gemeenten die hebben aangegeven dat ze samen met Den Haag in een regionaal bedrijf willen stappen. 7.

VVD: Waarom stelt het voorstel dat NetVerder kan opschalen en dat voor HVC speculatief is?

In de technische vragen is de verwachting uitgesproken dat NetVerder kan opschalen naar 4.000 aansluitingen per jaar. Dat geldt ook voor HVC. De technische vraag is geïnterpreteerd dat HVC nog verder kan opschalen, zover voorbij de 4.000 dat een achterstand kan worden ingelopen. Dat is als speculatief bestempeld. 4.000 aansluitingen per jaar is ook niet een grens die voortkomt uit competentie, maar meer een inschatting van wat haalbaar is in Den Haag, zonder onacceptabele overlast. 8.

VVD: Vraagt wethouder om meer opties uit te werken HVC, of 100% gemeentelijk. VVD wil kunnen vergelijken.

5/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

In de voorgaande periode is op een aantal momenten met de commissie gesproken over dit onderwerp, en hebben we samen met de raad een zestal opties vergeleken. De optie van een 100% gemeentelijk warmtebedrijf is toen afgevallen. Aan de raad is toegezegd dat de raad akkoord gevraagd zou worden op de keuze van het college tussen de twee resterende opties, HVC of NetVerder, eventueel met EBN. Na een gedegen proces van selectie aan de hand van criteria is dit nu het voorstel dat voorligt. 9.

SP: PIW exploiteert geen bronnen. Hoe ziet wethouder dit voor zich? Wie gaan warmtebronnen exploiteren? Afhankelijkheid van Eneco, Gasunie en Uniper? Hoeveel controle hebben we dan over de kosten die we gaan maken?

Het raadsvoorstel gaat er inderdaad van uit dat bronnen door andere (markt)partijen worden geëxploiteerd. Die leveren dan tegen een tarief per GigaJoule. In de huidige markt, werkt de SDE++subsidie zo, dat duurzame warmte altijd wordt aangeboden tegen maximaal dezelfde prijs als warmte uit gas. De kosten voor het PIW stijgen dan niet voorbij de marktprijs. Investeringen en risico’s liggen daarmee bij marktpartijen en de rijksoverheid. 10. SP: Zou het mogelijk zijn om op termijn andere partijen deels uit te kopen? Ja, dat is in theorie mogelijk. Echter moet er dan wel geld beschikbaar komen. 11. GL: Hoe voorkomen we een situatie als bij de MRDH, waar de gemeente wel weet waar ze heen wil, maar niet de slagkracht heeft om daarnaar te handelen, hoe kijkt het college daar naar? We moeten zeggenschap goed organiseren, door bij oprichting van het PIW in de statuten vast te leggen wie welke zeggenschap heeft bij welke onderwerpen. Daarvoor zijn meerdere mogelijkheden. De technische termen daarvoor zijn verzwaarde meerderheid van stemmen en soort- of prioriteitsaandelen. Praktisch gezien betekent het dat een vetorecht voor één van de, of alle, aandeelhouders op bepaalde onderwerpen. Warmtenetten & Bronnen 1.

CU/SGP: Ambitieus: 4.000/ jaar over vier jaar. De ambitie voor woningbouw wordt al jaren niet gehaald. Waar baseert de wethouder de 4.000 op?

2.

SP: 4000 aansluitingen? Waarop is dat gebaseerd?

3.

VVD: Hoe ziet wethouder 4000?

4.

VVD: Kan de wethouder onderbouwen dat 4.000 haalbaar is?

De ambitie voor 4.000 aansluitingen per jaar is gericht op warmtenetten in de bestaande bouw, en is dus niet gerelateerd aan het aantal nieuw te bouwen woningen. Die krijgen allemaal ook een vorm van duurzame warmte. De inschatting om 4.000 aansluitingen in bestaande bouw te realiseren gaat uit van de ambitie om steeds gelijktijdig warmtenetprojecten uit te voeren op vier plekken in de stad. Projecten van ieder 1.000 aansluitingen per jaar schatten we in als haalbaar, zonder dat de overlast van het daarbij horende opbreken en afsluiten van straten te groot wordt. NetVerder is zich al aan het voorbereiden om op te schalen, inclusief het uitbreiden van de kennis en expertise die ze in huis heeft. Onderdeel van deze voorbereiding is dat ze werken aan processen en

6/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

voorwaarden om versnelling en opschaling mogelijk te maken. Daarnaast wordt gewerkt aan een aanbestedingsstrategie die de opschaling verder in de keten met aannemers en installateurs mogelijk maakt. De lessen die NetVerder uit haar projecten in Delft en Goes trekt worden daarin meegenomen. 5. VVD: Wat betekent dit voor de rol van WarmtelinQ? In de bronnenstrategie is tweederde van de warmte voor stadsverwarming afkomstig van andere bronnen dan WarmtelinQ. Het is de intentie om juist in de eerste tien jaar geothermie te realiseren. EBN is samen met het ED-fonds ook aandeelhouder van Haagse Aardwarmte dat de geothermiebronnen in Den Haag wil ontwikkelen. In de uitwerking van de strategie en het bedrijfsplan van het PIW willen we het ontwikkelen van geothermie en andere lokale bronnen als strategische prioriteit aan het PIW meegeven. 6. GL: Het voorstel bevat toch al een soort keuze voor midden temperatuur. Kan het college daar op ingaan? 7. PvdD: Wat is het risico van een keuze voor hoge temperatuur? 8. SP: Valt nieuwbouw en lage temperatuur er niet onder? Hoe kijkt wethouder daar naar? Graag wel erbij. Het PIW en de bijbehorende investeringsopgave die nu is uitgewerkt, is gericht op de bestaande bouw. We zijn in het raadsvoorstel uitgegaan van de transitievisie warmte.

In de transitievisie warmte zijn een aantal wijken geïdentificeerd waarvoor midden-temperatuur warmtenetten de voorkeursoptie zijn en die prioriteit hebben voor de ontwikkeling van warmtenetten. Vandaar dat de investeringsopgave voor de eerste tien jaar is uitgewerkt voor midden-temperatuur warmtenetten. Het realiseren van lage temperatuurnetten zowel in de nieuwbouw als in de bestaande bouw kan verder worden onderzocht en is niet uitgesloten. In het huidige beleid is de ontwikkelaar van nieuwbouwprojecten verantwoordelijk voor het ontwerpen en ontwikkelen van de warmtevoorziening op duurzame bron. Met de concept-Wet collectieve warmte (Wcw) ontstaat een nieuwe situatie. Rol en mandaat van het PIW voor nieuwbouw nemen we mee in verdere planvorming en strategieontwikkeling voor het PIW. 9. GL: Waarom geen bronnenexploitatie door het PIW? Het voorstel is nu gericht op het aanleggen van midden-temperatuur warmtenetten in de bestaande bouw. Voor de ontwikkeling van de Haagse geothermiebronnen heeft een bestaande partij de voor bronontwikkeling benodigde zoekvergunning. Dat is Haagse Aardwarmte, waarvan het ED-fonds en EBN voor 50% aandeelhouder zijn. De gemeente en EBN zijn dus samen ook belanghebbende bij de ontwikkeling van de Haagse geothermiebronnen. Het is niet uitgesloten dat het PIW ook bronontwikkeling gaat doen. 10.

D66: Netcongestie, wat betekenen de beperkingen voor haalbaarheid van beide opties? (NetVerder en HVC) 11. D66: Hoe speelt netcongestie mee? Loopt NetVerder hier tegenaan? 12. VVD: En netcongestie?

7/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

Netcongestie levert een risico op vertraging. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) bepaalt welke categorieën aansluitingen prioriteit krijgen. ACM heeft steeds beter in beeld dat warmtenetten en bijbehorende bronnen deze prioriteit moeten krijgen. Het recent gepubliceerde ontwerpbesluit prioriteringskader van de ACM geeft warmtenetten en de bronnen sowieso al een plek op de prioriteringsladder (onder categorie 3: basisbehoeften) waar dat voorheen voor de warmtebronnen niet zo was. Dat biedt perspectief ook voor de bronnen. Er is terecht een lobby gaande om warmtenetten de status congestieverzachtende maatregel te geven. Dat verzacht het risico, omdat warmtenetten dan voorrang krijgen. Het slim inzetten van warmtenetten kan immers op termijn bijdragen aan een lagere belasting van het elektriciteitsnet en een efficiënter ruimtegebruik. 13. CDA: Hoe gaan netten en temperatuurniveaus congrueren? Is daar een plan voor. Graag reactie van wethouder. Een belangrijk deel van het plan is te vinden in de Transitivie warmte (RIS313867). Aanlevertemperatuur moet in de bestaande stad hooguit rond de 70°C liggen. Daarmee sluit het aan bij het temperatuurniveau van geothermiebronnen. In de vervolgfase wordt gewerkt aan een stadsbreed ontwerp, waarin ook lagere temperaturen kunnen worden geleverd, indien dit optimaal is.

Dan werken warmtepompen efficiënter en kan de retourwarmte vanuit 70°-netten worden benut. 14. SP: Zijn er al wijken als start in beeld? Nee, de startprojecten moeten nog worden gekozen en uitgewerkt. Conform de prioritering in de TVW zullen de eerste projecten binnen de groene wijken plaatsvinden. 15. VVD: Gaat het college de bevoegdheid inzetten om wijken van het gas te halen? Besluiten over het inzetten van deze bevoegdheid worden pas op termijn genomen. Los van de (on)wenselijkheid, is het nu nog niet mogelijk. De eerste stap richting het ‘van het gas af halen’ van gebieden is om in het warmteprogramma aan te geven in welke gebieden dat mogelijk zou kunnen. Stappen daarna zullen door een volgend college worden gezet. De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) staat dit alleen toe in wijken waar een duurzaam en betaalbaar alternatief beschikbaar is of komt, waarbij mensen altijd keuzevrijheid houden of ze aansluiten op een warmtenet of niet. 16. HvDH: Kan het stadsnet door het PIW gekocht worden? Of gaat de gemeente dit kopen? Dit is nu niet aan de orde. Het is niet te verwachten dat gemeente of het PIW hier een rol in gaat spelen. Er ligt een advies bij de minister van KGG om de grote private warmtebedrijven, waaronder het warmtebedrijf van Eneco, te kopen. De minister van KGG is momenteel aan het verkennen of en hoe dit mogelijk is. Betaalbaarheid 1.

CU/SGP: De relatieve betaalbaarheid is geborgd, maar onduidelijk? De aansluitkosten zijn 6.000 terwijl je evenveel zou moeten betalen voor warmte als voor gas. Erkent de wethouder dit risico en hoe reflecteert hij hierop?

8/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

2.

SP: Huishoudens zijn verantwoordelijk voor aansluitkosten, Hoe wil wethouder dit oplossen? Neem mee in de verdieping hoe je aansluitkosten verlaagt.

Aangenomen wordt dat de vragenstellers refereren aan de huidige maximale aansluitkosten die warmtebedrijven mogen vragen van de ACM. Deze bedragen in 2025 € 5.250. De inzet is dat woningeigenaren en huurders een aanbod krijgen dat financieel zo aantrekkelijk is dat er ‘ja’ tegen wordt gezegd. Het is moeilijk voor te stellen dat voor particuliere woningeigenaren een eenmalige bijdrage van meer dan € 5.000 daarbij past. De combinatie van aansluitkosten, jaarlijkse vaste lasten (vastrecht) en variabel warmtetarief moeten samen voordelig zijn ten opzichte van het alternatief. Zoals het college in het raadsvoorstel heeft aangegeven is het daarvoor nodig dat het Rijk de hiervoor benodigde financiële randvoorwaarden verder uitwerkt, nu de concept-Wcw door de Tweede Kamer is aangenomen. Voor het college, maar ook voor NetVerder en EBN is dit een randvoorwaarde om een haalbaar financieel plan uit te kunnen werken. 3.

SP: Bewonersinitiatieven richten zich op goedkope bronnen en makkelijk aan te sluiten wijken. Daarmee blijven de moeilijkere oplossingen voor het PIW over. Maak het rijke wijken niet te makkelijk en PIW moeilijker. Dat is onrechtvaardig. Deelt wethouder deze zorg?

In de beginfase richt het PIW zich grotendeels op andere wijken dan de wijken waarbinnen op dit moment de meeste bewonersinitiatieven actief onderzoek doen naar de mogelijkheid voor het creëren van een eigen warmtevoorziening, bijvoorbeeld door middel van een mini-warmtenet. Het gaat dan om bewonersinitiatieven in de zogenoemde ‘gele wijken’. Bewonersinitiatieven uit de groene wijken die zich ook richten op het creëren van een mini-warmtenet, ontvangen net als de andere bewonersinitiatieven ondersteuning en opgroeiruimte. Vooralsnog gaat het om één concreet initiatief, maar dat kunnen er meer worden. In de toekomst kunnen deze bewonersinitiatieven en het PIW, als daar behoefte aan bestaat, op diverse manieren samenwerken. 4.

PvdA: In uitwerkingsfase graag raad meenemen hoe je betaalbaarheid in statuten kunt borgen.

Betaalbaarheid is een belangrijk uitgangspunt voor het PIW en voor de gesprekspartners EBN en NetVerder en zal zeker geborgd worden in statuten en strategie van het bedrijf. Hoe dit geborgd wordt is nog uit te werken. In de antwoorden op vragen over zeggenschap staat meer informatie over hoe dit te borgen is. Risicoanalyse 1.

CU/SGP: De risico analyse is zeer beperkt. Is het mogelijk om voor de besluitvorming een uitgebreide risicoanalyse te krijgen, inclusief financiële risico’s?

2.

VVD: Waarom risico’s pas uitwerken in volgende fase?

3.

GL: GL sluit aan bij vragen van andere partijen over financiële risicoanalyse.

Het college had met de gemeenteraad afgesproken dat een keuze voor een partner eerst aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, zoals nu in het raadsvoorstel is gebeurd. Een uitgebreide risicoanalyse kan alleen goed worden opgesteld samen met EBN en NetVerder en is dus onderdeel van het vervolgtraject. Voordat verdere besluitvorming richting het oprichten van een warmtebedrijf plaatsvindt zal er een uitgebreide risico-analyse liggen.

9/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

4.

CU/SGP: Op welk moment vindt de wethouder dat de risico’s onaanvaardbaar worden?

Er zijn harde grenzen aan risico’s. Als er bijvoorbeeld een reëel risico is dat mensen voor een warmtenet veel meer gaan betalen dan voor een alternatief en er zijn geen beheersmaatregelen, starten we niet met een PIW. Het mag ook niet zo zijn dat er na de investering van € 30 mln. verdere financiële verplichtingen kunnen opduiken waar de gemeente niet onderuit kan. Op andere vlakken, zoals aanvaardbare overlast en inrichting van de organisatie zal het meer een afweging zijn. Uiteindelijk is het oordeel aan de gemeenteraad of de risico’s voldoende beheersbaar zijn, zodat een PIW kan worden opgericht. 5.

D66: Hoe zit het met de risico’s? Graag toezeggen hoe de financiën vergeleken kunnen worden. Ook effect op inkomsten, bijvoorbeeld uit afval. Kans en grootte van financiële tegenslagen etc. Conform aanbeveling Amare.

Er is nu een overzicht van risico’s en er is gewerkt aan een inschatting van de kans dat de risico’s optreden, de gevolgen daarvan en de mogelijkheden om beheersmaatregelen te nemen. Om dit goed uit te werken, is een nauwkeurige afstemming met de beoogde partners nodig. Daarmee en met de financiële uitwerking gaan we voortvarend aan de slag in het vervolg van de onderzoeksfase. 6.

CDA: Is wethouder bereid eerst beheersmaatregelen uit te werken?

7.

PvdD: Hoe gaan risico’s worden ondervangen?

Beheersmaatregelen gaan met de beoogde partners uitgewerkt worden. Bewonersbetrokkenheid 1. GL: Hoe zit het met steun van huurders? Hoe wordt er over gesproken? 2.

PvdA: De PvdA sluit aan bij verzoek om woonbond te horen.

3.

SP: Sluit aan bij vragen GL over woonbond.

In april en mei 2025 heeft veel contact plaatsgevonden met woningcorporaties en huurdersverenigingen dat heeft geleid tot een goedbezochte informatieve bewonersavond voor huurders op 15 mei jl. in het Nutshuis. Tijdens de bijeenkomst zijn huurders geïnformeerd over de plannen voor een publiek warmtebedrijf. De belangrijkste doelstelling was om de bewoners te enthousiasmeren voor verdere deelname aan de participatie die we in de komende maanden organiseren ten behoeve van het PIW. Besproken is welke onderwerpen voor de huurders belangrijk zijn. Veel deelnemers gaven aan dat ze willen deelnemen aan het participatietraject dat volgt. Er wordt ook contact opgenomen met de woonbond. In het vervolgtraject wordt participatie georganiseerd. 4.

PvdD: Blijft er voldoende ruimte voor bewonersinitiatieven. Wat betekent het voor hen? Kan de wethouder daar op ingaan? Graag de raad meenemen in hoe dit gebeurt.

Het college ziet een mogelijke invulling als volgt: Bewonersinitiatieven die een middelgroot- of miniwarmtenet willen creëren worden momenteel ondersteund met onderzoek en advies. Dit gebeurt

10/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10928950

vanuit de Actielijn bewonersinitiatieven mini-warmtenetten. Een aantal ideeën is al iets verder gevorderd met de uitwerking van een warmteoplossing. Het PIW kan in de toekomst in overleg gaan met deze initiatieven over de gebieden waarbinnen zij ambities hebben. Daar ontwikkelt het PIW in principe geen projecten. Waar gewenst, kan het PIW ondersteuning aan deze initiatieven bieden. Als een bewonersinitiatief alsnog besluit de plannen niet te realiseren, kan het PIW in het desbetreffende gebied projecten ontwikkelen. Het soort hulp dat bewonersinitiatieven van het PIW zouden kunnen vragen, kan bijvoorbeeld betrekking hebben op een aansluiting op het net als piek- en backup voorziening. Het PIW zal zich bij dergelijke vragen altijd welwillend opstellen. Overige 1.

CDA: Hebben we voldoende uitvoeringskracht? Hoeveel externe bureaus?

Ja, er is een kernteam van ambtenaren bezig met de voorbereiding van het PIW, met daaromheen veel betrokken ambtenaren voor bijvoorbeeld juridische en financiële borging. Het maken van strategische keuzes, voorbereiden van besluiten en borging van de kennis is in dit team belegd. Er is uitgebreide ondersteuning door externe bureaus. Die leveren kennis aan, doen analyses en verkenningen, zoals financiële en juridische analyses. Ook kijken we naar ervaringen bij andere gemeenten. In de uitwerkingsfase zal ook worden gekeken naar de inzet die nodig is van andere delen van de organisatie die met onderwerpen bezig zijn zoals vergunningverlening en wijkplannen. De bemensing van het PIW moet nog geworven worden. In het beleidskader verbonden partijen is bepaald dat de gemeente het niet wenselijk vindt om bestuurders of ambtenaren in directies of commissariaten te benoemen. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

11/11