RIS323312 Beantwoording SV Tijdelijke verkeersmaatregelen bij wegwerkzaamheden en bouwactiviteiten

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

9 december 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer De Vuyst, luidend: ‘Tijdelijke verkeersmaatregelen bij wegwerkzaamheden en bouwactiviteiten’

DSB/10977557 RIS323312

Het raadslid de heer De Vuyst heeft op 18 september 2025 een brief met daarin achtien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Werkzaamheden horen bij een stad. En dan is het fijn als de werkzaamheden gebeuren op een manier die zo weinig mogelijk overlast veroorzaakt. De gemeente is daarbij een belangrijke partij, maar meestal niet de enige. Aan de hand van twee casussen heeft raadslid Maarten De Vuyst (GroenLinks) de volgende vragen, overeenkomstig art. 32 van het Reglement van orde, over werkzaamheden die voor fietsers verstorend zijn en over een herinrichting van een straat. Casus 1: afsluiting van een fietspad door Begin maart 2025 was er sprake over zorgen over de verkeersonveilige omleidingsroutes voor fietsers en voetgangers die zijn ontstaan door het afsluiten van het fietspad en de stoep op de Laan van NOI tussen de Theresiastraat en de Juliana van Stolberglaan vanwege bouwwerkzaamheden (RIS322197). Op 2 mei 2025 schreef Fietsersbond Haagse regio op Bluesky over de niet fietsvriendelijke oplossing bij de Ammunitiehaven. De Ammunitiehaven is een belangrijke fietsroute tussen het centrum en Den Haag Centraal Station.

Sinds medio april was de fietsroute van Spui richting de Lekstraat afgesloten wegens renovatiewerkzaamheden. Dit is niet bemoedigend voor het STOMP-principe dat is vastgelegd in de ‘Strategie Mobiliteitstransitie 2022-2040’ (RIS310664): Stappen-Trappen-Ov-MaaS-Privéauto. Bij het ontwerp van de openbare ruimte kiezen we in de eerste plaats voor de voetganger en fietser, gevolgd door het ov, deelmobiliteit en privéauto. Daarnaast geeft de ‘Haagse richtlijn voor tijdelijke verkeersmaatregelen’ aan dat fietsers na voetgangers de hoogste prioriteit hebben bij tijdelijke verkeerssituaties.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10977557

1.

Klopt onze aanname dat de prioritering uit de ‘Haagse richtlijn voor tijdelijke verkeersmaatregelen’ voor fietsers standaard wordt meegenomen in de gemeentelijke contracten aan opdrachtgevers voor bijv. de bouwwerkzaamheden bij de Laan van NOI en de renovatiewerkzaamheden bij de Ammunitiehaven? Indien nee, graag een toelichting. En is het college bereid om dat alsnog te doen?

De Haagse richtlijn voor tijdelijke verkeersmaatregelen (HRTV) waarin voetgangers en fietsers de hoogste prioriteit hebben, zijn publiek beschikbaar via www.bereikbarestad.denhaag.nl/zakelijk en wordt actief onder de aandacht gebracht bij het aanmelden en beoordelen van werkzaamheden in de openbare ruimte. Hiermee wordt geborgd dat opdrachtnemers bekend zijn met de eisen die gelden voor tijdelijke verkeerssituaties. De gemeente past het STOMP-principe en de HRTV zelf consequent toe in haar eigen ontwerp- en voorbereidingsprocessen en geeft deze kaders mee aan initiatiefnemers en aannemers tijdens de voorbereiding en afstemming van werkzaamheden. Uiteindelijk wordt 9 maanden of eerder voor aanvang van werkzaamheden in het Stedelijk Bereikbaarheidsoverleg (SBO) zorgvuldig getoetst of de richtlijn goed is toegepast in de BVC-plannen. Hiermee is gewaarborgd dat op alle wegen van het Netwerk Bereikbaarheidsregie voetgangers en fietsers de hoogte prioriteit krijgen bij tijdelijke situaties. Hier kan van worden afgeweken als dit noodzakelijk blijkt voor de doorstroming van gemotoriseerd verkeerd (auto, openbaar vervoer en nood- en hulpdiensten) op de hoofdwegenstructuur (waaronder S-routes), of wanneer dit vanuit verkeers- of veilgheidsoverwegingen nodig is. Dit was zowel bij de Laan van NOI als de Ammunitiehaven het geval.

Gezien de vroegtijdige toetsing van de richtlijnen in het SBO-proces zien wij geen toegevoegde waarde in het meenemen van de richtlijnen als contractuele bepaling in gemeentelijke contracten met opdrachtnemers. 2.

Indien het antwoord op de vorige vraag ja is, en aannemers voldoen er niet aan, op welke manier kunnen opdrachtnemers dan worden aangesproken door het college?

Het Stedelijk Bereikbaarheidsoverleg (SBO) toetst en beoordeelt ingediende BVC-documenten (Bereikbaarheid, Verkeersveiligheid en Communicatie) voor werkzaamheden met invloed op het netwerk Bereikbaarheidsregie. In dit overleg worden onder andere de tijdelijke verkeersmaatregelen en omleidingen besproken en beoordeeld op basis van het STOMP-principe en de Haagse richtlijn voor tijdelijke verkeersmaatregelen (HRTV). Op deze wijze wordt vooraf geborgd dat voetgangers en fietsers zo goed mogelijk worden gefaciliteerd en verkeersonveilige omleidingsroutes worden voorkomen. Indien tijdens de uitvoering blijkt dat de tijdelijke verkeersmaatregelen afwijken van de gemaakte afspraken of niet voldoen aan de richtlijnen, spreekt de wegbeheerder de opdrachtnemer hierop aan en wordt gevraagd de situatie direct te corrigeren. Waar nodig kan de gemeente handhavend optreden zodat de maatregelen op straat conform afspraak worden uitgevoerd.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10977557

3.

Controleert de gemeente als opdrachtgever of de prioritering van de ‘Haagse richtlijn voor tijdelijke verkeersmaatregelen’ voor fietsers wordt toegepast bij renovatiewerkzaamheden?

Ja, wanneer renovatiewerkzaamheden effect hebben op het netwerk Bereikbaarheidsregie worden de werkzaamheden en de toepassing van het STOMP-principe getoetst door het SBO zoals in het antwoord op vraag 2 beschreven. Afgelopen weekend vond op 6 september 2025 de Red Bull Stalen Ros plaats, een fietsevenement bij de Koekamp in Den Haag. De gemeente Den Haag heeft hiervoor € 20.000 aan subsidie toegekend (RIS 322459). Ironisch genoeg leidde dit fietsevenement tot verkeersonveilige omleidingsroutes voor de fietsers. Fietsers moesten drie keer oversteken op een plek waar dat niet kon als fietser. De enige verkeersregelaar had als enige taak zorgen dat fietsers niet rechtdoor fietsten. 4.

Hoe werkt dit? Ziet de gemeente vooraf wat de plannen waren voor de omleidingen van fietsers? Hoe beoordeelt het college deze onveilige verkeerssituatie tijdens de Red Bull Stalen Ros?

Een evenementenorganisatie is primair verantwoordelijk voor een ordentelijk en veilig verloop van haar evenement en de bereikbaarheid voor verkeer in de directe omgeving van het evenemententerrein. In het kader van de evenementenvergunningprocedure draagt de organisatie, vanuit deze verantwoordelijkheid, zorg voor de bereikbaarheidsmaatregelen, waaronder de omleiding voor fietsers. De maatregelen zijn voorafgaand aan de afgifte van de vergunning beoordeeld door de nood- en hulpdiensten en gemeentelijke diensten en er is een positief advies afgegeven. De Red Bull Stalen Ros wordt geëvalueerd met de organisatie en de hulp- en gemeentelijke diensten. Bij de evaluatie van het evenement wordt betrokken of er gevaarlijke situaties zijn ontstaan voor fietsers. De uitkomsten van de evaluatie komen nadrukkelijk aan de orde bij de beoordeling van een eventuele vergunningaanvraag voor 2026, inclusief bereikbaarheidsplan en veiligheidsplan voor dit evenement. De beoordeling zal zich dan mede richten op de door de organisatie voorgestelde maatregelen om knelpunten te voorkomen wat betreft bereikbaarheid en veiligheid voor fietsers. 5.

Heeft het Stedelijk Bereikbaarheidsoverleg (SBO) voor de Red Bull Stalen Ros de omleiding beoordeeld op fietsveiligheid bij het indienen van de plannen door de organisator? Indien nee, graag een toelichting waarom niet.

Nee, het SBO is geen standaard onderdeel van de beoordelingsprocedure van evenementen, zie ook het antwoord onder vraag 4. 6.

Heeft het college het voornemen de toetsing van de SBO standaard mee te nemen bij de subsidieaanvraag van kleinschalige publieksevenementen?

Nee, het college is niet voornemens om SBO-toetsing mee te nemen bij subsidieaanvragen voor kleinschalige evenementen. Bereikbaarheid en daarmee ook verkeersveiligheid maken primair onderdeel uit van de procedure voor de evenementenvergunning en vallen buiten de reikwijdte van de Subsidieregeling Publieksevenementen Den Haag 2023. Deze regeling richt zich op het ondersteunen van publieksevenementen die bijdragen aan economische spin-off en het imago van de stad. Subsidieaanvragen worden getoetst aan vastgestelde inhoudelijke (economische) criteria en niet aan verkeersveiligheid of mobiliteitsplannen. Wel wordt binnen de subsidieregeling aandacht gevraagd voor duurzame mobiliteit, maar dit betreft vooral milieubelasting en vervoersstromen, niet de concrete verkeersveiligheid van omleidingen of infrastructuur.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10977557

7.

Is overwogen om een rijbaan van de auto’s af te zetten en voor de fietsers in te zetten als fietsstrook? Zo nee, waarom niet?

Ja, dat is overwogen, echter de rijbanen behoren tot een hoofdroute waar autoverkeer prioriteit heeft en de inschatting is gemaakt dat de fietsers niet veilig via de rijbaan konden worden omgeleid. Om die reden heeft de organisatie een fietsomleiding ingesteld over Schouwburgstraat en Casuaristraat. Aangezien deze omleidingsroute ook nadelen bevat komt de effectiviteit van deze fietsomleiding terug in de evaluatie 0m zodoende te zorgen voor een betere fietsoplossing. De uitkomsten van de evaluatie betrokken bij de vergunningprocedure voor volgend jaar. Voor de Red Bull Stalen Ros waren de meeste banken weggehaald bij de Koekamp. De Haagse Soepbus staat op deze locatie bijna elke dag. 8.

Is er contact tussen de gemeente Den Haag en de Haagse Soepbus wanneer de locatie van de Koekamp verhuurd wordt voor een publieksevenement zoals de Red Bull Stalen Ros?

Ja, de organisatie van de soepbus is tijdig via haar gemeentelijke contactpersoon geïnformeerd over het houden van het evenement Red Bull Stalen Ros en het weghalen van de banken. Zodoende heeft ze de mensen die regelmatig tussen 19.00 uur en 20.00 uur soep komen eten, ruim van tevoren geïnformeerd over de gewijzigde locatie nabij de vaste stek op de Koekamp. Overigens verhuurt de gemeente niet de grond aan een evenementenorganisatie. Ze verstrekt een vergunning voor het houden van een evenement (zie beantwoording vraag 4). 9.

Hoe denkt het college erover om in de voorwaarden voor publieksevenementen op te nemen bij de Koekamp dat de allocatie van de Haagse Soepbus wordt gecompenseerd?

Het college vindt het werk van de Soepbus van groot belang. In de voorbereiding op het houden van evenementen op de Koekamp en het Malieveld wordt daarom bezien op welke locatie vanuit de soepbus de soep uitgedeeld kan worden. De organisatie van de Soepbus wordt tijdig geïnformeerd over evenementen en zal zonodig de Soepbus in overleg met de gemeente verplaatsen. Verder worden de bezoekers tijdig geïnformeerd zodat de Soepbus door bezoekers kan worden gevonden. Het college vindt dit afdoende. Casus 2: een straat wordt opnieuw bestraat van gevel tot gevel Onderstaande is gebaseerd op een bestaande casus. In deze recente casus werd een straat in de Valkenbosbuurt opnieuw bestraat. Van gevel tot gevel, van begin tot eind. Dat was nodig, sommige kuilen waren dieper dan de snelheidsheuvels hoog waren. Door het project te volgen, leverde dat enige inzichten op. Zo werd er geen brief gestuurd naar de inwoners. Navraag bij de gemeente had wat voeten in de aarde: “23 wachtenden voor u” bij 14 070, een alleraardigste medewerker die het project niet kon vinden en beloofde dat teruggebeld zou worden, wat ook daadwerkelijk gebeurde door een alleraardigste en behulpzame assistent wegbeheerder.

Die wist te melden dat de aannemer die brief had moeten sturen, de aannemer zei dat de brief gestuurd was, maar niemand in de hele straat had die ontvangen en uiteindelijk heeft de gemeente op de vrijdag voor de werkzaamheden begonnen op maandag, alsnog een brief doen toekomen aan de bewoners. Dat leverde allerlei ongemak en gemiste kansen op, waarover later meer. Eerst over de communicatie:

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10977557

In Den Haag zijn aannemers verantwoordelijk voor de communicatie aan de relevante doelgroepen zoals bijvoorbeeld bewoners, ondernemers en wijkverenigingen als er wegwerkzaamheden of bouwactiviteiten zijn. Bij werkzaamheden op (of met invloed op) de Haagse hoofdwegen – het zogeheten Netwerk Bereikbaarheidsregie – wordt de BVC-procedure gevolgd, gericht op optimale Bereikbaarheid, Verkeersveiligheid en Communicatie. Ieder project dient een communicatieplan in als onderdeel van de BVC-procedure. 10. Waarom doet de gemeente de communicatie niet zelf in de gevallen waarin de gemeente zelf opdrachtgever is? Dit scheelt afstemming, controleren en wellicht zelfs geld. Communicatie over werkzaamheden is als eerste de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever, dus soms de gemeente zelf. Bepalingen hierover zijn opgenomen in het Haags Handboek Communicatie bereikbaarheid voor externe partijen. Het kan zijn dat de gemeente voor het werk zelf opdracht geeft aan een uitvoerende partij. Deze uitvoerende partij dient dan over dit deel van het werk zelf de communicatie te verrichten. 11.

Wat gebeurt als een aannemer niet goed gecommuniceerd heeft met de relevante doelgroepen over de wegwerkzaamheden of bouwactiviteiten? Welke consequenties kan het college daaraan verbinden?

Indien blijkt dat er onvoldoende is gecommuniceerd over werkzaamheden en er is sprake van gevaarsetting kan de wegbeheerder besluiten het werk stil te leggen. 12. Is het communiceren aan de relevante doelgroepen over wegwerkzaamheden of bouwactiviteiten een resultaatverplichting in de aanbesteding? Nee, het communiceren aan relevante doelgroepen over wegwerkzaamheden of bouwactiviteiten is geen standaard resultaatverplichting in de aanbesteding. Omdat de communicatie zo laat kwam, waren er een hoop kansen die gemist werden. Als de brief een paar weken eerder was gekomen, hadden mensen fietsnietjes of geveltuintjes kunnen inrichten. Over die laatste: Eerder gaf het college bij de afdoening van de motie aan bij herinrichtings- en onderhoudsprojecten in het communicatietraject actief bewoners te benaderen met de vraag of zij een geveltuin willen en of ze ook bereid zijn deze te onderhouden (RIS316184). En de aannemer zou dan het geveltuintje aanleggen met grond in plaats van zand. Dat levert veilige geveltuintjes op, goede stoepen en zelfs wat eenheid in het straatbeeld, voor wie dat belangrijk vindt. Daar stond werkelijk niks over in de drie pagina’s informatie bij dit project. Dat maakt argwanend. 13.

Bij hoeveel herinrichtings- en onderhoudsprojecten is er gevraagd aan bewoners en ondernemers of geveltuintjes gewenst zijn sinds de motie afgedaan is? Indien dit nooit gedaan is, waarom niet? Bij ieder (herinrichtings)project wordt de mogelijkheid geboden geveltuintjes aan te leggen en ook daadwerkelijk aangelegd. Deze worden niet in een overzicht bijgehouden. 14. Bij hoeveel herinrichtings- en onderhoudsprojecten zijn er uiteindelijk geveltuintjes gerealiseerd? Graag een toelichting. Zie vraag 13. Een precies overzicht is niet te geven omdat dit niet centraal wordt geregistreerd.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10977557

Ook hier kwam het uiteindelijk goed, omdat een projectmedewerker op vragen van bewoners antwoordde: we gaan een geveltuintje voor u aanleggen. De werkzaamheden waren inmiddels begonnen… 15.

Is het college het eens met de fractie van GroenLinks Den Haag dat eerdere communicatie meer mogelijkheden had geboden aan bewoners om de werkzaamheden te benutten om bijvoorbeeld fietsnietjes, geveltuintjes of andere verbeteringen in het straatbeeld aan te kunnen dragen (binnen de grenzen van het project)?

We streven er altijd naar zo vroeg mogelijk te communiceren over mogelijkheden om verbeteringen in het straatbeeld te realiseren. De nieuwe participatieverordening die vanaf januari 2025 van kracht is zal daar verder aan bijdragen. Een fijne verrassing was dat mensen die onder het parkeren op eigen terrein-regime vielen, het aanbod kregen voor een tijdelijke parkeervergunning. Dat werd gewaardeerd, maar opnieuw, door de late brief was dit niet meer op tijd te regelen waardoor er stress ontstond of auto’s op straat niet een boete zouden krijgen. Tegelijkertijd stijgt de parkeerdruk tijdelijk omdat er parkeerplaatsen tijdelijk onbeschikbaar zijn door de werkzaamheden én omdat deze bewoners ook hun auto in de wijk kwijt moeten nu. Eerder is er een proef geweest waarbij bewoners hun auto mochten zetten bij het World Forum, voor een klein prijsje. 16. Heeft het college al eens overwogen om ook bij tijdelijke opbrekingen van straten een parkeergarage of parkeerterrein in de buurt tijdelijk te huren om auto’s van bewoners uit de straten met werkzaamheden te kunnen stallen? Ja, dit is onder andere gedaan bij een project in het kader van INTHR en WarmtelinQ. Verder zijn er in Schilderswijk-Transvaal verschillende parkeeroplossingen bedacht om de parkeeroverlast tijdens en na de herinrichtingen te compenseren.

Bij andere projecten zijn in het verleden ook wel eens tijdelijk compenserende parkeerplaatsen aangelegd. Het is echter best kostbaar en niet overal in de stad mogelijk. Een straat die heringericht wordt, is ook niet meer bereikbaar voor de wagens van HMS om afval op te halen. Een ORAC-adoptant constateerde dat de ene ORAC op slot was gezet, een ander nog wel open stond. 17.

Wat is het beleid of uitgangspunt met ORACs in een straat die heringericht wordt? Worden zij nog snel geleegd voor de herinrichtingen beginnen, of gaan ze op slot?

Voorafgaand aan een herinrichting worden ORAC’s eerst geleegd, daarna afgesloten en binnen de bouwhekken gezet.

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10977557

18. Is het mogelijk om op de ORACs aan te geven, die niet geleegd kunnen worden, waar de dichtstbijzijnde ORACs te vinden zijn? De standaard werkwijze is dat ORAC’s die door werkzaamheden niet geleegd kunnen worden afgesloten moeten worden, in de hekken worden gezet en dat op de hekken wordt aangegeven waar de dichtstbijzijnde ORAC locatie te vinden is. Dit wordt in de bewonersbrief (huis aan huis) gecommuniceerd. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

7/7