RIS323303 Afdoening motie Onderzoek aanwijzen Heesterbuurt als beschermd stadsgezicht

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de gemeenteraad

DSO/10981347 RIS323303 Contactpersoon

Stefan van Tol Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Monumentenzorg & Welstand Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

12 mei 2026

stefan.vantol@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Onderzoek aanwijzen Heesterbuurt als beschermd stadsgezicht’

Uw raad heeft, tijdens de behandeling van het voorstel inzake ‘Stand van zaken ontwikkelingen Weigeliaplein’ op 18 september 2025, de door het raadslid Faïd ingediende motie “Onderzoek aanwijzen Heesterbuurt als beschermd stadsgezicht" (RIS323303) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: de gemeenteraad op 1 juli 2024 de sloop van Complex 70 in meerderheid heeft afgewezen; het Weigeliaplein met Complex 70 een zeldzaam en bijzonder voorbeeld is van een verstild monumentaal bakstenen wooncomplex uitgevoerd als dubbel bouwblok; in het concept-bestemmingsplan Vruchten- en Heesterbuurt 2020 en in het Monumenten Inventarisatie Project 1850-1940 (MIP) de samenhang van bebouwing en de stedenbouwkundige opzet van besloten pleinvormige complexen in de Heesterbuurt, met name Weigelia-, Vlierboom-en Gagelplein, als bijzondere kwaliteit wordt gewaardeerd; de drie pleinvormige complexen en het Lindenkwadrant concentrisch zijn gesitueerd rond de neo-Romaanse Heilige Familiekerk in de as van de Goudenregenstraat, wat tezamen een prachtig stedenbouwkundig ensemble vormt; ook het aangrenzende water, het groen en de bebouwing langs de Valkenboskade en de Mient in het MIP als bijzondere kwaliteiten worden aangewezen; in de toelichting van het concept-bestemmingsplan Vruchten- en Heesterbuurt 2020 staat dat de

(..) laan-, plein- en groenstructuren essentiële onderdelen zijn van de wijk en gaaf gehouden dienen te worden en indien nodig te worden hersteld; volgens het concept-bestemmingsplan één van de uitgangspunten is als het gaat om het respecteren van de stedenbouwkundige aanleg van het oorspronkelijke deel van de wijk; het concept-bestemmingsplan aangeeft dat er gestreefd zal moeten worden “naar het overwegend onaangetast laten van de uniformiteit van de baksteenarchitectuur en het stedenbouwkundig plan en het in stand laten van de verwevenheid van stedenbouw en architectuur”.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10981347

Overwegende, dat: belangen- en erfgoedorganisaties De Woonbond, het Landelijk Ondersteuningsteam Sloopbedreigde Bouwwerken (LOSB), Heemschut, SOS Den Haag, de Vrienden van Den Haag en het Haags Monumentenplatform al enige tijd pleiten voor behoud van Complex 70 in de Heesterbuurt o.a. vanuit cultuurhistorisch en stedenbouwkundig oogpunt; het Monumenten Inventarisatie Project 1850-1940 uit 1992 inmiddels meer dan 30 jaar oud is en sindsdien geen nieuw onderzoek heeft plaatsgevonden naar de aanwijzing van beschermde stadsgezichten in dit deel van de stad; besloten pleinvormige sociale woningcomplexen uit het Interbellum inmiddels steeds schaarser worden in Den Haag. Van mening dat: het oudste deel van de Heesterbuurt en met name het deel met de pleinvormige complexen rond het gemeentelijk monument van de Heilige Familiekerk een bijzondere stedenbouwkundige, architectonische en cultuurhistorisch waarde heeft en derhalve bescherming verdient. Verzoekt het college: te onderzoeken of de Heesterbuurt en met name de aaneensluitende bebouwing van de pleinvormige complexen rond het Weigelia-, Vlierboom- en Gagelplein - kan worden aangewezen tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht en de raad over de uitkomsten hiervan te informeren.

Het college geeft doet de motie op de volgende manier af: Naar aanleiding van de motie zijn de aanwezige cultuurhistorische onderzoeken over de Heesterbuurt opnieuw tegen het licht gehouden. Er zijn twee onderzoeken bekeken: het Monumenten Inventarisatieproject Den Haag 1850-1940 van de afdeling monumentenzorg, dienst REO, uit 1992; het Waardenonderzoek Wooncomplex rondom Weigeliaplein van Bureau Polderman uit 2024 (RIS319245). De conclusies uit deze onderzoeken zijn naast de in de wijk plaatsgevonden wijzigingen/ontwikkelingen gelegd om te kunnen bepalen of de nog aanwezige cultuurhistorische waarden een bescherming als beschermd stadsgezicht waardig zijn. Op basis van deze heroverweging is de volgende conclusie te trekken: De Heesterbuurt beschikt over herkenbare cultuurhistorische kwaliteiten, met name in specifieke in de wijk verspreide ensembles. Gezien de invloed van ontwikkelingen in de wijk, het gebrek aan een algehele samenhang binnen de wijk is aanwijzing van de gehele wijk als beschermd stadsgezicht niet proportioneel. Gerichte borging van deze waardevolle onderdelen, zoals de kenmerkende pleinvormige stedenbouwkundige structuur, via planologische en stedenbouwkundige instrumenten (omgevingsplan) biedt een effectiever en passend alternatief.

De bovenstaande conclusie is voorgelegd aan de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed, de commissie onderschrijft de conclusie.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10981347

Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3