RIS323245 Bijlage Factsheet PWO

Onderzoeksrapport GGD Haaglanden juni 2025

In hoeverre zijn de aanbevelingen uit de PWO evaluaties van voorgaande jaren opgevolgd?

De permanente winteropvang De permanente winteropvang (PWO) is een opvang voor dak- en thuisloze mensen uit de regio Den Haag. De opvang is nu vijf winters op rij georganiseerd. Het gaat om een tijdelijke uitbreiding in de winterperiode van het bestaande maatschappelijke opvangaanbod zoals de reguliere nachtopvang, permanente 24uursvoorzieningen en de winterkoude regeling (WKR). Belangrijkste kenmerken: van 1 november t/m 30 april. 24-uursopvang gevestigd geweest op twee locaties: 'de Lozerhof' aan de Randveen 64 (2021/2022) en het 'Haga ziekenhuis' aan de Sportlaan 598 (2022 t/m 2025) in Den Haag. toeleiding naar de PWO gaat via het Daklozenloket biedt een vaste plek, ruimte voor rust en herstel Sociaal beheer intensief door het Leger des Heils en Daklozenloket

Over het onderzoek ... Afdeling Epidemiologie & Beleid heeft in 2022, 2023 en 2024 evaluatieonderzoeken gedaan naar de Permanente Winteropvang (PWO). Daarnaast is ook de Haagse Tussenvoorziening (HTV) in 2024 geëvalueerd. Hierbij zijn aanbevelingen naar de gemeente gedaan om de PWO op verschillende vlakken te verbeteren. Dit jaar wil de Gemeente Den Haag inzicht krijgen in welke mate de aanbevelingen van de evaluatieonderzoeken naar de PWO van voorgaande jaren zijn opgevolgd. De informatie is opgehaald middels interviews (n = 4) en een vragenlijst (n = 8), welke zijn afgenomen onder professionals die de afgelopen jaren betrokken waren bij de PWO.

De ontwikkeling van de PWO... .. is over het algemeen als goed ervaren door betrokken professionals. De PWO is in de loop van de jaren steeds beter georganiseerd. De samenwerking tussen ketenpartners is sterk verbeterd, mede door een structureel overleg. Ook is er duidelijke communicatie met buurtbewoners, de politie en andere ketenpartners. Er zijn stappen gezet in het verbeteren van de slaapvertrekken en op het gebied van zorg voor bewoners. De inzet van professionele beveiliging en de Haagse Host hebben bijgedragen aan een veiliger gevoel op en rond de locatie voor de buurtbewoners, professionals en de PWO bewoners.

1

Overzicht van de aanbevelingen 2021-2022 Zorg voor een transitiefunctie: help bij ondersteuning naar (bij voorkeur) zelfstandig wonen en een veilig bestaan.

Ontwikkel heldere doelen: Er moet een helder doel komen. Bepaal wie de doelgroep is en wat je doel is met de opvang van deze groep.

Zorg voor een asielfunctie: adequate bescherming via een vaste slaapplek, voldoende eten en toegang tot sanitaire voorzieningen, maar ook veiligheid moet worden gegarandeerd. Dit laatste is niet voor iedereen even goed gelukt.

Vergroot de zelfredzaamheid van de bewoners: de PWO is onvoldoende gericht was op het vergroten van de zelfredzaamheid van bewoners.

Zorg voor een herstelfunctie: focus op rust en veiligheid, draag bij aan zelfredzaamheid van cliënten.

Verbeter de veiligheid: meer eenpersoonskamers , betere brandveiligheid, afsluitbare kamers. Beschik over voldoende en getraind personeel. Honoreer een preventief alcohol- en drugsverbod rondom de locatie om veiligheid voor buurtbewoners te garanderen.

2022-2023 & 2023-2024 Vang waar mogelijk verschillende doelgroepen gescheiden op: een gescheiden opvang van doelgroepen met verschillende problematiek is wenselijk. Dit zorgt voor meer rust en overzicht binnen een opvangvoorziening.

Verbeter de maaltijdvoorziening: zorg voor een gezond en gevarieerd voedselaanbod, dit is van belang om aan te kunnen sterken en daarmee essentieel voor de herstelfuntie van de bewoners

Verbeter de sanitaire hygiëne: Uit gesprekken met bewoners kwam naar voren dat de toiletten vaak vies waren, ondanks dat er sinds 2023-2024 een schoonmaakbedrijf is ingehuurd.

Onderhoud goed contact met de buurt: zorg voor goede communicatie met de buurt en stakeholders (buurtapps, tijdige meldingen).

Snellere besluitvorming en duidelijkheid vooraf: wees sneller duidelijker over locatie, duur en aard van opvang richting de stakeholders en buurtbewoners. Verklein de groepsgrootte: makkelijker om het overzicht te bewaren, ondersteuning te bieden en overlast buiten te voorkomen. Verbeter praktische voorbereiding: maak tijdig een kloppend brandplan en zorg tijdig voor de aansluiting van water en elektra. Verbeter praktische voorbereiding: maak tijdig een kloppend brandplan en zorg tijdig voor de aansluiting van water en elektra. Bied opleiding in zorgtaken aan aan medewerkers van LdH: om betere ondersteuning te kunnen bieden. Zet hosts in vanaf dag 1: de hosts werden door veel gesproken partijen als positief ervaren. Daarom zouden zij vanaf de eerste dag dat de PWO open gaat ingezet moeten worden. Meer eenpersoonskamers, vooral voor vrouwen: Vrouwen hebben vaker complexe (psychische) problematiek en kunnen daarom niet op een kamer met anderen, zo blijkt uit de ervaring van de afgelopen jaren.

Snellere procedure voor gebiedsverboden en een convenant: voor soepelere gegevensuitwisseling, om de overlast in de buurt te verminderen. Verbeter de veiligheid: maak het mogelijk om de zijdeuren af te sluiten en zorg voor een veilige gespreksruimte voor hulpverleners. Verstevig het netwerk van professionals: het netwerk van hulpverleners is relatief klein. Om de toename van dak- en thuisloze mensen het hoofd te kunnen bieden, moet dit netwerk verstevigd worden, zodat de zorg niet valt of staat met deze specifieke groep hulpverleners. Medische screening uitvoeren bij binnenkomst: dat zou helpen om (gezondheids-)problemen eerder aan het licht te brengen. Intensievere begeleiding en individuele zorg: dagcoördinatoren zouden bewoners meer kunnen ondersteunen. Verbeter het incheckbeleid: vermindert onduidelijkheid over de aanwezigheid van bewoners en zorgt voor soepelere samenwerking met externe zorgorganisatie te bevorderen.

2

Toelichting op de onderzoeksresultaten De onderzoeksresultaten zijn gebaseerd op een combinatie van interviews en een vragenlijst. Vier professionals die in verschillende jaren werkzaam waren op de PWO zijn geïnterviewd. Daarnaast is een vragenlijst ingevuld door acht professionals die betrokken waren bij de PWO. Omdat niet iedereen in alle jaren actief was, konden respondenten alleen vragen beantwoorden over de jaren waarin zij werkzaam waren. De deelnemers aan het onderzoek kwamen uit verschillende organisaties: HWW Zorg, Leger des Heils, gemeente Den Haag, Brijder, het straatteam, een straatarts en het Daklozenloket. De tekstblokken in dit rapport op de volgende pagina's geven de gezamenlijke resultaten weer van zowel de interviews als de vragenlijsten. Onder elk tekstblok wordt de ontwikkeling van de betreffende aanbeveling weergegeven met sterretjes per jaar. Deze sterretjes weergeven elk een antwoordoptie van een respondent afkomstig uit de vragenlijstresultaten en laten op deze manier zien in welke mate de aanbeveling is opgevolgd. In de legenda is te zien wat elk sterretje betekent; elke kleur komt overeen met een specifieke antwoordoptie uit de vragenlijst. Een lager aantal sterretjes onder sommige jaartallen komt doordat in het betreffende jaar niet alle respondenten betrokken waren.

Onder sommige jaartallen zijn geen sterretjes weergegeven, dit betekent dat die aanbeveling niet gold in dat jaar. De aanbevelingen zijn gegroepeerd in zes subsecties: 1. Verbeteringen in groepsgrootte, voorzieningen en ruimtes 2. PWO aanvang en voorbereiding 3. Verbeteringen aan de dagelijkse procedures 4. Verbeteringen in het contact met de buurt 5. Heldere doelen 5. Transitie-, asiel- en herstelfunctie Op de volgende pagina's worden de resultaten per subsectie gepresenteerd, inclusief de jaartallen waarin de aanbevelingen zijn gedaan.

Legenda antwoordopties vragenlijst Ja, helemaal Ja, maar kan nog iets beter Ja, maar onvoldoende Nee, niet echt Nee, helemaal niet Weet ik niet/ N.v.t.

3

Onderzoeksresultaten 1. Verbeteringen in de groepsgrootte, voorzieningen en ruimtes Aanbeveling gedaan in: 2022, 2023 & 2024 Meer eenpersoonskamers nodig, vooral voor vrouwen

Geen antwoord

In het afgelopen jaar (2024–2025) bleek opnieuw dat het aantal beschikbare eenpersoonskamers onvoldoende was voor zowel mannen als vrouwen. In de eerste periode is de vrouwenvleugel tijdelijk aangepast en een extra deur geplaatst om meer eenpersoonskamers voor mannen beschikbaar te maken. Later ontstond juist weer een verhoogde behoefte aan deze kamers voor vrouwen, wat de dynamiek en complexiteit van de behoeftes onderstreept. De algehele situatie met betrekking tot de kamers is echter verbeterd: vierpersoonskamers zijn afgeschaft en er zijn nu alleen nog een- en tweepersoonskamers. Voor vrouwen met verhoogde kwetsbaarheid (zoals trauma of veiligheidsrisico’s) worden eenpersoonskamers gereserveerd op basis van duidelijke criteria. Toch blijft het aantal beperkt en komt niet iedereen die er baat bij heeft ervoor in aanmerking. Door de fysieke grenzen van het gebouw is verdere uitbreiding lastig. De behoefte aan meer privacy en veiligheid, vooral onder vrouwen, blijft een belangrijk aandachtspunt. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Aanbeveling gedaan in: 2022 & 2024 Veiligheid verbeteren Er zijn duidelijke verbeteringen doorgevoerd op het gebied van veiligheid. De kamers zijn afsluitbaar met persoonlijke tags, waardoor diefstal en onderling wantrouwen sterk zijn verminderd. Er is meer zicht en nabijheid van beveiliging, en gesprekken tussen professionals en PWO bewoners kunnen plaatsvinden in ruimtes waar privacy en toezicht gecombineerd zijn. De brandveiligheid is aangepakt en het brandplan is bekend bij personeel. De zijdeuren van het pand functioneren als (nood)uitgang maar zijn van buitenaf niet toegankelijk, hoewel sommige onderdelen, zoals de stevigheid van deze deuren, nog aandacht vragen. Ook de samenwerking met politie en buurt is verbeterd door middel van een structureel overleg. In 2023–2024 is de werkomgeving voor professionals sterk verbeterd. Zo zijn werkplekken verplaatst naar een betere locatie binnen het pand, wat leidde tot een logischere routing en betere veiligheidsvoorwaarden. Er kwamen aparte ruimtes voor HWW en Brijder, en de artsenkamer werd goed ingericht in een afsluitbare gang. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Aanbevelingen gedaan in: 2023 & 2024 Verbeter de kwaliteit van de maaltijden (meer variatie, gezondere opties) De kwaliteit van de maaltijden is op onderdelen verbeterd, bijvoorbeeld door de overstap naar vers bereide, ingevroren maaltijden van een centrale keuken. Er is enige variatie (zoals tosti’s, fruit en incidenteel pannenkoeken), en deelnemers kunnen kiezen tussen een vegetarische en een halal vleesmaaltijd. Toch blijven er beperkingen: persoonlijke dieetwensen (zoals geen kaas of zoutarm eten) kunnen meestal niet structureel worden doorgegeven aan de keukenleverancier 50|50 Food. Speciale verzoeken worden soms incidenteel opgelost, maar standaard maatwerk is lastig. Bewoners met specifieke behoeften krijgen daardoor regelmatig steeds dezelfde maaltijd, of slaan het eten over. Meer variatie en flexibiliteit blijven dus wenselijk. Ook gewenste warme lunchopties door bewoners zoals soep zijn lastig vanwege beperkte (keuken)voorzieningen. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Sanitaire hygiëne De sanitaire hygiëne is beperkt verbeterd. Er zijn wel inspanningen en gedeeltelijke aanpassingen geweest, zoals het inzetten van een schoonmaakbedrijf, maar structurele problemen blijven bestaan. Storingen, gebrekkige ventilatie, lekkages en verouderde voorzieningen zorgen nog steeds voor onhygiënische situaties. Daarnaast is er veel kritiek op het schoonmaakbedrijf, dat volgens professionals onvoldoende schoonmaakt en te weinig uren beschikbaar heeft om de voorzieningen grondig te onderhouden. Klachten worden wel gemeld en incidenteel opgepakt, maar structurele verbetering blijft uit. De uitvoering is niet goed gecoördineerd en tijdelijk van aard; er is behoefte aan zowel betere schoonmaakafspraken als volledige vernieuwing van sanitaire blokken met goede ventilatie om echt verbetering te realiseren. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

4

1. Verbeteringen in de groepsgrootte, voorzieningen en ruimtes

Afdelingsindeling op basis van problematiek Er is verbetering zichtbaar: bewoners met vergelijkbare problematiek worden vaker bij elkaar geplaatst en kwetsbare personen worden meer afgeschermd van anderen. In eerdere jaren gebeurde dit minder gestructureerd. De indeling is nog niet strikt, maar wel doordachter dan voorheen. Het blijft een complexe kwestie om deze aanbeveling uit te voeren, doordat de problematiek van bewoners zeer divers is. . 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Aanbeveling gedaan in: 2024

Verkleinen van de groepsgrootte (120 pers.) De groepsgrootte is verkleind van 160 naar 80 personen*, op initiatief van de gemeente. Dit besluit volgde op incidenten in het voorgaande jaar en ging gepaard met strengere toelatingscriteria. Hierdoor is de groep beter hanteerbaar en is de sfeer rustiger, zowel binnen als buiten de opvang. Respondenten ervaren dit als positief en passend, ook met het oog op de impact op de buurt. *Op de locatie Lozerhof was de groepsgrootte 160, op de jaren daaropvolgend was de groepsgrootte bij de Sportlaan 120. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

2. PWO aanvang en voorbereiding Aanbeveling gedaan in: 2023 & 2024 Snellere besluitvorming en duidelijkheid vooraf De voorbereiding op de PWO is de afgelopen jaren verbeterd, met eerder overleg en betere afstemming van taken en verantwoordelijkheden tussen partners (zoals beveiliging en Daklozenloket). Zo werd bijvoorbeeld de coördinator dit jaar al begin oktober aangesteld, terwijl dat in eerdere jaren soms pas enkele dagen voor opening gebeurde waardoor alles op het laatste moment moest worden opgezet. Ook de sluitingsdatum is aanvankelijk helder gecommuniceerd. Toch geven professionals aan dat de communicatie en praktische voorbereiding vanuit de gemeente achter blijft. Medewerkers signaleren dat essentiële zaken, zoals inrichting en middelen, vaak pas op het laatste moment geregeld zijn, wat voor frustratie en uitval heeft gezorgd. Hoewel de start ieder jaar iets eerder en beter verloopt dan voorheen, is er nog veel ruimte voor verbetering in tijdige communicatie, faciliteiten en opvolging van aanbevelingen. Helderheid en snellere communicatie over de duur van de PWO blijft daarnaast een punt voor verbetering. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

5

2. PWO aanvang en voorbereiding Aanbevelingen gedaan in: 2024 Betere praktische voorbereiding in het gebouw van de PWO De praktische voorbereiding van het gebouw blijft problematisch. Hoewel basisvoorzieningen als water en elektra aanwezig waren, liepen bouw- en brandveiligheidsaanpassingen opnieuw uit, waardoor de locatie bij aanvang op 1 november 2024 nog niet volledig gereed was. Er waren nog mensen bezig met plafonds en brandkleppen. Dit veroorzaakte stress en hinder voor het opstarten, ondanks dat deelnemers hier zelf weinig van merkten. Structurele problemen zoals warmwaterstoringen keren jaarlijks terug en zijn nog niet opgelost. De planning en uitvoering vanuit de gemeente schieten tekort, wat telkens opnieuw tot knelpunten leidt. Tegelijkertijd is er ook vooruitgang: doordat het pand nu voor meerdere jaren wordt gebruikt als vaste locatie, is er meer ruimte om te investeren in inrichting en voorzieningen, zoals een muziekruimte en sportschool. Dat maakt de voorbereiding iets stabieler, maar tijdige en volledige oplevering blijft noodzakelijk. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Netwerk van professionals te verstevigen, zodat succes niet afhangt van individuen Er is een sterk team van terugkerende professionals ontstaan, wat zorgt voor rust en continuïteit voor de bewoners. Veel daarvan is te danken aan de inzet van ervaren zzp’ers en een vaste coördinator, maar die continuïteit staat onder druk. Als deze sleutelfiguren wegvallen en worden vervangen door onervaren krachten of uitzendkrachten zonder affiniteit met de doelgroep, komt de kwaliteit van de begeleiding in het geding. Er is weinig structurele borging; succes hangt nog veel af van individuen met passie en ervaring. Inzet van onervaren personeel zonder praktijkkennis wordt als risicovol gezien. Gerichte werving van gemotiveerde professionals en een structureel samenwerkingskader zijn nodig om het netwerk duurzaam te versterken. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Opleiding in Zorgtaken en Omgaan met specifieke behoeften aanbieden aan medewerkers Er is geen gerichte opleiding voor PWO-medewerkers gekomen. Wel is de thuiszorg (HWW) ingeschakeld voor medische handelingen, wat zorgt voor professionele zorg bij specifieke behoeften. De straatverpleegkundige heeft voorlichting gegeven aan thuiszorgmedewerkers over de doelgroep, maar verdere training of scholing ontbreekt. Onbekendheid en spanning bij zorgverleners blijven daardoor bestaan. De inzet van thuiszorg verloopt over het algemeen goed, al vraagt het soms om begeleiding vanuit het team vanwege de complexiteit van de doelgroep. Structurele scholing en meer ervaring in het werken met dak- en thuisloze mensen zijn nodig om dit echt te verbeteren. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Medische screening uitvoeren bij binnenkomst Er is geen structurele medische screening bij binnenkomst op de PWO-locatie zelf. Mensen met een medische indicatie worden vooraf elders (door de straatdokter) gescreend, wat mede bepaalt of ze toegang krijgen. Deze overdracht kan beter volgens professionals. Het Daklozenloket stuurt bij plaatsing van (alle) bewoners relevante informatie mee, zoals middelengebruik, medicatie of noodzaak voor een eenpersoonskamer. Op locatie vindt observatie plaats door personeel; bij zorgsignalen worden mensen doorverwezen naar de straatverpleegkundige. HWW-zorg is wel actiever aanwezig dan voorheen, maar een volledige medische check bij alle nieuwe bewoners wordt niet standaard uitgevoerd. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

6

3. Verbeteringen aan de dagelijkse procedures Aanbevelingen gedaan in: 2022 De zelfredzaamheid van bewoners te vergroten Zelfredzaamheid wordt veel genoemd door medewerkers, maar slechts een klein deel van de bewoners is hier actief mee bezig. Bij begeleiders ligt de focus op het in goede banen lijden van de dagelijkse bezigheden. Er is weinig ruimte om te werken aan zelfredzaamheid: activiteiten blijven beperkt tot het stimuleren van basale routines zoals douchen en deelnemen aan maaltijden. De meeste bewoners verlaten de PWO in eenzelfde staat als waarin zij binnenkwamen. Veranderingen in de doelgroep, door aangepaste in- en exclusiecriteria, hebben mogelijk invloed op de samenstelling en de mate van begeleidbaarheid van de bewoners. Bovendien belemmert het middelengebruik (met name alcohol) de mogelijkheid om bewoners te activeren richting zelfstandigheid. Slechts een kleine groep gebruikers veroorzaakt overlast en beïnvloedt anderen negatief, waardoor de kans op structurele vooruitgang voor sommigen beperkt blijft. Bewoners die doorstromen kunnen vanaf daar hun zelfredzaamheid verbeteren. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Aanbevelingen gedaan in: 2024 Meer mogelijkheden voor dagbesteding – versoepel de procedures In 2024-2025 zijn in totaal 33 bewoners gestart met externe dagbesteding. De toeleiding naar dagbesteding verliep over het algemeen goed, mede dankzij actieve begeleiding richting de intake. De contactpersoon van de dagbesteding onderhield hierbij regelmatig contact met de coördinatoren van het daklozenloket. Voor bewoners zonder paspoort is het echter niet mogelijk naar dagbesteding te gaan. Een ander aandachtspunt blijft de terugkoppeling wanneer bewoners stoppen met het volgen van dagbesteding. In sommige gevallen werd dit niet tijdig of correct gecommuniceerd, waardoor indicaties bleven doorlopen terwijl de betreffende persoon feitelijk geen gebruik meer maakte van het aanbod. Voor (ongeveer 10) mensen die niet naar de dagbesteding gaan zijn er in de PWO zelf taken opgezet om betrokkenheid van de bewoners te stimuleren. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Meer intensieve begeleiding en individuele zorg voor bewoners Er is meer individuele aandacht, vooral voor bewoners met verhoogde zorgbehoefte zoals ouderen, zorgmijders en mensen met een verstandelijke beperking. Medewerkers werden specifiek ingezet om dagelijks contact met deze bewoners te onderhouden. Door een kleinere groep (80 i.p.v. 120) was er meer tijd voor persoonlijke begeleiding. Wel kan er op momenten dat het personeel het rustig heeft nog meer ingezet worden op de ontwikkeling van de bewoners. Vanuit het daklozenloket is bij plaatsing op de PWO in veel gevallen direct een MWA (maatwerkarrangement) geadviseerd. Dit gebeurde echter niet bij elke casus. Daarnaast werd de terugkoppeling van zorgaanbieders naar zowel het daklozenloket als het Leger des Heils niet altijd structureel gedaan, dit zou beter geregeld moeten worden. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Beter incheckbeleid voor soepelere samenwerking met externe zorgorganisatie Het incheckbeleid is verbeterd ten opzichte van vorige jaren. Er is meer toezicht op bewoners dan voorheen. Bewoners krijgen een stevig kaartje als toegangsbewijs, dat wordt gecontroleerd bij de ingang door beveiliging. De coördinator checkt of iedereen binnen is via de app en avondronde. Minder ervaren medewerkers krijgen ondersteuning bij lastige situaties. Echter geven professionals aan dat dit nog altijd beter kan, omdat het systeem niet altijd even goed werkt en de controle bij het inchecken nog scherper kan. De beveiliging kan echter wel mensen die hun incheck kaartje kwijt zijn in het systeem aan- of afmelden, waardoor er wel enig zicht is op wie er binnen is. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

7

4. Verbeteringen aan contact met de buurt Aanbeveling gedaan in: 2023 & 2024 Goede communicatie met de buurt en stakeholders (buurtapps, tijdige meldingen) De communicatie met de buurt en betrokken partijen is versterkt. Er zijn regelmatig overleggen geweest tussen de gemeente, PWO, buurtbewoners, ondernemers en de lokale politie. Ook de hosts droegen bij aan een positiever beeld en minder klachten vanuit de buurt, wat bijvoorbeeld zichtbaar is in buurtapps. Ook is er een gezamenlijke e-mail waar bewoners terechtkunnen met vragen of zorgen, waarop door coördinatoren of de manager wordt gereageerd. Daarnaast onderhoudt de manager actief contact met winkeliers en bewoners in de wijk. Deze inzet lijkt effectief in het verbeteren van de relaties en het verminderen van overlast. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Aanbevelingen gedaan in: 2024 Zet hosts in vanaf dag één De inzet van Haagse Hosts is dit jaar vanaf de start (1 november) gerealiseerd, in tegenstelling tot vorig jaar toen dit pas eind december gebeurde. Deze vroege inzet werkte goed, mede door nauwe samenwerking met de beveiliging. Hosts kennen de deelnemers, zorgen voor zichtbaarheid en aanspreekbaarheid in de omgeving en reageren op signalen van overlast of hulpvragen. Dit vergrootte de veiligheid en herkenbaarheid rond de PWO. De financiering vanuit de gemeente maakt dit bovendien goed uitvoerbaar. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

Geef de politie meer handvatten om goed te kunnen handhaven* In 2024 is er bepaald om geen aanbeveling meer te doen voor het ondertekenen van een convenant omdat het door juridische belemmeringen niet kon. De samenwerking is dat jaar wel aangescherpt door meer te registreren en doordat het Leger des Heils meer bij de politie meldt. Dit jaar (2024-2025) is er toch een convenant tussen de gemeente, politie en het Leger des Heils. Dit wordt als een groot pluspunt ervaren, omdat het de samenwerking vergemakkelijkt en het uitwisselen van noodzakelijke informatie mogelijk maakt zonder bureaucratische belemmeringen. Het draagt bij aan effectiever en soepeler werken op de werkvloer. *Dit onderwerp is niet opgenomen in de oorspronkelijke vragenlijst of interviewleidraad van het onderzoek, aangezien de onderzoekers uitgingen van juridische belemmeringen voor het sluiten van een convenant. Tijdens een interview bleek echter dat er in 2024–2025 wél een convenant tot stand is gekomen. Gezien de relevantie voor de samenwerking tussen partijen is deze informatie alsnog in de rapportage verwerkt.

5. Heldere doelen Aanbeveling gedaan in: 2022 Heldere doelen en aanpak De aanbeveling om heldere doelen voor de PWO te stellen is slechts deels opgevolgd. Hoewel de doelgroep in het laatste jaar door scherpere inclusiecriteria kleiner en duidelijker is geworden, blijft het gezamenlijke doel van de PWO in de praktijk onvoldoende zichtbaar. Organisaties geven aan hetzelfde doel na te streven, maar handelen daar niet consistent naar, vooral bij de start en sluiting van de opvang, wat als rommelig wordt ervaren. Het ontbreekt aan duidelijke taakverdeling, met name rond de rol van casemanagers, wat wijst op een gebrek aan eenduidige sturing. Ook missen er heldere doelen op individueel niveau, voor de bewoners zelf. Er is aangegeven dat er een goede intake mist door de PWO, waardoor begeleiding onvoldoende kan worden afgestemd op individuele doelen. Vooral bij bewoners die jaarlijks terugkeren, wordt het belang genoemd van het stellen van haalbare, kleine doelen – zoals het aanvragen van een paspoort – om ook binnen een laagdrempelige opvang meer richting en vooruitgang te stimuleren. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

8

6. Transitie-, asiel- en herstelfunctie Aanbevelingen gedaan in: 2022 De PWO zou een transitiefunctie moeten hebben De PWO vervult deels een transitiefunctie: het biedt bewoners rust en de mogelijkheid om stappen te zetten richting vervolgzorg of huisvesting. Dit tijdelijke karakter werkt activerend en bevordert beweging bij veel deelnemers. Zo stroomden in het jaar 2024-2025 meer mensen door naar andere vormen van begeleiding of opvang. In vergelijking met eerdere jaren is er meer aandacht voor vervolgtrajecten. Waar de focus eerder vooral lag op ‘overbruggen van de winter’, wordt nu bewuster ingezet op begeleiding richting passende zorg of woonplekken. Tegelijkertijd blijft voor een aanzienlijk deel van de bewoners passende doorstroom lastig vanwege het structurele tekort aan vervolgplekken en lange wachtlijsten binnen GGZ, maatschappelijke opvang of begeleid wonen. Voor mensen met complexe problematiek zijn soms überhaupt geen geschikte voorzieningen. Hierdoor fungeert de PWO voor sommigen eerder als wachtruimte dan als echte springplank. De effectiviteit van de transitie hangt bovendien sterk af van individuele inzet en netwerken van casemanagers. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

De PWO zou een asielfunctie moeten hebben In 2022 was door de grootte van de locatie niet op iedereen zicht. Niet iedereen kreeg de medische zorg die nodig was en niet iedereen voelde zich veilig. Omdat de deuren van de kamers niet op slot konden, wás ook niet alles en iedereen veilig. Zoals bij 'Veiligheid verbeteren' wordt beschreven zijn er duidelijke verbeteringen doorgevoerd op het gebied van veiligheid. De kamers zijn afsluitbaar met persoonlijke tags, waardoor diefstal en onderling wantrouwen sterk zijn verminderd. Er is meer zicht en nabijheid van beveiliging, en gesprekken kunnen plaatsvinden in ruimten waar privacy en toezicht gecombineerd zijn. Hierdoor is de asielfunctie aanzienlijk verbeterd afgelopen jaren. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

De PWO zou een herstelfunctie moeten hebben In 2023–2024 was er meer aandacht voor de herstelfunctie dan in voorgaande jaren. Elementen zoals de aanwezigheid van een sportschool en het actiever stimuleren van dagbesteding droegen hieraan bij. Voor sommige bewoners betekende het verblijf in de PWO een belangrijke stap richting herstel: sommigen maakten de overgang naar langdurige behandeling, herstelden het contact met familie of stroomden door naar beschermd- of begeleid wonen binnen de maatschappelijke opvang. Ook werd er op locatie ondersteuning geboden bij praktische zaken zoals het op orde krijgen van papieren en medische zorg. Hoewel de mate van mentale rust moeilijk te beoordelen is, geven signalen van betrokkenen aan dat er inspanningen zijn geleverd om bewoners te helpen stabiliseren. Herstel wordt hiermee wel gestimuleerd, al blijft dit afhankelijk van de individuele situatie en beschikbare vervolgzorg. 2022-2023

2023-2024

2024-2025

9

Samenvatting en focus voor 2026 De afgelopen jaren hebben laten zien dat de permanente winteropvang (PWO) zich heeft ontwikkeld tot een stabielere en beter georganiseerde voorziening. De samenwerking tussen ketenpartners is versterkt, de veiligheid op locatie is verbeterd, en er is meer aandacht gekomen voor rust, herstel en doorstroom. De inzet van vaste coördinatoren, Haagse Hosts en betere communicatie met de buurt hebben bijgedragen aan een positievere beleving van de opvang, zowel voor bewoners als voor professionals en omwonenden. Hieronder wordt kort beschreven welke aanbevelingen zijn opgepakt, welke aanbevelingen nog aandacht verdienen en waar de focus voor 2026 ligt. Welke aanbevelingen zijn opgepakt of verder uitgewerkt? Verschillende aanbevelingen uit eerdere evaluaties van de GGD Haaglanden zijn opgevolgd: Veiligheid is verbeterd door afsluitbare kamers, betere brandveiligheid en zichtbare beveiliging. Groepsgrootte is verkleind, wat rust en overzicht heeft gebracht. Dagbesteding is actiever gestimuleerd, met een groot deel van de bewoners die hieraan deelnamen in de laatste jaren. Individuele begeleiding is toegenomen, mede dankzij kleinere groepen en maatwerkarrangementen. Communicatie met de buurt is versterkt via overlegstructuren en inzet van hosts vanaf dag één in het jaar 2024.

Transitie- en herstelfunctie zijn beter verankerd, met meer aandacht voor vervolgzorg en stabilisatie. Welke aanbevelingen verdienen (extra) aandacht? Sanitaire hygiëne is nog onvoldoende, ondanks eerdere inspanningen. Echter zijn er sinds de sluiting van de PWO in april 2025 werkzaamheden gestart om dit duurzaam te verbeteren. Dit zal bijdragen aan een schonere leefomgeving en meer werkplezier. De zelfredzaamheid van bewoners is een belangrijk uitgangspunt, maar blijkt uit het onderzoek dat dit in de praktijk nog beperkt wordt gestimuleerd. Door tijdsdruk, groepssamenstelling en middelengebruik onder bewoners is er weinig ruimte voor het opbouwen van vaardigheden of het zetten van stappen richting zelfstandigheid. Slechts een klein deel van de bewoners is actief bezig met persoonlijke ontwikkeling. Dit vraagt om een begeleidingsaanpak die meer inzet op activering en individuele doelen. Heldere doelen en goede intakeprocedures ontbreken vaak, zowel op organisatieniveau als individueel. Hierdoor sluit de begeleiding onvoldoende aan op de behoeften van bewoners. Dit maakt het lastig om bewoners gericht te ondersteunen en om voortgang te monitoren. Een structurele medische screening (al vóór) binnenkomst ontbreekt. Op locatie wordt vooral reactief gehandeld bij zorgsignalen. Dit leidt tot risico’s in de opvang en tot vertraging in het bieden van passende zorg.

Structurele medische intake bij binnenkomst zou bijdragen aan vroegsignalering, betere plaatsing en effectievere begeleiding. De praktische voorbereiding van de locatie blijft kwetsbaar, ondanks verbeteringen in de voorbereiding (zoals eerdere aanstelling van coördinatoren). De inzet van het pand als vaste locatie biedt kansen voor stabiliteit, maar vraagt om betere planning, uitvoering en afstemming tussen betrokken partijen. Tot slot is de personeelsinzet nog te afhankelijk van een kleine groep ervaren krachten. Deze afhankelijkheid maakt de organisatie kwetsbaar. Wanneer deze sleutelfiguren wegvallen, komt de continuïteit van zorg en begeleiding onder druk te staan. Er is behoefte aan structurele scholing, gerichte werving en een duurzaam samenwerkingskader om het personeelsbestand te versterken en minder afhankelijk te zijn van individuele inzet. Focus voor 2026 Vooruitkijkend naar 2026 ligt de focus op het versterken van de basis én het vergroten van de impact van de PWO. Dat betekent: zorgen voor structureel goede sanitaire voorzieningen, het stimuleren van zelfredzaamheid en herstel, het formuleren van heldere doelen bij binnenkomst, en het borgen van kwaliteit via duurzame personeelsinzet.

Ook is het van belang om de transitiefunctie van de opvang verder te versterken, zodat bewoners niet alleen tijdelijk worden opgevangen, maar ook daadwerkelijk stappen kunnen zetten richting herstel en zelfstandigheid. De inzichten en ontwikkelingen die binnen de PWO worden opgedaan, zouden mogelijk ook aanknopingspunten kunnen bieden voor andere opvangvoorzieningen. Het kan daarom waardevol zijn om te verkennen in hoeverre bepaalde elementen van deze aanpak breder toepasbaar zijn, en of verdere uitwisseling of onderzoek op dit vlak zouden kunnen bijdragen aan versterking van andere opvangvoorzieningen.

10

Deze factsheet is een uitgave van: Afdeling Epidemiologie & Beleidsadvies GGD Haaglanden Postbus 16130 2500 BC Den Haag Tel: 088-355 01 00 www.gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl Overname van gegevens is toegestaan, mits voorzien van duidelijke bronvermelding. Mocht u vragen/en of opmerkingen hebben over deze gegevens, dan kunt u contact opnemen met afdeling Epidemiologie & Beleidsadvies van GGD Haaglanden via: gezondheidsgids@ggdhaaglanden.nl

10