RIS323135 Vaststellen ontwerp en uitvoering van nieuwbouw gezondheidscentrum 2.0 Twickelstraat

Datum

Ons Kenmerk

17 september 2025

OCW/10907496 RIS323135

Voorstel van het college inzake Financiering nieuwbouw gezondheidscentrum 2.0 Twickelstraat

Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 2 september 2025, besluit: I.

in te stemmen met de investeringskosten van € 4.425.600,- en deze kosten te dekken uit de Integrale Huisvesting Plannen (IHP) middelen: a. programma 08 - Zorg, welzijn, jeugd en volksgezondheid voor € 107.500,- per jaar b. programma 05 – Cultuur en Bibliotheek voor € 69.600,- per jaar;

II.

akkoord te gaan met de uitwerking van het Gezondheidscentrum 2.0, het stichten van een bibliotheek op de begane grond en het uitvoeren van een tender/gunning voor de invulling van de 1e verdieping t.b.v. de 1e lijnzorg.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van De griffier,

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

De voorzitter,

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10907496

Toelichting Maatschappelijke en zorginhoudelijke behoefte in de wijk; het publiek belang van deze ontwikkeling Maatschappelijke en zorginhoudelijke behoefte in de wijk

Uit onderzoek blijkt dat gezondheidsproblemen vaak samenhangen met sociaal- economische factoren zoals schulden, armoede, eenzaamheid en slechte huisvesting. Juist in Moerwijk laten de harde cijfers (zie hieronder) zien dat dit deel van Den Haag structureel slechter scoort op deze indicatoren. Bewoners in Moerwijk ervaren soms gebrekkig contact met hulpverleners en veel wisselingen. Daarbij leidt zorgarmoede tot het mijden van zorg, met als mogelijk gevolg verergerde gezondheidsproblemen. Preventieprogramma’s bereiken bewoners vaak niet of sluiten niet altijd aan bij hun behoeften.

Bron: RAVEL Gezond en Gelukkig Den Haag Het bestrijden van gezondheidsverschillen vraagt om een brede aanpak, ook wel aangeduid met Health in all Policies. Daarom is in 2021 de beweging Gezond en Gelukkig Den Haag gestart waar organisaties, van welzijn tot medisch domein, wetenschap en burgerinitiatieven, zijn aangesloten. Vanuit Gezond en Gelukkig Den Haag wordt de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein in de wijken én tussen informele netwerken en formele hulp versterkt. De wijkpreventieaanpak, één van de thema’s van Gezond en Gelukkig Den Haag leverde het inzicht op dat inwoners zelf aan de slag willen met initiatieven die passen in de wijk. Initiatief vanuit de wijk In 2020 nam een huisarts, samen met partners uit de buurt en het sociaal domein, het initiatief voor het ‘Huis van Gé’. Men signaleerde dat stress en eenzaamheid belangrijke oorzaken van veel klachten zijn, maar dat een huisarts alleen dit niet kan oplossen.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10907496

Samen ontwikkelde men een innovatief concept voor een gezondheidscentrum waarin zorg en welzijn vanuit de behoeften van bewoners samenkomen. Dit initiatief kreeg inmiddels de werktitel ‘Gezondheidscentrum 2.0’. Een Gezondheidscentrum 2.0 sluit aan bij de gedachte van de brede aanpak door zorg en welzijn laagdrempelig, toegankelijk en op maat te organiseren, met ruimte voor ontmoeting, groepsconsulten, workshops, participatie en samenwerking met bewoners. Preventieprogramma’s bereiken deze doelgroep vaak onvoldoende of sluiten niet aan bij hun behoeften. Ook is het wenselijk in te zetten op preventie en monitoring van gezondheidsproblemen bij inwoners met chronische aandoeningen, zoals Diabetes, Astma, COPD, Hart- en vaatziekten, etc., maar ook het ondersteunen bij werkloosheid, armoede of dakloosheid. Samenwerking tussen medisch en sociaal domein Uit twee bijeenkomsten die samen met REOS zijn georganiseerd het afgelopen jaar, blijken de zorgprofessionals in Zuidwest een duidelijke voorkeur te hebben om samen te werken met elkaar en met professionals uit het sociaal domein. Het nieuwe centrum faciliteert de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. Er wordt nadrukkelijk ingezet op preventie en ondersteuning vanuit de gehele sociale basis. Dit is essentieel voor integrale en toegankelijke zorg, zeker in wijken met complexe problematiek zoals Moerwijk.

Het centrum werkt bijvoorbeeld met welzijn op recept en ontvangt ondersteuning van sociaal-maatschappelijke partners en vrijwilligers. Zij richten zich op thema’s als eenzaamheid, financiële zorgen, digitale vaardigheden, ouderen en leesvaardigheid. Door deze samenwerking kunnen sociale en gezondheidsproblemen vroegtijdig worden gesignaleerd en kan er sneller passende hulp worden geboden. De gemeente Den Haag zet in op het clusteren van zorg- en sociale diensten om samenwerking te bevorderen, kosten te besparen en de toegankelijkheid te vergroten. Gezondheidscentra dragen bij aan preventie, ontmoeting en sociale samenhang in de wijk. In de visie voor Zuidwest wordt expliciet gekozen voor integrale aanpakken, ruimtelijke clustering en multifunctioneel gebruik van gebouwen. Het Gezondheidscentrum 2.0 sluit naadloos aan op deze visie. Er zijn volop mogelijkheden om ruimtes gezamenlijk te gebruiken, gezamenlijke programma’s te organiseren en bewoners warm door te verwijzen. Zo wordt het centrum een laagdrempelige plek waar bewoners voor diverse vragen en activiteiten terechtkunnen. Hoewel gemeenten geen wettelijke taak hebben in de huisvesting van huisartsen en gezondheidscentra, dragen zij wel een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Moerwijk telt momenteel vijf huisartsen minder dan op basis van het aantal inwoners verwacht mag worden.

Met de gebiedsontwikkeling waarin 10.000 woningen worden toegevoegd aan Zuidwest en de stadsbrede vergrijzing, zal de behoefte aan huisartsen in de komende jaren verder toenemen. Omdat de samenwerking tussen het sociaal domein en zorg in het centrum zo belangrijk is, de zorgprofessionals in Zuidwest hebben aangegeven te willen samenwerken en de gemeente een groot deel van het centrum vult, wordt voorgesteld dat de gemeente helpt dit te faciliteren en de bouw van het Gezondheidscentrum 2.0 financieel ondersteunt.

Het Project De locatie voor het gezondheidscentrum is het terrein aan de Twickelstraat-Zijpendalstraat, centraal gelegen in Moerwijk-Oost. Dit gebied is een transformatielocatie, waar een oude school is gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. In aansluiting op de gebiedsverkenning Moerwijk-Oost (2017) zijn diverse plannen opgesteld: een nota van uitgangspunten (2020) en een projectdocument (2022).

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10907496

Het terrein bestaat uit een te behouden deel van het voormalige schoolgebouw voor bedrijvigheid, de nieuwbouw van de Blokpoelschool en nieuwbouw van woningen en het gezondheidscentrum. Deze locatie is gekozen om het Gezondheidscentrum 2.0 te realiseren. Hof Wonen (voorheen Vestia) en Mooiland, samen met ontwikkelaar WZV/BbdW, zijn sinds 2020 betrokken bij de planvorming. Eind 2022 bleek uit een financiële toetsing dat de businesscase voor het plan niet haalbaar is, mede omdat toen nog de insteek was dat Hof Wonen het gehele complex in eigendom zou nemen en het gezondheidscentrum zou verhuren aan de gemeente. Hierdoor kwam de realisatie van het gezondheidscentrum onder druk te staan, ondanks het grote belang dat alle betrokkenen aan zorg en welzijn hechten. Daarom is afscheid genomen van de ontwikkelaar WZV/BbdW. Eind juni 2023 is bestuurlijk overleg geweest tussen de toenmalige wethouder Volkshuisvesting, Hof Wonen en Mooiland. Hof Wonen zet nu in op een splitsing tussen de woningen en het gezondheidscentrum/bibliotheek. Hof Wonen heeft de gemeente gevraagd om het gedeelte van het gezondheidscentrum en de bibliotheek af te nemen of garant te staan voor de afname, zodat de bouw van sociale huurwoningen niet vertraagt. Daarmee ontstaat voor zowel Hof Wonen als de gemeente een haalbare businesscase.

Mooiland kan alleen eigenaar en financier worden als de grond wordt uitgegeven en de overeenkomst voor de woningen vóór eind 2026 is gesloten (op basis van een onherroepelijke omgevingsvergunning).

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10907496

Beleid in relatie tot deze ontwikkeling Met dit project/deze ontwikkeling wordt ingespeeld op diverse beleidsambities: Visie eerstelijnszorg en Integraal Zorgakkoord (IZA) Met het Integraal Zorgakkoord ligt een opgave om te werken aan verbetering en intensivering van de samenwerking tussen sociaal domein en huisartsenzorg. Verbinding en verwijzing moet meer vorm krijgen, zodat inwoners op de juiste plaats geholpen kunnen worden. In het regioplan van Haaglanden (op basis van het IZA) wordt hiervoor in de eerste plaats gekeken naar betere netwerksamenwerking tussen huisartsen, wijkverpleging en welzijn. Als gemeente maken we onderdeel uit van deze ontwikkeling. Het gezondheidscentrum 2.0 nodigt uit tot de gewenste samenwerking van zorgprofessionals en dienstverleners in het sociaal domein. Dienstverlening nabij, Haags akkoord 2023-2027, Voorstel van het college inzake Visie dienstverlening 2024-2029 (RIS319384) Vanuit het gemeentebrede programma Dienstverlening werken de diensten samen om de dienstverlening van de gemeente te verbeteren en de belofte ‘Dienstverlening Nabij’ uit het coalitieakkoord te realiseren. In 2024 heeft de gemeente op basis van het onderzoek een visie op dienstverlening opgesteld waarbij 6 dienstverleningsprincipes zijn vastgesteld. 'We willen een nabije gemeente zijn, die benaderbaar en toegankelijk is voor haar inwoners'.

Het Gezondheidscentrum 2.0 draagt bij aan de ambitie om in elke wijk een gemeentelijk contactpunt te hebben. Als online contact niet past bij de behoefte, moet persoonlijk contact met de gemeente in de eigen wijk mogelijk zijn. Zo brengen we de menselijke maat terug, in het bijzonder voor ouderen en mensen met een beperking. -

Wijkagenda Moerwijk 2020-2024 De wijkagenda Moerwijk focust op 4 pijlers waaronder ‘Hulp bij schulden, gezondheid en werk’. Inzet is expliciet om het Huis van G (het Gezondheidscentrum 2.0) te starten. Met deze locatie wordt aangesloten en invulling gegeven aan de wijkagenda. Structuurvisie Zuidwest (RIS 315261), Voorzieningenprogramma Zuidwest (RIS 315261) en Nota richtinggevende normen Maatschappelijke voorzieningen (RIS317835) en Op weg naar een IHP Zorg & Welzijn (RIS318416) Met de realisatie van deze locatie wordt bijgedragen aan voorzieningenniveau dat nodig is voor de groei van de stad op loopafstand van locaties waar nieuwe woningen zijn en worden gerealiseerd en in lijn met voorzieningenprogramma Zuidwest. -

Integraal Huisvestingsplan Cultuur en Bibliotheken (RIS 311896), Een Visie op wijkbibliotheken in Den Haag – altijd een bibliotheek in de buurt (RIS311329) en de Update Visie op wijkbibliotheken in Den Haag (RIS321595) Met de realisatie van een permanente locatie voor een bibliotheek in Moerwijk wordt invulling gegeven aan de opgave die benoemd staat in het IHP en de vsie op wijkbibliotheken. De permanente bibliotheek wordt 2,5 keer zo groot en krijgt onder andere spreekkamers, een kinderhoek, een keuken en een grote activiteitenruimte voor bijvoorbeeld taalklassen en het ontvangen van scholen. Zo ontstaat veel meer ruimte voor de samenwerking met alle partners in het gebied en het aanbieden van meer activiteiten en vaste programmering. -

Haagse Preventieaanpak (Uitvoeringsplan) Het huisvesten van verschillende disciplines in één gebouw kan bijdragen aan het integraal en gebiedsgericht samenwerken dat een belangrijk uitgangspunt vormt voor de Haagse Preventieaanpak.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10907496

De HPA versterkt bijvoorbeeld ook de aansluiting van preventieve maatregelen op de behoefte van de inwoners. Er wordt met deze ontwikkeling programmatisch en fysiek een koppeling gelegd met de inzet van de Haagse Preventieaanpak, het Nationaal Programma Zuidwest - zowel de activiteiten Gezondheid en Vitaliteit als Sociale samenhang en participatie – als de inzet van m.n. de GGD en ook Gezond en Gelukkig Den Haag om gezondheidspreventie community gestuurd, bottom up en uit het informele netwerk te ondersteunen en te versterken.

Financiën en proces Hof Wonen en de gemeente organiseren een gezamenlijke aanbesteding voor het gehele pand/deze ontwikkeling. Bij oplevering is de gemeente eigenaar van de bouwdelen Zorg en Bibliotheek. De aanbesteding is inmiddels goedgekeurd door het tenderboard. Dit project zal in een bouwheerschap gezamenlijk worden uitgevoerd tussen de Gemeente en Hof Wonen. Gemeente en Hof wonen zullen na goedgekeurd besluit een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) en een erfpachtovereenkomst tekenen. Woningbouwcorporatie Mooiland financiert de woningen voor Hof Wonen. Omdat Mooiland voor dit project eerder een bijdrage heeft gekregen op grond van de rijksregeling Woningbouwimpuls geldt dat de eerste paal in 2026 geslagen moet zijn, anders vervalt deze bijdrage en daarmee de basis onder de financiering. Dat betekent dat er snel gestart moet worden met het vergunningstraject om deze deadline te halen. De aanbesteding is samen met Hof Wonen reeds gestart, onder voorbehoud van bestuurlijke goedkeuring door de gemeente. Verwachting is dat het pand eind 2027/begin 2028 wordt opgeleverd. 1. Voor het gedeelte van de nieuwbouw dat ingezet zal gaan worden voor de eerstelijnszorg (1e verdieping, circa 780 m² BVO) vallend onder programma 8 – zorg, welzijn, jeugd en volksgezondheid, bedragen de kapitaallasten naar schatting € 107.500,- per jaar (incl. btw compensatie, prijspeil 2025).

De ruimtes voor eerstelijnszorg zullen marktconform verhuurd worden. De verwachting is dat de marktconforme huur hoger is dan de kostprijsdekkende huur. De verwachting is dat de huurinkomsten hoger zijn dan de kapitaallasten, waardoor deze middelen weer ingezet kunnen worden voor het IHP. Er is, gezien de ruimtebehoefte in Moerwijk voor zorgfuncties, slechts een beperkt huurrisico voor de gemeente. 2. Voor het gedeelte van de nieuwbouw dat zal worden ingericht als bibliotheek (begane grond, circa 600 m² BVO) vallend onder programma 5 – Cultuur en Bibliotheek, bedragen de kapitaallasten € 69.600,- per jaar (excl. Btw, prijspeil 2025). De dekking hiervoor komt vanuit het IHP Cultuur en Bibliotheken. De jaarlijkse exploitatielasten zijn geregeld in de reguliere middelen voor bibliotheken, zoals begroot in programma 5 (intensiveringen Bibliotheken Moerwijk en Benoordenhout elk voor zijn deel).

6/6