RIS323108 Beantwoording SV Schimmel bij Hof Wonen en de GGD

Datum

8 oktober 2025

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Thepass,

Ons kenmerk

luidend: ‘Schimmel bij Hof Wonen en de GGD.

DSO/10949434 RIS323108

Het raadslid de heer Thepass heeft op 28 augustus 2025 een brief met daarin 13 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Onderzoek van een journalist van Den Haag Centraal bevestigt opnieuw de grote problemen met schimmel in woningen in Den Haag1. Meerdere bewoners doen hun verhaal over de structurele problemen met schimmel in woningen van Hof Wonen. Die zouden zo ernstig zijn, dat de corporatie in het hele stadsdeel centrum geen woning heeft die voldoet aan de normen voor mensen met ernstigere vormen van astma. Zoals helaas vaker het geval bij corporaties, gaat de communicatie vaak moeizaam en worden problemen vaak ontkend of bij bewoners neergelegd, ook als er bewijsbaar sprake is van bouwkundige oorzaken achter schimmel. De problemen bij Hof Wonen staan niet op zichzelf: GroenLinks ontvangt deze signalen vaker over corporaties. Als landelijke schattingen van de woonbond op Den Haag worden doorgerekend (schimmel in 29% van de sociale huurwoningen2), wonen er in Den Haag bovendien zo’n 24.400 huishoudens in een sociale huurwoning met schimmel. GroenLinks maakt zich grote zorgen over de implicaties hiervan voor de volksgezondheid. 1.

Is het college bekend met de signalen uit het DHC artikel? Kan het hierop reageren?

Het college heeft kennisgenomen van het artikel uit Den Haag Centraal. Voor een reactie op het artikel wordt verwezen naar de beantwoording van de volgende vragen 2.

Was het college bekend met de informatie dat Hof Wonen in het hele centrum geen woning beschikbaar heeft die geschikt is voor mensen met (ernstige) astma? Kan het college hierop reageren?

Het college heeft van Hof Wonen dit signaal niet binnengekregen. Bij navraag geeft Hof Wonen aan dat deze situatie niet bij hen bekend is, en dat zij bij Den Haag Centraal nagaan om welke brief het precies gaat. Tot het moment dat dit is opgehelderd is Hof Wonen niet in staat om inhoudelijk hierop te reageren. 3.

Bij de prestatieafspraken met Hof Wonen voor 2025 zijn afspraken gemaakt over het inzetten van schimmelcoaches. Kan het college een beschrijving geven van wat er met een schimmelcoach bedoeld wordt? Richt deze coach zich alleen op gedrag van bewoners of heeft deze ook een positie om de corporatie tot bouwkundige of installatietechnische aanpassingen aan te zetten, en is dit een vrijwillige of een betaalde functie? Graag een toelichting.

1

https://www.denhaagcentraal.net/onderzoek/bewoners-hof-wonen-zitten-vast-in-klachtendoolhof/

2

Zie bijlage, onderzoek WoOn 2024, blz. 62. Berekening: 84.170 (aantal corporatiewoningen in DH in 2025 volgens

Den Haag in Cijfers) x 0,29 = 24.409 corporatiewoningen met schimmel

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10949434

In de prestatieafspraken wordt gesproken over een vocht- en schimmelcoach zoals nu ook de energiecoach opereert. Het gaat dus om coaches die aan huis komen en advies geven over wat bewoners zelf kunnen doen om schimmel zoveel mogelijk te voorkomen of te verhelpen. In de praktijk komt dit erop neer dat de huidige energiecoaches getraind zijn door de GGD om inwoners te kunnen helpen met vocht- en schimmelproblematiek, dit gaat om een vrijwilligersfunctie. Deze coaches bevinden zich nadrukkelijk niet in de positie om bouwkundige uitspraken over een woning te doen, omdat daar veel meer specialistische kennis voor nodig is. 4.

Is de huidige vorm van samenwerking met corporaties in de ogen van het college voldoende om de schimmelproblematiek in haar totale omvang en ernst aan te pakken? Zo ja, waar baseert het college dat op?

Schimmelproblematiek in woningen heeft vele oorzaken en is zeer moeilijk om helemaal uit te roeien. Bij vocht en schimmel in de woning gaat het vaak om een combinatie van bouwkundige kenmerken, de aanwezige installaties en het gedrag van de bewoners. Bij voortdurende problematiek is het vaak zaak dat er op alle drie de punten actie moet worden ondernomen. Ook is structurele voorlichting over luchten en ventileren van de woning belangrijk. In de Haagse samenwerking tussen corporaties, gemeente en GGD komen al deze aspecten aan de orde. Het college heeft de Haagse aanpak recent door een onafhankelijk onderzoeksbureau laten evalueren, met als voornaamste vraag of de aanpak effectief is in het voorkomen en bestrijden van vocht- en schimmelproblematiek. De resultaten worden dit najaar met de raad gedeeld. De eerste resultaten laten zien dat de aanpak op een positieve manier bijdraagt aan minder vocht- en schimmelproblematiek in corporatiewoningen. Echter, geen enkele aanpak is perfect. In de evaluatie worden enkele aanbevelingen gedaan over hoe de aanpak verbeterd kan worden. Met de corporaties kijken we nu gezamenlijk hoe we deze aanbevelingen kunnen uitvoeren. 5.

Hoe wordt er in de schimmelaanpak van de gemeente rekening gehouden met het risico dat corporaties vanwege hun kwetsbare financiële positie een financiële prikkel hebben om bouwkundige en ventilatietechnische oorzaken van schimmel te ontkennen, zodat zij geen maatregelen hoeven te nemen? Graag een toelichting.

De situatie in een woning in een bouwkundig slechte staat of met ernstige ventilatieproblemen die niet wordt aangepakt zal uiteindelijk alleen maar erger worden. Deze woning zal dan eerder dan nodig volledig gerenoveerd moeten worden, of zelfs gesloopt en herbouwd. Er is dus juist geen financiële prikkel om zulke problemen langer dan nodig te laten liggen. Daarnaast is het in de ervaring van het college sowieso niet aan de orde dat corporaties schimmelproblematiek, om financiële of wat voor reden dan ook, bewust laten voortbestaan. 6.

Welke acties is het college voornemens te ondernemen om Hof Wonen (en andere corporaties) aan te moedigen en te ondersteunen bij het aanpakken van schimmel?

Het college gaat met de corporaties in gesprek over de aanbevelingen die volgen uit de evaluatie genoemd bij vraag 4 en hoe we die met elkaar kunnen uitvoeren. Hierin is het belangrijk dat iedere partij verantwoordelijkheid neemt voor haar eigen aandeel in de aanpak. Dit zal tevens deel uitmaken van de (nog in onderhandeling zijnde) raamovereenkomst en de uitwerking van de Haagse basiskwaliteit.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10949434

Daarnaast komt in het onderzoek ook een opmerkelijke terugtrekkende rol van de GGD Haaglanden naar voren. Waar de instantie in het verleden bewoners juridisch bijstond bij meningsverschillen met corporaties, tot aan de rechter toe, wordt dat (zonder dat de aanleiding daarvoor duidelijk is) nu niet meer gedaan. Er zou geen relevante bouwkundige kennis aanwezig zijn en er wordt nog alleen gedaan aan voorlichting aan bewoners. Daarmee werkt ook de GGD nu vanuit de aanname dat het probleem altijd primair bij bewoners ligt, terwijl dit niet strookt met de (bouwkundige) werkelijkheid. 7.

Kan het college de verschillen duiden waarom de GGD sinds de schimmelaanpak van 2017 een steeds kleinere rol speelt, woningen niet meer bouwkundig kan checken, bewoners niet meer bijstaat en nog alleen maar informeert en voorlicht? Is dit in lijn met wat het college van de GGD verwacht? Graag een toelichting.

Het college weerspreekt dat de GGD sinds de start van de aanpak een kleinere rol speelt. De rol om woningen bouwkundig te checken heeft de GGD in de Haagse aanpak vocht en schimmel nooit gehad. De rol van de GGD in de schimmelaanpak is om inwoners te informeren en voor te lichten, en zij ondersteunt ook bewonersinitiatieven en de corporaties. Dit is precies in lijn met wat het college verwacht, zoals te lezen is in het in het artikel aangehaalde Plan van Aanpak schimmel- en vochtproblematiek Haagse corporatiewoningen (RIS296162). Daarnaast geeft de GGD in zijn reguliere werkzaamheden advies op maat aan bewoners die last hebben van vocht en schimmel in huis. Daarvoor wordt eerst achterhaald wat de oorzaak is van het vochtprobleem. De oorzaak kan bijvoorbeeld een bouwkundig probleem zijn en/of door bewonersgedrag komen. De medewerkers van de GGD hebben daarom een basiskennis om bouwkundige problemen te signaleren. De adviezen van de GGD richten zich op zowel het gedrag van de bewoners (zoals ventileren en verwarmen) als op het aanpakken van bouwkundige problemen. Dit gaat nadrukkelijk niet zover dat de GGD gedegen en gedetailleerd advies kan geven over welke bouwkundige gebreken op welke manier moeten worden opgelost om structurele schimmelproblemen op te lossen.

Indien er nader bouwkundig onderzoek hiervoor nodig is, moet hiervoor een andere partij worden ingezet, bijvoorbeeld de onafhankelijke vocht- en schimmelexpert. De GGD medewerker zal dan de bewoner (en verhuurder) informeren dat dit nodig is. De GGD heeft hierin bewoners nooit juridisch bijgestaan bij meningsverschillen met corporaties. Dit is niet haar rol. 8.

Kan het college de huidige rol en toegevoegde waarde van de GGD in de vocht- en schimmelaanpak concreet omschrijven?

De GGD Haaglanden heeft in de aanpak als taak inwoners te voor te lichten over een gezond binnenmilieu en een belangrijk onderwerp hierin is het voorkomen van vocht- en schimmelvorming in huis. Dat gebeurt door onder andere voorlichting te geven aan groepen inwoners in wijken waar veel vocht- en schimmelproblemen voorkomen en door op informatiemarkten te staan. De GGD heeft ter ondersteuning filmpjes, een beeldkaart en folders gemaakt. Daarnaast informeert de GGD inwoners via www.ggdhaaglanden.nl en sociale media. Binnen de samenwerking biedt de GGD ook voorlichtingsmaterialen en medewerkers om in te zetten bij de corporaties en bewonersinitiatieven.

Zie vraag 7 voor de reguliere werkzaamheden waar de GGD advies op maat geeft aan bewoners die last hebben van vocht en schimmel in huis.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10949434

9.

In het artikel komt naar voren hoe de GGD eigenlijk niet de bouwkundige kennis in huis heeft om een goed oordeel te vellen over schimmel in woningen en mogelijke onderliggende bouwkundige oorzaken daarvan. Op basis van welke kennis en expertise is de GGD wel betrokken bij de evaluatie van de oude aanpak en het opstellen van de nieuwe aanpak?

De GGD-medewerkers volgen allemaal een basisopleiding bouwkunde om de meest voorkomende vochtproblemen te herkennen. De GGD is betrokken bij de vocht en schimmel aanpak van Gemeente Den Haag op basis van haar expertise rondom gezondheid en voorlichting hierover. Dit past bij de GGD als gezondheidsdienst. Onderdeel van de schimmelaanpak is daarnaast een onafhankelijke vocht- en schimmelexpert die uitgebreid bouwkundig onderzoek in woningen kan doen. Zulke onderzoeken zijn erg omvangrijk en vereisen een bepaalde technische expertise die van de GGD niet verwacht kan worden. In de ogen van GroenLinks is het aanpakken en voorkomen van schimmel één van de belangrijkste vormen van preventie. Tegelijkertijd liggen de oorzaken in ruim driekwart van de gevallen (onder andere) in bouwkundige en/of ventilatietechnische feiten, waarmee alleen voorlichting van bewoners nooit voldoende is. 10.

Is het college het met GroenLinks eens dat het aanpakken en voorkomen van schimmel een belangrijke vorm van preventie is ten behoeve van de volksgezondheid en dat GGD Haaglanden (naast de primair verantwoordelijke van de verhuurder) hier dus een belangrijke rol in zou moeten spelen? Is het college van mening dat die rol nu voldoende wordt gepakt?

Het college is van mening dat het aanpakken en voorkomen van schimmel belangrijk is in de preventie ten behoeve van de volksgezondheid. Zoals in het antwoord op vraag 4 benoemd, speelt echter vaak een combinatie van factoren een rol in de effectieve bestrijding. Het college is van mening dat de GGD op een juiste manier zijn rol pakt in de aanpak als het gaat om voorlichting en over het adviseren van mensen met vocht- en schimmelproblematiek. 11.

Deelt het college de mening van GroenLinks dat alleen het voorlichten van bewoners bij de aanpak van schimmel geen oplossing biedt, aangezien in meer dan drie kwart van de gevallen de oorzaak ook ventilatietechnisch en/of bouwkundig van aard is3?

Het is goed om even goed naar de genoemde cijfers te kijken. Uit de rapportage van de vocht- en schimmelexpert (RIS319349) blijkt dat in 76% van de gevallen die bij de vocht- en schimmelexpert terecht komen bouwkundige oorzaken een rol spelen. Maar we zien ook dat in 86% van de gevallen installatietechnische oorzaken een rol spelen en dat in 92% van de gevallen bewonersinvloeden een rol spelen. Dit komt doordat de schimmelexpert de meest ingewikkelde gevallen behandelt die door de corporatie onvoldoende worden opgelost. Deze gevallen hebben vaak meerdere oorzaken. In 58% van de gevallen spelen alle drie deze oorzaken. In 6% van de gevallen gaat het om óf enkel bouwtechnische oorzaken óf enkel installatietechnische oorzaken. Kijkend naar al deze cijfers is het college inderdaad van mening dat alleen het voorlichten van bewoners bij de aanpak van schimmel geen oplossing biedt voor de gehele vocht- en schimmelproblematiek in Den Haag.

3

Zie evaluatie vocht- en schimmelexpert 2020-2024 (RIS319349)

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10949434

12.

Is het college ermee bekend dat de GGD in het verleden bewoners (juridisch) bijstond tegenover woningcorporaties, maar nu niet meer de bouwkundige kennis heeft om dat te doen? Is het college bereid zich ervoor in te zetten dat deze kennis en deze activiteiten zo snel mogelijk terugkeren en hoe rijmt het dat met de ambitie van de GGD om een deskundige en proactieve organisatie te zijn 4? Graag een toelichting.

Zoals gezegd is de GGD een gezondheidsorganisatie met medewerkers met een bouwkundige basiskennis. Het college ziet dat de GGD een deskundige en proactieve organisatie is, op het gebied van gezondheid en voorlichting, en dat zij onze inwoners hier op een kundige manier in ondersteunt. Het vergt echt andere kennis en kunde om mensen juridische bijstand te verlenen. Het college verwacht dan ook niet dat de GGD deze kennis in huis haalt. Zie ook vraag 7. Hoewel bewoners vrij zijn om het GGD-advies in een juridische procedure te gebruiken, is dat niet de intentie van de GGD. Wanneer een bewoner zich tot de GGD wendt met het verzoek om bouwkundig bewijsmateriaal te verzamelen ten behoeve van een rechtszaak, wordt geadviseerd om contact op te nemen met een bouwkundig ingenieursbureau. Het kan niet uitgesloten worden dat de door de GGD gegeven adviezen in een juridische context worden gebruikt, maar dit is niet het beoogde doel van de dienstverlening. 13.

Klopt het dat er nu geen sprake is van vaste jaarlijkse monitoring rondom schimmel in de sociale huur, en dat er bij het college geen overkoepelende cijfers bekend zijn van schimmel in corporatiewoningen? Indien die er wel is, kan het college die delen? Indien die er niet is, waarom niet, en deelt het college de mening van GroenLinks dat dit vanuit haar wettelijke taak een rol van de GGD zou moeten zijn? Graag een toelichting.

Er is inderdaad geen sprake van een vaste jaarlijkse monitoring. De overkoepelende cijfers zijn echter opgevraagd voor de evaluatie genoemd bij vraag 4. Wanneer de resultaten van deze evaluatie met de raad worden gedeeld, worden deze cijfers daaraan toegevoegd. Het college vindt het niet een taak van de GGD om bij te houden hoeveel schimmel in corporatiewoningen voorkomt. De GGD monitort wel elke 4 jaar hoeveel inwoners last hebben van vocht en schimmel in huis. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

4

Jan van Zanen

Zie website GGD

5/5