RIS323071 Beantwoording SV Maak van DH een statiegeld-pilotstad

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

9 september 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Dumoulin, luidend: 'Maak van Den Haag een statiegeld-pilotstad'

DSB/10940631 RIS323071

Het raadslid de heer Dumoulin heeft op 14 augustus 2025 een brief met daarin 7 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Sinds de invoering van statiegeld op kleine blikjes is duidelijk geworden dat het systeem nog lang niet optimaal functioneert. Nederlanders hebben de afgelopen drie jaar voor 374 miljoen euro aan statiegeld laten liggen door flesjes en blikjes niet in te leveren. Ondertussen zorgt het systeem voor ongewenste neveneffecten in de stad: vuilnisbakken worden opengescheurd door statiegeldduikers, wat leidt tot zwerfafval en hoge gemeentelijke kosten voor het herstellen van beschadigde prullenbakken en sloten. 1.

Is het college op de hoogte van de landelijke signalen dat er jaarlijks miljoenen euro’s aan statiegeld op kleine blikjes blijft liggen?

Het college is daarvan op de hoogte. 2.

Kan het college aangeven wat de gevolgen van het huidige statiegeldsysteem zijn voor de openbare ruimte in Den Haag? Kan het college daarin de toegenomen kosten voor schoonmaak en vervanging van prullenbakken meenemen?

In de commissiebrief ‘Toezeggingen afvaldebat 10 april’ (RIS322730) van 8 juli 2025 is het standpunt van het college met betrekking tot het onderwerp statiegeld gedeeld. Hierin staan ook de gevolgen van het huidige statiegeldsysteem voor de openbare ruimte in Den Haag benoemd. In de algemene zin is het college een voorstander van de invoering van statiegeld op blikjes en flesjes. Uit de evaluatie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (april 2025) blijkt bijvoorbeeld dat sinds de invoering van statiegeld op plastic flessen en op blikjes het aantal flessen en blikjes dat in het zwerfafval belandt met ongeveer 70% is gedaald. Deze daling van blikjes en flesjes als zwerfafval in de openbare ruimte wordt ook herkend door de gemeente Den Haag. Tegelijkertijd werkt het statiegeldsysteem nog niet optimaal waardoor er negatieve bijeffecten zijn. Door een tekort aan uitbetalende innamepunten belanden statiegeldverpakkingen nog vaak in afvalbakken of in het huishoudelijk afval. Wanneer deze doorzocht worden kan er zwerfafval ontstaan. Uit het onderzoek dat de gemeente samen met de andere G4 steden heeft laten uitvoeren 1 blijkt dat de geschatte kosten voor de gemeente Den Haag jaarlijks rond de € 1,9 miljoen liggen. Hierbij zijn o.a.

de kosten meegenomen voor: de extra opruimtijd per afvalbak, meer handmatig moeten opruimen, vervanging en reparatie van afvalbakken en extra handhavings- en projectkosten.

1

https://www.afvalonline.nl/pdf/101566%20Zwerfafvalkosten%20Statiegeld%20G4%2009april2025%20IPR%20Normag.pdf

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10940631

In oktober 2024 liet het college aan Omroep West weten: 'We herkennen in Den Haag het beeld dat er mensen zijn die zoeken naar blikjes en flesjes vanwege het statiegeld. Dit kan zorgen voor extra overlast van afval rondom de bakken, bijvoorbeeld omdat vuilniszakken worden opengesneden en vuilnisbakken worden doorzocht’. 3.

Kan het college aangeven welke stappen zij sinds oktober 2024 hebben ondernomen om het statiegeldinzamelproces in Den Haag te verbeteren?

Het college heeft diverse stappen ondernomen om overlast die kan ontstaan bij het zoeken naar statiegeld te verminderen. Zo is er een pilot gestart waarbij er doneerrekjes aan afvalbakken zijn bevestigd en afvalvoorlichters actief bewoners en bezoekers hierover informeerden (RIS319650). Het college heeft de ontwikkelingen rondom dit type oplossingen nauwlettend gevolgd, evaluaties bij andere gemeentes opgevraagd en is er handhavingsinzet geweest in de gebieden waar de overlast groot was. De optie om magneetdeuren te plaatsen (zodat afvalbakken toegankelijk zijn, maar ook weer dichtvallen), wordt meegenomen bij de aanbesteding van nieuwe afvalbakken. Verzamelmiddelen aan afvalbakken zoals doneerrekjes hebben bij de proef helaas aangetoond niet te werken. De resultaten in Den Haag waren vergelijkbaar met pilots in andere steden. Proeven met aparte afvalbakken voor statiegeld in andere steden laten ook zien dat dit niet voorkomt dat de reguliere afvalbakken worden doorzocht. In verband met de aangenomen motie: ‘Creatieve oplossingen voor statiegeld’ (RIS322906) zal er opnieuw worden onderzocht of er andere oplossingen bestaan waarbij het doorzoeken van afvalbakken wordt voorkomen. In juni jl. is in samenwerking met Statiegeld Nederland een pilot gestart bij twee locaties van Biesieklette, Grote Markt en de Nobelstraat, waarbij statiegeldautomaten zijn geplaatst.

Ook wordt samen met Verpact een mogelijke pilot met een statiegeldautomaat op de Haagse Markt onderzocht en zijn er sinds juli 2025 vier Droppie-locaties in Den Haag waar bewoners en bezoekers hun statiegeldproducten kunnen inleveren. Daarnaast heeft het college samen met de andere G4 steden een oproep gedaan bij de Rijksoverheid om de huidige innameverplichting uit te breiden naar alle verkooppunten van statiegeldproducten. Nu geldt die verplichting alleen voor supermarkten groter dan 200 m2 en tankstations met een tankshop. Tot slot vindt er in oktober een gesprek plaats tussen Verpact en de wethouders van de G4 steden over de specifieke uitdagingen in stedelijke gebieden. Den Haag is een drukbezochte stad. De Haagse VVD zou graag zien dat de openbare ruimte daarin op orde is, zonder rondslingerend afval. Het statiegeld in Nederland wordt ingezameld door Verpact. Zij hebben geld beschikbaar, vanwege de vele mensen die hun statiegeldblikken niet inleveren. De Haagse VVD zou daarom graag zien dat wordt verkend of, in samenwerking met Verpact, Den Haag een pilotgebied kan worden. In het pilotgebied kan dan onderzocht worden hoe statiegeld op een kostenefficiënte manier kan worden ingezameld om zo te voorkomen dat veel prullenbakken worden opengebroken en zwerfafval op straat belandt. 4.

Is het college bereid om samen met Verpact te verkennen of Den Haag als statiegeld-pilotstad kan functioneren om het statiegeldsysteem te verbeteren?

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10940631

De inname van en het behalen van het inzameldoel voor flesjes en blikjes valt onder de zogenaamde uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en is de wettelijke verantwoordelijkheid van producenten en importeurs. Statiegeld op plastic flesjes en blikjes is ingevoerd als ondersteunende maatregel om dit doel te behalen. Verpact vertegenwoordigt de producenten en importeurs en is daarmee verantwoordelijk voor het behalen van de recyclingdoelstellingen. Zoals aangegeven in het eerder gedeelde standpunt over statiegeld (RIS322730), is het college van mening dat de verkooppunten van statiegeldproducten ook (uitbetalende) innamepunten zouden moeten zijn. Verder is het college van mening dat innamepunten niet in de openbare ruimte thuishoren. De openbare ruimte is schaars en moet al voor steeds meer doeleinden worden gebruikt. Waar mogelijk wordt er al samengewerkt met Verpact, zoals bij de pilots benoemd bij de beantwoording van vraag drie. Het college is echter van mening dat de structurele oplossing voor het verbeteren van het statiegeldsysteem niet in de openbare ruimte ligt en is daarom niet bereid om op die manier als statiegeld-pilot stad te functioneren.

In plaats daarvan zou Verpact de beschikbare middelen bijvoorbeeld kunnen besteden aan het motiveren van consumenten om statiegeldproducten in te leveren en aan het vergroten van het aantal innamepunten bij verkooppunten van statiegeldproducten. 5.

Ziet het college mogelijkheden om, samen met Verpact, extra innamepunten te stimuleren, zoals automaten bij veelbezochte winkels die ook statiegeldblikken verkopen, zoals bijvoorbeeld de Action?

Het college zou graag zien dat verkooppunten van statiegeldproducten deze producten ook weer innemen en het statiegeld uitbetalen aan de consument. Indien een samenwerking met Verpact dit zou kunnen helpen bewerkstelligen, staat het college hiervoor open. 6.

Is het college bereid om op drukke plekken in de stad, zoals in winkelstraten, parken, markten en rondom het strand, naast reguliere prullenbakken, aparte statiegeldbakken te plaatsen, in samenwerking met Statiegeld Nederland?

Zie het antwoord op vraag 3 en 4. 7.

Op welke manier wordt er op dit moment al samengewerkt met Statiegeld Nederland of andere betrokken partijen, en hoe zou deze samenwerking geïntensiveerd kunnen worden?

Zie het antwoord op vraag 3 en 4. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3