RIS323029 Beantwoording SV Toegankelijkheid in uitvoering

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

16 september 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Van Doorn, luidend: ‘Toegankelijkheid in uitvoering’

DPZ/10939281 RIS323029

Het raadslid mevrouw Van Doorn heeft op 18 juli 2025 een brief met daarin 7 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In de voortgangsrapportage toegankelijkheid stembureaus (RIS322963) stelt het college dat een verdere verlaging voor de komende Gemeenteraadsverkiezingen slechts nog beperkt mogelijk is (van 22 naar 20). Een niet erg indrukwekkende verlaging die volgens het college bewerkstelligd wordt door een combinatie van werving, tijdelijke voorzieningen en permanente aanpassingen. Maar nog grotere zorgen maakt de fractie van D66 zich over het feit dat, los van de functie als stemlocatie, de bijgevoegde werklijst 17 locaties bevat die allemaal een belangrijke en dagelijkse maatschappelijke functie hebben als buurthuis, sportvereniging, school of anderszins. Locaties waar de ambitie van het college hoger zou moeten liggen als het gaat om een 100% toegankelijke stad te willen zijn. Wat naar de mening van D66 ontbreekt in de voortgangsrapportage is een uitgesproken urgentie en concreet plan van aanpak, tijdpad en voorstel financiering om deze locaties met een belangrijke maatschappelijke functies duurzaam toegankelijk te maken.

Het college concludeert dat ze aanloopt tegen soms tegengestelde belangen tussen de verdere uitbreiding van de fysieke toegankelijkheid van stembureaus en bijvoorbeeld belangen van eigenaren of de monumentale status van gebouwen. 1.

Kan het college aangeven hoe de conclusie, dat een verdere verlaging voor de komende Gemeenteraadsverkiezingen slechts nog beperkt mogelijk is (van 22 naar 20), zich verhoudt tot de eerder in 2024 gedane toezegging dat het aantal stembureaus dat niet toegankelijk is voor mensen met een fysieke beperking de komende verkiezingen steeds met een derde wordt verlaagd?

Bij de afgelopen verkiezingen is de toezegging gerealiseerd, met de aantekening dat een verdere afbouw richting volgende verkiezingen niet onbegrensd is. De huidige verlaging van 22 naar 20 weerspiegelt helaas het haalbare binnen de fysieke, bouwkundige en functionele grenzen. Daarbij spelen behoud van spreiding, opkomstbevordering, continuïteit en de bereidheid van locatie-eigenaren een rol. De toezegging zou technisch verder kunnen worden uitgevoerd. Een gevolg daarvan is wel dat goed bereikbare stembureaus die met een specifieke reden zijn ingezet verdwijnen zonder dat er alternatieve locaties beschikbaar zijn. Daarmee neemt de toegankelijkheid van stembureaus in algemene zin voor andere doelgroepen af, zoals ouderen, mensen zonder eigen vervoer of inwoners in kwetsbare wijken. Het beoogde doel – verkiezingen voor iedereen toegankelijk en bereikbaar maken – komt dan onder druk te staan. Uiteindelijk is daar een bestuurlijke afweging voor nodig.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10939281

2.

Wat gaat het college de komende maanden ondernemen om de eerder gedane toezegging wel na te volgen/uit te voeren?

Het college blijft zich inzetten voor het verbeteren van de toegankelijkheid in de breedste zin van het woord. Niet alleen voor verkiezingen, maar voor de stad. Via de subsidieregeling van de Toegankelijke Stad worden locatie-eigenaren uitgenodigd om subsidieaanvragen in te dienen. Daarbij wordt per locatie bezien welke maatregelen mogelijk zijn. De locatie-eigenaren worden gestimuleerd om de aanpassingen uit te laten voeren, het besluit ligt bij hen. Alle stemlocaties worden periodiek geschouwd op toegankelijkheid door Unit Verkiezingen. Hierin worden locaties aangemoedigd om zo’n scan te laten uitvoeren voor hun locatie. Tegelijkertijd geldt dat het volledig realiseren van de oorspronkelijke toezegging voor de aankomende verkiezingen niet uitvoerbaar is zonder substantiële aanvullende middelen en/of het laten vervallen van strategisch gelegen stembureaus. Dit vraagt om een expliciet politiek besluit van de raad over het doorvoeren van het beleid en het schrappen van meerdere drukbezochte en goed bereikbare stembureaus zonder mogelijke alternatieven, die ingezet worden met een specifieke reden om de toegankelijkheid en de opkomst van de verkiezing te verhogen. Er zijn 250 fysiek toegankelijke locaties beschikbaar en bij elk niet-toegankelijk stembureau bevindt zich een toegankelijk alternatief binnen 300 meter.

Komende maanden wordt een extra inspanning geleverd op het gebied van communicatie richting de betreffende doelgroep(en), om hen tijdig, duidelijk en op passende wijze te informeren over de fysieke toegankelijkheid en de extra voorzieningen op het stembureau. Voor iedere verkiezing worden tientallen locaties tijdelijk aangepast om de ingang en de looproute, fysiek toegankelijk te maken met bijvoorbeeld drempelplaten. Dit aantal is gestegen naar circa 60 stemlocaties. De locatie-eigenaren mogen ervoor kiezen om deze drempelplaten op hun locatie te laten. 3.

Is het college met D66 van mening dat maatschappelijke en openbare locaties als scholen, wijkcentra/buurthuizen, sportverenigingen en stadsboerderijen (los van de tijdelijke functie als stembureau) 100% toegankelijk zouden moeten zijn?

Ja, het college onderschrijft het uitgangspunt van een inclusieve stad. Dit is ook uitgangspunt in o.a. de agenda In Den Haag doet iedereen onbeperkt mee (RIS318989). Tegelijkertijd erkennen wij dat, helaas, niet alle bestaande panden – door bouwkundige of juridische beperkingen en de bereidwilligheid van de eigenaar – op (korte) termijn volledig toegankelijk te maken zijn. Ook geldt dat een locatie die tijdens verkiezingen als niet rolstoeltoegankelijk is bestempeld, niet per definitie volledig ontoegankelijk is. In sommige gevallen is de stemlocatie gekoppeld aan een alternatieve ingang of route die om praktische of veiligheidsredenen tijdelijk in gebruik is. In veel gevallen is de reguliere, toegankelijke ingang op de verkiezingsdag wél beschikbaar voor de doelgroep die daarvan gebruik moet maken. Daarbij is de term 100% toegankelijk zoals gebruikt in de vraagstelling in het dagelijks vocabulaire begrijpelijk maar praktisch complex wegens de heterogeniteit van de doelgroep. Verschillende beperkingen vragen soms om uiteenlopende en soms zelfs conflicterende aanpassingen. Het college omarmt toegankelijkheid (het wegnemen van praktische en fysieke drempels) als voorwaarde om te komen tot inclusie (het creëren van een sociale en organisatorische omgeving waarin iedereen daadwerkelijk kan meedoen) en werkt er hard aan om dit te realiseren.

Beide zijn nauw verbonden, maar niet hetzelfde. 4.

Kan het college een overzicht geven van de betreffende 17 locaties (naast benoeming stadsdeel) inclusief een meer gemotiveerde probleemstelling over de ontoegankelijkheid per locatie, een concreet plan van aanpak, een concreet tijdpad, de benodigde financiële onderbouwing om de ontoegankelijkheid op te lossen, wie de eigenaar is van de betreffende locatie, en bij welke locaties de monumentale status een oplossing in de weg staat?

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10939281

Voor de 17 locaties op de werklijst vindt nadere analyse plaats. Daarbij is per locatie een eerste beoordeling gedaan van de knelpunten en mogelijke oplossingsrichtingen. In overleg met de Stichting Voorall zijn locatieprofielen opgesteld. De beoordeling vond grotendeels plaats op basis van deskresearch, onder meer via Google Street View. Dit is een totaaloverzicht met probleemstelling, eigendom en uitvoerbaarheid. Vervolgens worden de technische uitvoerbaarheid en de kostenraming door een aannemer gevalideerd, zodat duidelijk wordt wat er echt moet gebeuren en investeringen doelgericht kunnen worden gedaan. Informatie over eigenaren, technische belemmeringen of detailramingen zijn te specifieke voor bestuurlijke besluitvorming op raadsniveau en komen doorgaans pas in latere fasen van uitvoering en projectbeheer aan de orde. Dit is ook sterk afhankelijk van de bereidheid van de locatie-eigenaren zelf. 5.

Wordt door het college ook overwogen om financiële middelen in te zetten vanuit IHP Sport, IHP Onderwijs en IHP welzijn om eventuele ontoegankelijkheid van sportverenigingen, scholen en buurtcentra te helpen oplossen, naast de beschikbare toegankelijkheidssubsidies?

Het college beziet bij de uitvoering van het IHP Sport, IHP Onderwijs en IHP Welzijn altijd of, waar mogelijk, middelen kunnen worden ingezet om toegankelijkheidsknelpunten te verhelpen. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om het verbeteren van de entree van een sportaccommodatie, het aanpassen van een schooltoegang of het aanbrengen van drempelhulpen in een buurtcentrum. Dergelijke inzet moet echter worden afgewogen tegen de consequenties voor andere projecten en doelstellingen waarvoor deze investeringsprogramma’s oorspronkelijk zijn opgesteld. Deze afweging vindt plaats binnen de kaders en prioriteiten van de betreffende IHP’s. 6.

Heeft het college, naast de gepresenteerde lijst van 17 locaties die als stembureau dienen, een totaaloverzicht van scholen, buurthuizen/wijkcentra en sportverenigingen, musea die nog niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen? Zo ja, kan dit totaaloverzicht worden gedeeld met de Raad?

Het college beschikt helaas niet over een totaaloverzicht van alle scholen, buurthuizen/wijkcentra, sportverenigingen en musea die nog niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Het betreft een groot aantal panden. Een volledige fysieke inventarisatie zou voor circa 400 panden uitgevoerd moeten worden tegen een indicatief tarief van minimaal € 1.200,- per scan. Het college acht een dergelijk onderzoek voor het gehele vastgoedbestand, waarvoor de gemeente niet uitsluitend verantwoordelijk is of zeggenschap over heeft, op dit moment niet uitvoerbaar. Daarom kiest het college ervoor om waar mogelijk gefaseerd en op basis van urgentie te inventariseren en aanpassingen te realiseren, bijvoorbeeld bij geplande renovaties of vervangingsinvesteringen. De urgentie wordt getoetst op meldingen en evaluaties met vertegenwoordiging uit de doelgroep. Ook de bereidheid van locatieeigenaren om aan de slag te gaan met de uitkomsten speelt een rol. Het college realiseert zich dat enkel een reactieve houding onvoldoende zal zijn om de ambities op het gebied van toegankelijkheid waar te maken. Momenteel wordt gewerkt aan de website ‘Onbeperkt op stap’ van de Stichting Voorall. Hierin wordt informatie over de toegankelijkheid van bijvoorbeeld eerdergenoemde locaties in Den Haag verzameld en gedeeld door en met ervaringsdeskundigen.

Dit gaat ons in de toekomst een vollediger beeld geven waarop proactief kan worden ingezet. 7.

Zo nee, hoe wordt zonder een dergelijk totaaloverzicht de uitvoering van ons toegankelijkheidsbeleid getoetst?

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10939281

We toetsen ons beleid door middel van de evaluatie van de indicatoren in de beleidsagenda In Den Haag doet iedereen onbeperkt mee, in doorlopend gesprek met de Stichting Voorall. Daarnaast zal de eerdergenoemde website ‘Onbeperkt op stap’, bij voldoende succes, onderdeel kunnen worden van deze toetsing/evaluatie. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

4/4