RIS323025 Beantwoording SV Vervolgvragen gang van zaken bewonerspeiling sloop Zeezwaluwstraat
Tekst van het document
Datum
BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN
7 oktober 2025 Ons kenmerk Onderwerp
Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Arp, luidend: ‘Vervolgvragen gang van zaken bewonerspeiling sloop Zeezwaluwstraat’
DSO/10932399 RIS323025
Het raadslid, mevrouw Arp heeft op 21 juli 2025 een brief met daarin twintig vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 11 april 2025 heeft de SP vragen gesteld over de gang van zaken rondom de mogelijke sloop van woningen in de Zeezwaluwstraat, Pluvierstraat, Markensestraat en Meeuwenstraat in Duindorp, waaronder over de toen nog uit te voeren bewonerspeiling (RIS321987). Naar aanleiding van het uitvoeren van deze peiling, de beantwoording van het college van 1 juli op de reeds gestelde vragen, en verdere signalen van bewoners in de betreffende straten heeft de SP nog een aantal vervolgvragen. 1.
In de beantwoording van het college van vraag 5 van de SP wordt aangegeven dat Hof Wonen de bewonerscommissie van de Zeezwaluwstraat wél heeft gevraagd vertrouwelijk om te gaan met de informatie, maar dat er geen sprake was van een opgelegde geheimhoudingsplicht. Voormalige leden van de betreffende bewonerscommissie hebben bij de SP aangegeven dat ze zich niet in deze beantwoording herkennen. Ook een bewonerscommissie in het naburige Havenkwartier, waar een soortgelijke casus speelt, meent dat Hof Wonen er wel degelijk op aandringt om zaken die worden uitgewisseld tussen de woningcorporatie en de bewonerscommissie geheim te houden. Is het college het met de SP eens dat dit een zorgelijke indicatie is voor de manier waarop Hof Wonen met bewonerscommissies communiceert? Zo nee, waarom niet?
Het college kan zich voorstellen dat dit onderscheid niet voor iedereen helder is en daardoor tot verwarring kan leiden. Dit onderstreept het belang van heldere en zorgvuldige communicatie. Hof Wonen heeft het college geïnformeerd dat zij de bewonerscommissie bewust in een vroeg stadium betrekt bij de planontwikkeling. Zij geeft aan dat er in deze vroege fase ideeën, informatie en gedachtenstudies gedeeld worden, die later in het proces kunnen veranderen, onvolledig blijken of komen te vervallen. Dergelijke informatie kan onbedoeld tot misverstanden of onrust in de buurt kan leiden. Ter voorkoming van deze situatie informeert Hof Wonen de bewonerscommissie dat het niet wenselijk is om in dit vroege stadium alle informatie openbaar te maken. Hiermee voorkomt Hof Wonen dat er ruis ontstaat en onvolledige of onjuiste informatie wordt verspreid. Hof Wonen heeft het college laten weten dat de bewonerscommissie hiermee heeft ingestemd en dat er geen sprake is geweest van een opgelegde geheimhoudingsplicht. Het college heeft Hof Wonen desondanks en ten overvloede gewezen op het belang van heldere communicatie.
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10932399
2.
Is het college het met de SP eens dat het onderscheid tussen het vragen van geheimhouding en het verzoeken om vertrouwelijk met informatie om te gaan onduidelijk kan zijn en dat wanneer een woningcorporatie een bewonerscommissie vraagt om vertrouwelijk met informatie om te gaan, hierbij altijd ook expliciet gemaakt moet worden dat dit een verzoek is en dat het aan de bewonerscommissie of klankbordgroep zelf is om te besluiten of ze informatie met andere huurders delen? Zo nee, waarom niet?
Zoals ook aangegeven in het antwoord op vraag 1 heeft Hof Wonen het college laten weten dat ze geen geheimhoudingsplicht heeft opgelegd, maar heeft verzocht om vertrouwelijk om te gaan met de informatie en aan de bewonerscommissie heeft uitgelegd waarom dat van belang is. Dat het onderscheid niet voor iedereen helder is, is begrijpelijk. Het college waardeert het dan ook dat Hof Wonen een professionele externe partij heeft ingeschakeld om de bewonersvertegenwoordiging te ondersteunen. Hof Wonen meldt ons dat de bewonerscommissie zelf heeft besloten de informatie niet te delen. 3.
In de beantwoording van vraag 7 wordt aangegeven dat bewonerscommissies zelf gaan over hun samenstelling en dus nieuwe leden kunnen weigeren, bijvoorbeeld omdat geacht wordt dat de samenstelling al voldoende representatief is of omwille van de beheersbaarheid van de organisatie. Kan het college bij Hof Wonen nagaan of in het geval van de betreffende bewonerscommissie (later de klankbordgroep) daadwerkelijk leden zijn geweigerd en met welke reden dit was?
Hof Wonen heeft het college laten weten dat de bewonerscommissie zelf verantwoordelijk is voor haar samenstelling. Voor Hof Wonen zijn alle bewoners van de Zeezwaluwstraat welkom om hieraan deel te nemen. Het is niet aan Hof Wonen om de overwegingen van de bewonerscommissie voor het eventueel weigeren van leden uit te leggen, dit is aan de commissie zelf. 4.
In vraag 8 vroeg de SP naar de status van de bewonerscommissie van de Zeezwaluwstraat en specifiek naar het omzetten daarvan in een klankbordgroep. Via de beantwoording van het college geeft Hof Wonen aan dat de bewonerscommissie op dezelfde wijze wordt benaderd en behandeld als voorheen, maar wordt geen antwoord gegeven op de vraag of de bewonerscommissie is omgezet in een klankbordgroep en, indien dit het geval is, wie dit besluit heeft genomen. Kan het college bij Hof Wonen alsnog de antwoorden op deze vragen achterhalen? Indien de bewonerscommissie inderdaad al enige tijd is omgezet in een klankbordgroep of dat duidelijk was dat dit stond te gebeuren, wat vindt het college er dan van dat Hof Wonen deze informatie niet duidelijk heeft gedeeld?
Hof Wonen heeft het college laten weten dat zij niet voorschrijven hoe een bewonersvertegenwoordiging zich organiseert. Toen bewoners in 2024 aangaven zich te willen organiseren als bewonerscommissie, heeft Hof Wonen dit, zowel financieel als met professionele externe begeleiding, ondersteund. De bewonerscommissie heeft na het vertrek van de voorzitter en de secretaris begin 2025 besloten verder te gaan als klankbordgroep. Hof Wonen respecteert dit besluit en blijft op dezelfde wijze met hen samenwerken als met de eerdere bewonerscommissie. Het college begrijpt dat Hof Wonen de wijziging niet expliciet heeft gemaakt als de bewonersvertegenwoordiging op gelijke wijze wordt behandeld.
2/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10932399
5.
De SP heeft signalen van bewoners ontvangen dat slechts een handjevol huurders de enquête voor de bewonerspeiling heeft ingevuld heeft en dat het proces als weinig vertrouwenwekkend werd ervaren. De resultaten van de enquête zijn nog niet met de huurders of hun vertegenwoordiging gedeeld. Kan het college bij Hof Wonen nagaan welk percentage van de huurders de enquête heeft ingevuld, of Hof Wonen dit voldoende vindt om representatief te zijn, en welke gevolgen dit heeft voor het te nemen besluit? Kan het college zelf aangeven of het dit percentage voldoende vindt om representatief te zijn?
In opdracht van de Klankbordgroep Zeezwaluwstraat heeft de externe ondersteuning een achterbanpeiling uitgevoerd. Hof Wonen beschikt op het moment van communiceren met het college niet over de resultaten van deze achterbanraadpleging. Hof Wonen heeft de klankbordgroep gevraagd om bij het uitbrengen van advies ook de geanonimiseerde resultaten van de achterban raadpleging beschikbaar te stellen. Op basis daarvan kan worden beoordeeld in hoeverre de uitkomsten representatief zijn en welke betekenis daaraan kan worden toegekend in het verder besluitvormingsproces. 6.
Eerder heeft Hof Wonen aan de betreffende bewoners gecommuniceerd dat iedereen die dat wenst bij het scenario sloop-nieuwbouw in Duindorp zou kunnen blijven wonen, bijvoorbeeld in de nieuwsbrief van Hof Wonen van maart 2025. Hierbij werd benadrukt hoeveel woningen Hof Wonen in Duindorp heeft en werd enkel en alleen over Duindorp gesproken. Inmiddels heeft Hof Wonen het over Duindorp en Scheveningen, bijvoorbeeld in het Startdocument voor het project en via de collegebeantwoording van vraag 12. Is het college het met de SP eens dat een dergelijke verschuiving van voorwaarden die niet expliciet gecommuniceerd wordt onwenselijk is, zeker tijdens of kort nadat een achterbanpeiling wordt uitgevoerd? Zo nee, waarom niet?
In geen van de nieuwsbrieven op de Hof Wonen site m.b.t. de Zeezwaluwstraat staat dat iedereen die dat wenst in Duindorp kan blijven wonen. In ‘Nieuwsbrief #6 Zeezwaluwstraat Pluvierstraat’ (februari 2025) stelt Hof Wonen: “De huidige bewoners moeten verhuizen en krijgen voorrang en hulp bij het zoeken naar een andere woning, bijvoorbeeld in Duindorp zelf.” In ‘Nieuwbrief #7 Zeezwaluwstraat en omgeving’ (maart 2025) schrijft Hof Wonen: “Veel bewoners willen in Duindorp blijven. We bespreken met de bewonerscommissie hoe we aan dit kunnen doen.” 7.
Tot voor kort vermeldde alle communicatie van Hof Wonen dat bij de variant sloop-nieuwbouw 100% sociaal teruggebouwd zou worden en de huidige huurders hebben aangegeven hier belang aan te hechten. Recent werd bekend dat Hof Wonen naast sociale huurwoningen ook van plan is middeldure huurwoningen en/of vrije sectorhuurwoningen te realiseren. Hof Wonen heeft aangegeven dat dit een zeer recente ontwikkeling is en dat dit op verzoek van de gemeente is. Niet alle bewoners waren daar voorafgaand aan de achterbanpeiling van op de hoogte. Kan het college de rol van de gemeente hierin toelichten?
Voor een deel van de Zeezwaluwstraat-bewoners past een sociale huurwoning niet langer bij het inkomen. Door middenhuur- en/of vrije sectorhuurwoningen toe te voegen aan de plannen kunnen ook deze bewoners terugkeren naar de Zeezwaluwstraat. Dit gaat niet ten koste van het aantal sociale huurwoningen, de nieuwbouwplannen omvatten 50% meer sociale huurwoningen dan er nu staan. De gemeente heeft aangegeven dat er ruimte is voor verdichting. De rol van de gemeente is aangeven wat ruimtelijk mogelijk is en wat programmatisch geëist wordt en/of gewenst is.
3/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10932399
8.
Vindt het college het wijzigen van toch al controversiële plannen tijdens een moeilijk verlopend participatieproces wenselijk? Zo nee, waarom niet?
Het betreft ingrijpende plannen waarbij de bewonerscommissie in een vroeg stadium is betrokken. Mede op basis van de woonbehoeften van bewoners kunnen plannen dan nog wijzigen. Deze wijziging biedt meer huishoudens de kans om terug te keren en gaat niet ten koste van het aantal sociale huurwoningen. Het college begrijpt dat gemotiveerde wijzigingen soms nodig zijn om plannen te verbeteren. 9.
Hof Wonen geeft bij de onderbouwing van hun voorkeur voor sloop-nieuwbouw aan dat de betreffende woningen verouderd zijn en onderhoudsgebreken kennen. Bewoners hebben aangegeven hier vanuit Hof Wonen onvoldoende inzicht in te krijgen. Kan het college bij Hof Wonen vragen de rapporten die dit aan zouden tonen op een toegankelijke manier (bijvoorbeeld via de mail) te delen met de bewoners? Zo nee, waarom niet?
Hof Wonen heeft het college geïnformeerd dat zij het project zijn gestart op basis van een bouwtechnisch onderzoek. Bij dit onderzoek is de renovatie als eerste variant onderzocht om het complex toekomstbestendig te maken. Hof Wonen heeft laten weten dat uit het bouwkundig onderzoek is gebleken dat het complex technisch gezien weliswaar te renoveren is, maar om aan de uitgangspunten van Hof Wonen te voldoen (om nog langdurig te exploiteren), dit onredelijk hoge kosten zou opleveren, zowel initieel als in exploitatie. Een minder vergaande aanpak zal minder kosten, maar leidt tot een suboptimale oplossing: zowel voor de huidige bewoners, toekomstige bewoners als voor Hof Wonen. Belangrijke knelpunten, zoals (intern) geluidsoverlast, steile en smalle trappen en een inefficiënte indeling, zouden blijven bestaan. Hof Wonen biedt de klankbordgroep Zeezwaluwstraat e.o. aan om in een evaluatieoverleg over het adviestraject (nog dit jaar op de agenda van Hof Wonen), dieper in te gaan op de afweging met onderbouwing en de leden van de klankbordgroep zo het inzicht te geven waarom gevraagd wordt. Hof Wonen wenst het onderzoeksrapport niet zonder meer te delen, omdat het erg technisch van aard is. Zij maakt een afweging mede op basis van de portefeuillestrategie.
Hof Wonen heeft de onderzoeksbevindingen op 20 januari en 17 februari 2025 gedeeld met de bewonerscommissie en van toelichting voorzien. De klankbordgroep heeft haar tevredenheid geuit over de manier van communiceren van Hof Wonen gedurende het traject. 10. Is het college daarnaast bereid de uitkomsten van deze bouwtechnische onderzoeken met de raad te delen? Zo nee, waarom niet? Het college beschikt niet over het bouwtechnisch onderzoeksrapport. Hof Wonen wenst het rapport niet te delen. 11.
Kan het college bij Hof Wonen nagaan of het klopt dat het laatste groot onderhoud van de woningen in 1973 en 1985 heeft plaatsgevonden? Kan het college bij Hof Wonen vragen welke werkzaamheden de afgelopen decennia zijn ondernomen om de zogenoemde gebreken die voor Hof Wonen nu reden zijn voor sloop te voorkomen dan wel tegen te gaan?
Hof Wonen heeft in 1973 en 1985 grootschalige ingrepen aan het complex uitgevoerd. Sindsdien is regulier planmatig en reparatieonderhoud verricht. De gebreken die Hof Wonen nu aanleiding geven om sloop-nieuwbouw te overwegen, zijn het gevolg van structurele beperkingen in het ontwerp en de bouwkwaliteit van het complex ten opzichte van de huidige kwaliteitseisen en -normen. Deze eisen zijn in de loop der jaren hoger geworden, waardoor ze bij oudere bouw steeds moeilijker te behalen zijn.
4/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10932399
12. De SP heeft signalen ontvangen dat sommige onderhoudswerkzaamheden aan de betreffende woningen, alsook bij een soortgelijke casus van Hof Wonen in het naburige Havenkwartier, niet meer of met een lage kwaliteit worden uitgevoerd. Kan het college bij Hof Wonen navraag doen of het werkzaamheden niet of met lagere kwaliteit laat uitvoeren in verband staat met het voornemen tot sloop van woningen? Is het college het met de SP eens dat een dergelijke voorsorteren op sloop terwijl dit nog geenszins besloten is zeer onwenselijk is? Zo nee, waarom niet? Hof Wonen heeft het college laten weten dat zij haar onderhoudswerkzaamheden uitvoert en de reparatieverzoeken van huurders oppakt. Zij geeft aan dat er geen sprake is van het bewust niet uitvoeren van het onderhoud of het leveren van een lagere kwaliteit in verband met een mogelijk toekomstig besluit tot sloop. De SP heeft vernomen dat Hof Wonen op 20 juni een adviesaanvraag heeft ingediend bij de klankbordgroep, terwijl de uitkomst van de (mogelijk mislukte) achterbanpeiling nog niet bekend is. 13.
Kan het college bij Hof Wonen nagaan of, indien de achterbanpeiling te weinig respons had om representatief te zijn, dit al bekend was bij Hof Wonen bij het indienen van de adviesaanvraag? Indien dit het geval was, kan het college nagaan waarom Hof Wonen er alsnog voor gekozen heeft verdere stappen in dit proces te zetten? Hof Wonen geeft de klankbordgroep graag de tijd om haar achterbanraadpleging goed af te ronden, zodat zij de uitkomst naar eigen inzicht kunnen gebruiken bij het opstellen van hun advies. Zoals benoemd in het antwoord op vraag 5, Hof Wonen beschikt niet over de resultaten van de peiling. 14. Is het college het met de SP eens dat dergelijke vervolgstappen bij het ontbreken van de resultaten van een (representatieve) achterbanpeiling ertoe kunnen leiden dat de participatie door huurders als wassen neus wordt ervaren? Zo nee, waarom niet? Hof Wonen neemt geen besluit over renovatie of sloop-nieuwbouw voordat de bewonersvertegenwoordiging een advies heeft uitgebracht. Hof Wonen heeft een externe partij ingeschakeld om de bewonersvertegenwoordiging te ondersteunen in het participatietraject en te komen tot een gedragen advies. Het college ziet vooralsnog geen reden om aan te nemen dat Hof Wonen het participatietraject niet serieus neemt. 15.
Kan het college bij Hof Wonen nagaan of het begin juni een Startdocument voor sloopnieuwbouw aan de Zeezwaluwstraat en omliggende straten heeft goedgekeurd? Op welke datum is dit gebeurd en was dit voor of na het plaatsvinden van de poging tot een achterbanpeiling via enquête (op 11 juni)? Was dit voor of nadat Hof Wonen inzicht kreeg in het verloop van de peiling en/of de resultaten daarvan?
Volgens Hof Wonen staat de wijze waarop zij haar interne bedrijfsvorming vormgeeft los van de manier waarop Hof Wonen bewonersparticipatie bij investeringsprojecten organiseert. Hof Wonen heeft op basis van meerdere overwegingsfactoren, waaronder informatie uit bewonerscontact, de inloopmiddag en de overleggen met de bewonersvertegenwoordiging, een voorgenomen besluit genomen. Hof Wonen heeft dit besluit nadrukkelijk genomen onder voorbehoud van het advies van de bewonersvertegenwoordiging en goedkeuring door de Raad van Commissarissen van Hof Wonen.
5/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10932399
Hof Wonen wacht nog op het advies van de klankbordgroep en neemt dit mee in de verdere besluitvorming. Zij neemt ook de uitkomsten van de achterbanraadpleging hierin mee en heeft aangegeven deze te willen ontvangen zodra ze beschikbaar zijn. 16. Kan het college bij Hof Wonen nagaan of het klopt dat Hof Wonen voornemens was al direct na de goedkeuring van het Startdocument in juni te starten met het inkoopproces/de marktconsultatie voor de variant sloop-nieuwbouw? Is het college het met de SP eens dat het een bijzonder slecht signaal naar de bewoners is als dergelijke stappen genomen worden nog voordat de achterbanpeiling heeft plaatsgevonden en voordat de klankbordgroep haar advies heeft kunnen formuleren? Zo nee, waarom niet? Hof Wonen heeft het college laten weten dat het gestelde in de vraag niet juist is en dat bovengenoemde stappen nog niet zijn opgestart. Hof Wonen wacht eerst het advies van de klankbordgroep af samen met de uitkomsten van de achterbanraadpleging. Hierna worden de vervolgstappen in het proces overwogen. Er is geen besluit genomen vooruitlopend op participatie of advies. 17.
In het Startdocument noemt Hof Wonen de aanwezigheid van bewoners die zich tegen de plannen voor sloop-nieuwbouw verzetten een hoog risico waar ze extra aandacht voor moeten hebben en dat ze waar mogelijk moeten “beheersen.” Vindt het college dit een constructieve manier om het over de participatie van huurders met een ander uitgangspunt dan de woningcorporatie te hebben?
Hof Wonen heeft het college laten weten dat in het startdocument alle risico's worden benoemd die van invloed kunnen zijn op het plan voor sloop en nieuwbouw. Verzet tegen het plan is één van die risico's en wordt daarom expliciet genoemd en vormt een onderdeel van een bredere risicoanalyse die gebruikelijk is bij complexe projecten. Het college vindt “beheersen” een ongelukkige term. 18. Is het college het er mee eens dat het participatieproces erbij gebaat zou zijn als ook de bewonersgroep Red de Zeezwaluwstraat actief betrokken wordt bij dit proces? Zo nee, waarom niet? Zo ja, is het college bereid stappen te ondernemen om deze bewonersgroep met Hof Wonen aan tafel te brengen? Zo ja, is het college het met de SP eens dat de besluitvorming rond de Zeezwaluwstraat in dat geval stilgelegd moet worden totdat dit gebeurd is? Het college is van mening dat alle bewoners van de Zeezwaluwstraat input moeten kunnen geven in het participatietraject. Navraag bij Hof Wonen leert dat de corporatie bij (een lid van) Bewonersgroep Red de Zeezwaluwstraat heeft aangegeven graag in gesprek te gaan. Hof Wonen organiseert de formele bewonersparticipatie via de afgesproken structuur: de klankbordgroep, nieuwsbrieven en bewonersinloopmiddagen. Binnen die structuur is ruimte voor verschillende geluiden en perspectieven.
Hof Wonen is bereid om ook met bewoners in gesprek te gaan die zich buiten de formele participatievormen organiseren. Het is aan de klankbordgroep om te bepalen hoe zij met signalen uit de bredere bewonersgroep omgaan. 19. Hof Wonen heeft op 7 mei 2025 een beginselaanvraag ingediend bij de gemeente (kenmerk VTH2025-26926). Kan het college aangeven wanneer hiervan de uitkomst bekend zal worden en of hierbij ook gekeken wordt naar het doorlopen participatietraject? Er is geen formele doorlooptijd voor een beginselaanvraag omdat het geen formeel besluit oplevert. De behandelend inspecteur heeft begin juli om aanvullende informatie gevraagd omdat er meer gegevens nodig zijn om tot een advies te komen.
6/7
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10932399
20. Voor de voorkeursplannen van Hof Wonen moet volgens Hof Wonen een BOPA-traject doorlopen worden. Kan het college aangeven of de plannen hiervoor aan de raad voorgelegd zullen worden voor bindend advies en volgens welk criterium? Dat is niet op voorhand vast te stellen. Wanneer een BOPA-traject (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) wordt gestart, wordt aan de hand van het bestaande kader bepaald of bindend advies van de gemeenteraad is vereist. Dit vindt men sinds 29 april 2023 in de lijst met categorieën waarvoor bindend advies van de gemeenteraad is vereist (RIS313814). Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx
Jan van Zanen
7/7