RIS323001 Beantwoording SV Verdwenen planuitwerkingskader voor politiekantoor Burgemeester Patijnlaan

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

17 september 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de dames Arp, Klokkenburg-Reedeker en Faïd en de heren Van den Bos en Ahraui, luidend: ‘Verdwenen planuitwerkingskader voor politiekantoor Burgemeester Patijnlaan’

DSO/10938804 RIS323001

De raadsleden de dames Arp, Klokkenburg-Reedeker en Faïd en de heren Van den Bos en Ahraui hebben op 15 juli 2025 een brief met daarin twintig vragen gesteld aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 21 januari 2021 werd, bij de bespreking van een brief over het Planuitwerkingskader Burgemeester Patijnlaan 35 (RIS306977), de motie ‘Ook woningbouw in het voormalig eenheidsbureau’ van de SP, Partij voor de Dieren, ChristenUnie/SGP, Haagse Stadspartij aangenomen. Deze motie verzocht het college: – Bij de herontwikkeling van de Burgemeester Patijnlaan 35 erop toe te zien dat minstens een deel van de locatie een woonfunctie krijgt; – Hierbij de percentages uit de Woonagenda als uitgangspunt te hanteren (30% sociaal en 20% middelduur). In de afdoening van de motie kondigde het college aan te onderzoeken of een beperkt deel van het plot ingezet kon worden voor woningbouw. Ook stelde het college naar verwachting rond de zomer van 2021 een nieuw planuitwerkingskader (PUK) vast te stellen. Dit nieuwe PUK is echter nooit naar de raad gestuurd en het oorspronkelijke PUK uit 2020 is inmiddels verlopen.

De SP heeft vernomen dat er wel degelijk door de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO) gewerkt is aan een tweede versie van het PUK uit 2020, nadat er op 20 oktober 2022 een informatie-avond in ‘t Klokhuis had plaatsgevonden voor omwonenden over woningbouw in het voormalig eenheidsbureau. Deze tweede versie van het PUK is op 9 november 2022 in het stadhuis gepresenteerd aan omwonenden en een afvaardiging van de bewonersorganisatie Archipel /Willemspark. Het betrof een uitgewerkt concept-PUK met een plankaart waarop de contouren van de bouwblokken met woonbestemming waren ingetekend. Hierin is onder paragraaf 6.1, ‘Bestemming en programma’, de volgende aanvulling opgenomen ten opzichte van het oorspronkelijke PUK: ‘Als overgang met en aansluitend op de bestaande woningbouw aan de Scheveningseweg en de Javastraat is in het zuidelijk deel (blok 3, zie de kaart hiernaast) grenzend aan het Alexanderplein woonprogramma van bescheiden omvang voorstelbaar met 40 à 45 woningen. Woningen in het zuidelijk deel zijn voorstelbaar als versterking van het bestaande woonmilieu. (‘…’) Met de realisatie van 40 à 45 woningen zal het indicatieve kantoorprogramma in omvang verminderen.’

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10938804

Namens de omwonenden en de bewonersorganisatie is meegedeeld dat men zich kon vinden in de voorgestelde aanpassingen. Dit nieuwe PUK-traject lijkt echter een stille dood te zijn gestorven: de raad is niet officieel over de verrichtingen in het kader van dit tweede PUK geïnformeerd en de betrokken omwonenden hebben sinds de presentatie in het stadhuis ook geen fatsoenlijke update meer gehad over de stand van zaken. 1.

Waarom is het college destijds niet meer gelukt om, conform de afdoening van de motie ‘Ook woningbouw in het voormalig eenheidsbureau’, rond de zomer van 2021 een nieuwe versie van het PUK met ruimte voor woningbouw vast te stellen?

De gemeente stelt doorgaans een PUK op, op basis van een initiatief met planvorming op hoofdlijnen. Politie als eigenaar en gemeente bleken, na vaststelling van de eerdere PUK nog steeds niet dezelfde visie op de locatie te hebben. De Politie heeft steeds aangestuurd op bestemmingswijziging richting wonen. Daar waar de gemeente op basis van de Gebiedsvisie Internationale Zone (17-12-2019, RIS304182) met name de ruimte ziet voor een internationale organisatie, was een verdere uitwerking van het PUK minder zinvol. Ook de gesprekken hierover stagneerden. 2.

Waarom is de raad nooit officieel geïnformeerd over de verrichtingen in het kader van een nieuwe versie van het PUK die in 2022 hebben plaatsgevonden?

Tot op heden is er geen overeenstemming over de ambitie van de gemeente en de initiatiefnemer. Daarom is er ook geen nieuw PUK opgesteld dat kan worden voorgelegd en is er dus ook geen product om over te kunnen communiceren. 3.

Waarom hebben deze verrichtingen niet tot een nieuw, vastgesteld PUK voor het voormalig eenheidsbureau geleid?

Zie antwoord op vraag 1. 4.

Is het college het met de indieners van deze vragen eens dat deze casus aantoont dat de gemeenteraad in de algemene zin beter geïnformeerd zou moeten worden over het lot van vastgestelde planuitwerkingskaders wanneer deze dreigen te verlopen, zodat ook duidelijk wordt wat de status is van eerder meegegeven wensen vanuit de raad en de stad? Zo ja, is het college bereid om een proces hiervoor in te richten? Zo nee, waarom niet?

Elke vastgestelde PUK verloopt na twee jaar en kan zo nodig op verzoek van de initiatiefnemer worden verlengd. In deze casus is geen verzoek hiertoe ingediend. In algemene zin vindt het college het niet noodzakelijk hiervoor een apart proces in te richten. Dit zou leiden tot onnodige extra administratieve lasten. In deze casus is in eerste instantie gewerkt aan een aangepaste versie. Toen eenmaal bleek dat er geen gemeenschappelijke visie was, is verdere uitwerking stopgezet. Het verlopen van het PUK had omwille van de transparantie naar Raad en de buurt beter gecommuniceerd moeten worden.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10938804

5.

Klopt het dat omwonenden sinds de presentatie in het stadhuis op 9 november 2022 niet meer officieel zijn geïnformeerd over de toekomstige herontwikkeling van het voormalig eenheidsbureau? Zo ja, is het college het met de indieners van deze vragen eens dat dit niet van behoorlijke communicatie getuigt, in het licht van de betrokkenheid die omwonenden hebben getoond bij de ontwikkeling van een nieuw PUK? Zo nee, op welke wijze en op welke momenten zijn omwonenden geïnformeerd?

Vorig- en dit jaar zijn er informele gesprekken geweest met een vertegenwoordiger van de wijkvereniging over de algemene stand van zaken van de invulling van het gebouw. Daar is aangegeven dat er geen voortgang had plaatsgevonden. Ambtelijk is de wijkvereniging al toegezegd dat bij nieuwe ontwikkelingen de wijkvereniging tijdig wordt geïnformeerd. Daarentegen had de communicatie formeler gekund. Het college heeft in de commissie Ruimte van 2 juli 2025 aangegeven in de eerste instantie te willen kijken wat er op basis van het bestemmingsplan mogelijk is voor de locatie van het voormalig eenheidsbureau, aangezien het PUK uit 2020 is verlopen. Ook geeft het college aan nog altijd de voorkeur te hebben voor de vestiging van een internationale organisatie op deze locatie en indien mogelijk te gaan voor een combinatie met woningbouw. Een volledige invulling ten behoeve van een internationale organisatie is voor het college dus niet uitgesloten, ondanks de eerder aangenomen motie. 6.

Klopt het dat de locatie van het eenheidsbureau (Burgemeester Patijnlaan 35) de bestemming Maatschappelijk-1 heeft op basis van het bestemmingsplan Archipelbuurt e.o. uit 2014? Zo ja, klopt het dat het mogelijk maken van de vestiging van een kantoor van een internationale organisatie dus een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) zou zijn waarvoor de raad eerst een bindend advies moet afgeven?

Ja dat klopt. 7.

Indien er toch een BOPA-procedure nodig is om een nieuwe invulling van deze locatie mogelijk te maken, waarom zou het college dan niet inzetten op de bestemming wonen – al dan niet in combinatie met een kantoorbestemming – zoals de aangenomen motie ‘Ook woningbouw in het voormalig eenheidsbureau’ verzoekt?

Uit het interne onderzoek blijkt dat er planologisch ruimte is voor woningbouw op de locatie Patijnlaan 35 in combinatie met internationale organisaties. Er zijn varianten mogelijk tot circa 40 woningen. Echter, gegeven het grote gebrek aan geschikte locaties voor internationale organisaties wenst het college vast te houden aan het uitgangspunt van de Gebiedsvisie 2019 (RIS302996). Mocht er naast de huisvesting van een internationale organisatie nog ruimte over zijn, dan acht het college het mogelijk om woningen toe te voegen. Zie ook de beantwoording van vraag 10. 8.

Klopt het dat de Politie richting de gemeente de wens heeft geuit om het complex in de verkoop te doen met deels een woonbestemming, maar dat de gemeente heeft geweigerd om mee te werken aan een bestemmingswijziging? Zo ja, waarom is dit het geval?

De politie heeft uitgesproken het pand in de openbare verkoop aan te bieden aan de markt en niet zoals meerdere keren verzocht is aan de gemeente. In de gesprekken die zijn gevoerd in 2023 en daarvoor heeft de politie gevraagd om meer ruimte te geven aan de woningbouw en in 2024 heeft de politie in dat kader een marktconsultatie aangeboden. De gemeente is niet meegegaan in deze wens.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10938804

In het inmiddels verlopen PUK is het uitgangspunt geweest op deze locatie één of meerdere internationale organisatie(s) te huisvesten. Zoals bij vraag 7 is te lezen, wenst het college daaraan vast te houden. 9.

Is het college bekend met de ‘Marktconsultatie verkoop Patijnlaan’ van 3 november 2023, die in opdracht van de politie eenheid Den Haag is uitgevoerd door Brink Management / Advies, waarin onder andere staat: ‘De kansen voor vestiging van internationale organisaties zoals beschreven in het PUK worden als zeer beperkt en als toevalstreffer bestempeld’? Zo nee, is het college bereid om zich in deze marktconsultatie te verdiepen?

Ja daar is het college van op de hoogte. Vier marktpartijen hebben in reactie op de marktconsultatie unaniem te kennen gegeven ‘dat het PUK aanpassing vergt, waarbij zowel de inkadering van slechts internationale organisaties losgelaten moet worden alsook een andere verhouding tussen de bestemming/functie ‘kantoor’ en anderzijds ‘wonen’ noodzakelijk is om langdurige leegstand te voorkomen.’ 10. Welke onderzoeken heeft het college gedaan waaruit blijkt dat er serieuze belangstelling is bij internationale organisaties voor een locatie van 40.000 m²? Kan het college deze onderzoeken als bijlage meesturen met de beantwoording van deze vragen? Er zijn hiertoe door het college geen onderzoeken gedaan. Actuele ontwikkelingen in het acquisitielandschap leiden momenteel tot concrete kansen voor het werven van nieuwe Internationale Organisaties. Op grond van artikel 87 van de Gemeente wet juncto artikel 5.1, lid 2 sub b van de Wet open overheid zijn deze trajecten echter geheim, omdat deze de internationale concurrentiepositie, en daarmee de economische belangen, van Den Haag kunnen schaden waardoor er niet gesproken kan worden over individuele partijen op zoek naar vestiging in Den Haag. In algemene zin zijn er op dit moment zeven Internationale instellingen geïnteresseerd in mogelijke vestiging in Den Haag. Dit is een ongeëvenaard aantal.

Ernaast willen drie zittende organisaties significant uitbreiden (met name grote Europese spelers). En tot slot is er voor minimaal twee grote internationale organisaties in de stad schuifruimte nodig voor verduurzaming van hun huidige kantoorruimte. De uitgangspunten zijn daarmee significant anders dan voorheen. De vraag vanuit internationale organisaties is niet openbaar en daardoor niet direct zichtbaar voor de markt. 11.

Kan het college aangeven welke lobby-activiteiten zij heeft verricht met het doel om een internationale organisatie te vinden die bereid is om het hele voormalig eenheidsbureau te benutten als locatie, waar en wanneer deze lobby-activiteiten hebben plaatsgevonden en waar precies uit blijkt dat deze lobby kansrijk is?

Zie antwoord vraag 10. De wethouder Stedelijke Ontwikkeling vroeg zich in de commissie Ruimte van 2 juli 2025 hardop af of de combinatie van een internationale organisatie en wonen mogelijk is in het voormalig eenheidsbureau, in het kader van veiligheidsmaatregelen.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10938804

12.

Is het college bekend met het feit dat veiligheidsmaatregelen ook onderwerp van gesprek waren in de voorbereiding van versie 2 van het planuitwerkingskader en dat men uiteindelijk is uitgegaan van een strook van 7 meter tussen de woningen en de internationale instelling ten van beveiliging? Zo ja, is het college het met de indieners van deze vragen eens dat veiligheidsmaatregelen dus geen reden hoeven te zijn om een woonbestemming uit te sluiten?

Dat is afhankelijk van de internationale organisatie, en daarmee verschilt het programma van eisen voor de beveiligingsmaatregelen per organisatie. In dat licht moeten ook de aannames daarover in de concept-PUK worden gezien. Het is, zoals gezegd, de wens van het college de locatie te reserveren voor internationale organisaties. Afhankelijk van de te huisvesten organisatie, zal onderzocht worden of daarmee woningbouw te combineren is (conform uitvoering van de in 2021 aangenomen motie ‘Ook woningbouw in voormalig eenheidsbureau’). Ook heeft het college in de commissie Ruimte van 2 juli 2025 aangegeven dat tijdelijk wonen in het voormalig eenheidsbureau kan worden gefaciliteerd om leegstand tegen te gaan, wanneer de Politie verhuist naar de Binckhorst. 13. Is voor tijdelijk wonen op deze locatie ook een BOPA-procedure nodig? Ja. 14. Is het college het met de indieners eens dat zij, ondanks het verjaren van het PUK uit 2020, een aangenomen motie van de raad en inbreng van omwonenden die is opgehaald in de participatie (zowel voor als na de vaststelling van dit PUK) niet zomaar opzij kan schuiven? Zo nee, waarom niet? Ja. 15.

Is het college bereid om de raad en de omwonenden vanaf nu weer zorgvuldig mee te nemen in de stappen die zij gaat zetten rond de herontwikkeling van het voormalig eenheidsbureau aan de Burgemeester Patijnlaan? Zo nee, waarom niet?

Ja, zoals ook steeds uitdrukkelijk is aangegeven in de informele gesprekken met de wijkvereniging. Initiatiefnemer en gemeente dienen omwonenden tijdig te betrekken bij plannen tot herontwikkeling (in plaats van wanneer daar sprake van is.) Het college verwees in de commissie Ruimte van 2 juli 2025 eveneens naar de Gebiedsvisie internationale zone uit 2019, waarin volgens het college is bepaald dat de vestiging van internationale organisaties in de internationale zone de prioriteit heeft boven wonen. 16. Is het college het met de indieners van deze vragen eens dat de Gebiedsvisie internationale zone geen raadsvoorstel is maar een richtinggevende collegevisie die in 2027 afloopt, waarin slechts gesteld is dat de mogelijkheid van de vestiging van een internationale organisatie in het voormalig eenheidsbureau onderzocht wordt? Ja.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10938804

17.

Is het college het met de indieners van deze vragen eens dat de Gebiedsvisie internationale zone ook spreekt over de ambitie om van de internationale zone een aantrekkelijk woonwerkgebied te maken (zie pagina 16 van de Gebiedsvisie) en dat uitvoering geven aan de aangenomen motie en gehoor geven aan de wensen van omwonenden hieraan bij kan dragen? Zo nee, waarom niet?

Ja, met de wetenschap dat zonder concreet plan nog niet is te zeggen wat de mogelijkheden zijn van de (op basis van de aangenomen motie) gewenste combinatie van huisvesting van internationale organisaties en een woonfunctie. In het verlopen PUK werd gesteld dat een deel van het pand gesloopt kan worden. Monumentenzorg en cultuurhistorici hebben het gehele complex geroemd om de combinatie van oudbouw en nieuwbouw, gerealiseerd door dezelfde architect. 18. In hoeverre is er nog steeds sprake van de mogelijkheid tot sloop bij de verdere uitwerking van de plannen? Bij de verdere uitwerking van de plannen zal zorgvuldig moeten worden gekeken naar de cultuurhistorische waarde van het pand, de ruimtelijke impact van eventuele sloop, en mogelijke alternatieven zoals herontwikkeling of transformatie. Dit is van belang gezien de maatschappelijke ontwikkelingen sinds het opstellen van het PUK, waarbij de waardering voor naoorlogse architectuur, en specifiek gebouwen uit de periode na 1965 (Post65), merkbaar is toegenomen, maar ook omdat er nu voldoende afstand in tijd is om deze architectuur op waarde te kunnen inschatten. Ook vanuit duurzaamheidsoogpunt is belangrijk dat er wordt onderzocht of het gebouw al dan niet getransformeerd kan worden, 19.

Is het gebouw opgenomen in het project om Post65 monumenten aan te wijzen? Zo nee, waarom niet? De uitbreiding uit 1981 van architect van Van der Erve is opgenomen in de lijst met potentiële monumenten uit de Post65 periode. Omdat er ten tijde van het opstellen van deze lijst al bekend was dat er waarschijnlijk ontwikkelingen op deze locatie gaan plaatsvinden wordt deze uitbreiding niet direct meegenomen bij de aanwijzingsronde van Post65. Nadat de ontwikkelingen zijn afgerond, wordt gekeken of het bouwwerk nog steeds in aanmerking komt om te worden aangewezen als gemeentelijk monument. 20. Is het college bereid in de nieuwe plannen uit te gaan van renovatie, met sloop / nieuwbouw van delen waar het echt niet anders kan? Zo nee, waarom niet? Ja. Het uitgangspunt bij nieuwe plannen is inzet op renovatie vanwege waardering Post65 pand/duurzaamheid e.d. en met sloop/nieuwbouw op kleinere bouwonderdelen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

6/6