RIS322999 Bijlage verslag externe consultatie internationale strategie

Verslag van de externe consultatie Internationaal beleidskader

Inventarisatie en conclusies Proces In het internationaal beleidskader wordt de verbindende rol van het internationaal beleid als uitgangspunt genomen, waarbij samenwerking met onze partners voorop staat. Om tot dit beleidskader te komen is daarom een consultatie georganiseerd onder stakeholders op het vlak van internationale samenwerking. In april 2025 is een consultatietraject gestart. Er is schriftelijk advies gevraagd op de gehele reikwijdte van het internationaal beleidskader. De lijst stakeholders bestaat uit medeoverheden, internationale organisaties, economische ontwikkelingsorganisaties, onderwijs- en kennisinstellingen. Alle stakeholders ontvingen een e-mail met daarbij een gepersonaliseerde brief waarin zij om advies werden gevraagd. Op de trap van eigenaarschap in de participatieladder valt dit consultatietraject onder meedenken/advies vragen. Relevante stakeholders binnen de stad Den Haag hebben vaak een direct en structureel belang bij het internationaal beleid. Deze partijen opereren dagelijks in een internationale context en zijn medebepalend voor het internationale profiel en de positionering van Den Haag als Internationale stad van vrede en recht. Hun belangen raken aan thema’s zoals: vestigingsklimaat, toegang tot netwerken/gemeenschappen van internationale organisaties, de profilering van Den Haag en samenwerking en innovatie.

Deze stakeholders zijn actief betrokken en hebben inhoudelijke expertise. Hun betrokkenheid bij de totstandkoming van het internationaal beleidskader zorgt bovendien voor een betere aansluiting bij de praktijk en verhoogt de uitvoerbaarheid en effectiviteit van het beleid. Vraagstukken in consultatie De vragen die de stakeholders zijn gesteld gaan over de manieren waarop Den Haag strategisch kan inzetten op internationale ruimtelijke economische propositie van de regio, het internationale profiel van Den Haag als Internationale stad van vrede en recht, het behouden en verbeteren van het ecosysteem voor internationale organisaties en kennisinstellingen specifiek in relatie tot internationale samenwerking. Voorbeelden van vragen zijn: Wij vragen [STAKEHOLDER] in het bijzonder om een advies uit te brengen over de manier waarop de Haagse regio de ruimtelijk-economische propositie op Vrede en Recht verder kan ontwikkelen en welke samenwerking daar in de regio effectief voor kan zijn. Daarnaast zijn wij benieuwd naar de rol die [STAKEHOLDER] hierin ziet weggelegd voor zichzelf.

Belangrijkste adviezen Er zijn 24 organisaties aangeschreven. Van 16 organisaties hebben we een reactie ontvangen. De meesten hebben dit schriftelijk gedaan. Met twee organisaties zijn we ook nader in gesprek gegaan. We zien in deze consultatie de onderstaande punten terugkeren. •

Verzilver economische kansen Internationale organisaties zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de Haagse economie.

•

Bied internationaal onderwijs Aanbod van scholen en opleidingen zijn cruciaal voor kennisontwikkeling en positionering. Benut kennis en onderzoek Kennisinstellingen kunnen actiever worden betrokken bij internationale samenwerking.

• • • •

Benadruk mensenrechten Mensenrechten blijven een rode draad binnen internationale samenwerking. Neem duurzaamheid mee Duurzaamheid moet integraal onderdeel zijn van internationale samenwerking. Verbind veiligheid Veiligheid is onlosmakelijk verbonden met het profiel van Vrede en Recht.

•

• •

Faciliteer samenwerking Brede samenwerking en kennisdeling met internationale organisaties wordt als essentieel gezien voor het functioneren van het Haagse ecosysteem. Sluit aan bij lokale beleidsdoelen Internationale samenwerking moet worden afgestemd op de inhoudelijke beleidsdoelen. Zie het regionaal perspectief Samen met de buurgemeenten versterken we de propositie.

Stakeholderbijeenkomst Op 12 mei is een stakeholderbijeenkomst georganiseerd. Hiervoor zijn dezelfde organisaties aangeschreven als bij de schriftelijke consultatie. Er waren ongeveer 25 deelnemers aanwezig, die 17 organisaties vertegenwoordigden. Daaronder was een aantal organisaties van wie wij eerder nog geen schriftelijk advies hadden ontvangen. Tijdens de stakeholderbijeenkomst hebben wij aanvullend op de schriftelijke consultatie waardevolle adviezen kunnen ophalen. Dit hebben we gedaan op basis van rondetafelgesprekken tussen de deelnemers, begeleid door medewerkers van de gemeente. De belangrijkste punten die we hebben opgehaald zijn de volgende: • Benadruk de unieke positie van Den Haag als stad van Vrede en Recht • De reputatie en het profiel van Den Haag zijn geen vanzelfsprekendheid – deze vereisen actief onderhoud • Den Haag kan internationaal een gidsstad zijn door te faciliteren • Veranker het internationaal beleid bij inwoners, denk aan de internationale gemeenschappen in de stad • Werk actief aan lokaal draagvlak voor internationale samenwerking • Werk van huidige ‘versnipperde branding’ naar een gezamenlijke strategie • Heb aandacht voor de druk op de ruimte en de woningmarkt • Propositie is regionaal en nationaal, werk zowel op profilering als gerelateerde opgaven samen met medeoverheden • Faciliteer ontmoetingsplekken en zorg voor actief relatiebeheer met

organisaties • Laad het profiel ‘vrede en recht’ inhoudelijk met voorwaarden voor vrede en recht

Conclusie Het consultatietraject heeft veel waardevolle adviezen opgeleverd. Veel stakeholders tonen zich betrokken en verwelkomen een internationaal beleidskader. Veel van de adviezen zijn op een bepaalde manier verwerkt in het internationaal beleidskader. We zien dit consultatietraject en in het bijzonder de stakeholderbijeenkomst als een manier om het netwerk van verschillende typen internationale organisaties, kennisinstellingen en medeoverheden actief te blijven benutten en cross-sectorale samenwerking te stimuleren bij de uitvoering van het internationaal beleid. Er is veel enthousiasme in stad en regio om hier gezamenlijk mee aan de slag te gaan. Hieronder gaan we uitgebreider in op de adviezen en input per organisatie die zijn opgehaald in de schriftelijke consultatie.

Oogst externe consultaties

Belangrijkste adviezen en input per organisatie Schriftelijke bijdragen 1. The Hague Security Delta • Beleidsuitvoering versterken: Richt je op praktische impact via bestaande ecosystemen en netwerken, met balans tussen beleid en uitvoering. •

Structurele financiering: Investeer duurzaam in ecosystemen zoals HSD, met minder focus op strakke KPI’s.

•

Verbindingen versterken: Gemeente moet eigen rol als regisseur oppakken, minder zelf uitvoeren, meer coördineren en verbinden.

2. Haagse Hogeschool a. Structurele onderwijs- en onderzoeksprogramma’s Investeer in langlopende programma’s rond vrede, recht, duurzaamheid, veiligheid en technologie. Versterk samenwerking en netwerkverbinding tussen hogeschool en gemeente. b. Positionering op cyberveiligheid/-weerbaarheid Profiteer van Den Haags positie en expertise op cybersecurity.

Hoe zijn we hiermee omgegaan in het internationaal beleidskader? De doelen en uitgangspunten in het internationaal beleidskader dragen bij aan het versterken van de bestaande ecosystemen en sluiten aan bij de Economische Visie 2030+. De gemeente heeft daarin primair een faciliterende rol en gaat uit van de bestaande kracht van de netwerken en het ecosysteem. Een goed vestigingsklimaat is hiervoor een belangrijke voorwaarde. Wat betreft financiering blijft de gemeente werken binnen de kaders van vastgestelde begroting, daaraan zal dit beleidskader niet tornen. Het versterken van verbindingen is onderdeel van dit beleidskader. Het onderhouden van strategische relaties en het faciliteren van interactie is een van de manieren waarop we onze doelen willen bereiken. a.

Structurele onderwijs en onderzoeksprogramma’s Ten aanzien van investeringen in deze programma’s gaat dit internationaal beleidskader uit van het economisch beleid, de Haagse Educatieve Agenda en vastgestelde begroting. Het internationaal beleidskader erkent het belang van de Haagse kennisinstellingen. Het versterken van samenwerking tussen gemeente en hogeschool zien we als onderdeel van het bredere doel om het internationaal vestigingsklimaat te versterken. b.

Werk aan een sterk ecosysteem dat inzet op nationale en internationale kansen. Koppel dit eventueel aan stadsdiplomatie. c. Brede Human Capital Agenda Focus op diverse talenten, ook voor techniek en cybersecurity. Blijf inzetten op bij- en omscholing én internationale werving van talent. d. Ontwikkel een gezamenlijke ‘International Hague Campus Agenda’ Werk toe naar één herkenbare Haagse onderwijsen kennispropositie.

Positionering op cyberveiligheid/weerbaarheid Deze thema’s komen terug in de vijf thematische focusgebieden zoals in de uitgangspunten van het internationaal beleidskader geformuleerd. c. Brede Human Capital Agenda Werving van internationaal talent en het bieden van internationaal onderwijs is opgenomen als manier waarop we onze internationale doelen willen bereiken. d.

Ontwikkel een gezamenlijke ‘International Hague Campus Agenda’ Dit advies gaat verder dan de reikwijdte van het internationaal beleidskader. In algemene zin worden hierin wel onze kennisinstellingen erkend als belangrijke partners het versterken van het internationale ecosysteem. We streven naar meer

Rol van De Haagse Hogeschool is cruciaal in het verbinden van theorie en praktijk. e. Living labs en transitie-hubs Zet labs op rond o.a. milieurechtvaardigheid, digitale rechten en rule of law. De Haagse Hoge School wil hierin een coördinerende rol spelen. Er zijn ook mogelijkheden voor energietransitiehubs.

maatschappelijk en economisch rendement van kennis, door de kennisinstellingen te ondersteunen bij het vernieuwen van opleidingsaanbod en door onderzoekers te verbinden aan bedrijven en organisaties in de stad. e. Living labs en transitie-hubs Klimaatrechtvaardigheid en internationaal recht en een sterke rechtsstaat met democratische waarden zijn onderdeel van de vijf thematische focusgebieden in de uitgangspunten van het internationaal beleidskader. We stimuleren innovatie, ontmoeting en samenwerking. Bijvoorbeeld in labs, de ontwikkeling van een campus en ruimte om te experimenteren.

f. AI koppelen aan Vrede, Recht en Veiligheid f.

Benut de ontwikkeling van de Applied AI Campus in Den Haag. Verbind AI aan publieke waarden via interdisciplinaire aanpak. g. Internationale evenementen als katalysator De Haagse organiseert pre-event NAVO-top (thema: veerkracht en veiligheid). Host van “Groene Peper” duurzaamheidscongres met focus op rechtvaardige transities. 3. International Institute of Social Studies Thema’s zoals klimaatverandering, voedselzekerheid en innovatie worden bij ISS altijd bekeken vanuit rechtvaardigheid en vrede. 1. Bijdragen van ISS/HSC aan vrede en recht: • • • • • • •

Legal Mobilization Platform: analyseert actuele juridische kwesties. Frugal Innovation: duurzame, sociaal rechtvaardige innovatie. Humanitarian Studies Centre: ontwikkelt model voor “humanitarian justice”. KUNO: kennisdeling noodhulp. Onderzoek naar conflictgebieden, met doorleefde kennis vanuit internationale achtergrond. Veiligheidstrainingen voor werk in risicogebieden. Publieke communicatie: via podcasts, blogs, events i.s.m. NGO’s en ambassades.

2. Den Haag als betrouwbare gaststad én vrijmoedige gidsstad • Diversiteit en inclusiviteit zijn ingebed in ISS (studenten/staf van >50 nationaliteiten). • Organiseren van inclusieve conferenties. • Betrokkenheid bij Shelter City en Scholars at Risk.

AI koppelen aan Vrede, Recht en Veiligheid. Het internationaal beleidskader erkent de technologische risico´s en kansen voor Vrede en Recht in brede zin, met specifieke aandacht voor veiligheid als een thematisch focusgebied. Samenwerking is nodig om innovaties op dit gebied te faciliteren. g.

Internationale evenementen als katalysator Een subdoel van het internationaal beleidskader is om internationale bedrijvigheid, conferenties, en organisaties te faciliteren.

De reactie van ISS sterkt ons in de richting die wij hebben gekozen voor het internationaal beleidskader en het feit dat deze organisatie een waardevolle partner is voor het effectief uitvoeren van ons internationaal beleid. De in de reactie aangehaalde thema’s komen terug als thematisch focusgebied en de genoemde acties dragen in grote mate bij aan de gestelde doelen.

•

ISS als gastinstituut voor internationale onderzoekers.

3. Stadsdiplomatie als motor voor internationale activiteiten ISS sluit goed aan door: •

Een wereldwijd alumninetwerk met beleidsmakers en experts. • Partnerrelaties met universiteiten wereldwijd. • Den Haag als laboratorium voor het herdefiniëren van “stad van vrede en recht”, ook lokaal. • Expertise in “resilience” (klimaat, rampen, samenleving). • Mogelijkheden tot trainingen en workshops voor partners in het stedennetwerk. 4. Ministerie van Buitenlandse Zaken 1. Strategische waarde van Den Haag Den Haag is essentieel voor de internationale rechtsorde, in lijn met Artikel 90 van de Grondwet en het Nederlandse buitenlandbeleid. De stad huisvest 27 internationale organisaties (IO’s) en speelt een sleutelrol als gaststad, wat ook op internationaal niveau gewaardeerd wordt. 2. Samenwerking met het Rijk Er is al nauwe en structurele samenwerking tussen de gemeente Den Haag en het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ), zowel operationeel als strategisch. Den Haag is betrokken bij het aantrekken van nieuwe IO’s en het faciliteren van bestaande organisaties, inclusief groeiende eisen rond veiligheid en gebiedsontwikkeling. BZ ondersteunt daarom de gemeentelijke verkenning naar ruimtelijke ontwikkeling van de internationale zone. 3. Waardering en zichtbaarheid BZ waardeert de zichtbare betrokkenheid van de gemeente en de burgemeester richting IO’s. Gemeente en Rijk hebben succesvol samengewerkt bij bijzondere momenten (zoals jubilea).

Eventuele fricties in de dagelijkse praktijk (zoals vergunningen) worden doorgaans constructief opgelost. 4. Versterken van lokale verankering Er is interesse om IO’s sterker te verbinden met de Haagse samenleving, o.a. via scholen. Dit vergroot de zichtbaarheid van “Stad van Vrede en Recht” en laat jongeren de meerwaarde van IO’s ervaren.

In het internationaal beleidskader is opgenomen dat de internationale rechtsorde onlosmakelijk verbonden is met de stad Den Haag en andersom. Het belang van nauwe en structurele samenwerking met het Rijk wordt ook in het internationaal beleidskader erkend. Samenwerking met het Rijk, dat verantwoordelijk is voor buitenlandbeleid, wordt daarom als uitgangspunt, als leidend principe gehanteerd voor de uitwerking van onze doelen. Onze betrokkenheid bij het aantrekken van nieuwe IO’s en het faciliteren van bestaande organisaties is essentieel om een betrouwbare gaststad te zijn. De ruimte in Den Haag is beperkt en de ruimtelijke claims van verschillende maatschappelijke uitdagingen moeten zorgvuldig in integrale gebiedsontwikkelingen worden bezien. Het versterken van de lokale verankering, het draagvlak en de meerwaarde van internationale samenwerking voor de Haagse inwoner is een van de subdoelen. Zowel stadsdiplomatie als publieksdiplomatie worden gezien als middel voor het uitdragen van het belang van het profiel Internationale stad van vrede en recht. De dialoog hierover met de stad is van belang voor het draagvlak voor het internationale ecosysteem. We zien de samenwerking tussen verschillende typen organisaties als belangrijk voor het floreren van het ecosysteem. Dit versterken is een doelstelling van het internationaal beleidskader.

We zijn mede afhankelijk van deze organisaties voor het creëren van nieuwe netwerken tussen verschillende economische clusters ter versterking van dit ecosysteem. In het internationaal beleidskader erkennen we dat Internationale stad van vrede en recht onmiskenbaar steeds vaker ook een regionale

BZ is bereid dit soort initiatieven te ondersteunen. 5. Belang van internationale rechtsorde uitdragen Door buitenlandse bezoekers kennis te laten maken met het werk van IO’s in Den Haag kan begrip en steun groeien.

propositie is. Daarom achten wij ook samenwerking met buurgemeenten essentieel voor het versterken en behouden van het profiel van internationale stad van vrede en recht. Ook samenwerking met deze medeoverheden is als uitgangspunt voor de uitwerking van onze doelstellingen benoemd.

Gemeente Den Haag is hierin leidend, maar BZ is bereid te ondersteunen bij concrete bezoeken of kennisuitwisseling. Stedennetwerken kunnen hierin ook een rol spelen. 6. Belang van een sterk ecosysteem IO’s floreren in een ecosysteem met kennisinstellingen, NGO’s en bedrijven. Gemeente speelt hierin een actievere rol dan BZ, maar BZ denkt graag creatief mee over verdere ontwikkeling. 7. Ruimtelijke ontwikkeling BZ blijft graag betrokken bij de gemeentelijke verkenningen naar meer ruimte voor IO’s. Samenwerking met omliggende gemeenten onderstreept de voortrekkersrol van Den Haag als internationale stad 5. Gemeente Zoetermeer 1. Positieve houding Zoetermeer ondersteunt het initiatief om de ruimtelijk-economische propositie van de Haagse regio door te ontwikkelen rond het thema Vrede en Recht. 2. Regionale benadering Internationale spelers kijken naar stedelijke netwerken, niet naar losse steden. Zoetermeer pleit daarom voor een gezamenlijke aanpak onder één gemeenschappelijke vlag. 3. Samenwerking Positieve ervaringen met informele netwerksamenwerkingen tussen gemeenten. Zoetermeer wil kruisverbanden benutten, vooral op gebieden als AI en cybersecurity. Stelt voor dat The Hague Security Delta en het Dutch Innovation Park in Zoetermeer nauwer samenwerken bij bedrijfsaantrekking en verdeling. 4.

Rol van Zoetermeer Positioneert zich als faciliterende partner met goede voorzieningen. Zoetermeer wijst op woningbouwproject Entreegebied, geschikt voor werknemers in de regio. De bereikbaarheid Den Haag – Zoetermeer is uitstekend (OV en auto). Neemt actief deel aan de regionale samenwerking. 6. Gemeente LeidschendamVoorburg 1. Leidschendam-Voorburg staat positief tegenover het versterken van de ruimtelijk-

We zien de reactie van Zoetermeer als steun voor de richting die bij de ontwikkeling van het internationaal beleidskader is gekozen. De gemeente Den Haag erkent het belang van de regio voor het profiel van internationale stad van Vrede en Recht. In de internationale strategie is dan ook opgenomen dat dit een regionale propositie is. Vanwege de complexe ruimtelijke puzzel die verschillende maatschappelijke opgaven met zich meebrengen, moeten we regionaal samenwerken om ons goede vestigingsklimaat voor internationale organisaties te behouden. Dat geldt in de eerste plaats voor al gevestigde organisaties. In het internationaal beleidskader geven we aan samenwerking tussen organisaties vooral te willen faciliteren. Dit zorgt voor een bloeiend ecosysteem. De woningbouwopgave van Den Haag is groot. We werken hieraan via de woonvisie. Daarin is aangegeven dat er veel verschillende groepen mensen zijn voor wie het woningaanbod op dit moment beperkt is. Om ook ruimte te bieden aan internationale organisaties en werknemers moeten we samenwerken met de regio.

Een weerbare samenleving is een thematisch focusgebied in de uitgangspunten waarlangs we doelstellingen uitwerken in het internationaal

economische propositie van de Haagse regio rond Vrede en Recht, maar wijst op het ontbreken van een duidelijke regionale identiteit. Toch is er een verbindend thema: weerbaarheid – op democratisch, ecologisch en maatschappelijk vlak. 2. Weerbare regio De regio kan zich positioneren als weerbaar: Tegen antidemocratische stromingen (via educatie, herdenkingslocaties zoals de Waalsdorpervlakte). Tegen klimaatverandering en grondstoftekorten (kennis en innovatie uit Delft en het Westland). Ten dienste van zowel de eigen inwoners als de internationale gemeenschap. 3. Drie strategische pijlers voor doorontwikkeling I. Versterk samenwerking in de regio Gezamenlijke lobby naar het Rijk, EU en VN over klimaatimpact (o.a. focus op water). Meer samenwerking op gebied van maatschappelijke weerbaarheid en democratisch bewustzijn. II. Breid het regionale netwerk uit door meer samenwerking tussen gemeenten én met omliggende regio’s voor gezamenlijke slagkracht. III. Verhoog weerbaarheid op concrete thema’s Voedselveiligheid, energie, klimaatadaptatie, veilig drinkwater, voorbereiding op zeespiegelstijging.

beleidskader geformuleerd als een focusgebied, vanwege het belang hiervan voor vrede en recht en de maatschappelijke kracht hierop in de Haagse samenleving en regio. Dit geldt ook specifiek voor klimaatrechtvaardigheid, dat verbonden is met weerbaarheid voor klimaatverandering. Het belang van samenwerking is zowel onderdeel van uitgangspunten als de uitwerking van doelen in het internationaal beleidskader. Het werk aan de concrete thema's die worden benoemd om weerbaarheid te verhogen is te herleiden naar andere gemeentelijke beleidsterreinen. Een gezamenlijke lobby om specifieke thema´s wordt als waardevol advies gezien, maar voert te ver voor de reikwijdte van dit beleidskader. De woningbouwopgave van Den Haag is groot. We werken hieraan via de woonvisie. Daarin is aangegeven dat er veel verschillende groepen mensen zijn voor wie het woningaanbod op dit moment beperkt is. Om ook ruimte te bieden aan internationale organisaties en werknemers moeten we samenwerken met de regio.

4. Rol van Leidschendam-Voorburg Woonfunctie: Biedt aantrekkelijk woonklimaat voor (internationale) medewerkers uit Den Haag. Voorzieningen: The Mall of The Netherlands, sportverenigingen (o.a. cricket, rugby). Waarden: Volledige steun aan het profiel Vrede en Recht — met nadruk op democratie, rechtspraak en internationale rechtsorde. De gemeente is bereid Den Haag waar nodig te ondersteunen in het uitdragen van deze waarden. 7. Gemeente Rijswijk 1. Rijswijk is positief en wil actief bijdragen aan het versterken van de internationale positionering van zowel Den Haag als de regio. De samenwerking moet wederkerig zijn: niet alleen “wat kan Rijswijk doen voor Den Haag”, maar ook “wat levert het Rijswijk op?”. 2. Bijdrage aan internationaal vestigingsklimaat Wonen & leefomgeving: Rijswijk biedt stedelijke én dorpse woonmilieus. Heeft een van de grootste woningbouwopgaven van Nederland, met focus op studenten, young professionals en kenniswerkers. Daarmee aantrekkelijk voor internationale medewerkers en biedt huisvesting aan een groeiende internationale gemeenschap. Recreatie & groen: Rijswijk biedt ontspanningsruimte te midden van een dichtbevolkte regio. 3. Economische rol & ruimte voor bedrijven

De adviezen van de gemeente Rijswijk ziet de gemeente Den Haag als steun voor de richting die is gekozen voor de uitwerking van het internationaal beleidskader. De gemeente Den Haag ziet Rijswijk net als andere buurgemeenten als een waardevolle strategisch partner. Net als in reactie op andere buurgemeenten kunnen we hierbij aangeven dat we onderschrijven dat het profiel Internationale stad van vrede en recht onmiskenbaar steeds meer een regionale propositie is. Daarmee onderschrijven we het belang van regionale samenwerking en daarom is dit ook in de uitgangspunten van het internationaal beleidskader opgenomen. Daarbij verwijzen specifiek ten aanzien van de woningbouwopgave naar de reactie op de bijdrage van de hier bovenstaande buurgemeenten. Het internationaal beleidskader gaat in de uitwerking van het internationaal beleid uit van samenwerking, zowel met maatschappelijke partners als met medeoverheden.

Rijswijk huisvest relatief veel bedrijven en arbeidsplaatsen en heeft nog ontwikkelruimte voor ondernemers, wat uniek is in de regio. Belangrijk voor het opvangen van bedrijven die in Den Haag geen plek (meer) kunnen vinden. Rijswijk wil deze ruimte doelgericht inzetten ten gunste van de gehele regio. 4. Samenwerking en gezamenlijke profilering Samenwerkingen bestaan al via o.a. Businesspark Haaglanden, IPP Haaglanden, MRDH en THBA. Gezamenlijke inzet op acquisitie en behoud van internationale bedrijven (bijv. via bedrijfsbezoeken). Doel: gezamenlijk komen tot een breed, aantrekkelijk regionaal profiel gericht op Vrede en Recht. Rijswijk ziet zichzelf als een waardevolle regionale partner met ruimte, woningen en economische kracht die bijdraagt aan een sterk internationaal profiel van de Haagse regio. Rijswijk wil hierbij gelijkwaardig en strategisch meedenken. 8. TU Delft Campus Den Haag TU Delft | Campus Den Haag ondersteunt de uitgangspunten van het beleidskader en wil de samenwerking met Den Haag versterken, vooral rond mondiale uitdagingen die passen bij het profiel van Vrede en Recht. Er is al samenwerking, maar er is behoefte aan meer interactie met het internationale netwerk van de stad. TU Delft stelt voor om samen met de gemeente o.a.: Kennistafels en dialogen te (co-)organiseren (bv. over climate justice).

Wederzijdse stages of uitwisseling van personeel op te zetten. TU Delft te betrekken bij internationale stedelijke missies (stadsdiplomatie). Communicatie over TU’s Haagse activiteiten te integreren in de stedelijke promotie. Samen studentenstages en opdrachten rond focusgebieden te ontwikkelen. Mogelijkheden te verkennen voor professional learning voor gemeenteambtenaren. Bijdragen per thematisch speerpunt 1. “Climate and Sustainability” TU Delft’s Climate Safety & Security Centre (CaSS) werkt aan oplossingen voor klimaatveiligheid, bestaanszekerheid en rechtvaardige toegang tot hulpbronnen. Den Haag kan zich internationaal profileren als stad die veiligheid, recht en klimaat verbindt. 2. “Good and Global Governance” TU Delft ontwikkelt het nieuwe vakgebied GovTech (governance & technologie). In samenwerking met o.a. Digicampus wordt gewerkt aan datagedreven publieke dienstverlening.

In het internationaal beleidskader onderschrijven we het belang van kennisinstellingen voor een bloeiend ecosysteem van internationale organisaties. Bovendien onderschrijven we het belang van interactie tussen verschillende typen organisaties. Het internationaal beleidskader onderschrijft ook, net als de adviezen hierop van de TU Delft, het belang van kennisinstellingen voor innovatie, talentontwikkeling en kennisontwikkeling. Stadsdiplomatie is onderdeel van de uitwerking van onze doelstellingen in de internationale strategie. Daarbij benoemen we expliciet het belang van stedennetwerken en stadsdiplomatie als middel voor de uitwisseling van waardevolle kennis en expertise. Daarom krijgt het belang van kennisinstellingen als onderdeel van dit ecosysteem uitgebreid aandacht in het internationaal beleidskader. Het feit dat de TU Delft uiteenzet hoe zij bijdraagt aan een sterke rechtsstaat met democratische waarden, klimaatrechtvaardigheid, weerbaarheid en veiligheid sterkt ons in de keuze om deze thema's als focusgebieden in de uitgangspunten van het internationaal beleidskader op te nemen. Ten aanzien van de aanvullende suggestie: het beleidskader erkent expliciet het belang van de positie van kennisinstellingen in het internationale ecosysteem, inclusief TU Delft.

Start van een masteropleiding ‘GovTech Engineering’ gepland voor 2027. Den Haag wordt gezien als ideale plek voor deze innovaties door de aanwezigheid van nationale en internationale besluitvorming. 3. “Safety & Security” TU Delft is medeoprichter van The Hague Security Delta en de Cyber Security Academy. Samenwerking loopt met o.a. politie, NFI, TNO, ministeries. Focus op digitale veiligheid, weerbaarheid, AI, resilience engineering en kritieke infrastructuren. Inzet op verdieping van samenwerking via het Safety & Security Institute. Aanvullende suggesties bij het beleidsdocument: Voeg TU Delft expliciet toe bij partners onder thema’s zoals veiligheid, duurzaamheid en humanitaire innovatie. Benadruk thema’s zoals bestaanszekerheid naast klimaatveiligheid. Corrigeer beschrijvingen over het Humanitarian Studies Centre en breid onderwijsinstellingen-lijst uit met TU Delft. 9. The Hague Humanity Hub The Hague Humanity Hub adviseert de gemeente Den Haag om haar internationale strategie toekomstbestendiger te maken door systemische transities te ondersteunen en zich te ontwikkelen van gaststad naar gidsstad op het gebied van Vrede en Recht. 1. Vrede en Recht als leidende identiteit Niet meer benaderen als één economisch cluster, maar als een overkoepelende missie.

Bouw thematische ecosystemen rond onderwerpen zoals: • Rule of Law • Climate Justice • Humanitarian Innovation • Global Governance • Resilience • Safety & Security 2. Aanbevolen overheidsinterventies a. Missiegericht werken: Positioneer thema’s als strategische missies en leid beleid, partnerschappen en investeringen hierlangs. Ontwikkel groeistrategieën voor clusters met internationale relevantie. b. Ecosysteemontwikkeling: In kaart brengen van spelers, krachten en hiaten. Verbinden van partijen en bieden van ondersteuning in infrastructuur, programmering en netwerkvorming. c. Bevorderen van systeeminnovatie: Experimenteerruimte creëren via labs, fellowships en flexibele financiering. Interdisciplinaire samenwerking mogelijk maken. d. Lokaal voorbeeldgedrag:

De thema's die worden benoemd door The Hague Humanity Hub komen in belangrijke mate overeen met de thema's die we de in de uitgangspunten voor het internationaal beleidskader als focusgebieden hebben benoemd. Het internationaal beleidskader wil de maatschappelijk initiatief in de stad op deze thema´s stimuleren. Het missiegedreven economisch beleid uit de Economische Visie 2030+ is leidend in de nadere uitwerking van de doelen. Het faciliteren van internationale bedrijvigheid, conferenties en organisaties is daar onderdeel van. Daarbij zien we voor de gemeente primair een faciliterende rol die uitgaat van de maatschappelijke kracht van organisaties die dit ecosysteem vormen. Systeeminnovatie zijn wij als een gevolg en onderdeel van het faciliteren van dit ecosysteem. Voor financiering gaan we uit van de huidige begroting. Samenhangend beleid dat het profiel Internationale stad van vrede en recht uitdraagt en de dialoog aangaat hierover met inwoners is één van de redenen om het internationaal beleidskader te ontwikkelen. Het verbeteren van samenwerking zien we als onderdeel van het faciliteren van dit ecosysteem en wordt benoemd in de uitwerking van verschillende doelen van het internationaal beleidskader. Voor het vormgeven van internationale agenda’s beperken we ons tot de invloed die we als gemeente hebben via internationale netwerken en een actieve inzet op stadsdiplomatie.

We zijn hierin in belangrijke mate afhankelijk van verschillende

Zorg voor samenhangend beleid en laat de inwoners dagelijks Vrede & Recht ervaren.

soorten maatschappelijke partners waarbij het Rijk verantwoordelijk is voor buitenlandbeleid.

3. Verbetering van samenwerking over sectoren heen Ontwikkel gezamenlijke taal en infrastructuur zoals labs, digitale platforms, gezamenlijke financiering. Richt een centrale ecosysteemfacilitator op. Organiseer terugkerende samenkomsten en meet impact via systeemdenken.

Het belang van de Humanity Hub als samenwerkingspartner voor het faciliteren van ontmoeting en het uitwerken van maatschappelijk initiatief in het ecosysteem is in de uitwerking van doelen in het internationaal beleidskader expliciet benoemd.

4. Van gaststad naar gidsstad Den Haag moet: Internationale agenda's helpen vormgeven, niet alleen hosten. Kritieke mondiale dialogen organiseren. Innovatieplatforms en gedeelde infrastructuur creëren. Clusters en disciplines integreren. 5. Rol van The Hague Humanity Hub Als gastheer: Biedt fysieke en digitale ruimte en ondersteuning aan nieuwe en bestaande initiatieven. Als verbinder: Faciliteert samenwerking tussen sectoren, beleidsdomeinen en disciplines. Als gids: Levert leiderschap en expertise op systeeminnovatie en ecosysteemontwikkeling. Als versterker: Verhoogt zichtbaarheid via evenementen, communicatie en media. Zet in op het creëren van een terugkerend internationaal top-evenement. 6. Strategische aanbevelingen aan de gemeente Kies bewust voor een missiegedreven strategie gebaseerd op Vrede & Recht. Ontwikkel thematische clusters als ecosystemen. Stimuleer experiment, verbinding en langetermijneffect. Harmoniseer intern beleid. Promoot actief Den Haag’s internationale profiel. 10. The Hague & Partners Den Haag heeft zich succesvol gepositioneerd als Internationale Stad van Vrede & Recht, zowel door de vestiging van internationale NGO’s als door het aantrekken van belangrijke congressen en topontmoetingen. TH&P ziet kansen om deze positie strategisch te versterken via gerichte marketing, acquisitie, en samenwerking binnen een scherp internationaal profiel. 1.

Profiel van Vrede & Recht is leidend Vrede & Recht is Den Haag’s onderscheidende en unieke internationale propositie. De vijf gekozen thematische speerpunten (o.a. Climate Justice, Resilience, Governance) sluiten goed aan bij de praktijk van TH&P. Belangrijke aanbevelingen:

In het internationaal beleidskader gaan we uit van de kracht van het ecosysteem. Daarin treedt de gemeente hoofdzakelijk op als facilitator. Door specifiek jongeren, scholieren, studenten, en breder de inwoners van Den Haag via publieksdiplomatie en educatieve activiteiten te informeren en betrekken bij de Internationale stad van vrede en recht komen we tegemoet aan dit advies. Blijvende impact van conferenties proberen we te bewerkstelligen door onze eigen deelname aan conferenties strategischer te coördineren. Het internationaal beleid dient als kader voor het initiëren, acquireren en faciliteren van conferenties in de stad. Door dit samen met onze partners, waaronder The Hague & Partners, strategischer aan te pakken kunnen we onze impact vergroten.

Maak Den Haag zichtbaarder als gidsstad die bijdraagt aan internationale vrede & rechtvaardigheid. Investeer structureel in jongereninitiatieven zoals Model UN. Ontwikkel een legacy-programma voor blijvende impact van conferenties. Benut thema’s als defensieve weerbaarheid en vitale infrastructuur. 2. Den Haag als betrouwbare gast- én vrijmoedige gidsstad Gastheerschap is essentieel, maar niet onderscheidend genoeg meer: streef naar excellentie. Versterk de vestigingscondities: Internationale bereikbaarheid via trein en OV. Hoogwaardige congresfaciliteiten en kantoorruimte. Ontwikkel soft skill-infrastructuur voor dialoog en onderhandelen (bijv. i.s.m. Clingendael). Benut Haagse netwerken en media-waarde actiever voor internationale profilering. Voer een GAP-analyse uit binnen het Vrede & Recht-cluster om verdere groei te sturen. 3. Versterking via stadsdiplomatie Zet actiever in op stadsdiplomatie, samen met het Rijk. Van reactief naar proactief: zelf internationale instellingen, congressen en samenwerkingen initiëren. Investeer in een jaarlijks terugkerend internationaal vlaggenschip-evenement (bijv. Derde Haagse Vredesconferentie of uitbouw van Just Peace Festival). Formuleer langetermijndoelen per thema, ook buiten het lokale belang.

Het versterken van het internationaal vestigingsklimaat heeft bijzondere aandacht in het internationaal beleidskader. Daarmee verhogen we de ambitie ten opzichte van de huidige situatie. Om excellentie te bewerkstelligen is enerzijds extra financiering nodig voor ruimtelijke ontwikkelingen die Den Haag niet alleen kan dragen en daarom zijn we afhankelijk van samenwerking, ook met het Rijk. In de bredere propositie willen we ons met onze dienstverlening, relatiemanagement, voorzieningen, onderwijsactiviteiten, en ecosysteemontwikkeling kwalitatief nog beter onderscheiden ten opzichte van andere gaststeden, samen met onze partners. Dit is in het beleidskader opgenomen. Om een GAP-analyse uit te voeren moet eerst een helder beeld worden geschetst van de gewenste situatie. Dit wordt met deze strategie verduidelijkt en een GAP-analyse is hier daarom nog geen onderdeel van. Het versterken van stadsdiplomatie is één van de doelen in het internationaal beleidskader. Dit doen we door onze internationale ontmoetingen strategischer te coördineren. Een apart subdoel is het faciliteren van vredesinitiatieven, waarbij ene terugkerend vlaggenschipevenement niet wordt uitgesloten.

Kernrol van The Hague & Partners TH&P biedt expertise en capaciteit op drie gebieden: Acquisitie van NGO’s en internationale instellingen Acquisitie en ontwikkeling van congressen Internationale marketing en media (incl. Stories of Purpose & internationale PR) 11. T.M.C. Asser instituut Het T.M.C. Asser Instituut onderschrijft de uitgangspunten: • Vrede en Recht als leidend profiel • Den Haag als betrouwbare gast- en gidsstad • Stadsdiplomatie voor internationale versterking Het instituut ziet zichzelf als inhoudelijke partner en kenniscentrum dat bijdraagt aan deze ambities. Kernrollen van het instituut Onderzoeksinstituut voor internationaal en Europees publiek- en privaatrecht (o.a. AI & internationaal recht, arms control).

We zien ons gesterkt in de adviezen van het Asser Instituut, dat van nature een belangrijke partner is die sterk verbonden is aan het internationaal beleid, en de erkenning dat zij zich als inhoudelijk partner ziet die bijdraagt aan onze ambities. Het instituut schetst hoe het werkt aan samenwerkingen met verschillende typen organisaties en het heeft de ambitie kennisdeling verder te intensiveren. Dit past bij de uitwerking van de doelen in het internationaal beleidskader. Voor de uitvoering van de subdoelen om internationale bedrijvigheid, conferenties en organisaties te faciliteren, en initiatieven te

Interuniversitaire schakel tussen Nederlandse en internationale universiteiten. Neutrale ontmoetingsplek (hub) voor academici, beleidsmakers en publiek. Disseminatiecentrum voor kennisoverdracht, onderwijs, publieke evenementen en media. Voorbeelden van bestaande samenwerking PhD-workshops in samenwerking met de gemeente en BZ. Zomercursussen met Amerikaanse en Europese universiteiten. Projecten in Libanon, Oekraïne en de MENA-regio. Interactieve events met o.a. OPCW, Milieudefensie, het Movies that Matter Festival, en de KABK. Scholenprojecten in Haagse wijken, Artist-inResidence-programma’s, en de Annual Lecture. Actieve rol in het Shelter City-programma.

faciliteren die bijdragen aan de internationale rechtsorde, inclusief mensenrechten, is het instituut een belangrijke partner. Met hun inspirerende, belangrijke en kwalitatief hoogstaande onderwijs- en onderzoeksprojecten dragen zij in grote mate bij aan het uitvoeren van ons internationaal beleid. Ook op het gebied van publieksdiplomatie en het betrekken van inwoners bij het internationaal profiel vervult het instituut een belangrijke rol.

Toekomstplannen en ambities Versterking van de onderzoekspositie, met meer PhD-activiteiten en visiting fellowships. Verdere uitbouw van de ‘hub’-functie: bijeenbrengen van (inter)nationale en lokale partijen. Intensiveren van kennisdeling met gemeenteambtenaren via professional education. Verdere samenwerking op thema’s zoals security en climate justice, met partners als TNO, TU Delft en het UvA-klimaatinstituut SEVEN. 12. Partos Wat gaat goed? Betaalbare ontmoetingsplekken (zoals de Humanity Hub) worden zeer gewaardeerd door Partos en haar leden. Ze bieden ruimte voor kennisdeling en samenwerking. Den Haag toont zich solidair in een tijd waarin de ruimte voor het maatschappelijk middenveld onder druk staat. Evenementen zoals de ambassadeursreceptie en de vredestulp-uitreiking dragen bij aan de internationale profilering van Den Haag. De aanwezigheid van ISS wordt positief gewaardeerd vanwege de koppeling met wetenschap en onderwijs. Wat kan beter? Capaciteitstekort van de Humanity Hub: vaak vol, geen ruimte voor grotere bijeenkomsten (>350 personen). Gebrek aan betaalbare grote locaties: alternatieven buiten de stad (zoals Pakhuis de Zwijger) worden nu gebruikt. Onvoldoende zicht op beschikbare locaties: er is behoefte aan betere communicatie over de mogelijkheden.

Hoe kan de gemeente ondersteunen? Behoud van betaalbare faciliteiten voor nonprofitorganisaties is essentieel, zeker nu 1/3 van de leden inkomsten verliest door bezuinigingen van Buitenlandse Zaken.

In het internationaal beleidskader wordt het belang van organisaties als The Hague Humanity Hub expliciet benoemd. In het algemeen wordt onderschreven dat het profiel Internationale stad van vrede en recht geloofwaardig is door de sterke aanwezigheid van internationale organisaties in de stad. De behoefte aan betaalbare, beschikbare en passende vergaderfaciliteiten en congreslocaties wordt indirect erkend door de subdoelen om een aantrekkelijk internationaal vestigingsklimaat te versterken en om internationale bedrijvigheid, conferenties en organisaties te faciliteren. Dit geldt ook voor het beter inzichtelijk maken van beschikbare locaties. De gemeente erkent de uitdagingen van betaalbare faciliteiten. In het internationaal beleidskader is geen aanvullende financiering voorzien voor het opvangen van bezuinigingen door het Rijk. Met dit internationaal beleidskader legt Den Haag de koers vast voor een coherent, duurzaam en toekomstvast strategisch kompas voor onze internationale activiteiten. Dat kompas hang niet af van nationale politiek, maar als weerbare en veerkrachtige organisatie houden we zowel voor kansen als risico’s op dit gebied uiteraard wel rekening met actuele ontwikkelingen.

Netwerkfuncties zoals de Humanity Hub moeten behouden blijven. Gemeente moet trots uitdragen op instellingen zoals het ICC, en daar publiekelijk voor blijven staan ondanks internationale druk. Laat de internationale agenda niet afhangen van nationale politiek. Reactie op het internationale beleidskader De uitgangspunten worden gesteund: heldere focus, passende rol van de stad, en het besef dat problemen grensoverschrijdend zijn. Verbinding met het ecosysteem is goed, vooral dankzij de Humanity Hub. Voor meer productiviteit in het ecosysteem: organiseer thematische samenwerking en multistakeholder consultaties rondom de beleidsuitgangspunten om tot concrete acties te komen. 13. Economic Board The Hague Kernvoorstel Breid het profiel uit van ‘Vrede & Recht’ naar ‘Vrede, Recht én Veiligheid’. Deze verbreding: Sluit aan bij actuele geopolitieke uitdagingen. Versterkt Den Haag als internationale partner op thema’s als cyberveiligheid, maatschappelijke weerbaarheid en crisisrespons. Creëert economische en innovatieve groeikansen. Strategische Aanbevelingen Nieuwe propositie voor stad en regio Positioneer Den Haag als campuscluster voor vredesinnovatie, veiligheidstechnologie en juridische vernieuwing. Werk regionaal samen met o.a. Economic Board Zuid-Holland, InnovationQuarter en universiteiten. Zet in op cross-sectorale innovatie en internationalisering.

Ontwikkel de Internationale Zone Breid deze uit en maak er een compact, multifunctioneel gebied van met topveiligheidsvoorzieningen. Profileer dit als dé plek voor internationale organisaties en topontmoetingen. Kwaliteit als randvoorwaarde: Schakel internationale experts in. Koppel het profiel aan toonaangevende conferenties en beleidsdialogen. Zorg voor hoge kwaliteit in organisatie, veiligheid en hospitality. Verbeter internationale bereikbaarheid Lobby voor directe internationale treinverbindingen (o.a. Brussel, Parijs, Frankfurt). Versterk connecties met luchthavens. Ontwikkel OV-hubs bij de Internationale Zone en - campussen. Verbind met innovatie en talent Werk samen met o.a. ImpactCity, HSD, The Hague Tech en onderwijsinstellingen

We waarderen de uitgebreide en toegespitste adviezen van dit belangrijke adviesorgaan. Nagenoeg alle adviezen zijn ofwel overgenomen in het internationaal beleidskader, of sluiten goed aan op een hieropvolgend te ontwikkelen uitvoeringsagenda. Den Haag heeft internationaal een gevestigd imago als Internationale stad van vrede en recht. Het biedt een fundament van vertrouwen voor internationale partners en een herkenbaar kompas om internationaal effectief te zijn. We waken ervoor dat het profiel niet verwatert door toevoegingen of foutief gebruik. Daarmee boet het aan kracht in. De praktische uitvoerbaarheid van dit advies is evenmin optimaal, omdat de duiding van het thema veiligheid in dit advies zowel betrekking heeft op het Engelstalige safety als security, waarmee het risico op verwatering van het profiel nog groter wordt. We erkennen en ondersteunen volledig het advies dat het thema veiligheid aansluit op actuele geopolitieke uitdagingen en economische en innovatieve groeikansen biedt. Daarom is veiligheid onderdeel van de vijf thematische focusgebieden in het internationaal beleidskader. We onderschrijven in het internationaal beleid het belang van cross-sectorale samenwerking voor innovatie. Ook de ontwikkeling van de Internationale Zone wordt benoemd als belangrijk element voor het versterken van het internationaal vestigingsklimaat.

Dat geldt ook voor directe internationale treinverbindingen. Internationaal toptalent, het organiseren van conferenties, de posities van campussen en kennisinstellingen worden ook allemaal benoemd als belangrijke ingrediënten van een florerend ecosysteem van internationale organisaties.

-

aan programma’s rond veiligheid en innovatie. Stimuleer talent met fellowships, hackathons en impacttrajecten. Creëer kruisverbanden tussen diplomatie, technologie en ondernemerschap. Maak 21 september (Internationale Dag van de Vrede) hét jaarlijkse ijkpunt Combineer topconferenties met een stadsfestival voor bewoners. Koppel inhoud, cultuur en technologie voor maximale zichtbaarheid én betrokkenheid.

14. VNG International 1. Internationale partnerschappen en capaciteitsversterking Breder internationaal uitdragen van Den Haag als stad van Vrede en Recht, o.a. via de The Hague Charter on Municipal Peace. Actieve rol voor Den Haag in het ondersteunen van steden in fragiele of conflictgebieden. Voorbeeld: deelname aan LOGOREP-project in Libanon. Leveren van ambtelijke capaciteit aan internationale of Caribische projecten. Samenwerking met andere internationale steden (Geneve, Wenen, New York, etc.) rond multilaterale organisaties. Betere afstemming bij rampensteun, bijvoorbeeld via Giro555 of het VNG-fonds. Mee-ontwikkeling van een gemeentelijk fonds voor capaciteitsopbouw (via BNG). 2. Positionering in Nederland Gemeente Den Haag speelt al een waardevolle rol via de burgemeester binnen de VNG-commissie Europa en Internationaal. Den Haag helpt bij diplomatieke netwerken en connecties met het corps diplomatique. Ondersteuning bij toegang tot internationale samenwerkingspartners wordt op prijs gesteld.

Het internationaal beleidskader voorziet niet in het uitbreiden van ambtelijke capaciteit. De lokale opgaven in Den Haag zijn leidend voor de inzet van de beperkte capaciteit en middelen. Ter internationale profilering en internationale kennisuitwisseling kan in voorkomende gevallen ambtelijke capaciteit beschikbaar worden gesteld voor internationale projecten, zoals ook in het verleden is gebeurd. De samenwerking met andere steden via internationale stedennetwerken is onderdeel van de uitwerking van de doelen van het internationaal beleidskader. Er is een VNG-leidraad voor de ondersteuning bij rampen, hieraan heeft Den Haag bijgedragen en deze kan ook worden gehanteerd in voorkomende gevallen. We blijven samenwerken met VNGInternational als waardevolle partner, om onze internationale netwerken met samenwerkingspartners blijvend te kunnen ontsluiten. Het initiëren van vredesinitiatieven en het bijdragen aan vredesprijzen is expliciet onderdeel van de uitwerking van doelstellingen in het internationaal beleidskader.

3. Positionering in het buitenland Den Haag is partner in de UCLG Peace Prize (uitreiking in 2026). De prijs biedt kansen voor internationale profilering van Den Haag. VNG International biedt hulp bij beter positioneren binnen internationale stedelijke netwerken zoals UCLG. Gesprekken 15. Universiteit Leiden -

Stad van Vrede en Recht past bij het curriculum van Universiteit Leiden en de campus Den Haag Universiteit heeft een sterke positie op dit vlak, en wil hierop uitbreiden, inzetten op veiligheid, defensie, vrede en recht Veiligheid is steeds belangrijker, geprognotiseerde groei bij defensie/veiligheidsorganisaties

In het internationaal beleidskader wordt het veiligheidscluster bij herhaling als een belangrijk onderdeel van het profiel van internationale stad van Vrede en Recht benoemd. Dat geldt ook hedendaagse uitdagingen die daaraan gekoppeld zijn in het kader van cyberveiligheid, veranderende wereldorde en weerbaarheid. Klimaatrechtvaardigheid is ook een belangrijk thema dat is opgenomen in de uitgangspunten van

-

Global futures hub: mondiale duurzame ontwikkelingen. Ontstaan in samenwerking met Universiteit Edinburgh. Samenwerking met internationale gemeenschappen in de stad. Benieuwd hoe we ons gaan bewegen in het ecosysteem in de stad als instelling. Positie van de universiteit in Den Haag is zeer afhankelijk van landelijke wetgeving op internationale studenten en bezuinigingen in het onderwijs. Er worden scenario’s uitgewerkt voor de heroriëntatie, is aannemelijk dat het internationale in Den Haag minder aantrekkelijk wordt. Wordt het e.e.a. nagestuurd over de Global Futures Hub om te kijken of we dit onderdeel kunnen maken van de propositie. Asian Development Bank: hebben we een memory of understanding gesloten om invulling te helpen geven aan smart and livable cities, bijvoorbeeld op het vlak van watermanagement. - Op het gebied van hoger onderwijs uitwisselingsvormen tussen onderwijsinstellingen en bedrijven en NGO’s/IO’s bijvoorbeeld in de vorm van stages, gastdocentschappen. Daar ziet universiteit veel kansen. Rol beïnvloeding publieke/politieke debat als het gaat over Vrede en Recht? Ja, doe je door in de haarvaten van de samenleving te zitten om ook je in dit publieke debat te kunnen bewegen. Het gebeurt tot nu toe voornamelijk ad hoc 16. Innovation Quarter Gemeente ontwikkelt een internationaal beleidskader rond Vrede en Recht, met bredere maatschappelijke visie.

IQ staat positief tegenover samenwerking, maar vraagt om meer duidelijkheid over de gemeentelijke ambitie.

de internationale strategie. The Global Futures hub past bij de maatschappelijke kracht die we op dit thema benoemen.

Belangrijke thema’s Geopolitieke context verandert snel → vast beleidskader is lastig, IQ werkt met flexibel stoplichtenmodel. Internationale belangstelling voor samenwerking met Nederland groeit, o.a. door afnemend vertrouwen in VS. Den Haag als stad van Vrede, Recht én Veiligheid: sterke propositie, maar beperkt soms bewegingsruimte.

Het advies om flexibel in te spelen op veranderende thema´s is deels geborgd door ruimte te bieden aan nadere invulling, maar wel aansluiting te blijven houden bij het profiel Internationale stad van vrede en recht, op basis van vijf thematische focusgebieden. Uitwerking van het beleidskader via een nog te ontwikkelen uitvoeringsagenda biedt kansen om telkens in te spelen op actuele ontwikkelingen.

Kansen en zorgen Groeiende interesse uit o.a. Canada en VK. Defensie en dual-use tech krijgen meer aandacht en investeringen. Cybersecurity, kritieke infrastructuur en geopolitiek zijn centrale thema’s. Ruimtelijke en infrastructurele uitdagingen (zoals OV naar Binckhorst).

We erkennen de uitdagingen die hoger onderwijsinstellingen ervaren door de beoogde bezuinigingen op hoger onderwijs. In het internationaal beleidskader zijn kennisinstellingen benoemd als een belangrijk en waardevol onderdeel van het ecosysteem van internationale organisaties. Den Haag heeft belang bij een sterke campus van de universiteit en draagt dit ook uit richting het Rijk. De rol van onderwijsinstellingen in de werving en ontwikkeling van talent door samenwerking met internationale organisaties, NGO's en bedrijven komt ook terug in het internationaal beleidskader. We erkennen bovendien dat een levendig publiek debat, een dialoog met de stad, belangrijk is voor het draagvlak en de toekomstbestendigheid van het profiel van de internationale stad van Vrede en Recht. Daarom is dit onderdeel van de uitwerking van de doelstellingen van het internationaal beleidskader.

Het internationaal beleidskader is opgesteld als strategisch kompas dat richting geeft aan de gemeentelijke ambities met twee doelen en zes subdoelen. Met het huidige kader wordt tegemoet gekomen aan de behoefte aan duidelijkheid over de gemeentelijke ambitie.

Veiligheid en een weerbare samenleving zijn beiden een thematisch focusgebied van waaruit het internationaal beleid nader wordt vormgegeven. Ruimtelijke vraagstukken en infrastructurele opgaven worden expliciet geadresseerd in het beleidskader bij het subdoel om het internationaal vestigingsklimaat te versterken. Zo is in de uitwerking van de doelen ook gastvrij expatbeleid nadrukkelijk meegenomen. Hier gaat

Aanbevelingen aan de gemeente Blijf inzetten op gastvrij expatbeleid, start-upondersteuning en actieve rol bij bedrijfswelkom (bv. “orange carpet”). Zorg voor betere huisvesting, scholing en mobiliteit. Ontwikkel een kort, krachtig internationaal pitchverhaal over Den Haag. Organiseer een lokale roadshow om het beleidskader bekend te maken. Laat buitenlandse bezoeken coördineren via de directie Internationaal.

de gemeente mee door. Voldoende aanbod van huisvesting en voorzieningen zijn een gemeentebrede en zelfs regionale opgave die niet waar aandacht voor is in het beleidskader. De behoefte aan een kort, krachtig internationaal pitchverhaal en een roadshow wordt deels geboden door het internationaal beleidskader zelf. Dit vormt de basis van het internationaal profiel van Den Haag, waarbij nadere uitwerking van dit waardevolle advies in de operationalisering volgt. Het advies om de gemeente strategisch internationale ontmoetingen te laten coördineren is overgenomen in het beleidskader.

Overzicht stakeholders Externe stakeholders Overheidsorganisaties -

Ministerie van Buitenlandse Zaken Provincie Zuid-Holland Gemeente Wassenaar Gemeente Leidschendam-Voorburg Gemeente Zoetermeer Gemeente Pijnacker-Nootdorp Gemeente Rijswijk

-

Gemeente Delft Gemeente Westland

-

Gemeente Leiden

Onderwijs- en kennisinstellingen -

Institute of Social Studies TU Delft Campus Den Haag Universiteit Leiden Campus Den Haag Haagse Hogeschool

-

Instituut Clingendael T.M.C. Asser Instituut

-

The Hague Centre for Strategic Studies

Economische ontwikkelingsorganisaties -

Economic Board The Hague Innovation Quarter The Hague & Partners The Hague Humanity Hub The Hague Security Delta

Internationale organisaties -

VNG International Partos