RIS322886 Afdoening motie Onderzoek digitale onafhankelijkheid

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de gemeenteraad

DBV/10936675 RIS322886 Contactpersoon

Dennis Ravensbergen Dienst

Dienst Bedrijfsvoering Afdeling

DBV Digitale Strategie & Infor.. Telefoonnummer

14 070 Datum

E-mailadres

9 september 2025

cio-staf@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Onderzoek digitale onafhankelijkheid’

Uw raad heeft, tijdens de bespreking van het voorstel ‘Programmarekening 2024’ ‘RIS321975’ op 9 juli 2025, de door het raadslid de heer Smit ingediende motie ‘Onderzoek digitale onafhankelijkheid’(RIS322886) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat:  de gemeente Den Haag momenteel digitaal afhankelijk is van grote Amerikaanse techbedrijven;  dit een gevaar vormt voor de privacy en data van Haagse inwoners omwille van de US CLOUD act;  dit een gevaar vormt voor de continuïteit van cruciale dienstverlening, zoals bijstandsuitkeringen, omdat Amerikaanse bedrijven onder druk gezet kunnen worden door hun regering om de gemeentelijke digitale systemen uit te zetten;  de kans dat deze gevaren zich voordoen aanzienlijk is toegenomen sinds de huidige geopolitieke ontwikkelingen.

Overwegende, dat:  de huidige geopolitieke situatie laat zien dat digitale afhankelijkheid met betrekking tot gevoelige data en cruciale dienstverlening een scenario creëert met grote risico’s voor het functioneren van de gemeente Den Haag;  de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag, onder druk van de Amerikaanse president, recent toegang is ontzegd tot diens e-mail door Microsoft;  de VNG waarschuwt dat digitale afhankelijkheid van niet-Europese big tech bedrijven leidt tot een steeds groter risico op het verlies van grip op de vertrouwelijkheid, wendbaarheid en weerbaarheid van de digitale infrastructuur;  ook het Rijk de versterking van de digitale weerbaarheid en digitale autonomie van de overheid als prioriteit stelt in de Nederlandse Digitaliseringsstrategie, die momenteel in ontwikkeling is;  andere gemeenten, waaronder Amsterdam, Leiden, Utrecht en Nijmegen, reeds onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om digitaal onafhankelijk te worden.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DBV/10936675

Verzoekt het college:  te onderzoeken wat er voor nodig is om binnen tien jaar digitaal onafhankelijk te worden; samen met andere gemeenten en de VNG in gesprek te treden met het Rijk over het gezamenlijk verminderen van digitale afhankelijkheid, bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een soevereine cloud, gefinancierd vanuit landelijk defensiebudget;  de gemeenteraad eind 2025 te informeren over de eerste onderzoeksfase en de gevoerde gesprekken met het Rijk. Het college doet de motie op de volgende manier af: Het college deelt de zorg. En omdat het college digitale autonomie een belangrijk punt vindt houdt het de ontwikkelingen rond dit thema nauwlettend in de gaten en onderneemt ook actief stappen om de mogelijkheden voor grotere digitale autonomie te verkennen. In deze context hebben de CIO's van de G4 een opdracht uitgezet om een gezamenlijk Cloud-beleid op te stellen dat op termijn en in lijn met het Cloud-beleid van het rijk, moet zorgen voor meer digitale autonomie. Deze opdracht wordt naar verwachting vóór het einde van het jaar afgerond. De realisatie van dit nieuwe Cloud beleid zal – ook afhankelijk van nationale en Europese ontwikkelingen echter een veel langere tijdslijn kennen. De kwaliteit die momenteel geboden wordt door de grote Amerikaanse Cloud providers (hyperscalers) is vooral mogelijk door de extreem grote schaal van hun dienstverlening.

Met name het niveau van beveiliging en de betrouwbaarheid zijn sterk afhankelijk van die schaalgrootte. Pas bij een bundeling van zo veel mogelijk Nederlandse (en bij voorkeur ook Europese) Cloud-vraag is het voor een Europese of Nederlandse partij rendabel om vergelijkbare dienstverlening mogelijk te maken. De genoemde krachtenbundeling en verdere samenwerking is ook een onderdeel van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) en in lijn met het VNG-standpunt om digitalisering meer te collectiviseren . Wij onderschrijven deze gebundelde aanpak en nemen actief deel aan de activiteiten die in VNG verband worden ontplooid. Wij zullen uw Raad eind 2025 informeren over de voortgang van deze ontwikkelingen en eventuele nieuwe inzichten. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

2/2