RIS322882 Afdoening motie Niet elke breuk is het einde

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de gemeenteraad

DSB/10938586 RIS322882 Contactpersoon

Stéfan van der Heijden Dienst

Dienst Stadsbeheer Afdeling

DSB BAS Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

18 november 2025

groenbeleid@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: 'Niet elke breuk is het einde'

Uw raad heeft, tijdens de bespreking van de ‘Programmarekening 2024’ (RIS321975) op 9 juli 2025, de door het raadslid de heer Smit ingediende de motie ‘Niet elke breuk is het einde’ (RIS322882) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat − alle populieren tweejaarlijks worden gecontroleerd op veiligheid; − dit de afgelopen 10 jaar heeft geleid tot de kap van ruim 3.000 populieren; − bij de vierde tranche van het populierenvervanginsplan door toepassing van een pilot met breuksnoei (fracture pruning) tien bomen behouden zijn. Overwegende, dat − breuksnoei een veelbelovende snoeitechniek is waar meerdere gemeenten mee werken, maar dat dit bij de start van het vervangingsplan nog niet op de radar stond; − deze methode, mits zorgvuldig toegepast, bomen nieuw leven geeft zonder dat de veiligheid in het geding komt; − grootschalige kap van volwassen bomen zeer ingrijpend is voor het straatbeeld, voor de natuur, en voor de buurt; − elke behouden boom telt, ook omdat jonge aanplant er decennia over doet om dezelfde waarde te krijgen voor mens en dier.

Verzoekt het college − om bij toekomstige tranches van het populierenvervangingsplan, met inachtneming van de veiligheid, zoveel mogelijk in te zetten op het behoud van bomen via breuksnoei; − ervoor te zorgen dat deze methode standaard wordt meegewogen bij de tweejaarlijkse veiligheidsbeoordeling van populieren.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10938586

Het college doet de motie op de volgende manier af: Het college is het met de indiener eens dat iedere langdurig te behouden boom telt, maar ziet voor breuksnoei beperkte mogelijkheden. Om dit goed te duiden gaat het college hier dieper op in. Wat is breuksnoei? De snoeimethode genaamd ‘breuksnoei’ (of ‘fracture pruning’) is een manier van ecologisch boombeheer, waarbij in de basis het effect van stormschade wordt nagebootst. Breuksnoei wordt gebruikt om bomen te stimuleren een secundaire kroon te maken. Dat is een kroon die lager en kleiner is dan de oude kroon. Daarbij vormt de boom langs de gehele lengte van de stam nieuwe uitlopers, die uitgroeien tot nieuwe takken. Dit gebeurt ook op het stamdeel waar, voor het toepassen van breuksnoei, geen takken (meer) aanwezig waren. Deze manier van boombeheer heeft als gevolg dat de boom op maaiveldniveau meer ruimte nodig heeft. De gebreuksnoeide boom gaat een nieuwe, lagere kroon maken. Hierbij groeien takken vanaf de grond langs de hele lengte van de stam. Deze snoeimethode is daarom niet geschikt om te gebruiken bij bomen langs wegen (nieuwe uitlopers en takken hinderen het verkeer) en op locaties met een kwetsbare sociale veiligheid (minder zicht op wat achter de boom plaats vindt). Boombeheer door middel van breuksnoei betreft niet alleen beheer aan de boom zelf, maar ook de omgeving van de boom.

Dat betekent concreet dat: • de omgeving van de boom ecologisch en extensief beheerd wordt; • de gesnoeide takken in de directe omgeving van de boom worden verwerkt. Deze circulaire verwerking draagt, net zoals het ecologische en extensieve beheer, bij aan een gezonde bodem en een gezond bodemleven. Dit is noodzakelijk voor succesvolle hergroei na breuksnoei; • de gesnoeide boom een nieuwe, lagere kroon gaat maken. Hierbij groeien takken vanaf de grond langs de hele lengte van de stam. Onderzoek breuksnoei In 2024 is onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om breuksnoei toe te passen bij populieren in Den Haag. Dit onderzoek is als bijlage bij deze afdoening meegestuurd. Hieruit bleek dat breuksnoei alleen onder bepaalde omstandigheden succesvol kan worden toegepast. Zowel aan de boom als aan de omgeving van de boom worden eisen gesteld om breuksnoei succesvol te laten zijn en tegelijkertijd de veiligheid van de openbare ruimte te waarborgen. Een boom die met breuksnoei is gesnoeid, moet om de 3-5 jaar opnieuw worden gesnoeid met deze snoeitechniek. Anders worden de takken alsnog te zwaar en breken af. Daar komt bij dat ook uit een gebreuksnoeide populieren takken vallen. Deze zijn echter kleiner dan bij een niet gebreuksnoeide populier; maar er blijft daarmee nog wel een restrisico. Financiële consequenties Breuksnoei heeft financiële consequenties.

Het onderzoek naar geschikte bomen en de (eerste) uitvoering van breuksnoei kan bekostigd worden vanuit programma 9 buitenruimte, activiteiten openbaar groen (de middelen die er zijn voor het populierenvervangingsplan).

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10938586

De kosten voor het (toekomstig) onderhoud van bomen waarbij breuksnoei is toegepast, worden eveneens gedekt vanuit het programma 9 buitenruimte. De kosten van het onderhoud van alle bomen waarbij tot eind 2026 breuksnoei is/wordt toegepast, bedragen op jaarbasis circa € 10.000,-. Voor de 5e tranche zijn de financiële consequenties nog niet bekend maar de verwachting is dat deze een vergelijkbare omvang zullen hebben als de 4e tranche. De voorbereiding van de 5e tranche begint in najaar 2026. Afwegingskader De voorwaarden voor een situatie waarin breuksnoei toegepast kan worden zijn als volgt: • De boom is voldoende vitaal om de ingreep te overleven en kan een goede secundaire kroon vormen. • De boom staat in een open, niet verdichte standplaats met minimaal 10 m afstand tot een weg, zodat nieuwe takken de ruimte hebben om te groeien. Hierdoor kunnen nieuwe uitlopers op de stam van de bodem tot aan de top groeien, zonder gevaar voor de openbare (sociale) veiligheid of verkeersdoorstroming. • De boom heeft toegang tot grondwater. Aanwezigheid van sloot of plas in de nabijheid is een pré. In het geval dit niet beschikbaar is, heeft dit direct een negatieve invloed voor de vitaliteit (zie ook eerste bullet). • Eventueel vallende takken kunnen geen grote schade veroorzaken. • De locatie kan ecologisch worden ingericht en beheerd.

• Het beheer kan worden gewaarborgd in het beheersysteem en uitgevoerd door deskundige boomverzorgers. • Het beheer is financieel onderbouwd en geborgd. • Voldoende communicatie met en daarmee draagvlak van omwonenden. Bovenstaand afwegingkader is tijdens de huidige (4de) tranche van het populierenvervangingsplan toegepast. Het aantal bomen dat bij deze tranche in aanmerking kwam voor breuksnoei was ca. 5% (17 bomen) van het totale aantal populieren met kroonverval. Toekomst Wanneer het in de toekomst nodig is om een 5de tranche van het populierenvervangingsplan uit te voeren, wordt breuksnoei conform het afwegingskader toegepast. Een aantal boomverzorgers van het Groenbedrijf Den Haag wordt opgeleid om breuksnoei zelfstandig te kunnen toepassen. Zo kunnen de reeds gesnoeide bomen ook in te toekomst op de juiste manier worden onderhouden. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3