RIS322813 bijlage GDH HaagsSamenspel Terugblik 2024

Terugblik 2024

Op weg naar betere participatie in de Haagse wijken BEGINPUNT Participatieverordening en handboek participatie

De visie, uitgangspunten en afspraken uit het handboek participatie zijn vertaald naar de juridische regels in de participatieverordening.

Participatieparagraaf in raadsvoorstellen

Standaardisering Met de vaststelling van instrumenten en hulpmiddelen zijn participatieprocessen gestandaardiseerd. Toch is elk project maatwerk.

Bewustwording

Bewustwording binnen de organisatie groeit.

Digitale ontwikkeling

Digitale participatie is integraal onderdeel geworden van denhaag.nl.

Katalysator

Participatie werkt als motor voor integraal samenwerken, o.a. bij gebiedsontwikkelingen en bij de invoering van de Omgevingswet.

DE WIJKEN IN Implementatie en leren

Met het wijkbudget kunnen bewoners zelf plannen insturen die helpen bij de verbeterpunten uit de wijkagenda. 117 plannen zijn ingediend.

In 2024 zijn de diensten ondersteund en geadviseerd over de implementatieplannen van de participatieverordening. Hier gaat het om structureel evalueren, leren en lessen delen.

12 wijkagenda’s zijn opgesteld. Iedere wijk in Den Haag krijgt een wijkagenda. In een wijkagenda staan de belangrijkste verbeteringen voor een wijk.

– Participatietraining gemeentelijke organisatie is bij vijf stadsdelen gegeven. – In 2025 zullen de overige stadsdelen als team de training volgen en worden leerinterventies toegepast in de rest van de organisatie. – Leren van participatietrajecten: ambtenaren die werken aan participatietrajecten kunnen die bespreken met team Haags Samenspel. – Leer- en onderzoeksagenda: met de Haagse Hogeschool zijn 6 onderzoeken opgestart over de Haagse participatie.

1. Rivierenbuur t 2. Kortenbos 3. Binnenstad 4. Heesterbuur t 5. Noordelijk Sc heveningen 6. Zorgvliet 7. Van Stolkpar k 8. Kijkduin 9. Wateringsev eld 10. Leyenburg 11. Bezuidenho ut Midden Oos t 12. Oude Cent rum

Online meedenken en meebeslissen

emers, ondern nteraad, , s r e n bewo gemee Beste aties en de is n a org aal in e mijlp rordening r e d n o ve ijz Een b is de nieuwe dboek. n a 4 h 2 d 0 n 2 ehore e regels voor b ij b t d . me tgelegd in zijn Daar atie nu vas ap vooruit participelangrijke st e kloof d Een b dichten van et stadhuis. in het de stad en h tussen Groet, Icar, tie Nur er Participa d u Wetho

Gemeente Den Haag maakt digitale participatie mogelijk door het open source participatieplatform OpenStad. Bewoners kunnen zo met digitale participatietools stemmen, geld verdelen, liken, reacties plaatsen, enz.

on Aan bew ondernem

ers,

ers,

en de gem

es organisati

eenteraad

In 2024 is OpenStad doorontwikkeld. De tools zijn verbeterd en kunnen geïntegreerd worden in bestaande projectpagina’s op denhaag.nl. Daardoor zijn geen aparte websites meer nodig. denhaag.nl is voor informatie, dienstverlening én participatie!

PROGRAMMAREKENING VAN DEN HAAG Programmarekening

MEER INFORMATIE OVER PARTICIPATIE IN DE ORGANISATIE: Participatie is een van de 8 deeltrajecten van het (leer)programma: (leer)programma besluitvorming (RIS318902) Bronnen: – Programmarekening gemeente Den Haag 2024 – Gemeente Den Haag, Inwonersonderzoek 2024, rapportage publiekszaken

SAMEN OP PAD

3 wijkbudgetten zijn verdeeld

Betere participatie Leren door te doen

PROJECTEN

SAMENSPEL

Projecten die de gemeente startte

Ondersteuning

Bij beleidsvoorstellen die naar de gemeenteraad gaan is geregistreerd of en in welke vorm een participatieproces is gevolgd. Hiernaast staat een overzicht van deze projecten.

In 2024 zijn 34 participatietrajecten begeleid door team Haags Samenspel. Trajecten die zijn geannuleerd en trajecten die ‘on hold’ staan, zijn achterwege gelaten. > Voor het complete overzicht: zie bijlage

De aantallen van participatietrajecten zijn in 2024 de hoogste van de afgelopen vijf jaar. In vergelijking met 2023 zien we in 2024 een lichte stijging in zowel het aantal inspraak- als participatietrajecten. Ook in 2024 werden voornamelijk participatietrajecten uitgevoerd (bijna 90% van het totaal aan inspraak- en participatie­ trajecten). Vergeleken met 2023 werden in 2024 meer participatietrajecten uitgevoerd die meer ruimte bieden voor invloed. De meeste participatietrajecten in 2024 hadden ‘raadplegen en adviseren’ als niveau van invloed. Raadplegen is de minimale mate van invloed die mogelijk is in participatietrajecten (zie de Trap van eigenaarschap). Ook in 2024 is raadplegen het meest gebruikte niveau van participatie. De verhouding van het aantal trajecten met het niveau raadplegen ten opzichte van het totale aantal participatietrajecten is in 2024 licht gedaald.

070

OVERZICHT INSPRAAK- EN PARTICIPATIETRAJECTEN 2020- 2024

Er gebeurt veel meer aan participatie in de stadsdelen. Dit past binnen hun budgetten en vindt plaats zonder raadsbesluiten. Daarom staat dit niet in dit overzicht.

In plaats hiervoor wordt meer ruimte voor invloed gemaakt. Zo is het aandeel trajecten met het niveau adviseren ten opzichte van het totale aantal participatietrajecten in 2024 16%. Dat was in 2023 5%. Meebeslissen, het maximale niveau van invloed dat mogelijk is in participatietrajecten van de gemeente, is in 2024 vaker toegepast dan in 2023.

PARTICIPATIETRA JECT

PARTICIPATIETRA JECT

PARTICIPATIETRA JECT

Child Friendly Den Haag (CF070)

Ambitiedocument Mariahoeve

Herinrichting Koningin Julianaplein

Mei 2024 t/m juli 2025

Sep 2023 t/m feb 2025

Sep 2024 t/m medio 2025

595 deelnemers

± 350 deelnemers

± 100 deelnemer

> Meer informatie

Ambitiedocument (RIS321388

> Meer informatie

CASUS PARTICIPATIETRA JECT

Speeltuin Frederik Hendrikplein

PARTICIPATIETRA JECT

Haags Woonwagen­ beleid 2024

Dec 2024 geopend

Feb 2024 t/m mei 2024

± 3.500 deelnemers

± 160 deelnemers

> Meer informatie

> Meer informatie

Den Haag is aangesloten bij 'Child Friendly Cities Initiative' van UNICEF. Het participatieproces geeft inzicht in wat we al doen voor kinderrechten en wat we de komende 3 jaar willen verbeteren. De speeltuin op het Frederik Hendrikplein is nu weer een fijne plek voor de hele buurt. Kinderen kunnen er spelen en bewoners elkaar ontmoeten. Bewoners konden meebeslissen over hun favoriete ontwerp. Mensen konden hun mening geven (raadplegen) op andere delen van het plein. Die zijn ook opgeknapt met nieuwe bestrating en meer groen. De verlichting, bankjes en vuilnisbakken zijn ook vernieuwd.

Het doel was om woonwagenbewoners, corporaties en beheerorganisaties te raadplegen en samen te werken aan uitvoerbaar, gedragen beleid. Het participatieontwerp is vooraf besproken met bewoners van woonwagenlocaties. Er werden 11 groepsgesprekken gevoerd (raadplegen): 10 op verschillende woonwagenlocaties en één op het stadsdeelkantoor Leyweg. Een terugkoppelavond vond plaats met de wethouder.

Kinderen, jongeren, ouders en professionals gaven hun mening (raadplegen) via een digitale keuzewijzer, bij het Brugklasfestival en via sessies met een klas of kinderraad. Tijdens een Kidslab en Jongerenstadslab bedachten kinderen en jongeren oplossingsrichtingen voor het actieplan (meedenken/ advies geven). Alle inzichten zijn teruggekoppeld in een visueel verslag. De gemeente maakt een actieplan.

Het doel was ideeën ophalen voor het ambitiedocument. Als eerste is intern onderzoek gedaan onder beleidsmedewerkers. Daarna is een online vragenlijst ingevuld en zijn er gesprekken op straat en met stakeholders van wijk­ organisaties gevoerd (meedenken/­advies geven). Er is behoefte aan meer winkels, horeca, sport- en speelplekken. En meer groen en natuur. Daarnaast willen wijkorganisaties extra werkplekken voor kleine creatieve ondernemers. Die wensen en behoeften zijn in het Ambitiedocument benoemd. Hieruit zijn zes ambities voor de toekomst van Mariahoeve opgesteld.

Bewoners, ondernemers en gebruikers (reizigers) denken mee over het ontwerp van het Koningin Julianaplein. Met flyers, posters en sociale media werden zij uitgenodigd voor een bijeenkomst. De deelnemers reageerden op een digitale kaart en op elkaar (raadplegen). Ze dachten mee over activiteiten, groen, looproutes, verblijven en een standbeeld. Een vaste groep deelnemers werkte samen met de gemeente aan belangrijke onderwerpen voor het ontwerp (coproduceren). In de laatste bijeenkomst legt de gemeente uit welke inbreng wel en niet is verwerkt en waarom.

34 participatietrajecten begeleid door Haags Samenspel in 2024 Afgerond in 2024 (20 projecten) (Peildatum februari 2025)

1

6

Edisonstraat

Woonwagenbeleid

Bewoners konden middels een digitale en fysieke keuzewijzer aangeven welke soort straat zij graag van de Edisonstraat zien worden. Er deden 72 mensen mee.

2 Westeinde autoluw

Het noordelijke deel van het Westeinde wordt op verzoek van de buurt autoluw gemaakt. Er is een klankbordgroep opgericht (10 deelnemers, bewoners en ondernemers) en er zijn 3 bijeenkomsten van deze groep begeleid om tot een autoluwe vorm te komen die past bij de wensen in de wijk.

3 Informatiemarkt Zuidwest Moerwijk

Samen met participatieadviseur Zuidwest is een informatiemarkt in Moerwijk georganiseerd met het idee om een format te creëren voor dit soort markten in andere buurten.

4 Gebiedsvisie Binckhorst 2050 digitale participatie

Bewoners, ondernemers en organisaties konden digitaal meedenken over de Gebiedsvisie Binckhorst 2050. In mei en juni 2024 deden 408 deelnemers mee aan de keuzewijzer (een soort stemwijzer) met stellingen over de toekomst van de Binckhorst. Ze konden zo ontdekken welk van de 4 toekomstbeelden het meest bij hun voorkeur paste. Het toekomstbeeld Individueel Wijksleven (65%) had de grootste voorkeur.

5 Wijkpark Transvaal

De twee speeltuinen en het sportveld in Wijkpark Transvaal, en mogelijk ook een deel van het Wijkpark zelf, worden vernieuwd. Rond oktober 2023 konden bewoners aangeven wat zij graag willen veranderen of willen houden zoals het is. Online is 13 keer gereageerd. Je kon ook in het Wijkpark offline reageren. Aan de hand van de reacties zijn voor de twee speeltuinen en het sportveld twee ontwerpen per onderdeel uitgewerkt. In maart en april 2024 konden bewoners stemmen op hun favoriete ontwerp. Er is 482 keer gestemd. Je kon ook offline meedenken. Ook voor het Wijkpark zelf is een ontwerp gemaakt, daarover konden bewoners vragen stellen. Dit is drie keer gedaan. De favoriete ontwerpen zijn uitgewerkt tot een voorontwerp.

We hebben gesprekken op woonwagenlocaties gevoerd om hun mening op te halen rondom verschillende onderwerpen in het nieuwe woonwagenbeleid. Naast hun input op de onderwerpen, is een belangrijke boodschap van de bewoners: laat op korte termijn resultaten zien.

7 Omgevingsvisie

Wat voor een stad willen we zijn in 2050? Uiteraard bepaalt de gemeente dat niet alleen. Het is belangrijk dat hierover wordt meegedacht door de mensen die in Den Haag wonen, werken, leren en spelen. Daarom zijn er duizenden gesprekken gevoerd tijdens bijeenkomsten, workshops, tentoonstellingen en op straat. Samen met de analyse van bestaand beleid, de omgevingseffectrapportage en gesprekken met experts op verschillende terreinen zijn dit de ingrediënten voor de ontwerp omgevingsvisie. Zo is bij de totstandkoming van de omgevingsvisie geïnvesteerd in het opbouwen van een permanente dialoog voor de toekomstige actualisatie en realisatie van de omgevingsvisie van Den Haag.

8 Fietsparkeren Staten- en Geuzenkwartier

De gemeente maakt meer ruimte voor het parkeren van fietsen in het Geuzen- en Statenkwartier. In januari en februari 2024 kon de buurt meedenken over de plekken en het soort fietsvlonder in 9 straten. Er waren twee fysieke inloopmomenten en via de website plaatsten deelnemers 246 reacties. Met de inbreng van de buurt heeft de gemeente de definitieve plekken bepaald. Vanaf oktober 2024 worden de eerste fietsvlonders geplaatst.

9 Tramlijn 12A digitale participatie

De indeling van de straat verandert door de komst van de nieuwe bredere tram 12. Bewoners, ondernemers en organisaties konden kiezen uit twee schetsontwerpen voor de Goudenregenstraat en drie schetsontwerpen voor de Duivelandsestraat. Er werden online 1.198 stemmen uitgebracht. Er waren ook twee inloopmomenten.

34 participatietrajecten (VERVOLG)

10

15

Sterfietsroute Kranenburgweg digitale participatie

Bibliotheek vestiging Benoordenhout

In april en mei 2024 konden bewoners, ondernemers en organisaties stemmen en reageren op drie wegindelingen om de Kranenburgweg fietsvriendelijker te maken. Er werden 467 stemmen uitgebracht en 289 reacties geplaatst. Er was ook een fysieke bijeenkomst.

11 KJ-plein digitale participatie

Er is een nieuwe bibliotheek in Benoordenhout geopend. Voor de opening gaven bewoners hun wensen door over de functie van de bibliotheek in de wijk en het aanbod van boeken in de bieb. Na de opening dachten bewoners mee over de activiteiten in de bibliotheek. In totaal dachten meer dan 500 mensen mee, zowel fysiek tijdens sessies en op straat als digitaal.

16

In september 2024 konden bewoners, ondernemers en organisaties ideeën, wensen en zorgen op het schetsontwerp van het KJ-plein plaatsen. Er waren 62 reacties over onder andere activiteiten, looproutes, groen, verblijven en het nieuwe standbeeld. Er waren ook gesprekken op straat en een fysieke bijeenkomst.

Wijkbudget Leidschenveen

12

17

Gebiedsvisie Binckhorst 2050 hoofdkwartieren digitale participatie

Wijkbudget Waldeck

Bewoners, ondernemers en organisaties konden digitaal meedenken over de Gebiedsvisie Binckhorst 2050. In november 2024 konden deelnemers ideeën insturen voor de sfeer van de 4 hoofdkwartieren: Binckhaven, Mercuriuskwartier, Parkkwartier, Trekvlietzone. Zij konden reageren op 7 hotspots (o.a. de afvalkathedraal, Waterfrontpark en kade Binckhaven) of zelf ideeën insturen. Er zijn 27 ideeën ingediend en 14 reacties geplaatst.

13 Participatiebeleid ‘Wie mag het zeggen?’

Bewoners, ondernemers en belangenorganisaties hebben meegedacht over de inhoud van het nieuwe beleid. Dat kon via een digitale keuzewijzer, via de tool ‘Publieke dialogen’, straatgesprekken, sessies in de wijk, ondernemersgesprekken, jongerensessies en via een stadsgesprek. Er deden 1090 mensen mee.

In de wijk Leidschenveen is 40.000 euro beschikbaar gesteld voor ideeën die bewoners aandragen en waar voldoende op wordt gestemd door buurtgenoten. Op 9 haalbare plannen is door 2693 bewoners gestemd. Vier plannen winnen en zullen worden uitgevoerd.

In de wijk Waldeck is 30.000 euro beschikbaar gesteld voor ideeën die bewoners aandragen en waar voldoende op wordt gestemd door buurtgenoten. Op 5 haalbare plannen wordt 2483 keer gestemd. Drie plannen winnen en zullen worden uitgevoerd.

18 Sekswerkbeleid

Huidige en voormalige sekswerkers worden gevraagd mee te denken over het nieuwe beleid. Er is een klankbordgroep in oprichting, hoe past een participatietraject hiernaast. De externe begeleider van de klankbordgroep heeft het traject verder doorgezet.

19 Laadpalen Bloemenbuurt-Oost

14

Via de bewonersorganisatie en straatgesprekken werden wensen, ervaringen en meningen opgehaald om het proces te verbeteren van de plaatsing van laadpalen.

Speeltuin Roggekamp Haagse Hout

20

De gemeente knapt de speeltuin Kampen aan de Roggekamp op. Bewoners gaven via een participatiewebsite wensen door. Daarna stemden 75 bewoners op hun favoriete ontwerp. Het winnende ontwerp, ‘Kasteel’, is inmiddels gerealiseerd en de speeltuin is geopend.

Tentoonstelling Open Overheid digitale participatie

In oktober en november 2024 konden bewoners hun favoriete voorbeelden van Open Overheid liken en zo bepalen welke 5 voorbeelden getoond worden tijdens een tentoonstelling in het Atrium in februari 2025. Er werden in totaal 972 likes geplaatst.

34 participatietrajecten (VERVOLG)

Gestart in 2024, doorlopend in 2025 (14 projecten) (Peildatum februari 2025)

1

6

Nieuwe halte aan zee, keerlus tram 11 Scheveningen Zeeruststraat

Toekomstplan Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West digitale participatie

Bewoners, ondernemers en belangenorganisaties denken mee over de locatie van de tramhalte en de inrichting van het gebied eromheen. Er zijn vaste functies en kansen voor vergroening. Tijdens het traject zijn de gemeente en de HTM door bewoners uitgedaagd om locaties te verlagen zodat uitzicht zo min mogelijk wordt beperkt. Met die aanpassing zal een vervolgstemming worden georganiseerd. Tot op heden hebben zo’n 230 mensen meegedaan.

2 Fietsparkeren en mobiliteitshubs Bezuidenhout-Oost (gebiedsgerichte aanpak)

Vanaf de eerste week december in 2024 kunnen bewoners en ondernemers hun mening geven over knelpunten en suggesties voor het parkeren van fietsen en deelmobiliteitsvervoer in de buurt Bezuidenhout-Oost. Het startschot werd gegeven tijdens een projectenmarkt. Daar waren ongeveer 150 mensen aanwezig.

Bewoners, ondernemers en bezoekers kunnen meedenken over voorzieningen voor in het Toekomstplan Beatrixkwartier en Bezuidenhout-West. Tijdens themagesprekken in november 2024 kwamen deelnemers tot 7 adviezen over voorzieningen in het gebied. In januari en februari 2025 kunnen bewoners online reageren via een korte vragenlijst. Tot nu toe zijn er 107 reacties.

7 Stadspark Madestein

De gemeente wil komen tot een toekomstbestendig Stadspark Madestein. Bewoners en bezoekers denken mee over de padenstructuur, zitplekken, entrees in het gebied. En we halen ideeën op om meer mogelijkheden te bieden voor recreatie. Het participatieplan wordt nog afgestemd en naar verwachting begint in het voorjaar het participatieproces.

3

8

Laadpalen Hoge Veld

ORAC’s Laakkwartier-Oost

In Hoge Veld, Escamp, worden 7 nieuwe laadpalen geplaatst. Bewoners kunnen via een interactieve kaart reageren op de locaties voor de laadpalen.

4

Bewoners in Laakkwartier-Oost kunnen meedenken over locaties voor ORAC’s in hun wijk. Zij kunnen een voorkeurslocatie opgeven via een interactieve kaart of via straatgesprekken en tijdens sessies in de wijk. De participatie start naar verwachting eind Q1 2025.

Hildebrandplein

9

Bewoners, ondernemers, organisaties en bezoekers kunnen meedenken over het voorlopig ontwerp van het nieuwe verkeersplein. Veel keuzes zijn al gemaakt in het vastgestelde schetsontwerp. De vervolgparticipatie zal gaan over de specifieke inrichting van de openbare ruimte op het nieuwe verkeersplein. Het participatieplan wordt momenteel gemaakt. De start van de participatie wordt verwacht na de zomer in 2025.

5 Sportlaan 600 herontwikkeling (permanente invulling)

Bewoners, ondernemers en organisaties kunnen meedenken over de Nota van Uitgangspunten voor de permanente herontwikkeling van Sportlaan 600 (het voormalig ziekenhuis). Het participatieplan wordt besproken met de 3 betrokken bewonersorganisaties en de BIZ Vastgoed Winkelgebied De Fahrenheit, zodat het participatietraject aansluit bij de behoeften en verwachtingen vanuit de wijken. Daarna start de uitvoering van het participatieproces.

Bibliotheek restylen vestiging Wateringse Veld

De bibliotheek in Wateringse Veld wordt vernieuwd. Bewoners kunnen meedenken over nieuwe functies in de bibliotheek en de activiteiten. Ook werkt een kinderraad mee aan de jeugdafdeling. Tot nu toe hebben 365 bewoners meegedacht, zowel fysiek in de bibliotheek, op straat en op wijkfeesten als digitaal. We gaan nog een aantal straatgesprekken en een sessie met de kinderraad organiseren.

10 Bibliotheek restylen vestiging Laak

De bibliotheek in Laak wordt vernieuwd. Bewoners kunnen meedenken over nieuwe openingstijden van de bibliotheek en de boeken en activiteiten. Tot nu toe hebben bijna 300 bewoners meegedacht, zowel fysiek op veel verschillende plekken in de wijk als digitaal. We gaan nog een terugkoppelmoment organiseren.

34 participatietrajecten (VERVOLG)

11

13

Wijkbudget Regentessekwartier, Valkenboskwartier

Kindvriendelijke stad (CF070)

In de wijk Regentessekwartier en Valkenboskwartier is € 50.000 gereserveerd om de wijk nog mooier, groener en gezelliger te maken. Er zijn 57 plannen ingestuurd. Vanaf 16 januari kan er gestemd worden op 8 haalbare plannen.

12 Vrouwenrechtswinkel (onderdeel van Inclusief samenleven)

Van juni t/m september hebben 110 vrouwen van 6 vrouwenorganisaties en 1 klankbordgroep meegedacht over hoe vrouwen hun juridische hulpvraag op een fijne en veilige manier kunnen delen. Op basis hiervan werkt de gemeente op dit moment een eerste schets uit. Vervolgens gaan wij daarover in gesprek met vrouwen(-organisaties).

De gemeente maakt een actieplan om een Kindvriendelijke Stad te worden. 419 kinderen en jongeren, 85 ouders en 40 partners hebben thema’s gescoord op hoe goed of slecht het volgens hen gaat. Op 21 en 28 november kwamen kinderen en jongeren bij elkaar in een stadslab. Zij dachten mee over oplossingen voor de belangrijkste thema’s. Op dit moment bekijkt de gemeente de resultaten van de stadslabs.

14 Terrassenbeleid

Het participatieproject geeft inwoners, bezoekers en ondernemers de kans mee te denken over de Haagse terrasregels. De input gebruikt de gemeente in het opstellen van het terrassenbeleid. In de eerste fase zijn 874 reacties ontvangen.