Document · PDF

RIS322802 Bijlage 2 Activiteitenplan eekhoorn

Gemeenteraad 9 oktober 2025, gemeente Den HaagBij agendapunt: Voorstel van het college inzake Ontwerpverklaring van geen bedenkingen omgevingsvergunning herinrichting Koekamp nabij Boslaan 12 (RIS322802)4.626 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Activiteitenplan eekhoorn In het kader van de Wet natuurbescherming

Plangebied: Koekamp, Den Haag Opsteller(s):

feii

ï 6

2485744, *#%*

$+ V

; j

•

. # Fi

8.5-

bel

2.22**

0-88 an520,0 ‘ “3*e ‘*823"

ecologisch advies en onderzoek

OCOe ecologisch advies en onderzoek

Activiteitenplan eekhoorn In het kader van de Wet natuurbescherming Colofon

Plangebied

Koekamp, Den Haag

Opsteller(s)

Datum

23-3-2023

Versienummer

Rapportkenmerk

ER20230110v02

Aantal pagina's

Opdrachtgever

Staatsbosbeheer

Contactpersoon Kwaliteitscontrole Projectleider

Wijze van citeren

2023. Activiteitenplan eekhoorn. In het kader van de Wet natuurbescherming. Plangebied: Koekamp, Den Haag. Kenmerk:

ER20230110v02. Ecoresult B.V., Alblasserdam Ecoresult B.V. Edisonweg 10-320

2952 AD Alblasserdam

078 75 184 12 info@ecoresult.nl

www.ecoresult.nl

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteursrechthebbende. Ecoresult B.V. kan door opdrachtgever niet aansprakelijk worden gesteld voor schade die voortvloeit uit gebruik van data of gegevens of door toepassing van aanbevelingen en conclusies, die zijn opgenomen in deze rapportage.

Inhoudsopgave 1

Inleiding

1.1 1.2

Algemene gegevens

5 5

1.3 1.4

Deskundigheid

Aangevraagde soorten

1.5

Termijn ontheffingsaanvraag

Omschrijving plangebied 2.1

Aanleiding

Algemeen

2.2

Beschrijving

2.3 2.3.1

Geplande ingrepen

2.3.2

Methode uitvoering: materieel en werkwijze

2.3.3

Werkplanning, werktijden en realisatieperiode

2.3.4

Nieuwe situatie en (ontwerp-)tekening

Omschrijving werkzaamheden

Werkwijze nader onderzoek

1.1

Algemeen

3.1 3.1.1 3.1.2

Eekhoorn

Onderzoek

3.1.3

Verantwoording onderzoek

Protocol

Resultaten nader onderzoek

4.1

Algemeen

4.2

Eekhoorn

4.3

Conclusie onderzoeksresultaten

Overtreding verbodsbepalingen & wettelijk belang 5.1

Algemeen

5.2

Overtreding verbodsbepalingen Nationaal

5 5 5 6 6 6 6 6

7 7 7 9 9 9

9 9 9 10

10 10 11 12 12

5.2.1

Eekhoorn

12 12

5.3

Wettelijk belang Nationaal beschermde soorten

5.3.1

In het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling

beschermde soorten

van gebieden of van kleinschalige bouwactiviteiten, met inbegrip van het daaropvolgende gebruik van het gebied of het gebouwde

Maatregelen

6.1

Algemeen

6.2

Maatregelen voorafgaand aan de werkzaamheden

6.2.1 6.2.2

Verblijfplaatsen Functioneel leefgebied

6.3

Maatregelen na afronding van de werkzaamheden

Alternatieven

12 14 14 14 14 16

16 18

(©)) ecoresult "

ecologisch ecologisch advies en onderzoek

7.2

Locatie Alternatieve inrichting

18 18

7.3 7,4

Alternatieve werkwijzen Alternatieve planning

18 18

7,1

Cumulatieve effecten 7.5 Gunstige staat van instandhouding

19 20

Staat van instandhouding eekhoorn 8.1 Geraadpleegde bronnen

20 23

9.1 9.2

Literatuur Internet

Ecoresult B.V. maart 2023

23 23

ecolngisch adves en onderzoek

Inleiding

1.1

Algemene gegevens Projectnaam:

Nieuwbouw Koekamp, Den Haag

Naam aanvrager:

Staatsbosbeheer

Contactpersoon:

Smallepad 5, 3811 MG Amersfoort

Adres: Telefoonnr:

@staatsbosbeheer.nl

E-mail:

1.2

Aanleiding De aanleiding tot het aanvragen van de ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming en het opstellen van het bijbehorende activiteitenplan is de voorgenomen sloop- nieuwbouw in het plangebied: Koekamp in Den Haag. Door het voornemen worden de verbodsbepalingen in artikel

3.10 lid 1b van de Wet natuurbescherming overtreden. Hierdoor is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk.

1.3

Deskundigheid De medewerkers van Ecoresult B.V. voldoen aan de eisen die gesteld worden aan een ecologische deskundige vanuit Rijksdienst voor Ondernemend Nederland1 (RVO).

1.4

Aangevraagde soorten Deze ontheffing wordt aangevraagd voor de volgende soort en functie (zie Tabel 1):

Tabel 1: Soort (algemene naam en wetenschappelijke naam), functies en verbodsbepalingen waar ontheffing voor zal worden aangevraagd.___________________________________________________________ Beschermingsregime Nationaal beschermde soorten

1.5

Wetenschappelijke

Inaam

•Soort

Eekhoorn Sciurus vulgaris

uncties

Verbodsbepalingen

Vaste rust- en verblijfplaats en functioneel leefgebied

Artikel 3.10 lid 1b

Termijn ontheffingsaanvraag De ontheffing wordt aangevraagd voor de periode van 1 augustus 2023 tot en met 1 augustus 2028. De ontheffingstermijn wordt aangevraagd voor een periode van vijfjaar. Deze periode staat in verhouding met de duur van de activiteiten welke leiden tot overtreding van de verbodsbepaling

en de inzet van compenserende maatregelen. Daarnaast houdt deze periode rekening met onvoorziene uitloop van de planning.

1 https://www.rvo.nl/onderwerpen/ruimtelijke-ingrepen/ontheffing-of-vrijstelling/ecologisch-deskunclige

Ecoresult B.V. maart 2023

COeSUIL ecologisch advies en onderzoek

Omschrijving plangebied

2.1

Algemeen Het plangebied omvat een gebouw met opstallen en aangrenzende opgaande beplanting gelegen in de Koekamp, Den Haag, gemeente Den Haag, provincie Zuid-Holland (zie Figuur 1).

iss8se+

•" •1

—

est9

455709

iss6se+

+ -

—

-F

—

n —

—

Legenda

11*00

iiü

—

12s

i plangebied

€COI

MhlM Ml onderzoeh

Figuur 1: De ligging van het plangebied (rood omhjnd). Voor de regionale ligging, zie kaartinzet rechtsboven. Bron: PDOK

2.2

Beschrijving •

Het plangebied bestaat uit een gebouw van 2 etages met houten muren en een pannendak, dat in gebruik is als kantoor van Staatsbosbeheer.

•

Het gebouw bestaat uit 2 delen, een kantoorruimte en een berging die aan elkaar vastzitten maar allebei een zadeldak hebben.

•

Twee opstallen van houten muren en een pannendak staan ten westen van het gebouw.

De muren en dak zijn enkellaags en laten daglicht door. In één van de opstallen wordt hooi opgeslagen.

•

Om het gebouw staan 2 lindes, enkele taxussen, een notenboom, 4 ginkgo's, 2 beuken en nog wat beplanting, die deels verwijderd wordt.

•

Verlichting is aanwezig in en rondom het plangebied door middel van lantaarnpalen en bouwlampen die op het gebouw gericht zijn.

2.3

Geplande ingrepen

2.3.1

Omschrijving werkzaamheden De bebouwing wordt gesloopt en er vindt nieuwbouw plaats. In de nieuwe situatie wordt het plangebied opengesteld voor publiek en komt er horeca. De volgende werkzaamheden zullen

worden uitgevoerd:

•

Bouwrijp maken terrein.

•

Infrastructuur op het terrein aanleggen.

•

Verwijderen van bomen, zie Figuur 3.

Ecoresult B.V. maart 2023

ecologisch advies en onderzoek

•

Sloop opstallen.

•

Nieuwbouw van één gebouw met een bezoekerscentrum, horeca en werkschuur.

•

2.3.2

Fundering aanbrengen (beperkte trillingen).

Stalen randbalken over paalkoppen.

Houten hoofddraagconstructie (skelet) aanbrengen.

Gevels, daken en vlonder rondom aanbrengen.

Afwerken binnenzijde.

Openstellen gebied.

Methode uitvoering: materieel en werkwijze Tijdens de werkzaamheden zal er gebruik gemaakt worden van bouwlampen en beperk inzet van bouwlift. Verwachting is dat bouwelementen, zoals hoofddraagconstructie, gevelelementen en

kozijnen, kant en aankomen op de bouw en slechts gemonteerd behoeven te worden.

2.3.3

Werkplanning, werktijden en realisatieperiode De verwachting is dat de start van de werkzaamheden plaatsvindt half augustus 2023 (na broedseizoen) en oplevering van de nieuwbouw in het Q1 2024 (oplevering voor start

broedseizoen).

2.3.4

Nieuwe situatie en (ontwerp-)tekening De werkzaamheden betreffen sloop en nieuwbouw. Voor een impressie van de nieuwbouw, zie Figuur 2 en voor een ontwerptekening en een bomenplan, zie Figuur 3. Het bomenplan wordt ook

als bijlage bij de ontheffingsaanvraag meegestuurd.

7 #

2 t

62-

f564 K

aed

52ké k.

4 -A

)

Figuur 2: Impressie van de nieuwbouw. Bron: Opdrachtgever

Ecoresult B.V. maart 2023

ecore

ecologisch advies en onderzoek

IFFFNh

-£ .

-v

•-N ti

g x

1 '

t JÉ

•0e A

•i i .

x -.

$ ). - '

4 \ - ■1 k

- 5 2 N3

r A

d■ 1 t

' i‘.

J I

: 7: A

*- '

.-,2.

*s. *

IV e-

‘ ■ t

U/ --c

■ H

. -

t 22ml

6e- -->

N..

■

SaüdAEBdMF

.... —

. 4

v -

tpi ■ V 4

‘JW-

T-T

D0701

7 }-

7 - „

B DELUN HbriptumanteTUM füksë

- •

Figuur 3: Ontwerptekening en bomenplan voor Koekamp. Bron: Delva

Ecoresult B.V. maart 2023

O ecolngisch adves en onderzoek

Werkwijze nader onderzoek

1.1

Algemeen Het onderzoek is uitgevoerd volgens de voor die soort(groep)en geldende standaarden. De

onderzoeksperiode voor al de betreffende soorten is optimaal. De inventarisatie blijft echter een steekproef. Het is dan ook mogelijk dat soorten en functies niet waargenomen zijn, terwijl dat ze op een ander tijdstip wel aanwezig zijn. Dit is echter acceptabel, de Wet natuurbescherming vraagt een

initiatiefnemer om alles te doen wat redelijkerwijs van hem verwacht kan worden. Met de gekozen methode en inspanning is hieraan dan ook invulling gegeven. Onderzoeksgegevens zijn geregistreerd met Waarneming Pro. Bij elk veldbezoek wordt er door elke onderzoeker een bezoek aangemaakt waarbij de weersgegevens, datum en start- en eindtijd geregistreerd worden. Per soortgroep is er een protocol beschikbaar waardoor waarnemingen via

een vooraf opgesteld richtlijn op een uniforme manier kunnen worden ingevoerd. De exacte locatie

kan worden aangegeven, de soort, aantal individuen, het gedrag, type verblijfplaats, sporen en een opmerking kunnen worden geregistreerd.

3.1 3.1.1

Eekhoorn

Protocol Onderzoek naar de aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen en functioneel leefgebied van eekhoorn is binnen het plangebied uitgevoerd door het plaatsen, controleren en uitlezen van 4

wildcamera's gedurende 7 weken injuni enjuli 2021.

3.1.2

Onderzoek In Tabel 2 wordt een overzicht gegeven van de onderzoekdatums en betrokken ecologisch

deskundigen.

29-05 t/m 18-07 2021

3.1.3

Onderzoeker

ype onderzoek

Tabel 2: Onderzoek eekhoorn.

Voortplantings- & vaste rust- en verblijfplaatsen en functioneel leefgebied d.m.v. camera's

Verantwoording onderzoek Op de onderzoek locatie hebben 4 camera's voor 7 weken staan draaien. Dit is ruim voldoende om de locaties geheel te overzien en lang genoeg om activiteit vast te stellen.

Ecoresult B.V. maart 2023

OCOe ecolngisch adves en onderzoek

Resultaten nader onderzoek

4.1

Algemeen In dit activiteitenplan is enkel een samenvatting van de resultaten van het nader onderzoek

opgenomen van de soorten waarvoor ontheffing van de Wet natuurbescherming wordt aangevraagd. Het volledige overzicht van de onderzoeksresultaten kan worden teruggevonden in de rapportage nader onderzoek2.

4.2

Eekhoorn Tijdens de 7 weken met 4 camera's in het kader van het cameraonderzoek (Tabel 2) werden 37 opnames van eekhoorn gemaakt. De eekhoorn maakt met grote regelmaat gebruik van het

plangebied en directe omgeving. Wat de eekhoorn precies doet in de kapschuur en kantoor is niet

duidelijk geworden; hier zijn relatief weinig sporen en geen tekenen van een verblijfplaats aangetroffen. Opvallende aantallen opgegeten walnoten liggen bij de schuurtjes en de lindebomen.

De walnoot staat circa 30 meter verderop in het omheinde deel van de herten. Ook zijn in de directe omgeving van het plangebied voedselbomen als hazelaar, zomereik en beuk aanwezig.

Boomnesten van de eekhoorn zijn in het plangebied en ruim daar omheen niet aanwezig. De eekhoorns moeten dus in holen, in bosuil nestkasten of in de gebouwen hun verblijfplaatsen

hebben. In de rechter (noordelijke) van de 2 lindebomen zit een holte van circa 5 centimeter doorsnede. Hierbij is de eekhoorn regelmatig gezien en het is aannemelijk dat de eekhoorn hier

zijn verblijfplaats heeft. Vaste rust- en verblijfplaatsen

•

Binnen het plangebied is een vaste rust- en verblijfplaats van eekhoorn aanwezig. In de rechter (noordelijke) van de 2 lindebomen naast het gebouw zit een hol, dat dient als

verblijfplaats van de eekhoorn, zie Figuur 4. •

Buiten het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van eekhoorn waargenomen.

Functioneel leefgebied •

Binnen het plangebied is functioneel leefgebied (foerageergebied) van eekhoorn aanwezig. De eekhoorn gebruikt de lindeboom voor het opslaan van voedsel, dat verzameld wordt

van bomen die buiten het plangebied vallen.

2022

Ecoresult B.V. maart 2023

ecologisch advies en onderzoek

(

}

Ö“

■ S 2

t T

/ i

ë1.1 }

-900 ' I=

■

■■■

■■1

■II

=s Figuur 4: Gebouw SBB met de 2 lindes, waarvan de rechter een verblijfplaats van eekhoorns heeft.

4.3

Conclusie onderzoeksresultaten In totaal is binnen het plangebied aanwezig:

•

1 vaste rust- en verblijfplaats en functioneel leefgebied (foerageergebied) van eekhoorn.

Ecoresult B.V. maart 2023

(©)) SCO e J * advies en onderzoek ecologisch

Overtreding verbodsbepalingen & wettelijk belang

5.1

Algemeen De werkzaamheden die negatieve effecten hebben op de eekhoorn: •

Sloop- en nieuwbouw werkzaamheden: O

Hierdoor wordt de vaste rust- en verblijfplaats in de lindeboom verstoord.

Hierdoor wordt 1 voedselboom gekapt en voedselbomen (notenbomen) in de omgeving van het plangebied verstoord.

5.2

Overtreding verbodsbepalingen Nationaal beschermde soorten

5.2.1

Eekhoorn Door de werkzaamheden wordt 1 vaste rust- en verblijfplaats van eekhoorn verstoord. De

lindebomen worden gehandhaafd, hierdoor blijft de verblijfplaats behouden en worden dieren niet gedood. De verblijfplaats ligt echter binnen de effectafstand van de werkzaamheden en wordt

tijdens de werkzaamheden wel verstoord. Daarnaast verandert ook de functie in de permanente situatie, wat zorgt voor een verhoogde verstoring rond de vast rust- en verblijfplaats in de

permanente situatie. Binnen het plangebied ligt een notenboom, welke onderdeel is van het foerageergebied van de eekhoorn, deze boom wordt gerooid. Daarnaast liggen er voedselbomen

in de omgeving van het plangebied, deze liggen ook binnen de effectafstand. Verstoring door sloopwerkzaamheden wordt zoveel mogelijk voorkomen door in de minst kwetsbare periode, die

loopt van augustus tot november, buiten de winter- en voorplantingsperiode te werken.

Hierdoor is sprake van overtreding van de volgende verbodsbepalingen: •

Art. 3.10 lid 1b: Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen opzettelyk te

beschadigen ofte vernielen.

5.3

Wettelijk belang Nationaal beschermde soorten Ontheffing wordt aangevraagd op basis van het volgende wettelijk belang:

5.3.1

In het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden of van kleinschalige bouwactiviteiten, met inbegrip van het

daaropvolgende gebruik van het gebied of het gebouwde Dit project maakt onderdeel uit van het grotere project Groene Entree Den Haag3. Koekamp wordt

hierin het groene visitekaartje van de stad4. De gemeente Den Haag heeft de afgelopen jaren

ingezet op het groener maken van de stad door nieuwe bomen, betere wandel- en fietspaden en het water aan de stationszijde van het Hertenkamp te verleggen. Daarnaast is ook de verbinding over de A12 aangelegd tussen Koekamp en het Haagse Bos en het Nationaal Park Hollandse Duinen.

Koekamp is de schakel tussen het centrum, het Haagse bos en het duingebied. Binnen Koekamp, de centrale schakel, wordt daarom het bezoekerscentrum gerealiseerd waar bezoekers informatie

https://www.hethaagsegroen.nl/groen+werk/2255551.aspx 4 https://www.hethaagsegroen.nl/groen+werk/2080784.aspx

Ecoresult B.V. maart 2023

ecologisch advies en onderzoek

krijgen over de natuur in de omgeving en het Nationaal Park Hollandse Duinen. Ook is er informatie

te vinden over de rijke cultuurhistorie van Den Haag. Naast het infocentrum worden ook horecagelegenheid, vergaderruimtes, kantoor en een werkplaats gerealiseerd. Hiermee is het

bezoekerscentrum veelzijdig en een goede plek om mensen in Den Haag welkom te verwelkomen. Om deze plannen mogelijk te maken heeft de raad van de gemeente Den Haag in het Raadsbesluit RIS302851 op 18 juni 2019 het bestemmingsplan Koekamp, Malieveld. Haagse bos vastgesteld. De geplande werkzaamheden vallen binnen het bestemmingsplan.

Ecoresult B.V. maart 2023

©))) ecoi

ecologisch advies en onderzoek

Maatregelen

6.1

Algemeen

(

* \

(

Als gevolg van de werkzaamheden wordt weggenomen/verstoord:

•

1 vaste rust- en verblijfplaats van eekhoorn.

•

Functioneel leefgebied (foerageergebied), 1 notenboom wordt gekapt, notenbomen in de nabije omgeving van het plangebied worden verstoord.

Mitigerende maatregelen zijn noodzakelijk om de functionaliteit van het gebied te blijven behouden. •

De mitigerende maatregelen dienen in samenspraak met de opdrachtgever verder uitgewerkt te worden en concreet te worden beschreven in een ecologisch werkprotocol.

Dit ecologisch werkprotocol dient te allen tijde onder de betrokken bekend te zijn en

aanwezig te zijn.

6,2

Maatregelen voorafgaand aan de werkzaamheden

6.2.1

Verblijfplaatsen •

Voor het mitigeren van de vaste rust- en verblijfplaats zijn 8 februari 2023 in de directe

omgeving, binnen het leefgebied, 4 eekhoornkasten aan bomen opgehangen, voor de

locaties zie Figuur 5. Voor de foto's van de geplaatste eekhoornkasten zie Figuur 6 en Figuur 7.

•

De kasten zijn van het type Eekhoorn Woonhuis, deze kast is 22x38x38cm en heeft twee ingangen5.

•

De kasten zijn tenminste drie meter hoog opgehangen.

•

De kasten hangen buiten de invloedssfeer van de werkzaamheden.

5 https://winkel.natiiurpunt.be/natuurpunt-eekhoorn-woonhuis.html

Ecoresult B.V. maart 2023

(©)) ecoresult ecologisch advies en onderzoek

Legenda

।

(

Schaal:

1.1.50C

Dae 22-02-2023

Lv Figuur 5: Locaties van de eekhoornkasten in Koekamp. Kaartbron:

aan deie naan bmun ren rechean woden ometeend • stamtsbosbebee

I Staatsbosbeheer

2932 IKeSs

a" %

C* '

3259

-6s629

' 2,*-59

'5 -ag .3 “ eg s"

öe 2

.2,

ë-i, V8n“jsmg " 4. X12

F .

2,2 )

R+ ’

* 2.2805 -e

y • e3 fr. , *em

:3 8 -

2-1

p A5së_ a -E.

2 V 'shcen3 “g; -G

Figuur 6: De geplaatste nestkasten voor eekhoorn, -oio's:

Ecoresult B.V. maart 2023

I Staatsbosbeheer

ecologisch advies en onderzoek

Wl 1

c KV A

F-

{N 1/ K

52 l 2AK

$ ■

3«

}

tkE

N‘ 4,

•

753 Vg

Figuur 7: De geplaatste nestkasten voor eekhoorn, -oio's:

6.2.2

I Staatsbosbeheer

Functioneel leefgebied Binnen Koekamp worden verschillende bomen gerooid (zie Figuur 3). Maar er worden ook weer bomen en heesters aangeplant om het groene karakter te behouden (zie Figuur 8). Ook voor de eekhoorn is het belangrijk dat het functioneel leefgebied wordt behouden en waar mogelijk wordt

versterkt. Om voor goede voedselvoorzieningen te zorgen dienen er voedselbomen te worden geplant op het terrein van de Koekamp /Hertenkamp. De bomen dienen buiten de effect afstand

van de werkzaamheden, maar in de buurt van de nestkasten te worden geplaatst. In het huidige beplantingsplan worden 23 bomen, waaronder 4 zomereiken, 3 boomhazelaars, 1 walnoot en 9

beuken geplant. Dit zijn goede voedselbomen voor eekhoorn. Hiermee wordt gewaarborgd dat er voldoende voedselaanbod voor eekhoorn aanwezig is.

6.3

Maatregelen na afronding van de werkzaamheden •

De functionaliteit van de permanente verblijfplaatsen dient over de lange termijn geborgd te worden. Wanneer de functionaliteit verminderd is dient deze zo spoedig mogelijk

hersteld te worden: O

Wanneer de toegankelijkheid van de verblijfplaatsen verminderd is moeten hinderende objecten te worden verwijderd.

Wanneer er verstoring plaats vindt moeten deze bronnen worden verwijderd.

Herstel van verblijfplaatsen moet gebeuren op aanwijzing van een deskundig ecoloog.

■

Ecoresult B.V. maart 2023

Herstel vindt plaats buiten de kwetsbare periodes van eekhoorn.

ecore

ecolngisch adves en onderzoek

D02ÜC -overzichtstekening beplanting siP

G • wn

ft lik

(" )

e-. 2e •

Q ( •

li.

»-,

‘u

g---

1I I

li!

" “78

l”

0 7d 7 1 v1 . I/

8 . n.te *

■

Exa e----

8 2"

eru

€

I/N.t

~lj

U Ir ■

c (v!

( 8E * # C 14 — fww ■ $ #lR: i

fc mü 3 S i

Ij it

n71

■

tu-

"•,1111 I

)

I \

I-

•V\ N V ■

— 202

Mmi

’ )— DO200

UL ax.12l2e032u

starhmtin

— O tm-e2==

Figuur 8: Beplantingplan Koekamp. Bron: Delva

Ecoresult B.V. maart 2023

ecologisch advies en onderzoek

Alternatieven

7,1

Locatie Deze locatie is voor de nieuwbouw de enige geschikte plek. Deze locatie heeft de mogelijkheid voor de combinatie van horeca, een informatiecentrum, een werklocatie van Staatsbosbeheer en gua

afstand dicht bij het Haagse Bos, hertenkamp en het Malieveld.

7,2

Alternatieve inrichting Tijdens het ontwerp zijn er diverse scenario's bekeken, het ontwerp is zorgvuldig tot stand gekomen

met respect voor cultuurhistorie, natuur en recreatie. Met het ontwerp is rekening gehouden om zoveel mogelijk bomen te behouden. Er worden 11 bomen gekapt en er komen 55 bomen voor

terug. Op 18 juli 2019 is het bestemmingsplan vastgesteld en op 9 juni 2021 is er een uitspraak van de Raad van State geweest waarin een deel van het besluit, voor zover de planregeling voorziet in de mogelijkheid van een horeca-inrichting categorie 2 binnen het wijzigingsgebied 1, vernietigd

dient te worden6.

7,3

Alternatieve werkwijzen Voor de nieuwbouw wordt veel hout gebruikt uit de bossen van Staatsbosbeheer, hierdoor heeft

het gebouw minimale impact. Het gebouw heeft een beperkte hoogte (één laag met kap) en omdat er zoveel mogelijk prefab elementen gebruikt worden, welke enkel op locatie gemonteerd hoeven

te worden, is de doorlooptijd van de nieuwbouw erg beperkt. Een alternatieve werkwijze zou meer tijd en daarmee meer verstoring met zich meebrengen.

7.4

Alternatieve planning In de uitvoeringsplanning is al rekening gehouden met de aangetroffen ecologische waarden. Sloop

van de opstallen vindt plaats in de periode augustus tot november, buiten de kwetsbare periode voor eekhoorn (winter- en voorplantingsperiode). Ook zullen de werkzaamheden na het broedseizoen van 2023 starten en klaar zijn voor het broedseizoen van 2024. Een alternatieve, nóg

gunstigere planning is voor dit project dus niet van toepassing.

ECLI:NL:RVS:2021:1214

Ecoresult B.V. maart 2023

O ecologisch advies en onderzoek

7.5

Cumulatieve effecten In de nabijheid van het plangebied zijn geen gegunde projecten met effecten op grondgebonden

zoogdieren bekend (zie Figuur 9). Daarnaast zijn binnen het leefgebied van eekhoorn, in Koekamp

en het Haagse bos, geen andere ruimtelijke plannen bekend, anders dan de plannen behorend bij het bestemmingsplan Koekamp, Malieveld, Haagse bos welke is vastgesteld op 18 juli 2019 en deels

is herroepen in een uitspraak op 9 juni 20217 (ECLI:NL:RVS:2021:1214). Concrete planning van andere wijzigingsgebieden en projecten zijn nog niet bekend, maar zullen eerst getoetst moeten worden

aan de Wet natuurbescherming voordat deze in uitvoering komen. Cumulatieve effecten van verschillende projecten zijn daarom op dit moment niet voorzien. = 36 •• g” % \ % %& p®" % $ X.$ z8b $ 2* \

$ *

vge)

zo Ao9®

■

1*8’ pid* 3 8

X E

E ■ g

e \‘ NK N

ae"

4 ■

, \ K F %

e®3 %

X '8

pvew

3•, 1

X -4 4

sueuw®*

a‘

+“

v •®„a• z

Ke. ë

# ■ *

829e

xa0%

V\ *2,

2b,) 3 LN9 ao . E Figuur 9: Overige projecten in de nabije omgeving van het plangebied (rode cirkel). Bron: Kaart Soortbeschermlng provincie Zuid-Holland (https://kaart.ozhz.nl/soortenbescherming-zuid-holland).

' https://www.ruimtelykeplannen.nl/viewer/view

Ecoresult B.V. maart 2023

©))) ecoi

ecologisch advies en onderzoek

Gunstige staat van instandhouding

8.1

Staat van instandhouding eekhoorn

(

* \

(

De landelijke staat van instandhouding van de eekhoorn in Nederlands is gunstig tot matig

ongunstig8. De landelijke trend laat een matige afname zien. Ook de laatste 10 jaar is er een matige afname9. De eekhoorn staat op de Rode Ijst NL als thans niet bedreigd10. Kjkend naar de

verspreidingskaart van de eekhoorn komt deze soort voor in grote delen van Nederland, vooral in

Drenthe, Overjssel, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant en Limburg. Ook in de duinen van Noord

en Zuid-Holland komen eekhoorns voor. Eekhoorns hebben de voorkeur voor een ouder bos en komen voor in loofbos, naaldbos of gemengd bos maar ook in tuinen, parken en houtwallen in de buurt van bos. In Zuid-Holland komen populaties eekhoorn voor, zoals in de duinen of parken bij

Den Haag, die niet in verbinding staan met populaties in andere delen van Nederland. De regionale

trend is hier niet bekend.

De NDFF laat zien dat er binnen en rond Koekamp afgelopen vijfjaar veel waarnemingen van eekhoorn zijn gedaan. Ten oosten van Koekamp, in het Haagse bos, zijn afgelopen vijfjaar ook veel

waarnemingen van eekhoorn verspreid door het Haagse bos verricht. Om de populatie in het

Haagse bos minder geïsoleerd te maken is in 2012 een faunabrug (met verbinding naar de landgoederen Oosterbeek en Clingendael aangelegd over de Benoordenhoutseweg ten noorden

van het Haagse bos, deze brug wordt sinds 2021 goed gebruikt door eekhoorn", zie Figuur 10.

Hierdoor is het Haagse bos verbonden met landgoed Oosterbeek en landgoed Clingendael. Ook worden de eekhoornnesten en territoria sinds 2018 door adviesbureau E.OO. Logisch gemonitord

in Landgoed Oosterbeek, Landgoed Clingendael en het Haagse bos, waarbij ook Koekamp is

inbegrepen,|;. In 2018 waren er geen territoria en nesten in Koekamp aanwezig, in 2019, 2020 en 2021 waren er 2 nesten en 1 territoria van eekhoorn aanwezig, één van beide nesten is 2021

verplaatst van het oosten naar het noorden van Koekamp. In 2022 was er 1 nest en 1 territorium aanwezig (waarvoor dit activiteitenplan is opgesteld), zie Figuur 11. In het Haagse bos waren er in het zuidelijk deel in 2018 en in 2019 6 territoria aanwezig, in 2020 5 territoria aanwezig, in 2021 8 territoria aanwezig en in 2022 9 territoria aanwezig. Hieruit valt voorzichtig te concluderen dat de

trend is op zijn minst stabiel, dan wel positief is. Het naar het oosten gelegen Haagse Bos is

gescheiden van het Koekamp door de A12, echter boven op het viaduct, ligt de Boslaan, door de korte afstand is het aannemelijk dat individuen de oversteek maken op zoek naar een eigen territorium. Het gaat om circa 50 meter. Aangenomen kan worden dat de eekhoorns in Koekamp

afkomstig zijn van de grotere populatie eekhoorns in het Haagse Bos.

Tijdens en na de werkzaamheden blijft de nestboom behouden, maar door de sloop nieuwbouwwerkzaamheden en de toekomstige recreatiefunctie van het gebouw kan de functie van de verblijfplaats verminderen of helemaal verloren gaan door de tijdelijke en permanente

verhoogde verstoring rond de nestboom. Door het aanbieden van alternatieven wordt deze

- Goutbeek, 2018. https://edepot.wur.nl/387986 10 https://www.zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/eekhoorn Albers & Wegen, 2022 12 Eekhoornnestgn en -territoria farqqis.com') 9

Ecoresult B.V. maart 2023

eco ecologisch advies en onderzoek

verblijfplaats gemitigeerd. Daarnaast zijn in de omgeving alternatieve bomen aanwezig die kunnen

dienen als nestboom, in 2021 was een nest aanwezig in een boom in het noorden van Koekamp13.

Verder wordt een voedselboom (notenboom) gekapt die op de plek van de nieuwbouw aanwezig is. Daarnaast worden er voldoende voedselbomen geplaatst waardoor de voedselvoorziening voor

eekhoorn in de toekomst is gewaarborgd. Door het treffen van deze (mitigerende) maartregelen

en door de aanwezigheid van geschikt leefgebied in het Koekamp kan de staat van instandhouding worden beoordeeld als gunstig.

Totaal aantal waarnemingen per jaar

350 300

250 200 ■ Rode eekhoorn

150 100

50 0

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Figuur 10: Aantal waarnemingen van de rode eekhoorn op de eekhoornburg perjaar. Kaartbron: E.C.O. Logisch B. V. - Monitoring 2022 Eekhoornbrug te Den Haag.

Eekhoornnesten en -territoria (.arqcus.com')

Ecoresult B.V. maart 2023

ecologisch advies en onderzoek

P‘k:5

3-5

• A -i, - N 66995 ë-

1 3

2 .

— .

a 83. *

Figuur 11: Eekhoornnesten Haagse bos 2022. Kaartbron:

Ecoresult 8.V. maart 2023

'■

{.=

scnaa, 1.6.000

Datum: 16-02-2022

-n IV

_____________ .

Aan - -larn hanmes fee t ech tin eerden omdbe -

Staatsbosbeheer.

Geraadpleegde bronnen

9.1

Literatuur •

Lans, F.V. van der, 2021. Quickscan. In het kader van de Wet natuurbescherming en

Omgevingsverordening Zuid-Holland. Plangebied: Koekamp, Den Haag. Rapportkenmerk

ER20210409v01. Ecoresult B.V., Dordrecht. •

Lans, F.V. van der, 2022. Nader onderzoek vleermuizen, eekhoorn en boommarter. In het

kader van de Wet natuurbescherming. Plangebied: Koekamp, Den Haag. Kenmerk ER20220103v02. Ecoresult B.V., Dordrecht.

•

Albers, B. & Wegen, F. 2022. Monitoring 2022 Eekhoornbrug te Den Haag. E.C.O. Logisch B.V.

•

Goutbeek, 2018. De staat van instandhouding. Factsheets voor 25 soorten in Gelderland. Arcadis

9.2

•

Raadsbesluit RIS302581.18 juni 2019.

•

Uitspraak 201907043/1/R3. 9 juni 2021. ECLI:NL:RVS:2021:1214

Internet •

PDOK (Publieke Dienstverlening Op Kaart) - https://www.pdok.nl/

•

NDFF database - https://ndff-ecogrid.ni/uitvoerportaal/secure/index.zul#3

•

https://www.zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/eekhoorn

•

https://edepot.wur.nl/387986

•

https://www.boswachtersblog.nl/zuid-holland/2018/03/07/zoeken-naar-eekhoornnesten

haagse-bos/

•

https://hethaagsegroen.nl/groen-i-werk/2150206.aspx

•

https://kaart.ozhz.nl/soortenbescherming-zuid-holland

•

https://www.ruimtelijkeplannen.nl/viewer/view

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15801044/1