RIS322802 Bijlage 1-8 Nader onderzoek Flora en Fauna

Nader onderzoek vleermuizen, eekhoorn en boommarter In het kader van de Wet natuurbescherming

Plangebied:

Koekamp, Den Haag

Opsteller(s)

N

335 -

0

qhg

-ak

e I

ase

■■

e

ds €

rucha

©)

ecologisch advies en onderzoek

E 5 2 4<

3

1

eco ecologisch advies en onderzoek

Nader onderzoek vleermuizen, eekhoorn en boommarter In het kader van de Wet natuurbescherming Colofon Plangebied

Koekamp, Den Haag

Opsteller(s)

Datum

01-04-2022

Versienummer

02

Rapportkenmerk

ER20220103v02

Aantal pagina's

25

Opdrachtgever

Staatsbosbeheer

Contactpersoon

Kwaliteitscontrole Wijze van citeren

2022. Nader onderzoek vleermuizen,

eekhoorn en boommarter In het kader van de Wet

natuurbescherming. Plangebied: Koekamp, Den Haag.

Kenmerk: ER20220103v02. Ecoresult B.V., Dordrecht Ecoresult B.V. Van Ravesteyn-erf 156

3315 DK Dordrecht

078 75 18412

info@ecoresult.n www.ecoresult.nl

2 © copyright Ecoresult B.V. 2022

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteursrechthebbende. Ecoresult B.V. kan door opdrachtgever niet aansprakelijk worden gesteld voor schade die voortvloeit uit gebruik van data of gegevens of door toepassing van aanbevelingen en conclusies, die zijn opgenomen in deze rapportage.

«

((©) ecoresult 7-

ecologisch advies onderzoek ecoloaischadviesenonderzoek

Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

6

Inleiding

1.1

Aanleiding

1.2

Onderzoeksvragen

1.3

Leeswijzer

Omschrijving plangebied

8

5 6

Algemeen

2.2

Beschrijving

6 6

2.3 2.3.1

Geplande ingrepen

7

Omschrijving werkzaamheden

2.3.2

Werkplanning, werktijden en realisatieperiode

7 7

2.3.3

Methode uitvoering: materieel en werkwijze

2.3.4

(Ontwerp)tekening

Onderzoek beschermde soorten

7 7 9

3.1

Werkwijze

9

3.2

Volledigheid onderzoek

10

3.2.1

Algemeen

3.2.2

Vleermuizen

3.2.3

Eekhoorn en boommarter

10 10 11

Resultaten nader onderzoek

12 12

4.1

Vleermuizen

4.1.1 4.1.2

Gewone dwergvleermuis

4.1.3 4.1.4 4.2

Ruige dwergvleermuis

12 13 14

Rosse vleermuis

15

Eekhoorn

16 18

Laatvlieger

4.3

Boommarter

4.4 4.5

Vrijgestelde soorten Conclusie onderzoeksresultaten

Effectbeoordeling 5.1

Vleermuizen

5.2

Eekhoorn

5.3

Boommarter

5.4

Voorwaarden voor ontheffing

Maatregelen Vaste rust- en verblijfplaats eekhoorn, konijn, egel

19 19

20 20 20 20 20 21 21

Conclusies en aanbevelingen

22

7.1

Conclusies

22

Geraadpleegde bronnen

23 23

8.1

3

5 5 5

2.1

6.1

7

3

Literatuur

F A

/ ) / /

/

1 ecolngisch edvies en onderzoek

\\

X ƒ

8.2

Internet

23

Bijlage 1 Voorwaarden ontheffing

24

4 Ecoresult B.V. April 2022

ecoresult ecologisch advies en onderzoek

1

Inleiding

1.1

Aanleiding In opdracht van Staatsbosbeheer heeft Ecoresult B.V. een nader onderzoek naar vleermuizen, eekhoorn

en boommarter uitgevoerd in het plangebied: Koekamp, Den Haag. De aanleiding van dit verzoek is de voorgenomen sloop van het pand en opstallen en nieuwbouw op de locatie (zie verder paragraaf 2.3).

Uit een verkennend veldonderzoek uitgevoerd door Ecoresult B. V. in 2020' is gebleken dat in het pand

en opstallen potenties aanwezig zijn voor voortplantings- en vaste rust- en verblijfplaatsen van

eekhoorn, boommarter en vleermuizen (gewone grootoorvleermuis, gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger). Zodoende was nader onderzoek naar deze soortgroepen noodzakelijk

om te vast te stellen of deze soorten inderdaad aanwezig zijn en zo ja, hoe in het kader van de Wet natuurbescherming

gehandeld

dient

te

worden.

In

voorliggende

rapportage

worden

de

onderzoeksresultaten beschreven. De resultaten van voorliggende rapportage zijn drie jaar geldig. Mochten de voorgenomen

ontwikkelingen wijzigen dient het onderzoek te worden geactualiseerd.

1.2

Onderzoeksvragen In het onderzoek worden 5 onderzoeksvragen beantwoord: 1.

Zijn eekhoorn, boommarter en/of vleermuizen aanwezig?

2.

Welke functie(s) heeft het object of het gebied voor eekhoorn, boommarter en/of vleermuizen?

3.

Blijft de functionaliteit van de voortplantingsplaatsen, vaste rust- of verblijfplaatsen en/of het

essentiële functionele leefgebied behouden?

4.

Is ontheffing op de Wet natuurbescherming noodzakelijk?

5.

Welke eigenschappen van het object of gebied moeten gemitigeerd of gecompenseerd

worden?

1.3

Leeswijzer In deze rapportage worden allereerst het plangebied en de geplande activiteiten beschreven. Hierna volgt een beschrijving van de werkwijze van het onderzoek, de resultaten van het onderzoek en een

effectbepaling van de geplande werkzaamheden. Aansluitend wordt beschreven welke maatregelen genomen dienen te worden negatieve effecten te voorkomen ofte verminderen. Er wordt afgesloten

met de conclusies en aanbevelingen.

1 Bakker, 2020

5

Ecoresult B.V. April 2022

ecologisch advies en onderzoek

2

Omschrijving plangebied

2.1

Algemeen Het plangebied voor deze quickscan omvat een gebouw met opstallen en aangrenzende opgaande beplanting gelegen in de Koekamp, Den Haag, gemeente Den Haag, provincie

Zuid-Holland (zie Figuur 1).

-

45581

—

—

-

-

-

-

\ 15575e—

—

155709—

H

\ \

—

+

4556!

Legenda

□ 4555'

32600

aio

82100

32150

3200

32350

8230 >

plangebied

©

eCO ecologisch advies en onderzoek

Figuur 1: Ligging piangebied en het onderzochte gebied, voor regionale ligging zie kaartinzet rechUtoven (Bron: PDOK)

2.2

Beschrijving Het plangebied bestaat uit een gebouw van 2 etages met houten muren en een pannendak, dat in

gebruik is als kantoor van Staatsbosbeheer. Het gebouw bestaat uit 2 delen, een kantoorruimte en een berging die aan elkaar vast zitten maar

allebei een zadeldak hebben.

Twee opstallen van houten muren en een pannendak staan ten westen van het gebouw. De muren en dakzijn enkel laags en laten daglicht door. In één van de opstallen wordt hooi opgeslagen. Om het gebouw staan 2 lindes, enkele taxussen, een notenboom, 4 ginko's, 2 beuken en nog wat

beplanting, die deels verwijderd wordt. Verlichting is aanwezig in en rondom het plangebied door middel van lantaarnpalen en bouwlampen die op het gebouw gericht zijn.

6 Ecoresult B.V. April 2022

(©)

OCO

2.3

Geplande ingrepen

2.3.1

Omschrijving werkzaamheden

I

Sult

ecologisch advies en onderzoek

De bebouwing wordt gesloopt en er vindt nieuwbouw plaats. In de nieuwe situatie wordt het plangebied opengesteld voor publiek en komt er horeca De volgende werkzaamheden zullen worden uitgevoerd:

Het verwijderen van de gebouwen en opstallen.

Verwijderen (rood op onderstaande tekening), of verplaatsen van bomen (geel op onderstaande tekening). Nieuwbouw van 1 gebouw met een bezoekerscentrum, horeca en werkschuur. Opstellen gebied.

2.3.2

Werkplanning, werktijden en realisatieperiode Een gedetailleerde planning is nog niet beschikbaar. Een doorlooptijd van de werkzaamheden is nog niet bekend. De planning is deels afhankelijk van de conclusies uit voorliggende rapportage.

2.3.3

Methode uitvoering: materieel en werkwijze De exacte invulling is nog niet bekend. Voor voorliggende rapportage wordt uitgegaan van de volgende

werkwijze: de opstallen worden gesloopt en enkele bomen worden verwijderd.

2.3.4

(Ontwerp)tekening De werkzaamheden betreffen sloop en nieuwbouw. Een ontwerptekening is hieronder beschikbaar.

7

Ecoresult B.V. April 2022

ecologisch advies en onderzoek

X-

{ •}, c.

1

□

3’

- 7 / / *■»

)

V-

C3 —

!t‘

-VN

(

RS

w

J

I //

N

1

r V 11

w3

\e=

ft' ?l -p_

-

/

s i

I

5

X

/

N

0

\W

11

X }

i VI

VN

W '1

l

■

K-

o

•

■

N

2V -

N ■ -)) I

j

*

*

/

N A

2

K.4

A 3

-e

7 3

r

XX.a

\

/

■

_-f

i

I —

eem.

4279.

=,

1"

■

marmmxe 0m«e2

mma

mcpa

. - 2

I \ V

k

•Ê

-

V

--4

Figuur 2: Ontwerptekening van de Koekamp Bron: Opdrachtgever.

a Ecoresult B.V. April 2022

um—

■

eco

j!

ecologisch advies en onderzoek

3

Onderzoek beschermde soorten

3.1

Werkwijze De volgende soorten/soortgroepen zijn onderzocht:

Vleermuizen: Onderzoek naar de aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen (zomer-, kraam- en paar- en massawinterverblijfplaatsen) van vleermuizen (gewone dwergvleermuis, laatvlieger en ruige

dwergvleermuis) binnen het plangebied conform de condities en methodiek van het meest actuele vleermuisprotocol (Vleermuisprotocol 2021).

Eekhoorn en boommarter: Onderzoek naar aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen is binnen

het plangebied uitgevoerd door het plaatsen, controleren en uitlezen van 4 wildcamera's gedurende 7 weken in juni en juli 2021.

In

Tabel

1

en

Tabel

een

2wordt

overzicht

gegeven

van

de

onderzoeksmomenten,

weersomstandigheden en betrokken ecologisch deskundigen tijdens de uitgevoerde veldonderzoeken.

Alle betrokken deskundigen hebben aantoonbare ervaring op het gebied van inventariseren van eekhoorn,

boommarter

weersomstandigheden,

en

vleermuizen.

conform

de

De

veldbezoeken

Handreiking

kleine

zijn

marters

uitgevoerd

en

eigen

goede

onder

innzicht

en

het

Windkracht (Bft)

Neerslag (mm)

Temperatuur (°C)

Onderzoekers

Moment

21-05-2021

Paarverblijfplaatsen, Winterverblijfplaatsen functioneel leefgebied

Onder: 21:36

21:36-23:45

15

0

ZW5

17-06-2021

Paarverblijfplaatsen, Winterverblijfplaatsen functioneel leefgebied

Op: 05:19

03:15-05:25

24

0

ZW2

09-07-2021

Massa winterverblijfplaatsen

Onder: 21:59

21:55 -23:59

21

0

W2

28-08-2021

Paarverblijfplaatsen, Winterverblijfplaatsen functioneel leefgebied

Onder: 20:36

23:30-01:30

18

0

N3

17-09-2021

Zomer-, kraamverblijfplaatsen functioneel leefgebied

Onder: 19:45

21:45-23:55

16

0

W1

Datum

Zon op Zon onder

Type onderzoek

Vleermuisprotocol 2021.

9 Ecoresult B.V. April 2022

Sult ecologisch advies en onderzoek

"Onderzochte vleermuissoorten: gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger.

29-05 t/m

Eekhoorn en boommarter

18-07 2021

Onderzoeker

Zonop zononder

Moment

Type onderzoek

Soort

Datum

Tabel 1: Onderzoek momenten vleermuisonderzoek en weergegevens met eigen waarnemingen in het veld.

Voortplantings- & vaste rust- en verblijfplaatsen en functioneel leefgebied d.m.v. camera's

Nuk

Tabel 2: Onderzoek momenten huismusonderzoek en weergegevens met eigen waarnemingen in het veld.

3.2

Volledigheid onderzoek

3.2.1

Algemeen Het onderzoek is uitgevoerd volgens de voor die soort(groep) geldende standaarden. De

onderzoeksperiode voor al de betreffende soorten is optimaal. De inventarisatie blijft echter een

steekproef. Het is dan ook mogelijk dat soorten en functies niet waargenomen zijn, terwijl dat ze op een ander tijdstip wel aanwezig zijn. Dit is echter acceptabel, de Wet natuurbescherming vraagt een initiatiefnemer om alles te doen wat redelijkerwijs van hem verwacht kan worden. Met de gekozen

methode en inspanning is hieraan dan ook invulling gegeven.

3.2.2

Vleermuizen Het is aannemelijk dat te allen tijde 75% van het plangebied te goed te overzien was. Het plangebied

had een overzichtelijke indeling met lange kijklijnen. Ook liepen de ervaren onderzoekers constant rond

waardoor zij konden inspelen op de actuele situatie. Vanaf de belangrijke observatie knooppunten konden zowel de lange delen van de complexen als de kopgevels goed worden overzien. De aandacht voor het vleermuisonderzoek is hoofdzakelijk uitgegaan naar het te slopen gebouw. Hier waren de potenties voor vaste rust- en verblijfplaatsen aanwezig. Door constant door het plangebied heen en

weer te lopen kan in een kort tijdsbestek het aantal en de locatie van de verblijfplaatsen worden gelokaliseerd. Voor het onderzoek naar massawinterverblijven en paarverblijfplaatsen was 1 onderzoeker voldoende.

Het zwermen bij massawinterverblijfplaatsen speelt zich altijd langdurig af en baltsgedrag wordt

vertoond voor langere perioden op een avond. Door constant door het plangebied heen en weer te

lopen kan in een kort tijdsbestek het aantal en de locatie van de paarterritoria worden gelokaliseerd. Gedurende de ronden in de periode mei- juli lag met name de focus van het onderzoek met name op

het plangebied. Gedurende de najaar ronden is een groter gebied rondom het plangebied onderzocht op aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen.

10

Ecoresult B.V. April 2022

\ 1

O))) ecoresult ecologisch advies en onderzoek

h ■-— 3.2.3

Eekhoorn en boommarter Op de onderzoekslocatie hebben 4 camera's voor 7 weken staan draaien. Dit is ruim

voldoende om de locaties geheel te overzien en lang genoeg om activiteit vast te stellen.

11

Ecoresult B.V. April 2022

eco

ecologisch advies en onderzoek

4

Resultaten nader onderzoek

4.1

Vleermuizen Gedurende de veldonderzoeken zijn in totaal vier vleermuissoorten waargenomen (zie Figuur 2):

Gewone dwergvleermuis

Ruige dwergvleermuis Laatvlieger Rosse vleermuis

+

455700

op

612

Slaatsbosbèhees

32200

32100

□ plangebied * laatvlieger

O ruige dwergvleermuis rosse vleermuis

O gewone dwergvleermuis

O’ eco

Figuur 2: In en rondom het plangebied aangetroffen soorten vleermuizen. Kaartbron: Openstreetmaps

4.1.1

Gewone dwergvleermuis Tijdens alle veldbezoeken in het kader van het vleermuisonderzoek (Tabel 1) werden 16 waarnemingen

van gewone dwergvleermuizen verricht (zie Figuur 3): 8 in het voorjaar en 8 in het najaar.

12

Ecoresult B.V. April 2022

co ecologisch advies en onderzoek

o

+

455700

3

12hP

*M — . Staatsbosbeheer

■

82100

A

82200

□ plangebied * gewone dwergvleermuis foeragerend ) eco;

Figuur 3: Waarnemingen van gewone dwergvleermuis en waargenomen gedrag. Kaartbron: Openstreetmaps

Vaste rust- en verblijfplaatsen

In het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis aangetroffen.

Buiten het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis aangetroffen.

Functioneel leefgebied Het plangebied wordt niet gebruikt als vliegroute, hoewel het min of meer tussen kolonies bij

het station en foerageergebieden in het Haagse bos ligt. Een vliegroute is afwezig.

De bomen rondom het plangebied worden gebruikt als foerageergebied voor de dieren die vaste rust- en verblijfplaatsen hebben binnen het plangebied. Het foerageergedrag is

kortstondig en er zijn niet structureel grote aantallen foeragerende dieren waargenomen.

4.1.2

Laatvlieger Tijdens alle veld bezoeken in het kader van het vleermuisonderzoek (Tabel 1) werd 1 waarneming verricht

van laatvlieger verricht (zie Figuur 4): alleen in het voorjaar.

13

Ecoresult B.V. April 2022

) ecologisch advies en onderzoek

+

+

455700

* taatsb

82100

O plangebied * laatvlieger foeragerend

1

© eco

Figuur 4: Waarnemingen van laatvlieger en waargenomen gedrag. Kaartbron: Openstreetmaps

Vaste rust- en verblijfplaatsen

In het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van laatvlieger aangetroffen.

Buiten het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van laatvlieger aangetroffen.

Functioneel leefgebied Tijdens het onderzoek is binnen en direct grenzend aan het plangebied 1 waarneming van een foeragerende laatvlieger verricht.. Dit betreft dieren zonder binding met het plangebied. Foerageergebied

of (essentiële) vliegroutes zijn afwezig.

4.1.3

Ruige dwergvleermuis Tijdens alle veld bezoeken in het kader van het vleermuisonderzoek (Tabel 1) werd 1 waarneming verricht

van een foeragerende ruige dwergvleermuis verricht (zie Figuur 4): alleen in het najaar.

14

Ecoresult B.V. April 2022

82200

) ecologisch advies en onderzoek

+

+

455700

* taatsb

82200

82100

□ plangebied O ruige dwergvleermuis foeragerend ((

Figuur 5: Waarnemingen van ruige dwergvleermuis en waargenomen gedrag. Kaartbron: Openstreetmaps

Vaste rust- en verblijfplaatsen

In het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van ruige dwergvleermuis aangetroffen.

Buiten het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van ruige dwergvleermuis aangetroffen. Functioneel leefgebied Tijdens het onderzoek is binnen en direct grenzend aan het plangebied 1 waarneming van een foeragerende ruige dwergvleermuis verricht.. Dit betreft een dier zonder binding met het plangebied.

Foerageergebied of (essentiële) vliegroutes zijn afwezig.

4.1.4

Rosse vleermuis Tijdens alle veld bezoeken in het kader van het vleermuisonderzoek (Tabel 1) werd 1 waarneming verricht

van een overvliegende rosse vleermuis verricht (zie Figuur 4): alleen in het voorjaar.

15— Ecoresult B.V. April 2022

1 ecologisch advies en onderzoek

+

455700

(H

S

atsbo

02200

82100

O plangebied O rosse vleermuis overvliegend

Figuur 6: Waarnemingen van rosse vleermuis en waargenomen gedrag. Kaartbron: Openstreetmaps Vaste rust- en verblijfplaatsen In het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van rosse vleermuis aangetroffen.

Buiten het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van rosse vleermuis aangetroffen. Functioneel leefgebied Tijdens het onderzoek is binnen en direct grenzend aan het plangebied 1 waarneming van een

overvliegende rosse vleermuis verricht.. Dit betreft dieren zonder binding met het plangebied. Foerageergebied of (essentiële) vliegroutes zijn afwezig.

4.2

Resultaten cameravallen

resultaat cameraval bij het hek achter de kapschuur

gps. 52.084696 4.323434

konijn, Oryctolagus cuniculus

35

Vos, Vulpes vulpes Rode eekhoorn, Sciurus vulgaris

25

resultaat cameraval in de rechtervleugel van de kapschuur

16— Ecoresult B.V. April 2022

3

©))) ecoi

C

ecologisch advies en onderzoek

gps. 52.084685 4.323663 Vos, Vulpes vulpes

Bruine rat, Rattus norvegicus Konijn, Oryctolagus cuniculus Rode eekhoorn, Sciurus vulgaris Rosse woelmuis, Myodes glareolus

10 11 2

1 1

Resultaat cameraval bij het hek, achter de parkeerplaats van de boswachters woning gps.52.085006 4.323485

konijn, Oryctolagus cuniculus

86

(Ook jonge dieren aanwezig) Vos, Vulpes vulpes Rode eekhoorn, Sciurus vulgaris

Egel, Erinaceus europaeus

17 8 2

Resultaat cameraval in de linker vleugel van de kapschuur gps. 52.084647 4.323485

konijn, Oryctolagus cuniculus

60

(Ook jongen dieren aanwezig) Vos, Vulpes vulpes Rode eekhoorn, Sciurus vulgaris

4.3

1 25

Eekhoorn Tijdens de 7 weken met 4 camera's in het kader van het cameraonderzoek (Tabel 2) werden 37 opnames

van eekhoorn gemaakt. De eekhoorn maakt met grote regelmaat gebruik van het plangebied en directe omgeving. Wat de eekhoorn precies doet in de kapschuur en kantoor is niet duidelijk geworden; hier zijn relatief weinig sporen en geen tekenen van een verblijfplaats aangetroffen. Opvallende aantallen opgegeten walnoten liggen bij de schuurtjes en de lindebomen. De walnoot staat circa 30 meter verderop in het omheinde deel van de herten. Ook zijn in de directe omgeving van het plangebied

voedselbomen als hazelaar, zomereik en beuk aanwezig. Boomnesten van de eekhoorn zijn in het

plangebied en ruim daaromheen niet aanwezig. De eekhoorns moeten dus in holen, in bosuilnestkasten of in de gebouwen hun verblijjfplaatsen hebben. In de rechter (noordelijke) van de 2 lindebomen zit een

holte van circa 5 centimeter doorsnede. Hierbij is de eekhoorn regelmatig gezien en het is aannemelijk dat de eekhoorn hier zijn verblijfplaats heeft.

17

Ecoresult B.V. April 2022

co ecologisch advies en onderzoek

Vaste rust- en verblijfplaatsen

Binnen het plangebied is een vaste rust- en verblijfplaats van eekhoorn aanwezig. In de rechter

(noordelijke) van de 2 lindebomen naast het gebouw zit een hol, dat dient als verblijfplaats van de eekhoorn.

Buiten het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van eekhoorn waargenomen. Functioneel leefgebied

Binnen het plangebied is functioneel leefgebied (foerageergebied) van eekhoorn aanwezig. De eekhoorn gebruikt de lindeboom voor het opslaan van voedsel, dat verzameld wordt van bomen die buiten het

plangebied vallen.

8,

(

f. ë 22 7

2.4

r t

3

FA } L-

k

•X

,E Ki J

V)

1,4

■'1

#

yil 4 I

Pa

ga-

g6

de I

K ) F

■■■ =

Figuur 7; Gebouw SBB met de 2 lindes, waarvan de rechter een verblijfplaats van eekhoorns heeft

4.4

Boommarter Tijdens de 7 weken met 4 camera's in het kader van het cameraonderzoek (Tabel 2) werden geen

opnames van boommarter, steenmarter, bunzing, hermelijn, of wezel gemaakt. Vaste rust- en verblijfplaatsen

In het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van boommarter aangetroffen.

18— Ecoresult B.V. April 2022

©))) ecoi

C

ecologisch advies en onderzoek

Buiten het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen van boommarter aangetroffen. Functioneel leefgebied Er zijn geen opnames gemaakt van marters. Foerageergebied is afwezig.

4.5

Vrijgestelde soorten Tijdens de 7 weken met 4 camera's in het kader van het cameraonderzoek (Tabel 2) werden tientallen

opnames van konijn (183) en vos (53) gemaakt. Egel (2) en rosse woelmuis (1) zijn ook gefotografeerd. Vaste rust- en verblijfplaatsen en functioneel leefgebied

In het plangebied zijn vaste rust- en verblijfplaatsen van konijn aangetroffen.

Functioneel leefgebied Foerageergebied van vos, egel en konijn is aanwezig.

4.6

Conclusie onderzoeksresultaten Binnen het plangebied zijn geen verblijfplaatsen van vleermuizen aanwezig. Binnen het plangebied zijn geen verblijfplaatsen van boommarter of andere marters aanwezig. Binnen het plangebied is een vaste rust en verblijfplaats van eekhoorn aanwezig. Binnen het plangebied is een vaste rust en verblijfplaats van konijn aanwezig.

19 Ecoresult B.V. April 2022

OCO ecologisch advies en onderzoek

5

Effectbeoordeling

5.1

Vleermuizen Binnen en grenzend aan het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen of essentieel leefgebied

van gewone grootootvleermuis, gewone dwergvleermuis, laatvlieger, rosse vleermuis, of ruige dwergvleermuis aanwezig. Negatieve effecten zijn derhalve uitgesloten. Het aanvragen van een

ontheffing op de Wet natuurbescherming voor vleermuizen of het treffen van aanvullende maatregelen is niet nodig.

5.2

Eekhoorn Door de werkzaamheden wordt 1 vaste rust- en verblijfplaats van eekhoorn weggenomen. Indien de

lindebomen gehandhaafd kunnen worden, zal de verblijfplaats niet worden weg genomen en dieren

niet worden gedood. Verstoring dient voorkomen te worden door te werken in de minst kwetsbare periode, die loopt van augustus tot november, buiten de winter en voortplantingsperiode. Hierdoor is sprake van overtreding van de volgende verbodsbepalingen: Art 3.10 lid 1a: Het is verboden dieren opzettelijkte doden ofte vangen.

Art 3.10 lid 1b: Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen opzettelijk te

beschadigen ofte vernielen.

Ontheffing op de Wet natuurbescherming is nodig (zie Paragraaf 5.4) evenals het treffen van maatregelen (zie Hoofdstuk6).

5.3

Boommarter Binnen en grenzend aan het plangebied zijn geen vaste rust- en verblijfplaatsen of essentieel leefgebied

van boommarter of steenmarter aanwezig. Negatieve effecten zijn derhalve uitgesloten. Het aanvragen van een ontheffing op de Wet natuurbescherming voor boommarter of het treffen van aanvullende maatregelen is niet nodig.

5.4

Voorwaarden voor ontheffing Een ontheffing (of een vrijstelling) kan uitsluitend worden verleend, als voldaan is aan drie cumulatieve voorwaarden. Een uitgebreidere uiteenzetting van de voorwaarden is opgenomen in Bijlage 1: Afwezigheid van reële alternatieven (planning, werkwijze, locatie).

Wettelijk belang van de werkzaamheden (verschilt per beschermingscategorie).

Tenslotte mag de ingreep geen afbreuk doen aan de staat van instandhouding van de soort. Dit is

onder andere afhankelijk van de ruimtelijke spreiding van de soort in de directe omgeving. Dit kan worden voorkomen door het treffen van voldoende mitigerende/compenserende maatregelen.

Om te beoordelen of aan deze voorwaarden wordt voldaan zal een toetsing van de belangen en de alternatieven plaatsvinden en een ecologische toetsing. De richtlijn voor het behandelen van een

aanvraag bedraagt 13 weken met de mogelijkheid om dit eenmalig te verlengen met 7 weken. In de praktijk wordt hier soms (sterk) van afgeweken.

20

Ecoresult B.V. April 2022

ecoresuii ecologisch advies en onderzoek

6

Maatregelen

6.1

Vaste rust- en verblijfplaats eekhoorn Mitigerende maatregelen zijn noodzakelijk om de gunstige staat van instandhouding te garanderen: 1.

4x Eekhoorn nestkast. Voor het mitgeren van de vaste rust- en verblijfplaats dienen in de directe omgeving, dus in de Koekamp en Hertenkamp, 4 kasten voor eekhoorn geplaatst te worden. Het type kast dat geschikt is voor eekhoorns is 20x20x20 cm groot en heeft een ingang met diameter 5 cm aan de achterzijde. Zie Eekhoornnestkasten | Zoogdierenwerkgroep.

2,

De eekhoornkasten dienen op tenminste 3 meter hoogte aan bomen geplaatst te worden. De bomen mogen niet solitair zijn, maar moeten in verband staan als groep of lijn.

3.

Planten 4 hazelaars en 1 walnoot. Om voor goede voedselomstandigheden te zorgen dienen er tenminste 1 walnootboom en 4 hazelaarstruiken te worden geplant op het terrein van de Koekamp/hertenkamp.

4.

Werken buiten gevoelige periodes. In de periode december - juli zijn de eekhoorns actief met

de voortplanting. Werkzaamheden dienen daarom in de periode augustus - november te worden uitgevoerd.

21 Ecoresult B.V. April 2022

eco ecologisch advies en onderzoek

7

Conclusies en aanbevelingen

7.1

Conclusies In opdracht van Staatsbosbeheer heeft Ecoresult B.V. een nader onderzoek naar vleermuizen, eekhoorn

en boommarter uitgevoerd in het plangebied: Koekamp, Den Haag. De aanleiding van dit verzoek is de voorgenomen sloop van de opstallen en pand binnen het plangebied. De activiteiten kunnen schadelijke effecten hebben op vleermuizen, eekhoorn en boommarter. De Wet natuurbescherming kan hierdoor worden overtreden.

In voorliggend hoofdstuk zijn de aangetroffen potenties en vervolgstappen uitgesplitst in Tabel 7. Voor een nadere uitwerking wordt verwezen naar Hoofdstuk 4 (Resultaten onderzoek), Hoofdstuk 5

(Effectenbeoordeling) en Hoofdstuk 6 (Maatregelen).

Soort

Functie plangebied

Aantal

Negatief effect*

Ontheffing nodig

(Mitigerende) maatregelen

Hoeveelheid

Gewone grootoorvleermuis

Vaste rust- en verblijfplaats

0

Nee

Nee

Nee

n.v.t.

Gewone dwergvleermuis

Vaste rust- en verblijfplaats

0

Nee

Nee

Nee

n.v.t.

Ruige dwergvleermuis

Vaste rust- en verblijfplaats

0

Nee

Nee

Nee

n.v.t.

Laatvlieger

Vaste rust- en verblijfplaats

0

Nee

Nee

Nee

n.v.t.

Eekhoorn

Vaste rust- en verblijfplaats in linde

1

Ja

Mogelijk, als linde gehandhaa fd wordt niet

Ja

4 kasten, 1 walnoot, 4 hazelaar

Boommarter

Vaste rust- en verblijfplaats

0

Nee

Nee

Nee

n.v.t.

Vrijgestelde soorten konijn, egel, vos

Vaste rust- en verblijfplaats

Ja

Nee

Ja

n.v.t.

22 Ecoresult B.V. April 2022

(©) OCO Sult

I

ecologisch advies en onderzoek

8

Geraadpleegde bronnen

8.1

Literatuur Lans, F.V. van der, 2021. Quickscan. In het kader van de Wet natuurbescherming en

Omgevingsverordening Zuid-Holland. Plangebied: Koekamp, Den Haag. Rapportkenmerk

ER20210409v01. Ecoresult B.V., Dordrecht.

8.2

Internet PDOK (Publieke Dienstverlening Op Kaart)

httos//www.odoknl/ Kennisdocumenten https://www.bii12.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/kennisdocumenten-soorten-ontheffinqen

wet-natuurbescherming/ Vleermuisprotocol 2021 http://www.netwerkgroenebureaus.nl/werken-aan-kwaliteit/vleermuisprotocol

23

Ecoresult B.V. April 2022

ecoresuii ecologisch advies en onderzoek

Bijlage 1 Voorwaarden ontheffing Een ontheffing (of een vrijstelling) kan uitsluitend worden verleend, als voldaan is aan elk van de volgende drie cumulatieve voorwaarden: 1. Geen andere bevredigende oplossing:

De vraag of er een bevredigende andere oplossing is, bestaat uit drie delen: o

Wat is het probleem of de specifieke situatie waarom de handeling plaatsvindt?

o

Zijn er andere oplossingen voor dit probleem?

o

Indien er andere oplossingen zijn, welke gevolgen heeft dit dan voor de verbodsbepalingen!1

2. Sprake van een in de wet genoemd belang Voor soorten beschermd onder de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern of het Verdrag van Bonn kan

ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de volgende belangen:

o

In het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats:

o

Ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen,

visgronden, wateren of andere vormen van eigendom: o

In het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen

van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten:

o

Vooronderzoeken onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daartoe benodigde kweek, met inbegrip van de kunstmatige vermeerdering van planten, of

o

Om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van

bepaalde dieren van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, onderscheidenlijk een beperkt bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben: Voor soorten beschermd onder de Vogelrichtlijn, het Verdrag van Bern of het Verdrag van Bonn kan

ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de volgende belangen:

o

In het belang van de volksgezondheid en openbare veiligheid

o

In het belang van de veiligheid van het luchtverkeer

o

Ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij en wateren

o

Ter bescherming van flora en fauna

o

Voor onderzoek en onderwijskundige doelen

o

Voor het uitzetten en herinvoeren van soorten en voor de met deze doelen samenhangende

teelt

o

Om kleine hoeveelheden van bepaalde vogels onder bepaalde omstandigheden te vangen, te

houden ofte gebruiken 3. Geen verslechtering/afbreukaan de staat van instandhouding van de soort.

24

Ecoresult B.V. April 2022

eco ecologisch advies en onderzoek

Het ecologische toetsingscriterium verschilt per beschermingsregime, voor soorten van de Vogelrichtlijn is dit: "De maatregelen leiden niet tot verslechtering van de staat van instandhouding van de betreffende

soort"

Om te beoordelen of aan deze criteria wordt voldaan, moeten de volgende vragen worden beantwoord: O

Wat is de staat van instandhouding (van de populatie) van de soort (in zijn natuurlijk verspreidingsgebied)?

o

Wat is het effect van het verlenen van de ontheffing op de betrokken populatie(s)?

Om te beoordelen of aan deze voorwaarden wordt voldaan zal een toetsing van de belangen en de

alternatieven plaatsvinden en een ecologische toetsing. De richtlijn voor het behandelen van een aanvraag bedraagt 13 weken met de mogelijkheid om dit eenmalig te verlengen met 7 weken. In de

praktijk wordt hier soms (sterk) van afgeweken.

25— Ecoresult B.V. April 2022