RIS322794 Programmaplan Duurzame Stadslogistiek

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10897567 RIS322794 Contactpersoon

Laurens Tuinhout Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Mobiliteit Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

24 juli 2025

Laurens.tuinhout@denhaag.nl

Onderwerp

Programmaplan Duurzame Stadslogistiek

Geachte voorzitter, De groei van de stad zorgt voor meer logistiek en bedrijvigheid. Meer mensen werken, wonen en winkelen in de stad en dat betekent dat er meer voedsel, pakketten, bouwmaterialen en andere producten nodig zijn. Den Haag is echter al een drukke stad en iedereen moet zich veilig en gemakkelijk door het verkeer kunnen blijven bewegen. Vanwege de beperkte ruimte in Den Haag, moeten we ook beter nadenken over het ruimtebeslag van de logistiek in de stad, in lijn met de doelstellingen van de Netwerkstrategie 2040 (RIS321330). Bevoorrading van de stad moet niet ten koste gaan van de veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad. Bovendien hebben we als gemeente de ambitie om in 2030 klimaatneutraal te zijn. We moeten daarom de komende jaren de uitstoot van CO2 en stikstofoxiden binnen de logistieke stromen verminderen. Dit alles maakt dat we de komende decennia voor grote opgaven staan op het vlak van mobiliteit en logistiek. In de, door uw raad vastgestelde, Werkagenda Duurzame Mobiliteit (RIS318677) heeft het college aangekondigd met een Programma Duurzame Stadslogistiek te starten. Het doel van het programma is om het aantal logistieke vervoersbewegingen waar mogelijk terug te brengen. Vooral in hoogstedelijke gebieden in Den Haag moet het aantal logistieke bewegingen verminderen.

Daarnaast ligt de focus op het verminderen van overlast en verhogen van de verkeersveiligheid, onder meer bij het laden en lossen van vracht- en bestelwagens. Focus Programmaplan Duurzame Stadslogistiek In opdracht van de gemeente Den Haag heeft Royal Haskoning DHV een inventarisatie gemaakt van de impact van maatregelen die de gemeente kan nemen op het gebied van logistiek. Dit is gedaan op basis van ervaringen in andere steden en onderzoeken vanuit de Topsector Logistiek, TNO en kennisinstellingen. Uit het onderzoek blijkt dat de meeste impact te behalen is door te focussen op bouwlogistiek en binnenstadlogistiek. Bouwlogistiek We richten ons op bouwlogistiek vanwege het grote aantal bouw- en herontwikkelingsprojecten in de stad en de ondertekening van het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB, RIS316901).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10897567

Bouwverkeer is onvermijdelijk bij stedelijke bouwprojecten, van sloopwerkzaamheden met zware vrachtwagens tot de afbouwfase met veel bestelbussen. Het is belangrijk om hinder te voorkomen, verkeersveiligheid te verbeteren en uitstoot te verminderen. Met de ondertekening van het convenant heeft de gemeente Den Haag zich gecommitteerd om transportstromen te optimaliseren en zo min mogelijk uitstoot te veroorzaken. Door bouwlogistiek te verduurzamen, neemt bovendien de stikstofuitstoot rondom Natura 2000-gebieden af. Elke maatregel die stikstofuitstoot vermindert, is weer een hindernis minder voor de woningbouw. Daarnaast is het van belang om bij de ontwikkeling van gebieden ook al in de ontwerpfase goed rekening te houden met de ruimte voor logistiek in de bouwfase èn gebruiksfase. Bijvoorbeeld bij het opstellen van een Planuitvoeringskader of Programma van Eisen. Binnenstadlogistiek We richten ons op binnenstadlogistiek omdat hier de grootste logistieke stromen samenkomen die impact hebben op de leefbaarheid van de stad. Bij binnenstadlogistiek ligt de focus op horeca, inzameling van afval en pakketbezorging. Het is belangrijk dat horeca en winkels goed bevoorraad worden om de binnenstad van Den Haag aantrekkelijk te houden voor bewoners en bezoekers. Binnenstadlogistiek kan echter slimmer, met minder overlast en met meer aandacht voor verkeersveiligheid.

Bijvoorbeeld door orders te bundelen en specifieke tijdvakken te kiezen voor leveringen. Dit vereist samenwerking met lokale ondernemers, leveranciers en vervoerders, bijvoorbeeld via brancheorganisaties en Business Investeringszones (BIZ). Actielijnen en concrete projecten We werken het Programmaplan Duurzame Stadslogistiek verder uit aan de hand van een vijftal actielijnen in het Actieprogramma Stadslogistiek van de Toekomst. Dit Actieprogramma volgt in het vierde kwartaal van 2025. Hieronder volgt een korte inleiding per actielijn en projecten die al zijn gestart of worden uitgewerkt in het kader van het Actieprogramma. Actielijn toegangsbeleid Toegangsbeleid is een verzameling van maatregelen om het vrachtverkeer en de bevoorrading in goede banen te leiden. De ZE-zone is ook een maatregel, maar dan gericht op uitstoot. Duurzame stadslogistiek heeft een bredere focus op leefbaarheid. Binnen de actielijn toegangsbeleid werken we aan verschillende maatregelen om de overlast te verminderen en de verkeersveiligheid te vergroten. Projecten: •

STOMP in de bouwlogistiek Hierbij kijken we waar we huidige regelgeving en vergunningverlening kunnen aanscherpen respectievelijk verbeteren om de verkeersveiligheid te verbeteren en het gebruik van de schaarse openbare ruimte door bouwwerkzaamheden te minimaliseren. Focus ligt op zowel de huidige BVC-procedure waar afspraken worden vastgelegd over bereikbaarheid, verkeersveiligheid en communicatie voor grote projecten als de ‘compacte bouwplaatsen’ die veel voorkomen in de stad. Denk hierbij aan bouwcontainers die onnodig lang voor een winkel staan of hekken die pal aan de weg staan zodat auto’s, voetgangers en fietsers te weinig ruimte hebben. In sommige gevallen lijken deze hekken niet gericht op veiligheid voor passanten, maar vooral te dienen als goedkope parkeerplaatsen voor medewerkers op de bouwplaats.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10897567

•

Slim en veilig leveren in de winkelstraat De meeste winkels en horecabedrijven worden in de ochtend bevoorraad. Bij smallere winkelstraten kan dit problemen opleveren voor congestie en verkeersveiligheid in de ochtendspits. Vooral als er tegelijkertijd veel scholieren naar school gaan. Een voorbeeld is de Fahrenheitstraat. Hier gaan we kijken naar mogelijkheden om laad- en losplaatsen te digitaliseren zodat vakken voor bepaalde tijd gereserveerd kunnen worden via een app. Dit zou handhaving ook eenvoudiger kunnen maken. Beoogde partijen om mee te testen zijn de bedrijven Coding the Curbs en Parkunload. Als dit technisch en juridisch haalbaar is, start in het derde of vierde kwartaal van 2025 een pilot in enkele straten, waaronder in de Fahrenheitstraat en de Denneweg. Daarnaast starten we gesprekken met horecagroothandels om lokaal afspraken te maken over optimalisatie van de planning van de leveringen in het licht van verkeersveiligheid. Indien dit slaagt, is het wellicht mogelijk ook andere leveranciers aan te haken en kan dit dienen als alternatief voor het invoeren van venstertijden tussen 8:00-9:00. Een onderzoek hiernaar is toegezegd naar aanleiding van de moties ‘geen kinderen tussen vrachtwagens (RIS315082) en ‘Bescherm fietsers tegen zwaar vrachtverkeer’ (RIS315087).

Actielijn bundelen Het doel van logistiek is om zo efficiënt mogelijk goederen te vervoeren. In veel gevallen bundelen vervoerders of leveranciers goederen al vanuit hun eigen ‘hubs’ in de buurt van Den Haag. Maar de aanname is dat bundeling van goederen van kleinere leveranciers die slechts enkele zendingen in de stad bezorgen, veel beter kan. Denk daarbij aan vers-leveranciers in de horeca. Maar ook bij bouwlogistiek is nog veel te verbeteren. Vooral in de afbouwfase zijn er veel verkeersbewegingen en is er overlast van bestelbussen. Projecten: •

Inventarisatie mogelijkheden circulaire- en bouwlogistieke hubs In lijn met het Uitvoeringsprogramma Toekomstbestendig Bouwen (RIS321843) en de hieraan gerelateerde motie over bouwhubs (RIS322328), wordt een advies opgesteld over de volgende zaken: Een globaal Programma van Eisen en voorwaarden, o.a.: o Verhouding volume en ruimte. o Digitale ondersteuning van de hub zelf, maar ook aan- en afvoer. o Vaststellen van de meest rendabele goederenstromen voor een circulaire bouwhub. Zowel voor aan- een afvoer als voor circulariteit. o Eisen voor laadinfra, mede in het licht van het Convenant Schoon en Emissieloos bouwen (SEB). Inventarisatie van mogelijke (tijdelijke) locaties voor (circulaire) bouwhubs voor CID/Binckhorst en Den Haag Zuidwest. Inclusief een eerste toets op uitvoerbaarheid, zowel financieel, juridisch als operationeel. Voor dit project werken we nauw samen met de Topsector Logistiek, provincie Zuid-Holland, omliggende gemeenten, Rijkswaterstaat en marktpartijen (zoals betrokken bouwbedrijven)

•

Klimaatdeal ‘naar een schone en leefbare Denneweg’ Samen met de BIZ Buurtschap 2005 en de bewonersorganisatie wordt gewerkt aan de leefbaarheid van de Denneweg. De focus ligt vooral op het verminderen van voertuigbewegingen, onder meer door bundeling van horecaleveringen en het verminderen van het aantal vuilniswagens in de straat.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10897567

Voor de bundeling van horecaleveringen (vooral van kleine leveranciers) ligt de focus op het testen van (het gebruik van) het platform Last Mile Fresh van stichting HubKlup en afspraken maken met grote (horeca) leveranciers. We doen ook een ‘gedragspilot’ voor het bundelen van pakketten via een pakketkluis in de fietsenstalling. Tenslotte willen we testen met ‘slimme laad- en losplaatsen’ om laden/lossen op straat van grote vrachtwagens te voorkomen (zie ook het project ‘slim en veilig leveren in de winkelstraat’). Bij succes wordt deze methodiek uitgebreid naar andere BIZ’en. Actielijn gebiedsgerichte aanpak Logistiek moet een integraal onderdeel worden van de (her)ontwikkeling van stedelijke gebieden. Zo voorkomen we kostbare aanpassingen in de openbare ruimte omdat er onvoldoende rekening is gehouden met logistiek bij de ontwerpfase. Hierbij hebben we met name de te ontwikkelen gebieden zoals de CID-Binckhorst, Laakhaven en Zuidwest in het vizier. Projecten: •

Ontwikkelen handleiding ‘hoogbouwlogistiek’ Het centrum van Den Haag kent veel hoogbouwlocaties. In een relatief klein gebied wonen en werken veel mensen. Logistieke stromen zijn daarmee constant. Ook is de ruimte op straat bij hoogbouwlocaties vrijwel altijd beperkt. We ontwikkelen aangrijpingspunten voor inpassing van logistiek bij hoogbouw op verschillende momenten in het ontwikkelproces. Zowel als integraal onderdeel van gebiedsontwikkeling in de publieke ruimte als richtlijnen voor inpandig ruimtegebruik. Denk aan afvalstromen, boodschappen-, maaltijd- en pakketbezorging, maar ook service en onderhoud.

Actielijn modal shift Met de zogenaamde modal shift bedoelen we de overgang naar efficiëntere of schonere voertuigen om de logistiek uit te voeren. De invoering van de zero-emissiezones verplicht bedrijven al om zeroemissievoertuigen in te zetten. Daarnaast kan vervoer over water een optimale oplossing bieden, met name voor zware bouwmaterialen, afvalstromen of grondstoffen. Meer bulkvervoer over water betekent minder zware vrachtwagens in de stad. Maar zonder goede kades voor overslag, geen vervoer over water. Projecten: • ‘Red de kades’ In dit project werken we nauw samen met de provincie Zuid-Holland en starten we een onderzoek naar: Welke bulkstromen (zoals nu al het huisafval via AVR) kunnen over het water worden vervoerd van en naar Den Haag, waar mogelijk met een onderbouwing t.a.v. financiële haalbaarheid. We onderzoeken hierbij ook in hoeverre meer goederenvervoer over water past bij het toekomstig gebruik van het binnenwater en -havens. Welke kades en waterwegen zijn geschikt of kunnen geschikt worden gemaakt. Liefst met een eerste indicatie van de kosten. Actielijn slimme logistiek Het is essentieel om op basis van data en modellen beslissingen te nemen over logistiek, zowel bij het ontwerpen van infrastructuur als de ontwikkeling van gebieden. Inzicht in logistieke stromen is ook van belang om effectieve maatregelen te nemen voor de verkeersveiligheid.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10897567

Projecten: •

Logistiek inzicht op basis van data We hebben in Den Haag nog onvoldoende zicht op de verschillende goederenstromen. Den Haag is nu onderdeel van het ecosysteem van DMI (het Dutch Metropolitan Innovations (DMI) Eco System). Binnen DMI werken verschillende steden samen, onder meer op het vlak van slimme logistiek. De inzet van data is een belangrijk speerpunt binnen DMI. Gezamenlijk met andere steden werken we aan methoden om beschikbare data zodanig te ontsluiten dat we goed inzicht krijgen in de verschillende goederenstromen in de stad. Hoe beter het inzicht, hoe eenvoudiger het is om gerichte maatregelen te nemen, te monitoren en waar nodig beleid aan te passen. Momenteel werken we samen met de G4 en CBS aan het inzicht in de verschillende logistieke stromen, onder meer op basis van ANPR-camera’s bij de zero emissie zone. Daarnaast werken we samen met TNO aan een onderzoekstraject over de impact van bouwlogistiek op regulier verkeer.

Afsluitend Uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 volgt het Actieprogramma Stadslogistiek. We starten nu al met concrete maatregelen en projecten op het gebied van bouwlogistiek en binnenstadlogistiek. Vanuit programma 3 Duurzaamheid, milieu, energietransitie, activiteit duurzaamheid zijn incidentele middelen ter beschikking gesteld voor duurzame stadslogistiek, zoals het uitwerken van het programmaplan. Het Actieprogramma omvat diverse actielijnen die de komende maanden verder worden uitgewerkt inclusief dekkingsvoorstel. De voortgang van het Programmaplan Duurzame Stadslogistiek en het Actieprogramma zal elk jaar worden teruggekoppeld aan uw commissie. Daarnaast zullen we de resultaten ook rapporteren via het Klimaatdashboard en Klimaatrapportage. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

5/5