RIS322786 Beantwoording SV Inburgeringstraject, route Z

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

25 september 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Hofstra en de heer De Ridder, luidend: 'Inburgeringstraject, route Z'

SZW/10948847 RIS322786

De raadsleden mevrouw Hofstra en de heer De Ridder hebben op 4 juli 2025 een brief met daarin zes vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De Haagse VVD vindt dat meedoen in onze samenleving begint met taal en werk. Beheersing van het Nederlands is essentieel om te kunnen werken, onderwijs te volgen, hulp te zoeken of gewoon contact te maken met je buren. Inburgeringstrajecten moeten dan ook gericht zijn op integratie en leren meedoen in onze samenleving. Het recente bericht in *De Telegraaf over de grootschalige inzet van de zogeheten ‘zelfredzaamheidsroute’ (Z-route) roept bij ons zorgen op over de effectiviteit van inburgering in onze stad. 1.

Hoeveel inburgeraars in Den Haag zijn sinds de invoering van de nieuwe inburgeringswet in 2022 gestart via de Z-route? Hoe verhoudt dit aantal zich tot het aantal inburgeraars dat de B1- route of de Onderwijsroute volgt?

De Wet inburgering 2021 is op 1 januari 2022 ingevoerd. Het inburgeringsproces bestaat uit drie verschillende wettelijke leerroutes en daarnaast begeleiding richting werk of een andere vorm van participatie. Aan de leerroutes zijn taalniveaus gekoppeld. De B1 route is gericht op het leren van de taal op B1 niveau met een mogelijkheid om af te schalen naar A2. De onderwijsroute is gericht op het leren van de taal op B1 niveau of hoger. In de zelfredzaamheidsroute wordt gestreefd naar het behalen van niveau A1. Vanaf 2022 stromen inburgeraars de verschillende leerroutes in. Op 1 september 2025 namen in totaal 2956 inburgeraars deel aan de verschillende leerroutes. Het gaat om 1352 statushouders en 1604 gezinsmigranten. Van de 2956 inburgeraars zitten 483 mensen in de zelfredzaamheidsroute. Het gaat om 376 statushouders en 107 gezinsmigranten. De overige inburgeraars zitten in de B1-route of de onderwijsroute. 2.

Klopt het dat deelnemers aan de Z-route in Den Haag geen taaleis hoeven te behalen en geen verplicht inburgeringsexamen hoeven af te leggen? Hoe beoordeelt het college de waarde van een inburgeringstraject zonder toetsing van verworven taal- of maatschappijkennis?

In de zelfredzaamheidsroute hoeft een inburgeraar inderdaad geen examens af te leggen om te voldoen aan de inburgeringsplicht. In plaats daarvan is er een inspanningsverplichting in de vorm van een intensief inburgeringstraject en een eindgesprek met de gemeente. Inburgeraars moeten onder andere minimaal 800 taaluren volgen en 800 uren aan participatie besteden. Het doel is dat deze inburgeraars Nederlands leren op het voor hen haalbare niveau en zelfstandig kunnen functioneren in de samenleving. Het college ziet hierin waarde, juist voor mensen voor wie formele toetsing niet passend is. 3.

Hoe zorgt het college ervoor dat inburgeraars via de Z-route alsnog worden gestimuleerd om hun taalniveau te verbeteren?

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10948847

De zelfredzaamheidsroute is een intensief traject waarbij inburgeraars onder andere minimaal 800 taaluren moeten volgen en 800 uren aan participatie moeten besteden. Het doel van de inburgering is het leren van de Nederlandse taal op het hoogst haalbare taalniveau. Dit taalniveau wordt gebaseerd op een individuele brede intake, waarbij gekeken wordt naar taalvaardigheid, leerbaarheid, gezondheid en andere persoonlijke omstandigheden. Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt van de wettelijk verplichte leerbaarheidstoets. Uit deze toets volgt het maximaal haalbare taalniveau binnen een termijn van 3 jaar. Wanneer inburgeraars zich tijdens het traject sneller ontwikkelen dan ingeschat kunnen zij doorstromen naar de B1-route. Ook na het afronden van de Z-route biedt de gemeente nog allerlei mogelijkheden om het taalniveau te verbeteren. 4.

Deelt het college de mening van de Haagse VVD dat werk en taal de sleutels zijn tot succesvolle inburgering? Deelt het college de zorg van de Haagse VVD dat het ontbreken van een taaleis in de Z-route leidt tot een lagere kans op werk, zelfstandigheid en volwaardig meedoen in onze samenleving?

Het college is ook van mening dat voor een succesvolle inburgering taal en participatie, bij voorkeur via werk, essentieel zijn. Het college ziet daarbij ook de grote verschillen tussen verschillende mensen en het belang van een gerichte aanpak om iedereen naar vermogen te kunnen laten deelnemen aan de Nederlandse samenleving. De zelfredzaamheidsroute geeft inburgeraars deze mogelijkheid. In deze route ligt de nadruk op participatie en maatschappelijke betrokkenheid, waarbij taalverwerving op maat wordt aangeboden. Hoewel de wet geen eisen stelt aan het taalniveau in de zelfredzaamheidsroute is taalontwikkeling wel onderdeel van het programma. Onder de vorige inburgeringswet kreeg een groot deel van deze groep inburgeraars vrijstelling van de inburgeringsplicht omdat het vereiste taalniveau niet haalbaar was. De wetgever heeft in plaats daarvan nu gekozen voor de zelfredzaamheidsroute. In de gemeente Meierijstad worden inburgeraars een baan aangeboden als onderdeel van de Z-route. In de groendienst, schoonmaak of de milieustraat. Terwijl ze werken, kunnen ze meteen Nederlands leren. 5.

Is het college bekend met de methode van de gemeente Meierijstad?

6.

Is het college bereid te onderzoeken of de Z-route in Den Haag kan worden hervormd naar het voorbeeld van Meierijstad? Graag een toelichting.

Ad 5 en 6) Ja, het college is bekend met de werkwijze van de gemeente Meierijstad. We hebben reeds een zelfredzaamheidsroute ingericht van goede kwaliteit waarbij participatie, bij voorkeur via werk, een belangrijke rol speelt. Taal in de Praktijk is bijvoorbeeld onderdeel van het traject. Het doel van dit inburgeringsonderdeel is het spreken van de Nederlandse taal in de praktijk en tegelijk ervaring opdoen op de Nederlandse arbeidsmarkt. Het bestaat uit verschillende workshops, themalessen en het volgen van taalstages. Na Taal in de Praktijk starten inburgeraars een traject bij Den Haag Werkt of een traject richting een andere vorm van participatie. We zijn uiteraard altijd op zoek naar verdere ontwikkeling en zullen onderzoeken wat we kunnen leren van de werkwijze van de gemeente Meierijstad. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

2/2