RIS322774 Bijlage GGD VoortgangsgangsRapportage GGG 2025 HU v1
Tekst van het document
Voortgangsrapportage
Haagse aanpak gendergerelateerd geweld
April 2025
Inhoudsopgave 1.
(Ex-)partnergeweld, intieme terreur en femicide
3
2.
(Ex-)partnerstalking
4
3.1.
Schadelijke praktijken: Huwelijksdwang en achterlating
5
3.2.
Schadelijke praktijken: Eergerelateerd geweld
6
4.
Schadelijke praktijken: VGV
6
VOORTGANGSRAPPORTAGE HAAGSE AANPAK GENDERGERELATEERD GEWELD 2025
2
INHOUDSOPGAVE
Toelichting overzicht In onderstaand overzicht zijn de extra activiteiten weergegeven die het afgelopen jaar zijn ingezet op het gebied van gendergerelateerd geweld. Deze activiteiten vinden plaats naast doorlopende activiteiten met het doel om huiselijk geweld te voorkomen, te signaleren en snel te stoppen. Als er sprake is van acute onveiligheid handelen de politie-eenheid Den Haag, Veilig Thuis Haaglanden en het crisisinterventieteam Jeugdbescherming West direct. Ook kan de burgemeester op advies van de politie tijdelijke huisverboden opleggen en worden slachtoffers in code rood zaken (acute onveiligheid) opgevangen door Arosa. Daarnaast wordt waar mogelijk strafrechtelijk ingegrepen en/of hulp en ondersteuning geboden aan het huishouden, zodat ook de structurele veiligheid geborgd wordt.
1.
(Ex-)partnergeweld, intieme terreur en femicide
Training “het G-woord” aanbieden aan professionals
In 2024 is door de GGD Haaglanden gestart met het aanbieden van de training “het G-woord” aan professionals. Veel professionals dachten – ten onrechte - dat het alleen om de queer gemeenschap ging. In 2025 wordt daarom een andere benaming gebruikt en ook een andere training gegeven. Daarnaast wordt aan onder andere aandachtsfunctionarissen gevraagd om het belang van gendersensitief werken breder uit te dragen.
Ophogen subsidie-plafond subsidie-regeling preventie en vroegsignalsering huiselijk geweld
Het subsidieplafond van de subsidieregeling preventie en vroegsignalering huiselijk geweld is in 2024 opgehoogd. Het beschikbare bedrag is in zijn geheel benut. Aan diverse organisaties in de stad is subsidie verleend. In 2025 is het subsidieplafond op €1.050,000,- gezet.
Inzetten van laag-drempelig aanbod voor plegers
In 2024 is door Reclassering Nederland gestart met de Carousselgroep voor plegers van huiselijk geweld vanuit de Reclassering. In 2024 hebben 30 plegers dit vrijwillige traject gevolgd. Het aanbod wordt steeds bekender bij de diverse hulpverleningsorganisaties en dit leidt tot een toename van de instroom. In 2025 wordt verdergegaan met de Carousselgroep en wordt dit traject uitgebreid met een systematische module, waarbij er geprobeerd wordt om ook het slachtoffer te betrekken bij het leerpad van de deelnemers. De supportgroep Agressie en daarna is eind 2024 gestopt gelet op het geringe aantal deelnemers.
Landelijke ontwikkelingen volgen met betrekking tot femicide en de registratie bij de justitiepartners
De landelijke ontwikkelingen met betrekking tot de aanpak van femicide zijn door de gemeente Den Haag gevolgd. Door de Tweede Kamer is vorig jaar bij de behandeling van de vaststelling van de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid het amendement nr. 61 van het lid Mutluer C.S. aangenomen. Het amendement beoogt een aanvang te maken met de financiering van het plan van aanpak Stop Femicide. Den Haag heeft bij het Rijk aangegeven graag mee te denken bij de uitwerking van dit amendement en is hierover in gesprek. Op dit moment zijn er geen landelijke ontwikkelingen aangaande een aparte aanpak van femicide en/of registratie bij de politie. Wel blijft de politie alle thema’s, waarin zorg en veiligheid samengaan, oppakken binnen de huidige aanpak Veiligheid Voorop; dit geldt ook voor het voorkomen van femicide. Het OM heeft sinds januari 2024 de mogelijkheid om te registreren als het slachtoffer van een geweldsmisdrijf vrouw is. Hierdoor ontstaat op termijn de mogelijkheid om cijfers over o.a. femicide te genereren.
VOORTGANGSRAPPORTAGE HAAGSE AANPAK GENDERGERELATEERD GEWELD 2025
3
INHOUDSOPGAVE
In het werkproces van Veilig Thuis wordt het herkennen van rode vlaggen/ signalen van intieme terreur opgenomen
Veilig Thuis Haaglanden heeft het afgelopen jaar ingezet op het verbreden van kennis bij haar medewerkers omtrent intieme terreur. Hierdoor zijn zij beter instaat om de juiste acties uit te zetten bij het signaleren van rode vlaggen. Dit jaar wordt ingezet op het opzetten van een aparte werkgroep intieme terreur, waarin aandachtsfunctionarissen uit ieder regioteam en ondersteunende disciplines, samen met de juristen van Veilig Thuis Haaglanden, gaan onderzoeken hoe werkprocessen aangepast moeten worden ten bate van de aanpak intieme terreur.
Factsheet intieme terreur/ signaleringslijst wordt breed verspreid onder de betrokken netwerkpartners.
De factsheet Intieme terreur van de VNG is breed verspreid onder betrokken netwerkpartners. Dit vraagt echter om continue aandacht. Ook dit jaar wordt ingezet op het onder de aandacht brengen van de rode vlaggen bij professionals.
Inzetten van voorlichtingscampagne in de stad over femicide: tentoonstelling van Stichting Open Mind tijdens en na de periode van Orange the World (OtW).
In 2023 is tijdens Orange The World, in samenwerking met Stichting Open Mind en nabestaanden van femicide-slachtoffers, door de gemeente Den Haag de expositie “FEMICIDE” gelanceerd. De expositie heeft, sindsdien, op meerdere plekken in Nederland gestaan. In 2024 is – in het verlengde van de expositie – een vrachtwagentrailer bedrukt met portretten van twee femicideslachtoffers. Deze vrachtwagen reist door heel Nederland om femicide en de bijbehorende “rode vlaggen” breed onder de aandacht te brengen. In de trailer wordt een de korte educatieve film ‘’het ligt aan mij’’ vertoond. Deze film brengt in beeld hoe intieme terreur er in de realiteit uitziet en hoe het kan leiden tot femicide. In 2025 en 2026 zal de expositie, tijdens de periode van Orange The World, in Den Haag worden tentoongesteld.
2.
(Ex-)partnerstalking
Trainingsaanbod inzetten voor professionals over stalking
In 2024 is een training georganiseerd voor professionals die betrokken zijn bij stalkingscasuïstiek. In 2025 is dit trainingsaanbod verder uitgebreid. Zo worden er meerdere gefaseerde trainingen aangeboden, die verschillen in de mate van verdieping.
Inzet pilot (ex-)partnerstalking met betrokken netwerkpartners op meest complexe en zorgelijke stalkingscasuïstiek
In februari 2024 is de pilot (ex-)partnerstalking gestart om de bestaande aanpak te verbeteren. Deze pilot is in 2024 geëvalueerd. In samenwerking met betrokken partners, zoals het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden, de politie en Veilig Thuis Haaglanden is besloten om de pilot in 2025 te continueren, waarbij een aantal aanpassingen zijn doorgevoerd op basis van de evaluatie. Zo kunnen alle vaste partners van het Zorg- en Veiligheidshuis een casus aanmelden en is hoge SASH niet meer noodzakelijk om de casus aan te melden. De aanpak wordt in 2026 geborgd.
Onderzoek naar de inzet van het slachtofferdevice
In 2024 is in samenwerking met betrokken netwerkpartners gestart met het inzetten van slachtofferdevice in Den Haag. Op dit moment zijn er twee casussen waarbij het slachtofferdevice is ingezet; één is nog actief, en de ander is weer afgesloten. De pilot loopt nog tot en met eind 2025. De inzet van het slachtofferdevice wordt voortdurend onder de aandacht gebracht bij de betrokken netwerkpartners. Gelet op de criteria, zoals dat in de bijzondere voorwaarden moet worden opgenomen dat de verdachte/ veroordeelde een enkelband toegewezen krijgt, is het slachtofferdevice nu nog slechts bij twee casussen ingezet.
VOORTGANGSRAPPORTAGE HAAGSE AANPAK GENDERGERELATEERD GEWELD 2025
4
INHOUDSOPGAVE
Onderzoek naar de mogelijkheden om meer hulpaanbod te ontwikkelen voor plegers in het vrijwillig kader
In 2024 is het niet gelukt om vrijwillige begeleiding in te zetten bij stalkingscasuïstiek van (ex-)partners. Dit komt enerzijds door de onbekendheid van betrokken partners met dit traject, en anderzijds doordat de doelgroep – (ex-)partnerstalkers – lastig bereikbaar is, weinig zelfinzicht heeft, en nauwelijks open staat voor betrokkenheid en contact vanuit instanties. In 2025 zetten we steviger in op dit traject. Materiedeskundigen van Reclassering Nederland sluiten structureel aan bij de weegoverleggen van het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden, zodat begeleiding in het vrijwillig kader standaard wordt gewogen en onder de aandacht wordt gebracht bij partners.
Inzet Aware-systeem
In regio Haaglanden wordt het alarmsysteem AWARE ingezet om slachtoffers van stalking beter te beschermen. Er zijn 30 AWAREkastjes beschikbaar, waarvan de meeste voor slachtoffers uit Den Haag zijn. De inzet van AWARE wordt dit jaar geïntegreerd in de aanpak (ex-)partnerstalking, zodat een integraal casusoverleg volgt na toekenning, en meerdere perspectieven worden belicht en meegenomen.
Ontwikkelen van signaleringskaart (ex-)partnerstalking en verspreiden onder netwerkpartners
Dit is onderdeel geworden van het opleidingsaanbod dat is ontwikkeld met betrekking tot (ex-)partnerstalking,
3.1. Schadelijke praktijken: Huwelijksdwang en achterlating We willen cultuur- en diversiteits-sensitiever werken, o.a. door de training: in gesprek gaan over huwelijksdwang
In 2024 is door het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en achterlating (LKHA) ingezet op de doorontwikkeling van de training “in gesprek gaan over huwelijksdwang”. Zo zijn elementen van een trauma sensitieve basishouding en cultuursensitieve communicatie integraal onderdeel van deze vaardigheidstraining. De training wordt dit jaar, nadat deze SKJ is geaccrediteerd, aangeboden aan professionals in het sociaal domein.
Trainen van sleutelpersonen t.a.v. het huwelijksdwang en achterlating
Dit project is afgerond. Het LKHA richt zich momenteel op het geven van voorlichting, met ervaringsdeskundigen, aan organisaties die zich focussen op vluchtelingen en mensen met een migratieachtergrond.
Inzet van ervaringsdeskundigheid
Door het LKHA is in 2023 een werkwijze ontwikkeld voor bepaalde doelgroepen, om meer kennis te bieden over preventie en signalering van huwelijksdwang en/of achterlating. In 2024 zijn in totaal zes bijeenkomsten georganiseerd, waarvan 3 in Den Haag. In 2025 worden de bijeenkomsten voortgezet.
Inzetten van sociale mediacampagnes
In de zomer en najaar van 2024 heeft het LKHA campagnes gevoerd op LinkedIn – gericht op professionals in het sociaal domein – om betere bewustwording te creëren en sneller signalen te herkennen van huwelijksdwang en achterlating. Dit wordt in 2025 voortgezet. Daarnaast wordt in samenwerking met Open Mind een reizende voorstelling over huwelijksdwang en achterlating ontwikkeld.
VOORTGANGSRAPPORTAGE HAAGSE AANPAK GENDERGERELATEERD GEWELD 2025
5
INHOUDSOPGAVE
3.2. Schadelijke praktijken: Eergerelateerd geweld Ontwikkelen van scholingsaanbod over cultuursensitief werken bij gendergerelateerd geweld
Zie hierboven onder (ex0-partnergeweld, intieme terreur en femicide. In 2024 is door de GGD Haaglanden gestart met het aanbieden van de training “het G-woord” aan professionals. Veel professionals dachten – ten onrechte - dat het alleen om de queer gemeenschap ging. In 2025 wordt daarom een andere benaming gebruikt en ook een andere training gegeven. Daarnaast wordt aan onder andere aandachtsfunctionarissen gevraagd om het belang van gendersensitief werken breder uit te dragen.
Er wordt extra aandacht gegeven aan de meldcode EGG in trainingen over huiselijk geweld en de meldcode
In 2024 is er aandacht geweest voor het trainen van sleutelpersonen met de meldcode EGG. Ook is er aandacht geweest voor de meldcode EGG in het mini-symposium eer/queer voor professionals. In 2025 zal de meldcode EGG meer worden geaccentueerd en plek krijgen in trainingen en webinars van het team GIA.
4.
Schadelijke praktijken: VGV
Betrekken van religieuze organisaties bij de aanpak VGV
Door de gemeente Den Haag is aangehaakt bij een bestaande werkgroep van het IPPR en religieuze en levensbeschouwelijke organisaties. Daarnaast is door de GGD Haaglanden een training verzorgd over de meldcode, voor vrijwilligers van deze religieuze en levensbeschouwelijke organisaties.
Ontwikkelen van voorlichtingsmateriaal over VGV
Er is 2024 voorlichtingsmateriaal ontwikkeld over VGV. Zo is een fotogespreksspel met gesprekshandleiding ontwikkeld voor sleutelpersonen en professionals om VGV laagdrempeliger bespreekbaar te maken.
Vergoeden van niet vergoede zorgkosten, wanneer slachtoffers van VGV zich laten behandelen
Er is sinds 2024 budget beschikbaar voor niet-vergoede zorgkosten voor Haagse slachtoffers van VGV. Dit budget is ondergebracht bij de GGD. Gelijktijdig is gestart met een pilot om besneden vrouwen voorlichting te bieden. Vanuit deze pilot zijn enkele deelneemsters doorverwezen naar het nazorgspreekuur in het HagaZiekenhuis. Tot op heden zijn deze medische kosten gedekt door de zorgverzekering en is er geen gebruik gemaakt van het beschikbare budget.
VOORTGANGSRAPPORTAGE HAAGSE AANPAK GENDERGERELATEERD GEWELD 2025
6