RIS322759 Evaluatie bindend advies omgevingsvergunningen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert van Asten Wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10899990 RIS322759 Contactpersoon

Marlijn Rekveldt Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Vergunningen & Toezicht Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

8 juli 2025

marlijn.rekveldt@denhaag.nl

Onderwerp

Evaluatie bindend advies omgevingsvergunningen

Geachte voorzitter, Sinds het ingaan van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is bindend advies van de gemeenteraad vereist voor een deel van de aanvragen om omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Voor welke aanvragen dit nodig is, ligt sinds 29 april 2023 vast in de lijst met categorieën waarvoor bindend advies van de gemeenteraad is vereist (RIS313814). In voorbereiding op de komst van de Omgevingswet is uit een werkbespreking tussen college en raadscommissie in 2022 een duale werkgroep voortgekomen die gezamenlijk een voorstel heeft gedaan voor deze lijst met gevallen waarvoor bindend advies is vereist bij aanvragen om omgevingsvergunning die in strijd zijn met het omgevingsplan. De duale werkgroep bestond uit diverse raadsleden, de portefeuillehouder van het college en ondersteuning vanuit de griffie en de ambtelijke organisatie. Bij het vaststellen van de lijst (RIS313814) is afgesproken om, als er een jaar met de lijst is gewerkt, te evalueren of de lijst voldoet aan de verwachting dat impactvolle plannen worden voorgelegd voor bindend advies. Ook is afgesproken dat wordt onderzocht of de lijst op onderdelen aangepast, aangevuld of afgeslankt moet worden. Aandacht is gevraagd voor eventuele gevallen waarbij projecten zijn opgeknipt om aan de verplichting voor bindend advies te ontkomen.

Om de gemeenteraad een goed beeld te geven van alle aanvragen voor BOPA’s die worden ontvangen, is tot slot afgesproken dat door het college maandelijks lijsten worden verstrekt waarop alle aanvragen staan vermeld die in strijd zijn met het omgevingsplan. Inmiddels is een jaar met de lijst gewerkt en heeft de raad in verschillende gevallen bindend advies afgegeven. Graag legt het college u een eerste evaluatie voor van de praktische ervaringen met het werken met deze lijst. Ook wordt een overzicht gegeven van soorten aanvragen waarvoor het bindend advies nodig was op basis van de vastgestelde lijst met categorieën. Om u in de gelegenheid te stellen het proces voor bindend advies bij omgevingsvergunningen zelf te evalueren, wordt op 17 september 2025 een werkbespreking georganiseerd.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10899990

Hierin zal een uitgebreide presentatie gegeven worden van de praktische ervaringen met het werken met de lijst met categorieën en worden conclusies en aanbevelingen inzichtelijk gemaakt. Na afloop van deze werkbespreking wordt u gevraagd schriftelijk op de conclusies en aanbevelingen te reageren. Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Een BOPA is een activiteit die niet past in het omgevingsplan. Voor categorieën aanvragen voor BOPA’s die staan op de lijst met gevallen waarvoor bindend advies is vereist, vraagt het college de gemeenteraad om advies of de voorgestelde activiteit voldoet aan een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Het advies is bindend voor het besluit van het college op de aanvraag omgevingsvergunning. Bij een positief advies van de raad verleent het college de vergunning. Bij een negatief advies van de raad weigert het college de vergunning op basis van een onderbouwing van de raad waarom het plan niet voldoet aan een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Daarbij is de afspraak (RIS313814) dat alleen aanvragen die door het college positief zijn beoordeeld, worden voorgelegd voor bindend advies. Bij de ontvangst van de aanvraag om een omgevingsvergunning is niet altijd duidelijk of er voor het gevraagde initiatief een bindend advies nodig is.

Dat kan pas als bij de aanvraag voldoende gegevens aangeleverd zijn om deze inhoudelijk te kunnen beoordelen. Om die reden is het gebruikelijk de raad te informeren over de ontvangst van de aanvraag voor een BOPA als deze volledig (geworden) is. Overzicht bindend advies 2024 In 2024 zijn er veel minder aanvragen om omgevingsvergunning voor BOPA’s ingediend dan van tevoren was ingeschat. In het verlengde daarvan was er ook voor veel minder aanvragen bindend advies nodig dan werd voorzien en was er geen bindend advies nodig voor grote bouwplannen. Voor iets minder dan de helft van de ruim 200 in behandeling genomen aanvragen voor BOPA’s is bindend advies nodig op basis van de vastgestelde lijst met categorieën. Een deel van deze aanvragen is (nog) niet aan de raad voorgelegd.

BOPA'S EN BINDEND ADVIES geen bindend advies nodig

wel bindend advies nodig

40% 60%

Als voor de afhandeling van een aanvraag bindend advies nodig is, is de ervaring dat dit de behandeltijd van een aanvraag, de administratieve lasten en de druk op de gemeentelijke organisatie aanzienlijk vergroot.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10899990

In de meeste gevallen gaat het tot nu toe om bouwplannen waarvoor onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) snel een besluit kon worden genomen omdat deze onder de kruimelregeling vielen. Af en toe gaat het zelfs om bouwplannen die qua omvang en positionering dicht in de buurt zitten van wat vergunningsvrij mogelijk zou zijn. Dat nu voor dezelfde soort aanvragen voor de besluitvorming eerst een gang naar de raad nodig is, is aan aanvragers lastig uit te leggen. Bij BOPA’s waarvoor bindend advies nodig is, gaat het in de meeste gevallen (circa 45) om het uitbreiden van een bestaande woning door een aan- of bijgebouw of een dakopbouw. Op dit soort aanvragen was voorheen de kruimelregeling van toepassing.

SOORTEN BOPA'S WAARVOOR BINDEND ADVIES NODIG IS: verbouwplan met uitbreiding bestaande woning door een aan- of bijgebouw of een dakopbouw verbouwplan met realisatie nieuwe woning(en) tijdelijk initiatief nieuwbouw van woning of woningen overige: functiewijziging, verbouw niet-woonfunctie, utiliteitsbouw in de vorm van eenvoudige units of het plaatsen van een bouwwerk geen gebouw zijnde, zoals lichtmasten

24%

4%

53%

9%

10%

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10899990

Voor ruim 30 BOPA’s waarvoor dit nodig was, is het bindend advies inmiddels afgegeven. Meer dan de helft van deze adviezen betrof verbouw van een woning of een bijgebouw bij een woning. Het advies was voor die plannen direct positief zonder dat eerst bespreking plaatsvond in de raad. Termijn Er is een spanningsveld tussen de afgesproken termijn van vijf weken waarbinnen de raad bindend advies afgeeft en de wettelijke beslistermijn van acht weken op de aanvraag. De praktijk leert dat het college de termijn van acht weken hard nodig heeft om een aanvraag inhoudelijk te beoordelen. Bij bindend advies moet deze inhoudelijke beoordeling in drie weken gebeuren terwijl de raad een zorgvuldige beoordeling door het college nodig heeft als basis om het bindend advies te kunnen geven. Aanbeveling: Het beperken van de termijn voor het geven van bindend advies van vijf naar drie weken zou tegemoetkomen aan onze dienstverlening en klantgerichtheid. Tijdelijk project Als sprake is van een tijdelijk project, is er daarbij het spanningsveld tussen de langere behandeltermijn en de beoogde startdatum en instandhoudingstermijn van het tijdelijke project. Dit hebben we bijvoorbeeld ervaren bij de tijdelijke initiatieven voor het Catshuis en Cool Event.

Daar komt bij dat tijdelijke projecten, voornamelijk vanwege de geringe instandhoudingstermijn, vaak weinig impact hebben op de fysieke leefomgeving. Aanbeveling: Te overwegen is om tijdelijke projecten uit te zonderen van de verplichting tot bindend advies. Maandelijks overzicht ingekomen BOPA’s Ook het maandelijks verstrekken van een overzicht van alle ingekomen BOPA’s legt een administratieve druk op de ambtelijke organisatie. In 2024 is deze mededeling door omstandigheden geclusterd tot twee keer per jaar. In 2025 is het college de afspraak van maandelijkse verstrekking tot nu toe wel nagekomen. Aanbeveling: Te overwegen is om de afspraak van maandelijkse verstrekking aan te passen naar één of twee keer per jaar. Vastgestelde categorieën In de huidige lijst met categorieën voor bindend advies zitten globaal vier richtingen om de impact van een aanvraag te duiden: 1. Omvang van het project in absolute zin (bijv. aantal woningen, oppervlakte, bouwhoogte); 2. Soort bestaand bouwwerk dat veranderd wordt (bijv. monument of pand met maatschappelijke functie); 3. Type afwijking van het omgevingsplan (bijv. bouwen in groenbestemming); 4. Mate van afwijking van het omgevingsplan (bijv. meer dan 130% toegestane bouwhoogte).

Een bouwplan dat past in het omgevingsplan, is geen BOPA en komt dus niet in aanmerking voor bindend advies, ook niet als dit bouwplan bijvoorbeeld inhoudt dat meer dan 80 woningen worden gebouwd of meer dan 1.000 m2 vloeroppervlakte wordt gerealiseerd. Als een bouwplan past in het omgevingsplan, kan worden aangenomen dat de ruimtelijke impact ervan bij de vaststelling van dat ruimtelijk kader al is afgewogen.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10899990

Ook kan een plan bijvoorbeeld een BOPA zijn doordat de maximaal toegestane bouwhoogte beperkt wordt overschreden, terwijl het omgevingsplan de meer dan 80 woningen of de meer dan 1.000 m2 vloeroppervlakte op zichzelf wel toestaat. Voor een dergelijk plan moet bindend advies gevraagd worden, terwijl de afwijking van het omgevingsplan zeer beperkt is. De omvang van een project in absolute zin maakt een aanvraag dus niet per definitie impactvol. Als bindend advies nodig is, komt dit in de meeste gevallen doordat categorie 1.1.b van toepassing is: ‘activiteiten voor het realiseren van bebouwing met een bouwhoogte van meer dan 130% van de bouwhoogte zoals opgenomen in het omgevingsplan’. Wel is inmiddels duidelijk geworden dat de uitleg van deze categorie voor meerdere interpretaties vatbaar is. Een andere (bij nader inzien juridisch passender) interpretatie dan werd gehanteerd, leidt tot minder gevallen waarvoor bindend advies nodig is. Aanbeveling: Bij het werken met de lijst heeft het college geconstateerd dat deze op onderdelen aangescherpt kan worden, wat het werken met deze lijst transparanter en eenduidiger zou maken. Ook zouden hiermee de impactvolle aanvrager er sterker uitgefilterd kunnen worden. In de geplande werkbespreking zal het college op een meer gedetailleerd niveau toelichten waar de mogelijkheden voor aanscherping worden gezien.

Conclusie en vervolg Het college concludeert dat op basis van de huidige lijst te vaak bindend advies nodig is voor aanvragen die voorheen onder de kruimelregeling vielen en die niet tot bespreking leiden in de raad. Daarnaast neemt het proces voor bindend advies veel tijd in beslag in verhouding tot de tijd die staat voor de behandeling van een aanvraag omgevingsvergunning. Het proces drukt op de ambtelijke organisatie en op aanvragers die langer op een besluit moeten wachten. Ook het maandelijks verstrekken van een overzicht legt een administratieve druk op de ambtelijke organisatie. Het college adviseert om de lijst met categorieën voor bindend advies aan te passen. Na de geplande werkbespreking verneemt het college graag hoe uw commissie hier tegenaan kijkt, waarna een voorstel met de nodige en gevraagde aanpassingen wordt uitgewerkt en zo spoedig als mogelijk ter besluitvorming aan de raad zal worden voorgelegd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa Robert van Asten

5/5