RIS322741 Beantwoording vragen commissievergadering Ruimte- 18 juni 2025

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Co Engberts Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10917622 RIS322741 Contactpersoon

Daan van der Kolk Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Projecten Telefoonnummer

14070 Datum8

E-mailadres

8 juli 2025

daan.vanderkolk@denhaag.nl

Onderwerp

Beantwoording vragen commissievergadering Ruimte- 18 juni 2025.

Geachte voorzitter, Tijdens de commissievergadering Ruimte van 18 juni 2025 zijn bij de behandeling van de: ‘Ambitie en scopebepaling Morgenstond’ (RIS322209) en de behandeling van het: ‘Kwaliteitsplan Zuidwest’ (RIS322208) meerdere toezeggingen aan de gemeenteraad gedaan. Een aantal van deze toezeggingen dienen schriftelijk beantwoord te worden voor de raadsvergadering van 10 juli 2025. In deze commissiebrief worden de antwoorden gegeven op de gestelde vragen. 1. De wethouder gaat na of het Kwaliteitsplan Zuidwest als toetsingskader voor de commissie omgevingskwaliteit kan worden toegepast en informeert de raad hier schriftelijk over. De Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed adviseert over ruimtelijke planvorming en toetst bouwplannen waar een omgevingsvergunning voor is aangevraagd. Toetsing en advies gebeurt op basis van de Welstandsnota. Momenteel wordt de Welstandsnota herzien tot een Nota omgevingskwaliteit, die in concept is vastgesteld door college (RIS321420). Deze nota heeft ter inzage gelegen en is momenteel in procedure voor vaststelling in college en raad. In de concept Nota omgevingskwaliteit Den Haag 2025 is het volgende opgenomen over op basis waarvan de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed toetst (paragraaf 3.4).

“Voor (her)ontwikkelingen en grootschalige transformaties zijn en worden beeldkwaliteitsplannen of vergelijkbare documenten vastgesteld, die sturen op de plaatsing en het uiterlijk van bouwwerken. Beeldkwaliteitsplannen gaan veelal integraal in op een gebieds- of een gebouwontwikkeling, inclusief andere onderdelen van het kwaliteitsstelsel, die invloed hebben op de Haagse omgevingskwaliteit. De voor de plaatsing en het uiterlijk van een bouwwerk relevante delen van een vastgesteld beeldkwaliteitsplan vormen samen met de Nota omgevingskwaliteit de uitgangspunten voor de betreffende ontwikkeling.”

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

Het Kwaliteitsplan Zuidwest is een verdere uitwerking van de Structuurvisie Den Haag Zuidwest (RIS315261). Het is bedoeld als gespreksleidraad en inspiratie aan de voorkant van planontwikkelingen en omschrijft in hoofdlijnen de beoogde kwaliteiten van toekomstige ontwikkelingen. Hierin is het Kwaliteitsplan Zuidwest vergelijkbaar met het Kwaliteitsplan van het CID (RIS314594). In het Kwaliteitsplan Zuidwest zijn er, anders dan in het Kwaliteitsplan CID, vuistregels opgenomen voor de verschillende kwaliteitsopgaven die richtinggevend zijn voor ontwikkelingen in Zuidwest. Daar waar deze vuistregels betrekking hebben op plaatsing en uiterlijk van gebouwen zal de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed het Kwaliteitsplan Zuidwest samen met de Nota omgevingskwaliteit gebruiken als toetsingskader van bouwplannen. Voor gebieden waar nog geen beeldkwaliteitsplannen voor zijn vastgesteld is het dus mogelijk dat het Kwaliteitsplan dient als toetsingskader voor de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed. Voor gebieden waar wel beeldkwaliteitsplannen voor zijn vastgesteld gelden deze als toetsingskader.

Op basis van bovenstaande wordt voorgesteld om het Raadsvoorstel Kwaliteitsplan Zuidwest bij paragraaf 2” ‘Doel en status', daarom als volgt aan te passen: Het Kwaliteitsplan is een gemeentelijk beleidsdocument dat invulling geeft aan de beoogde omgevingskwaliteit van Zuidwest: hoe deze eruit ziet (beeldkwaliteit), hoe deze werkt (gebruikskwaliteit) en hoe toekomstbestendig deze is. Met het Kwaliteitsplan Zuidwest wil de gemeente sturing en richting geven op het behoud en het versterken van ruimtelijke kwaliteiten. Het Kwaliteitsplan bouwt voort op de beschreven kwaliteiten uit de Structuurvisie. Het inspireert, geeft duidelijk aan waartoe nieuwe initiatieven zich dienen te verhouden en bepaalt het ambitieniveau en de randvoorwaarden voor de kwaliteit van toekomstige ontwikkelingen. Voorop staat het voortbouwen op stedenbouwkundige en landschappelijke structuren en aanwezige waarden, zodat er een gelaagd stadsbeeld ontstaat met een duidelijk Haags karakter. Daarbij beschrijft dit document ook de samenhang tussen de verschillende wijken en buurten en de onderscheiden karakters. Op deze manier dient het Kwaliteitsplan als basis om de ruimtelijke kwaliteit in het geheel Zuidwest te borgen. Dit Kwaliteitsplan vervangt geen bestaand beleid en beeldkwaliteitsplannen, maar dient ter ondersteuning van de gesprekken over nieuwe initiatieven, aan de voorkant van de planvorming.

Het Kwaliteitsplan dient als toetsingskader voor de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed voor gebieden waar nog geen beeldkwaliteitsplannen voor gemaakt zijn en indien de vuistregels sturen op de plaatsing en het uiterlijk van bouwwerken Het Kwaliteitsplan wordt na vaststelling per deelgebied, waar nodig, nader uitgewerkt in de producten gebiedsprogramma, beeldkwaliteitsplan, buitenruimteplan en bouwenvelop (voorheen PUK). Daar waar deze producten nog niet vervaardigd zijn of niet vervaardigd worden functioneert het Kwaliteitsplan dus als richtinggevend kader. Al vastgesteld zijn de beeldkwaliteitsplannen voor de Dreven (RIS311092 Bijlage 7a), Gaarden (RIS311092 Bijlage 7b), Zichten (RIS311092 Bijlage 7c) en de Venen (RIS313612 Bijlage 2). Deze zullen als toetsingskader blijven gelden. Dit geldt ook voor de vastgestelde PUK’s (met beeldkwaliteitsparagrafen) en NvU’s.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

2. Wethouder Engberts verzoekt wethouder van Asten om voor raad van 10 juli 2025 helderheid te verzorgen over het proces en de te verwachten stukken. Als er geen tijdige reactie volgt, wordt de raad hier -voor de genoemde raadsvergadering- over geïnformeerd. De raad wordt ook geïnformeerd over de gevolgen voor de ontwikkeling in Morgenstond als de Ambitie en Scopebepaling niet in de komende raad wordt behandeld De commissie Ruimte heeft op voorstel van het college van B&W besloten om tijdens de werkbespreking van 17 september ambtelijk een presentatie te laten geven over de planproducten onder de omgevingswet. Binnenkort ontvangt u een agenda/programma voor deze werkbespreking. Als de Ambitie en scopebepaling niet in de raad van 10 juli wordt behandeld dan: • Ligt er (nog) geen ruimtelijk en programmatisch kader voor de gehele wijk waardoor nieuwe projecten of initiatieven niet integraal beoordeeld kunnen worden. • Als er (nog) geen ruimtelijk en programmatisch kader voor het gebied wordt vastgesteld dan loop je het risico dat de besluitvorming over nieuwe initiatieven in het gebied vertraagd, omdat je steeds opnieuw de vraag moet stellen of een nieuw initiatief wel past binnen de wijk, maar onvoldoende ruimtelijke en programmatische kaders hebt om dat goed te kunnen beoordelen.

• Er kan (nog) geen start gemaakt worden met het uitwerken van een gebiedsprogramma Morgenstond en nieuwe gesprekken met corporaties en andere belangrijke stakeholders in het gebied kunnen niet opgestart worden, omdat er onvoldoende duidelijkheid en zekerheid is over de ambities en opgaven. 3. De wethouder komt schriftelijk terug op de mogelijkheden om beschikbare ruimte in scholen voor maatschappelijke initiatieven in te zetten. Bij het behandelen van bovenstaande toezegging is gebruikt gemaakt van drie stukken: • Beantwoording schriftelijke vragen raadslid mevrouw De Groot luidend, Oplossing voor huisvesting maatschappelijke organisaties (RIS318942). • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Den Haag (2015) • Integraal huisvestingsplan (hierna IHP) - (RIS317535) Eerdere beantwoording schriftelijke vragen Tijdens eerdere commissie en/of raadsvergaderingen is de vraag gesteld hoe het college van Burgemeester en wethouders aankijkt tegen het benutten van leegstaande panden/schoolgebouwen of delen van een schoolgebouw voor maatschappelijke initiatieven. Daarop heeft het college geantwoord multifunctioneel gebruik van gebouwen/voorzieningen toe te juichen.

Zowel op het gebied van schoolgebouwen als sport- en culturele voorzieningen zijn er talloze voorbeelden van medegebruik, waarin andere organisaties activiteiten ontplooien buiten de uren dat de voorziening in gebruik is door de primaire gebruikers. Voor scholen geldt dat schoolbesturen, en niet de gemeente, eigenaar zijn van de gebouwen en gaan over medegebruik buiten de schooluren. Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Den Haag (2015) In de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs zijn twee paragrafen opgenomen die betrekking hebben op het inzetten van beschikbare ruimte voor maatschappelijke initiatieven: -

Paragraaf 10 Medegebruik ten behoeve van culturele, maatschappelijke of recreatieve doeleinden: Het college is bevoegd om over te gaan tot vordering voor culturele, maatschappelijke of recreatieve doeleinden indien sprake is van leegstand van een lesgebouw of een gymnastiekruimte.

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

-

Paragraaf 11 Verhuur: Voor het verhuren van een gedeelte van het schoolgebouw aan bijvoorbeeld een maatschappelijk initiatief dient het schoolbestuur aan het college toestemming te vragen.

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs 2024-2034. In het IHP Onderwijs is voor alle stadsdelen in Den Haag gekeken hoe het aantal leerlingen in de verschillende leeftijdscategorieën zich gaat ontwikkelen en of er voldoende goede scholen beschikbaar zijn voor het aantal te verwachten leerlingen. Morgenstond is onderdeel van het stadsdeel Escamp. In dit stadsdeel is de verwachting dat de basisgeneratie tot 2030 nagenoeg gelijk blijft, er is een lichte groei te verwachten (pagina 65, IHP). Morgenstond kent zes basisscholen met kinderopvang. Voor deze scholen bestaat geen aanleiding om medegebruik of verhuur tijdens schooluren van beschikbare ruimte in schoolgebouwen te verwachten. Er is ofwel geen sprake van een overschot of het overschot dat mogelijk zal optreden is te klein. Daarnaast heeft Morgenstond één middelbare school, het in 2024 gestarte Avicenna, dat mavo, havo en vwo aanbiedt. De komende tijd zal blijken hoe de school zich ontwikkelt en welke ruimtevraag daarbij past. Middelbare scholen grenzend aan Morgenstond, zoals Zuidwestcollege, Roemer Visscher College en Wateringse Veldcollege hebben op dit moment een overcapaciteit. De scholen zetten deze ruimten in om maatschappelijke initiatieven te faciliteren. 4.

De wethouder komt, voor de raad van 10 juli 2025, schriftelijk terug op de relatie tussen de erfpachtrechten en de ontwikkelingen die mogelijk op de locaties beoogd zijn. De gemeente hanteert het afwegingskader uit de Nota Grondbeleid (RIS319970) om de uiteindelijk rolkeuze van de gemeente te bepalen bij nieuwe gebiedsontwikkelingen (zie onderstaande afbeelding).

Afhankelijk van de integrale beoordeling, de urgentie en de gewenste invloed kan de gemeente bepalen om een meer actieve ofwel passieve/faciliterende rol op zich te nemen. In Morgenstond zijn er meerdere percelen belast met expirerende rechten van erfpacht, welke aflopen in 2025 en in 2030. (Zie afbeelding pagina 5) (rood is aflopend in 2025, en geel is aflopend in 2030).

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

Expirerende rechten van erfpacht vormen een kans voor de gemeente om meer regie te nemen in de gebiedsontwikkeling. In de Ambitie en scopebepaling is opgenomen hoeveel nieuwe woningen en voorzieningenprogramma we in Morgenstond willen realiseren. We beoordelen per aflopend erfpachtrecht in Morgenstond of we het aflopende erfpachtrecht willen verlengen en daarmee eeuwigdurend willen uitgeven of dat we het erfpachtrecht willen beëindigen, omdat we een nieuwe ontwikkeling op de desbetreffende locatie willen starten. We maken deze afweging, over het verlengen of beëindigen van de aflopende erfpachtrechten in Morgenstond, in de ontwikkelstrategie als onderdeel van het gebiedsprogramma. Op tijd communiceren naar bewoners/ondernemers en andere organisaties Om inwoners/ondernemers en andere type organisaties in Morgenstond op tijd duidelijkheid te geven over hun aflopende erfpachtrechten streeft de gemeente ernaar om in 2026 al een afweging te maken ten aanzien van de aflopende rechten van erfpacht in Morgenstond. Hiermee geven we enerzijds zo spoedig mogelijk rechtszekerheid aan de huidige erfpachters en anderzijds voorkomen we dat kansrijke locaties om te ontwikkelen eeuwigdurend in erfpacht worden uitgegeven waardoor onnodig hogere kosten gemaakt moeten worden.

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

5. De raad wordt voor de raad van 10 juli 2025 geïnformeerd over de parkeerbalans Op basis van huidig beleid en inzichten is voor Morgenstond een indicatieve parkeerbalans voor 2040 opgesteld. Dit geeft een globaal beeld voor het gebied, maar zal aan de hand van de deelontwikkelingen concreet worden: voor iedere ontwikkeling dient de ontwikkelaar een aparte parkeerbalans op te stellen. Nota Parkeernormen en Parkeerstrategie: Het is volgens de Structuurvisie Zuidwest de ambitie om in Morgenstond +3.600 woningen en +22.150 vierkante meter voorzieningen toe te voegen. Een toename in woon- en voorzieningenprogramma vraagt ook om passende oplossingen voor het parkeren, en dus een goed functionerend mobiliteitssysteem. Naast voorzieningen voor wandelen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit zijn er ook voldoende parkeerplaatsen nodig. Het aantal benodigde parkeerplekken wordt bepaald op basis van de Nota Parkeernormen en de Parkeerstrategie. De voornaamste uitgangspunten zijn:

• • •

•

De Nota Parkeernormen schrijft per type woning (huur/koop, woninggrootte en ligging in type wijk) en type voorziening een parkeernorm voor. De Nota Parkeernormen schrijft voor dat parkeerplaatsen voor nieuwbouwontwikkelingen op eigen terrein of in een collectieve parkeervoorziening moeten worden voorzien. 1 Wanneer er sprake is van een sloop-nieuwbouw ontwikkeling dienen de plekken die voor de te slopen woningen in de openbare ruimte lagen bij de nieuwbouw op eigen terrein te worden voorzien. Bij nieuwbouwontwikkelingen mogen ontwikkelaars conform de Nota Parkeernormen in Den Haag Zuidwerst een reductiefactor van maximaal 30% op de parkeereis toepassen door deelmobiliteit aan te bieden.

In artikel 4:3 van de Nota Parkeernormen lid 2 staat aangeven: ‘Het college kan bepalen dat een gebiedsaanpak wordt

1

toegepast, waarbij binnen een gebied een parkeervoorziening wordt voorgesteld als gehele of gedeeltelijke oplossing voor de parkeerbehoefte van het totale gebied.’

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

Op basis van deze uitgangspunten vindt dus een verschuiving plaats van op straat parkeren naar parkeren op eigen terrein of in centrale parkeervoorzieningen of mobiliteitshub. Zodoende is voor de Scope- en Ambitiebepaling Morgenstond een concept parkeerbalans opgesteld voor de hele wijk, waarbij aan de hand van bandbreedtes inzicht gegeven wordt in het aantal te verwachten parkeerplekken in de openbare ruimte, op eigen terrein en het aantal te verwachten deelauto's in Morgenstond. Invloed van sloop-nieuwbouw op de parkeerbalans: Structuurvisie en bandbreedte In de Structuurvisie Zuidwest 2040 is voor heel Zuidwest een sloop-nieuwbouw opgave van 6.500 woningen opgenomen. Op basis van de opgave uit de Structuurvisie is de concept parkeerbalans voor Morgenstond opgesteld. Hiervoor is uitgegaan van een toevoeging van +3.600 woningen (van de +10.000 woningen in heel Zuidwest) en een sloop-nieuwbouw opgave van 2.340 woningen (het evenredige deel voor Morgenstond van de in totaal 6.500 sloop-nieuwbouwwoningen). Omdat momenteel nog niet voldoende zicht is op hoeveel woningen daadwerkelijk gesloopt en vervangen gaan worden in Morgenstond, of worden toegevoegd door middel van het optoppen van complexen, is in de parkeerbalans ook een bandbreedte aangegeven.

Voor deze bandbreedte is uitgegaan van twee uiterste scenario's: enerzijds het scenario waarbij geen sloop-nieuwbouw plaatsvindt en dus +3.600 woningen worden toegevoegd zonder één huidige woning te slopen, en anderzijds waar dit in een verhouding 1:1 plaatsvindt waarbij voor het toevoegen van +3.600 woningen ook 3.600 huidige woningen worden gesloopt en teruggebouwd. Deze twee zijn dus extremen waarbij de opgave vanuit de structuurvisie de streefwaarde is. Indicatieve parkeerbalans Morgenstond De indicatieve parkeerbalans voor Morgenstond staat hieronder weergegeven. De uitgangspunten en aannames die hiervoor gehanteerd zijn staan eronder nader toegelicht. Uitgangspunten indicatieve parkeerbalans Morgenstond Nieuwbouwwoningen

3.600

Sloop-nieuwbouwwoningen

2.340

Parkeernorm bewoners

0,6

Op eigen terrein

Parkeernorm bezoekers

0,15

50% op eigen terrein, 50% op straat

400

Inschatting op basis van voorzieningenprogramma Structuurvisie

30%

Maximale reductiefactor

Parkeerbalans

Huidig

2040

Verschil

Bandbreedte

Parkeren in openbare ruimte

5.500

4.300

-1200

+225 <-> -1.950

Parkeren op eigen terrein

2.500

5.375

+2.875

+1.750 <-> +3.450

(Waarvan deelauto's)

0

275

+275

+175 <-> +325

Parkeren voorzieningen

Inclusief

400

+400

Totaal

8.000

10.075

+2.075

Parkeerplaatsen toe te voegen voorzieningen Reductie parkeereis door deelauto's

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

Uitgangspunten voor de parkeerbalans: Het exacte aantal parkeerplaatsen dat voortkomt uit de verdichting en transformatie in Morgenstond is mede afhankelijk van een aantal factoren die nu nog onzekerheden kennen. Daarom zijn bij het opstellen van de parkeerbalans een aantal aannames gedaan: 1. We weten nog niet precies welke type woningen en voorzieningen we willen toevoegen en hoe groot of klein de woningen exact zullen zijn, en welke definitieve parkeernorm daarbij hoort. We hebben wel inzicht in de gemiddelde grootte van het woningbouwprogramma. Om die reden is er met een gemiddelde parkeernorm gewerkt, op basis van de verwachtte gemiddelde grootte van de woningen. Daarbij is ter vergelijking ook gekeken naar de gemiddelde parkeernorm van Dreven Gaarden Zichten. De gehanteerde parkeernorm is 0,6 bewonersplaats per woning en 0,15 bezoekersplaats per woning. Het type en de omvang van voorzieningen in Morgenstond is nu nog niet voldoende duidelijk en zal in de uitwerking van het gebiedsprogramma verder vorm krijgen. Voor nu is daarom het voorzieningenprogramma van de Structuurvisie als uitgangspunt genomen en is daarvan een deel evenredig aan het aantal woningen (3.600) aan Morgenstond toebedeeld. Op basis van een gemiddelde parkeernorm voor deze voorzieningen is de inschatting voor het aantal parkeerplaatsen dan circa. 400. 2.

Op basis van de Nota Parkeernormen dient bezoekersparkeren bij nieuwbouwontwikkelingen ook op eigen terrein voorzien te worden. Om gegronde redenen kan hier op projectniveau van afgeweken worden. Op basis van de ervaringen in projecten tot nu toe is voor deze parkeerbalans daarom de helft van het bezoekersparkeren op straat voorzien en de andere helft op eigen terrein.

3.

Collectieve parkeervoorzieningen kunnen efficiëntere oplossingen bieden, omdat meer dubbelgebruik mogelijk is. Omdat deze voorzieningen voor meerdere ontwikkelingen en verschillende voorzieningen ingezet kunnen worden kunnen bijvoorbeeld overdag werknemers of bezoekers van winkels gebruik maken van dezelfde parkeerplekken die 's avonds door bewoners gebruikt worden. Daardoor zijn effectief minder parkeerplaatsen nodig. Het is echter nog niet duidelijk welk deel van de parkeeropgave in collectieve parkeervoorzieningen opgenomen wordt. Er is daarom in de parkeerbalans uitgegaan van beperkte mate van dubbelgebruik.

4.

Voor de berekening van het aantal deelauto's is uitgegaan van de maximale reductiefactor op de parkeereis van 30%, waarbij 1 deelauto 4 privé parkeerplaatsen vervangt. Deze 30% is de maximale reductie die volgens het huidige beleid in Zuidwest toegepast mag worden. Uiteindelijk bepalen de ontwikkelaars hoeveel deelmobiliteit ingezet wordt bij hun ontwikkeling als reductie op de parkeereis. Dit wordt door de ontwikkelaars in de parkeerbalans opgenomen en onderbouwd met een mobiliteitsplan. Naar verwachting zal niet in elk project 30% deelmobiliteit ingezet worden en zal het aantal deelauto's dus lager uitvallen. Als gevolg daarvan zullen dan meer privé parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd moeten worden: 4 parkeerplaatsen voor privé auto’s in plaats van 1 parkeerplaats voor deelauto’s. Doordat deelmobiliteit ook bij sloop-nieuwbouw toegepast kan worden is ook hier een bandbreedte gegeven.

5.

Er wordt momenteel gewerkt aan een implementatiestrategie voor collectieve parkeervoorzieningen en mobiliteitshubs, waar ook voor heel Zuidwest een strategie opgesteld wordt om het aanbod aan deelmobiliteit op gebiedsniveau aan te laten sluiten op de behoefte van de bewoners en bezoekers.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

Parkeerbalans in drie figuren Bij het opstellen van de ambitie en scopebepaling Morgenstond zijn ten aanzien van het parkeren in Morgenstond voor drie zaken berekeningen gemaakt voor de situatie in 2040, dus na uitvoering van het beoogde woningen- en voorzieningenprogramma: • Het aantal parkeerplekken in de openbare ruimte nadat het beoogde woon en voorzieningenprogramma is gerealiseerd. Er zijn nu ongeveer 5.600 parkeerplaatsen in de openbare ruimte. Op basis van de uitgangspunten van de Structuurvisie voor de herstructureringsopgave komen er 1.200 parkeerplekken in de openbare ruimte vrij. Hiermee wordt dus in de openbare ruimte plek gemaakt voor de opgaven voor groen, water, spelen, ontmoeten en actieve mobiliteit. Afhankelijk van sloop-nieuwbouw is de bandbreedte een afname van 1.950 tot een toename van 225 parkeerplaatsen (Figuur 1). De mate van sloopnieuwbouw is dus van grote invloed op de openbare ruimte en kan hier enerzijds meer plek maken voor herinrichting, maar anderzijds deze ook verder onder druk zetten als weinig sloop-nieuwbouw plaatsvindt. • Het aantal parkeerplekken dat op eigen terrein moet worden toegevoegd bij realisatie van het woon en voorzieningenprogramma. Inschatting op basis van POET (Parkeren-op-eigenterrein) inventarisatie is dat er nu ongeveer 2.500 parkeerplekken op eigen terrein zijn in Morgenstond.

Op basis van de uitgangspunten van de Structuurvisie neemt dit aantal met 2.875 parkeerplaatsen toe. Hier is de bandbreedte afhankelijk van de sloop-nieuwbouw een toename tussen de 1.750 en 3.450 parkeerplaatsen. (Figuur 2) • Het aantal deelauto's dat bij het beoogde woonprogramma wordt toegevoegd als uitgegaan wordt van een maximale reductie van de parkeereis van 30% door inzet van deelauto's. Het gaat in totaal om 275 deelauto's. De bandbreedte vanuit de sloop-nieuwbouw is 175-325 deelauto's. (Figuur 3) De onderstaande afbeeldingen zijn ook te vinden in de Ambitie en Scopebepaling (pagina 29), maar zijn hier in deze commissiebrief lichtelijk aangepast om beter antwoord te geven op de gestelde vragen uit de commissievergadering.

Figuur 1: Parkeren in de openbare ruimte.

Figuur 2: Parkeren op eigen terrein.

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10917622

Figuur 3: Deelauto's in Morgenstond.

Meebewegen met de transformatie en de behoefte van bewoners Zoals aangegeven zitten er nog onzekerheden in de opgave voor parkeren en hangt deze ook voor een belangrijk deel samen met de sloop-nieuwbouw. Daarnaast hangt de parkeeropgave ook nauw samen met de andere ambities voor de openbare ruimte in Zuidwest, waarin bijvoorbeeld ook ruimte gevonden moet worden voor groen, water, spelen, ontmoeten en actieve mobiliteit (lopen en fietsen). Verschuiven van parkeren van de straat naar eigen terrein of centrale parkeervoorzieningen maakt ruimte voor deze opgaven. Het is van belang hierbij in het juiste tempo mee te bewegen met de ontwikkeling van Morgenstond en samen met ontwikkelaars en corporaties tijdig te zorgen voor goede alternatieven voor parkeren op straat voordat parkeerplaatsen uit de openbare ruimte omgezet worden in bijvoorbeeld groen of speelplekken. Zodat parkeren voor de huidige en toekomstige bewoners van Zuidwest met een auto voldoende mogelijk blijft en het aanbod aan deelmobiliteit en andere vervoerswijzen goed aansluit op de behoeften van de bewoners van Zuidwest. Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Co Engberts

10/10