RIS322740 Sterke basis jonge kind

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10904855 RIS322740 Contactpersoon

Anniek van der Ploeg Gietema Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

9 juli 2025

anniek.gietema@denhaag.nl

Onderwerp

Sterke basis jonge kind

Geachte voorzitter, Landelijk speelt een zorgwekkende toename van wachtlijsten voor opvang, onderwijs en zorg in bv. een KinderDagCentrum (KDC)1 voor jonge kinderen van ongeveer 2 tot 6 jaar met een extra ondersteuningsbehoefte. Dit wordt onder meer beschreven in het onderzoek naar wachtlijsten in het speciaal onderwijs2 en in de reactie van staatssecretaris Karremans van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op het rapport naar de Druk op de keten 3. De situatie in Den Haag is vergelijkbaar. Het vraagstuk van stijgende wachtlijsten voor zorg in een KDC speelt vanaf ongeveer 2022. Over dit onderwerp is uw commissie in 2024 geïnformeerd met deze brieven: Tussenvoorziening jonge kinderen (RIS 317605, met AEF-rapport Doelgroepen KDC (RIS 320861), Regiovisiemonitor Jeugd Haaglanden 2023 (RIS 319119) en stand van zaken IVH en KDC (RIS 318427). Met deze brief informeert het college u over de situatie op Haagse KDC’s en wordt voldaan aan toezegging 790 van 16 januari 2025, en aan toezegging 836 van 20 februari 2025 over overbruggingszorg en de opvolging van het AEF-rapport naar Doelgroepen KDC-zorg (RIS 320861).

1

De definitie van KDC-zorg is “opvang voor kinderen van 2 tot 18 jaar met een (ernstige) verstandelijke of meervoudige

beperking (…) In een KDC krijgt een kind multidisciplinaire dagbehandeling, dagbesteding en persoonlijke verzorging, via professionals als orthopedagogen, logopedisten en creatief therapeuten”, zie Kinderdagcentrum | Opvang/begeleiding/behandeling jeugd | Regelhulp - Ministerie van VWS. 2 Wachtlijsten in het gespecialiseerd onderwijs. Peiling 2, najaar 2024.pdf 3

Kamerbrief met beleidsreactie op onderzoeksrapport 'Druk op de Keten' | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl)

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10904855

Data over het jonge Kind •

Er is een lichte stijging van het aantal kinderen in KDC-zorg in Den Haag en Haaglanden KDC-zorg is een regionaal ingekochte jeugdzorgvorm in Haaglanden. Deze specialistische zorg valt buiten de opdracht van Kracht en rondomJou. Wel verzorgen Kracht en rondomJou namens het college de toegang naar deze specialistische jeugdhulp. Daarnaast zijn huisartsen en de Gecertificeerde Instellingen wettelijk verwijzer naar specialistische jeugdhulp. Er zijn in Haaglanden drie (klassieke) KDC-aanbieders: Middin, Ipse de Bruggen en Lievegoed. Zij bedienen de doelgroep van kinderen met (een vermoeden van) een verstandelijke beperking. Aanbieder CityKids classificeren we als een semi-KDC, omdat daar naast behandelgroepen voor kinderen met een verstandelijke beperking, ook andere doelgroepen (bv. kinderen met autisme) komen. In regio Haaglanden is het aantal kinderen dat gebruik maakt van KDC-zorg in 2022-2024 met 3% toegenomen. Meer dan de helft (55%) daarvan zijn Haagse kinderen. 2022 aantal kinderen uit Den 388 Haag in KDC-zorg aantal kinderen uit 696 Haaglanden in KDC-zorg

2023

2024

421

398

738

719

• Ontwikkeling van het aantal kinderen in KDC-zorg in de G4 Aantal kinderen dat 2022 2023 2024 gebruik maakt van een KDC-plek4 Utrecht nb. nb. 140 Amsterdam 174 177 220 Rotterdam 176 343 429 Den Haag 388 421 398 We hebben het aantal kinderen op KDC-plekken per G4 gemeente gerelateerd aan het aantal inwoners van o-5 jaar:

Utrecht Amsterdam Rotterdam Den Haag

Aantal kinderen dat gebruik maakt van een KDC-plek in 2024 140 220 429 398

KDC-plekken in verhouding tot het aantal inwoners van 0-5 jaar 0,0075 0,0050 0,0126 0,0141

Hieruit blijkt dat Den Haag ten opzichte van de andere G4-steden een relatief hoog gebruik van KDCplekken per inwoner van 0-5 jaar heeft.

4 Disclaimer: het gaat om indicatieve aantallen, die binnen de G4 met van een quick scan opgehaald zijn. Per G4-

gemeente is op een eigen manier gemeten.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10904855

• De wachttijd voor KDC-zorg in Haaglanden is 1,5-2 jaar Kinderen in regio Haaglanden wachtten in de afgelopen drie jaar 1,5 tot 2 jaar op een plek in een KDC. Deze lange wachttijd is schadelijk voor jonge kinderen: zij lopen ontwikkeling in hun jonge jaren mis, die later heel moeilijk ingehaald kan worden en de kans richting onderwijs doet afnemen. Daarbij wordt het gezinssysteem belast als een kind met een ernstige beperking zonder passende hulp thuiszit. Al deze kinderen ontvangen in de tussentijd, indien gewenst, (ambulante) zorg van Kracht of rondomJou. • Het aantal wachtende kinderen uit Den Haag op KDC-zorg is gestegen Het aantal kinderen dat wacht op KDC-zorg blijkt jaarlijks uit de regiovisiemonitor Jeugd; Q2 2022 = 160 wachtende kinderen in Haaglanden, Q2 2023 = 436 en Q2 2024 = 737. Deze opvallende stijging vraagt om nader inzicht, bv. over het aandeel Haagse wachtende kinderen. En om een verklaring voor de oorzaken van de stijging. Uit een Haagse data-uitvraag bij de vier KDCaanbieders komt het volgende actuele beeld naar voren:

Middin

Aantal Haagse wachtende Aantal Haagse wachtende kinderen kinderen 1 dec 2024 1 april 2025 338 362 (257 per 1 mei*)

Ipse de Bruggen

128

172

Lievegoed

40

40

CityKids

39

39

Totaal

545

613 (508 per 1 mei*)

Uit gesprekken met de KDC-aanbieders en met Kracht en rondomJou blijkt dat het aantal kinderen dat wacht gelijk verdeeld is over het gebied van Kracht en van rondomJou. En dat wachtlijsten in een nader te bepalen mate vervuild zijn. Gebleken is namelijk, dat: er een overlap op de wachtlijsten van Ipse de Bruggen en Middin van ongeveer 15% is; * op basis van een recente opschoningsactie van Middin het aantal kinderen op de wachtlijst behoorlijk lager is geworden, veelal vanwege verhuizing of omdat zij alternatieve zorg gekregen hebben. Dit steunt ons erin dat we, naast het sturen op het verkorten van de wachttijd, moeten sturen op een objectief en actueel wachtlijstbeheer om te weten hoeveel KDC-plekken er daadwerkelijk nodig zijn. Daarbij moeten we ook sturen op de juiste doelgroep van kinderen met een (vermoeden van een) verstandelijke beperking voor de klassieke KDC’s. Dit is conform de adviezen uit het AEF-rapport. Dit pakken we in samenwerking met Haaglanden op in de aanloop naar de inkoop Jeugdhulp 2027.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10904855

• Ook de G4-steden zien een stijging van kinderen op de wachtlijst voor KDC-zorg Aantal kinderen op 2022 2023 2024 wachtlijst KDC5 Utrecht Nb nb 139 Amsterdam 55 127 222 Rotterdam 32 72 168 Den Haag6 88 240 405 De stijging van het aantal wachtende kinderen op KDC-zorg heeft meerdere oorzaken. Deze factoren spelen een rol7: • Fragmentatie van zorg en wetgeving, een keten met veel verschillende partijen. • Verzwaring van de problematiek: meer kinderen met een ontwikkelingsachterstand in combinatie met taal-en gedragsproblemen door migratie, corona, schermgebruik. • Druk op ouders door armoede en stress, en de tijd die ouders nodig hebben voor verwerking dat hun kind zorg nodig heeft. • Gebrek aan preventie, gebrek aan tussenvormen tussen opvang-onderwijs en zorg. • Schaarste van personeel in onderwijs en zorg. • Gebrek aan fysieke ruimtes (huisvesting). • Beperkte uitstroom door wachtlijsten voor het speciaal 0nderwijs en door latere doorstroom naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ). Doelgroepbepaling KDC-zorg Bij de huidige KDC-aanbieders worden kinderen aangemeld met een breed scala aan problematiek, variërend van kinderen met een ernstige meervoudige beperking (EMB) en/of verstandelijke beperking tot kinderen met ontwikkelingsachterstanden in combinatie met gedragsproblematiek en een mogelijk onderwijspotentieel.

Deze groepen verschillen wezenlijk in behoefte, ontwikkelbaarheid en het type ondersteuning dat nodig is. Dit geeft onduidelijkheid bij de professionals en ook een mismatch tussen vraag en aanbod van zorg: (bijna) al deze kinderen komen op de wachtlijst voor KDCzorg, terwijl een tussenvorm bestaande uit opvang, onderwijs en zorg op zo vroeg mogelijke leeftijd passender is. Aan de hand van casuïstiek zijn we ambtelijk in gesprek met Kracht en rondomJou en in Haaglanden ook met de KDC-aanbieders om tot de juiste doelgroep-definities te komen, om zo het zorgaanbod voor het jonge kind passend te maken.

5 Disclaimer: het gaat om indicatieve aantallen, die binnen de G4 met van een quick scan opgehaald zijn. Per G4-

gemeente is op een eigen manier gemeten. 6

Aantal kinderen Den Haag is berekend op basis van de regiovisiemonitor Jeugd 2022-2024: aantal wachtenden in

Haaglanden op KDC zorg in Q2: 2022=160, 2023=436, 2024=737. Voorzichtige schatting is dat 55% daarvan Haagse kinderen zijn. 7

Zie de bijgevoegde notitie Actieplan Sterke Basis, samen voor elk kind.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10904855

De Haaglandse en Haagse aanpak voor het jonge kind Oplossingsrichtingen in Haaglanden: inkoop 2027 Het AEF-rapport geeft naast het advies van een duidelijke doelgroepbepaling ook een aantal aanbevelingen van inkoop-technische aard. Op basis van de inkoopstrategie (RIS 322101) wil de regio, na besluitvorming door de gemeenteraden, op KDC-zorg sturen vanuit het segment Dagbehandeling, waarbij er toegewerkt wordt naar een beschikbaar en passend aanbod voor de doelgroep, die thuishoort in een klassiek KDC. Elementen in het inkoopproces zijn om in samenspraak met de aanbieders: • Een uitvraag te doen naar de meeste recente data (voor de zomer gereed). • In overleg te gaan over het invoeren van centraal wachtlijstbeheer. • Het gebruik van de productcodes aan te scherpen. • Een passende financieringsvorm te vinden. In de regiovisiemonitor Jeugd van de komende jaren wordt net als in 2022-2024, verantwoordingsinformatie over de regionale KDC-aanpak opgenomen. Oplossingsrichtingen in Den Haag De afgelopen periode is er onder regie van de gemeente structureel overleg gevoerd met de netwerkpartners: JGZ, VE, leerplicht, Kracht en rondomJou, de kinderopvang, het basisonderwijs, SPPOH en de KDC-aanbieders.

Dit heeft geresulteerd in het “Actieplan Sterke basis, samen voor elk kind 2025-2028” (bijlage bij deze commissiebrief) dat door de directeuren/ bestuurders van de betrokken netwerkorganisaties bekrachtigd is. In dit gezamenlijke actieplan staat de ambitie om vanuit interprofessionele samenwerking te komen tot een dekkend en passend aanbod van (tussen)voorzieningen van opvang-, onderwijs-, en/of zorg voor alle kinderen van 2 tot en met 6 jaar, waarbij we uitgaan van zo veel als mogelijk onderwijs. In de tussentijd zijn in Den Haag de volgende initiatieven in de samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs en jeugdhulp opgestart: Reguliere kinderopvang met ‘een steuntje in de rug’: De subsidieregeling ‘pilot inclusieve kinderopvang Den Haag 2024’ Subsidieregeling pilot inclusieve kinderopvang Den Haag 2024 | Lokale wet- en regelgeving biedt kinderopvangorganisaties in 2025 de gelegenheid om met deskundigheidsbevordering en interprofessionele samenwerking kinderen die ‘een extra steuntje in de rug’ nodig hebben op te vangen. Het aantal aanvragen heeft aangetoond dat er behoefte is aan deze subsidie: er zijn ruim 130 aanvragen gedaan, terwijl het beschikbare budget ruimte bood voor 60 aanvragen. De aanvragers hebben in april 2025 een beschikking gekregen.

Specialistische kinderopvang: Hierbij voegen Kracht en rondomJou personele inzet van jeugdhulp toe aan de reguliere kinderopvang. De gemeente Den Haag heeft voor de ontwikkeling hiervan voor 2025 vanuit onderwijsachterstandsmiddelen een eenmalig stimuleringsbudget toegekend. Op dit moment dienen rondomJou en Kracht hun plannen in voor de concretisering van specialistische kinderopvang. De verwachting is dat de eerste groepen in september 2025 kunnen starten.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10904855

De startklassen: Op dit moment zijn 8 startklassen actief in Den Haag. In augustus 2025 start de laatste en zijn alle Haagse startklassen functioneel. Met de startklassen wordt passend onderwijs, samen met jeugdhulp, geboden voor 4- en 5-jarigen die nog niet direct kunnen starten in het reguliere basisonderwijs. Per startklas is er plek voor 12 tot 15 kinderen. Hiermee kan voorkomen worden dat dat deze groep kinderen thuis komt te zitten (RIS317605). De JOA’s: De gemeente investeert samen met SPPOH in de inzet van leerkrachten op een KDC: het zogenaamde jeugdhulponderwijsarrangement (JOA), zowel in het schooljaar 2024-2025 als in 20252026. Deze leerkrachten geven een aantal dagdelen les op een KDC, opdat kinderen met onderwijspotentieel beter voorbereid door kunnen stromen naar het (speciaal) onderwijs. Er zijn op dit moment 5 JOA’s actief: op 3 locaties van Middin, op 1 locatie van Op weg naar Jeugdhulp en op 1 locatie van Liberis. De OJA’s: De onderwijsjeugdhulparrangementen (OJA’s) worden o.a. ingezet op de cluster 3 scholen in Den Haag. Met deze vorm van (collectieve) inzet van jeugdhulp in het onderwijs kunnen kinderen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking die deze ondersteuning nodig hebben, deelnemen aan onderwijs.

KDC-plekken: Het KDC-aanbod is recent in Haaglanden uitgebreid, met KDC Avonturenhof in Leidschenveen van Ipse de Bruggen (30-36 plekken) en KDC Faukenbergsestraat in Voorburg van Middin (12-16 plekken). Het gaat om plekken die uit de Jeugdwet of uit de WLZ bekostigd worden. In 2025 en 2026 wordt de bestedingsruimte voor KDC-jeugdhulpplekken voor Haagse kinderen vanuit de Jeugdwet met 1 miljoen euro (bijna 10% extra) verhoogd. Dit is wat de aanbieders op korte termijn aan uitbreiding kunnen realiseren, gelet op de beschikbare locaties en het beschikbare personeel. Dit betekent dat ongeveer 25 Haagse kinderen van de KDC-wachtlijst sneller zorg kunnen krijgen. De effecten van deze impuls voor het aantal KDC-plekken in relatie tot het aantal wachtende Haagse kinderen wordt gemonitord. Tot slot Ik realiseer me dat de transformatie van zorg en ondersteuning voor het jonge kind een lange adem vraagt. Samen met de partners rondom het jonge kind zal het college dit met grote motivatie oppakken, omdat het belangrijk is dat ook kinderen met een ontwikkelachterstand en/of verstandelijke beperking op zo jong mogelijke leeftijd de juiste ondersteuning krijgen. Zodat hun potentieel optimaal gestimuleerd wordt en zij op het juiste moment tot verdere ontwikkeling kunnen komen. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

6/6