RIS322737 Beantwoording SV Vrouwelijke Genitale Verminking

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

8 oktober 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de dames Mostert, Faïd, Butt en Verdonk luidend: ‘Vrouwelijke genitale verminking’

OCW/10933576 RIS322737

De raadsleden de dames Mostert, Faïd, Butt en Verdonk hebben op 30 juli 2025 een brief met daarin achttien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Afgelopen week bracht een aantal fracties uit de gemeenteraad een werkbezoek aan het VGVnazorgspreekuur (Vrouwelijke Genitale Verminking). Aldaar kregen zij een presentatie over het belangrijke werk van zowel de gynaecoloog als de medewerker nazorg. Daarnaast werden zij geïnformeerd over andere belangrijke initiatieven om VGV te voorkomen, in beeld te krijgen en te behandelen. Op dit moment draait het nazorgspreekuur een dag per week. In 2024 zijn er 19 cliënten geholpen en in 2025 zijn er tot dusver 11 cliënten behandeld. Bovenstaande cijfers vertellen weinig over de hoeveelheid werk die hierachter zit. De ondersteuning, gesprekken en administratiekosten tot wel 10 uur per cliënt (afhankelijk van de route). De nietpatiënt gebonden werkzaamheden, zoals registratie, voortgang en evaluatie, het geven van voorlichting, deskundigheidsbevordering en bewustzijnsbevordering kosten zo’n 8 uur per maand. De nazorgmedewerker heeft slechts 8 uur per week op de maandag, dat maakt het lastig om de werkzaamheden in te plannen. 1.

Is het college het met de vragenstellers eens dat een dag per week erg weinig is voor deze belangrijke werkzaamheden? Indien nee, graag een toelichting waarom niet.

Het college zou graag overgaan tot uitbreiding van het spreekuur, maar heeft, zoals eerder aangegeven, binnen de begroting van programma 8 hiervoor geen structurele middelen. 1 In 2026 kunnen we wel vanuit incidentele middelen (reserves huiselijk geweld) het spreekuur met één dag uitbreiden. 2.

Kan het college aangeven welke middelen er nodig zijn om het VGV-nazorgspreekuur een dag per week te laten draaien? Welke middelen zijn hiervan rijksmiddelen en welke zijn er incidenteel?

Het spreekuur vrouwelijke genitale verminking in het HAGA-ziekenhuis is nu een dag per week. Uitbreiding van dit spreekuur kost op jaarbasis €23.253 voor een extra dag. De gemeente Den Haag financiert uit eigen middelen momenteel dit spreekuur. In 2026 kunnen we vanuit incidentele middelen het spreekuur met één dag uitbreiden. We gaan met het Rijk in gesprek over de financiering van dit spreekuur na 2026. In Nederland zijn namelijk nog weinig van dit soort plekken waar vrouwen terecht kunnen. Voor zover bekend is alleen het Amsterdam UMC in Nederland aangewezen als expertisecentrum voor medische handelingen rondom VGV.

1

Zie Voortgangsrapportage Haagse aanpak Gendergerelateerd geweld (RIS3222774)

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10933576

3.

Welke middelen zijn er nodig om een extra dag VGV-nazorgspreekuur aan te bieden?

Om een dag extra nazorgspreekuur aan te kunnen bieden is 25.000,- structureel per jaar extra nodig. In 2026 kunnen we wel vanuit incidentele middelen (reserves huiselijk geweld) het spreekuur met één dag uitbreiden. De bekendheid van het VGV-nazorgspreekuur binnen de bestaande hulpverlening is nog beperkt. De inschatting is dat er een groot deel van de doelgroep niet in beeld is en die niet de hulp krijgt die ze mogelijk wel hard nodig heeft. De professionals geven aan dat er extra inzet nodig is om de verborgen vrouwen te bereiken. 4.

Kan het college aangeven welke financiële middelen er nodig zijn om extra capaciteit te realiseren voor deskundigheidsbevordering van professionals en het bereiken van vrouwen buiten beeld?

Ja, aan de GGD Haaglanden worden momenteel middelen verstrekt om trainingen aan professionals in Den Haag te geven op het gebied van deskundigheidsbevordering. Deze trainingen kosten ongeveer 1.300 euro. 5.

In hoeverre is er op dit specifieke punt samenwerking met Haagse maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor deze doelgroep?

Er is samenwerking met verschillende organisaties, onder andere de GGD Haaglanden, Veilig Thuis Haaglanden, het CJG, Vluchtelingenwerk Nederland, Stichting Soneca, Stichting Schets. Dit loopt ook via de GGD-sleutelpersonen die actief zijn binnen de wijken. 6.

Welke mogelijkheden ziet het college nog meer om de bekendheid van het nazorgspreekuur VGV te vergroten?

Via het netwerk VGV wordt ingezet op voorlichtingen aan huisartsen, verloskundigen en kraamzorg. Hiermee wordt de bekendheid van het nazorgspreekuur vergroot. Het VGV-nazorgspreekuur heeft ook een preventieve werking, vrouwen die zich bewust zijn van hun eigen lichaam en VGV-gerelateerde klachten hebben, zullen andere keuzes voor hun dochters maken. 7.

Is het college het met de vragenstellers eens dat het voorkomen van VGV het allerbelangrijkste is en dat het VGV-nazorgspreekuur hier een cruciale rol speelt? Indien nee, waarom niet?

Ja, het nazorgspreekuur heeft een preventief karakter. Op het nazorgspreekuur spreken de verpleegkundige en de gynaecoloog vrouwen met VGV over hun dochters. Daarnaast wordt ook op andere manieren ingezet op preventie. Zo wordt er ingezet op het organiseren van huiskamergesprekken, zijn er podcasts beschikbaar over het onderwerp VGV voor jongeren en wordt de jaarlijkse campagnes georganiseerd. Daarnaast worden professionals getraind in de Meldcode en in gesprekstechnieken. Ook wordt er voorlichting gegeven aan nieuwkomers uit risicolanden.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10933576

8.

Is het college met de vragenstellers van mening dat uitbreiding van het VGV-nazorgspreekuur cruciaal is als we VGV willen stoppen? Indien nee, waarom niet?

Het is nodig om te blijven in zetten op voorlichting aan alle risicogroepen en het trainen van professionals die met deze groepen in aanraking kunnen komen. Niet alleen Haagse vrouwen worden behandeld bij het VGV-nazorgspreekuur, ook vrouwen uit de regio kunnen hier terecht. 9.

Is het college het met de indieners eens dat uitbreiding van het VGV-spreekuur met regionale functie noodzakelijk is en dat een samenwerking in de regio ook financieel voordelen kan hebben doordat andere gemeenten ook bijdragen aan de kosten?

Op het nazorgspreekuur komen in toenemende mate patiënten van buiten de Haagse regio. Dit komt omdat er in Nederland maar weinig van dit soort spreekuren zijn. Regionale samenwerking is dan ook wenselijk. Binnen de regio Haaglanden zijn hiervoor echter momenteel geen financiële middelen beschikbaar. Sleutelpersonen uit de gemeenschap geven aan dat vertrouwen met de gemeenschap van cruciaal belang is. Dit wringt soms als het gaat om het melden van VGV. 10. Kan het college aangeven op welke manier sleutelfiguren vanuit de professionele hulpverlening ondersteund kunnen worden om wel te melden? Het vertrouwen met de gemeenschap is inderdaad van cruciaal belang. Daarom worden vanuit de verschillende gemeenschappen sleutelpersonen ingezet. De GGD Haaglanden organiseert intervisiedagen waar de sleutelpersonen voorlichtingen krijgen omtrent de meldcode en de rol van Veilig Thuis. Het aantal meldingen van VGV is laag, zo bleek tijdens het werkbezoek. 11.

Op welke wijze is het meldprotocol VGV in de keten verankerd?

VGV valt onder de Meldcode Huiselijk Geweld, en specifiek onder de meldcode Eergerelateerd Geweld (EGG) vanwege de specifieke aanpak. Professionals in de gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp en justitie zijn verplicht om de te werken met de meldcode. Het werken met de meldcode is onderdeel van de werkprocessen van deze organisaties. De komende tijd wordt ingezet op het vergroten van de bekendheid omtrent de meldcodes. 12. Welke mogelijkheden ziet het college om het aantal meldingen te verhogen? Het is belangrijk dat de professionals getraind worden in het herkennen van signalen, gespreksvoering en kennis over de meldroutes en handelingsperspectief. Hiertoe worden ze getraind in de Meldcode huiselijk geweld.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10933576

13. Kan het college aangeven door welke instanties scholen worden ondersteund bij het doen van meldingen en is dit voldoende? Is er genoeg deskundigheidsbevordering? Bij (dreigende) vermoedens van VGV kunnen scholen om advies vragen en een melding doen bij Veilig Thuis Haaglanden. Sinds 2010 bestaat daarnaast het Standpunt Preventie VGV door de Jeugdgezondheidszorg (deze wordt binnenkort vervangen door de JGZ-richtlijn Kindermishandeling Nederlands Centrum Jeugdgezondheid) als onderdeel binnen de landelijke ketenaanpak. De Jeugdartsen spelen een belangrijke rol omdat zij vanaf de geboorte vaste contactmomenten hebben met alle kinderen en gaan het gesprek aan over VGV wanneer één of beide ouders afkomstig zijn uit een VGV-risicoland. Scholen worden geacht bij signalen van dreigend VGV of vermoedens van uitgevoerde VGV contact te leggen met de jeugdarts/ jeugdverpleegkundige die hen kan ondersteunen in het volgen van de meldroute en de verplichte meldcode. 14. Kan het college aangeven wat de handelingskaders zijn van de politie momenteel en welke behoefte is er vanuit de politie om VGV te stoppen? Alles met betrekking tot huiselijk geweld zaken, waar vrouwelijke genitale verminking onder valt, wordt door de politie volgens de landelijke Aanpak Veiligheid Voorop behandeld.

Dit betekent dat eerst ingezet wordt op de veiligheid van het slachtoffer waarborgen, signaleren en het betrekken van Veilig Thuis of crisisdienst bij acute situaties zodat zorg en hulpverlening op gang komt. De zomervakantie is een risicoperiode voor VGV. Ouders nemen hun dochters in de leeftijd van 4-12 jaar oud mee naar het land van herkomst om VGV toe te passen. Sommige meisjes komen verminkt en getraumatiseerd terug, sommige meisje keren helemaal niet meer terug. 15.

Kan het college nagaan op welke manier op dit moment de leerkrachten en intern begeleiders in het Haagse PO worden geïnformeerd over dit risico?

In het voorjaar is de brief verspreid via jeugdartsen/ jeugdverpleegkundigen en aandachtfunctionarissen met uitgebreide informatie over het voorkomen van VGV en contactgegevens. Dit gebeurt jaarlijks. Op verzoek van de raad (RIS 344526) is kort voor de zomervakantie de brief met de folder van Pharos per mail nogmaals onder alle Haagse scholen verspreid met het verzoek deze informatie ook aan de ouders mee te geven. Ook is in deze email benadrukt dat VGV strafbaar is en dat er extra controles zouden plaatsvinden door de Koninklijke Marechaussee op Schiphol. 16. Hoe en door wie worden scholen met leerlingen uit risicolanden benaderd als het gaat om voorlichting en ondersteuning geven over dit soort risico-reizen? De jeugdartsen/ jeugdverpleegkundigen die zijn verbonden aan de scholen verzorgen deze voorlichting en ondersteuning.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10933576

17.

Welke samenwerkingsverbanden zijn er om te voorkomen dat ouders hun dochters meenemen naar het buitenland met als doel VGV?

Professionals in het onderwijs en jeugdgezondheidszorg zijn verplicht volgens de meldcode kindermishandeling/huiselijk geweld te werken en de stappen te volgen 2. Vanuit de GGD geven sleutelpersonen in risicogroepen voorlichtingen over de strafbaarheid van VGV. waarbij ook de verklaring tegen VGV in meerdere talen wordt verspreid om ouders te informeren dat VGV ook bij uitvoering in het buitenland strafbaar is. Binnen de landelijke ketenaanpak VGV is er een samenwerkingsverband met VT, politie en Raad voor de Kinderbescherming. Sinds 2009 is het landelijke Handelingsprotocol Vrouwelijke Genitale Verminking bij minderjarigen in gebruik. Dit protocol is bestemd door professionals van Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en politie. Zie ook handelingsprotocol VGV. De Tweede Kamer heeft het kabinet opgeroepen om scholen en hulpverleners nog voor de zomervakantie een brief te sturen met voorlichting en aanwijzingen wat zij kunnen doen. 18. Is hierover contact geweest met het Haagse college en hoe wordt deze oproep in Den Haag vormgegeven? Hierover is geen contact geweest met het Haagse college. Wel is aan deze oproep gehoor gegeven. Deze brief was in het voorjaar al via de jeugdartsen op de scholen verspreid en is kort voor de zomervakantie nogmaals naar alle scholen verzonden. Zie ook: RIS344526.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

Zie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld/meldcode. De samenwerking tussen onderwijs en JGZ op dit onderwerp staat beschreven in de JGZ-richtlijn Kindermishandeling 2

Nederlands Centrum Jeugdgezondheid

5/5