RIS322716 Voortgangsrapportage Straatintimidatie

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

OCW/10912124 RIS322716 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Linsey van der Maarel Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Datum

Telefoonnummer

18 juli 2025

14070 E-mailadres

linsey.vandermaarel@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsrapportage Straatintimidatie

Sinds de vaststelling van de beleidsnota Inclusief Samenleven: Iedereen anders, allemaal Haags (RIS318932) in oktober 2024, zijn diverse maatregelen voort- en in gang gezet. Deze inspanningen dragen bij aan het versterken van een inclusieve stad, waarin verschillen worden omarmd, iedereen gelijke kansen krijgt, vrij is van discriminatie en racisme, en zich veilig en voelt. Dit geldt ook voor het thema straatintimidatie. Iedereen moet zich vrij en veilig kunnen bewegen in de stad. Daarbij vragen we in het bijzonder aandacht voor de positie van vrouwen en queer personen, omdat zij disproportioneel vaak met intimidatie te maken krijgen en zich vaker onveilig voelen in de openbare ruimte. Zoals toegezegd tijdens de vergadering van de commissie Samenleving op 27 maart jongstleden, ontvangt u hierbij de voortgangsrapportage over dit onderwerp. In deze rapportage informeren wij u over de stand van zaken en de resultaten tot nu toe. Deze brief start met een overzicht van de reeds genomen maatregelen, gevolgd door de geplande vervolgstappen. Aanpak De gemeente Den Haag kiest voor een brede en samenhangende aanpak van straatintimidatie. We zien dit niet als een op zichzelf staand probleem, maar als een uitingsvorm van diepere maatschappelijke kwesties zoals seksueel grensoverschrijdend gedrag, discriminatie en racisme.

Straatintimidatie raakt immers niet alleen het individu, maar ondermijnt het gevoel van veiligheid in de hele stad. Daarom zetten we in op preventie, bewustwording en normstelling, gericht op álle inwoners van Den Haag. Door ook omstanders te betrekken en de sociale norm helder uit te dragen — straatintimidatie wordt niet getolereerd — vergroten we de gezamenlijke verantwoordelijkheid. Zo werken we aan een stad waarin iedereen zich vrij en veilig voelt in de openbare ruimte. Subsidies Sinds 2024 kunnen organisaties subsidie aanvragen voor initiatieven die bijdragen aan het vergroten van de veiligheid op straat en het tegengaan van straatintimidatie. De focus ligt hierbij op het versterken van het handelingsperspectief van omstanders en het stimuleren van meldingsbereidheid. In dat jaar zijn zes subsidies toegekend, met een gezamenlijk bedrag van €37.000. De toegekende projecten varieerden van wijkgerichte initiatieven tot educatieve programma’s. Zo werd in Escamp het project 'Niet op mijn straat' uitgevoerd, waarbij 32 jongeren zijn opgeleid om als peer educators trainingen te geven over straatintimidatie, de verschillende vormen ervan en de impact die het kan hebben.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10912124

Daarnaast zijn er tien workshops georganiseerd voor verschillende meidengroepen, waarin thema’s als gender, seksualiteit, en het stellen van grenzen centraal stonden. Box it Out heeft van augustus t/m oktober 2024 een fysieke weerbaarheidscursus (11 sessies) voor queerpersonen verzorgd. Het doel was om de deelnemers zelfverdedigingstools te bieden om mogelijke verbale of fysieke agressies aan te kunnen pakken. Bovendien is de training ingezet om het zelfvertrouwen en de mentale veerkracht te vergroten. Er namen gemiddeld 18 deelnemers deel aan de cursus. In totaal zijn met deze initiatieven 564 personen bereikt, met een nadruk op jongeren – de doelgroep die vaak direct te maken krijgt met straatintimidatie én een belangrijke rol kan spelen in het creëren van sociale veiligheid. Daarnaast zijn er diverse online communicatiemiddelen ingezet om jongeren te bereiken en hun bewustwording te vergroten, zoals korte video's op social media en online berichten. Inzet op scholen Bewustwording is een onmisbare schakel in het voorkomen van straatintimidatie. Daarom is er ook nadrukkelijk ingezet op het onderwijs. Jongeren leerden via workshops en lessen niet alleen over straatintimidatie, maar ook over persoonlijke grenzen, gendernormen en hardnekkige stereotypen.

Zo wordt gewerkt aan een veilige, inclusieve cultuur – niet alleen op straat, maar ook binnen schoolmuren en in de bredere samenleving. Een voorbeeld hiervan is het programma Changemakers, een peer-to-peer initiatief gericht op het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en gendergerelateerd geweld. In totaal zijn 29 jongeren opgeleid tot Changemaker: rolmodellen die taboes bespreekbaar maken, ervaringen delen en samen met leeftijdsgenoten reflecteren op sociale normen. Hiermee zijn 449 jongeren binnen het (hoger) onderwijs bereikt. Daarnaast verzorgde Stichting Sex Matters 35 workshops over thema’s als seksualiteit, consent, gender en jezelf mogen zijn – onderwerpen die essentieel zijn voor het versterken van zelfbewustzijn en wederzijds respect. De inzet richt zich nadrukkelijk niet alleen op straatintimidatie, maar op het bredere gesprek over seksueel geweld. Zo organiseerde ROC Mondriaan, mede mogelijk gemaakt door de gemeente Den Haag, de expositie HEAR ME. In deze tentoonstelling delen vrouwen via levensgrote portretten hun persoonlijke verhalen over het doorbreken van het taboe rond seksueel geweld. Via de subsidieregeling schoolveiligheid kunnen scholen ook zelf projecten financieren op dit onderwerp. Deze initiatieven richten zich op bewustwording, diversiteit en grenzen. In 2025 zetten we deze lijn voort.

Tijdens de introductieweken van Universiteit Leiden en De Haagse Hogeschool zal via de informatiemarkten voor nieuwe studenten actief aandacht gevraagd worden voor de thema’s straatintimidatie en grensoverschrijdend gedrag. Dit zal ook gebeuren bij Hogeschool Inholland rond Orange the World, de wereldwijde campagne tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. Zo worden deze belangrijke onderwerpen op een toegankelijke én impactvolle manier blijvend onder de aandacht gebracht. Aandacht op straat & inzet in de buitenruimte Er zijn ook gerichte acties ondernomen om het gesprek aan te gaan met Haagse inwoners – in het bijzonder met jongens en mannen – over hun rol in het tegengaan van straatintimidatie. Stichting Stop Straatintimidatie ging de straat op en liet voorbijgangers via een VR-experience zelf ervaren hoe straatintimidatie voelt. Deze beleving vormde het startpunt voor open gesprekken en persoonlijke reflectie.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10912124

Stichting Fairspace was actief op de Scheveningse boulevard, waar zij met voorbijgangers in gesprek gingen over de rol van omstanders. Door middel van interactieve gesprekken werd bewustwording gecreëerd over hoe je kunt ingrijpen en bijdragen aan een veilige openbare ruimte. Met deze twee initiatieven zijn ruim 300 mensen rechtstreeks bereikt. Komend jaar zullen we ons hierop blijven inzetten. Van 2 t/m 6 juli stond de theatrale experience 'Psst, hé schatje' op de boulevard van Scheveningen. Bezoekers liepen hierbij individueel door verschillende gangen en kamers, waar zij via acteurs, audio en informatie de impact van straatintimidatie ervaarden. Aanvullend werd een omstanderinterventietraining aangeboden, waarin deelnemers leerden hoe zij op een veilige manier konden ingrijpen. De activiteit is actief op Haagse scholen onder de aandacht gebracht. Daarnaast wordt de audiovisuele kunstinstallatie (S)exposed ingezet. Bezoekers beleven hierin waargebeurde situaties van intimidatie, waarbij genderrollen worden omgedraaid. Dit zorgt voor een confronterende ervaring die empathie en bewustwording versterkt. De focus ligt op het inzichtelijk maken van impact en het stimuleren van gedeelde verantwoordelijkheid. De installatie wordt versterkt met educatieve workshops en panelgesprekken.

De straatversie richt zich op het dagelijks leven in de openbare ruimte; de clubversie op het uitgaansleven. (S)exposed wordt op 10 locaties ingezet, waaronder uitgaansplekken, culturele instellingen en onderwijsinstellingen. In de wijk Laakhavens loopt momenteel een pilot in de buitenruimte, waarbij onderzoek wordt gedaan hoe de buitenruimte, in het bijzonder voor vrouwen en queerpersonen, veiliger en inclusiever kan worden gemaakt. In deze pilot wordt samen met vrouwen en queerpersonen gekeken welke aanpassingen in de buitenruimte gemaakt kunnen worden om hun veiligheidsbeleving te vergroten. Deze pilot wordt op dit moment (juni) afgerond waarna de resultaten in Q3 publiekelijk beschikbaar worden gemaakt. Ook op andere manieren blijven we aandacht vragen voor het onderwerp. Zo zal er deze zomer op verschillende momenten in Scheveningen zichtbaar aandacht zijn voor het thema. Dit doen we onder andere met flyers en andere materialen die de aandacht trekken en uitnodigen tot gesprek. Haags Nachtpact & horecatrainingen De Safer Clubbing-trainingen van Stichting Sexmatters worden inmiddels al enkele jaren aangeboden aan horecapersoneel en zijn waardevolle bijdragen aan een veiliger en inclusiever nachtleven.

Tijdens deze trainingen leren medewerkers hoe zij een veilige sfeer kunnen creëren voor zowel bezoekers als collega’s, en hoe zij effectief kunnen handelen in onveilige situaties – van subtiele signalen tot expliciet grensoverschrijdend gedrag. In 2023 en 2024 namen onder andere het Paard, The Grey Space, PIP, Boomerang, Culpepper, Grand Plage en The Shore deel aan de (vervolg)trainingen. Daarnaast gaf Sexmatters een interactieve open training bij de PIP Night Academy en faciliteerden zij een verdiepende bijeenkomst over veiligheid en gastvrijheid in het nachtleven, waar diverse Haagse horecapartijen bij aanwezig waren. Op woensdag 9 april 2025 is het Haags Nachtpact gelanceerd, een belangrijke stap richting normstelling in de stad. Dit pact is gericht op het bevorderen van een veilige en inclusieve uitgaanscultuur. Door kennis te delen, trainingen aan te bieden en heldere gedragsafspraken vast te leggen, wordt samengewerkt aan het tegengaan van discriminatie, grensoverschrijdend gedrag en onveiligheid in het Haagse nachtleven. Het Haags Nachtpact is ondertekend door Beachclub Culpepper, Beachclub Indigo, Club Laak, Club Gewoon, Club Westwood, The Grey Space in the Middle, Grote Markt, Haagsche Bier Kluis, Millers/De Tijd, O’Casey’s, PAARD, PIP Den Haag. Met het ondertekenen van het Nachtpact worden de Safer Clubbing trainingen tevens verplicht gesteld voor

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10912124

alle nieuwe medewerkers en beveiligingsmedewerkers van deelnemende horeca. Omstanderinterventietrainingen Omstanderinterventietrainingen bieden deelnemers concrete handvatten om op een veilige en doeltreffende manier te reageren op intimidatie en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Aan de hand van de 5D-methode – Distract, Delegate, Document, Direct en Delay – leren deelnemers hoe zij op een veilige en effectieve manier kunnen ingrijpen. In 2023 werden de trainingen onder meer aangeboden aan buurthuizen en vrouwenorganisaties. In 2024 zijn zij succesvol ingezet bij diverse studenten- en studieverenigingen in Den Haag, evenals bij meerdere vrouwenorganisaties. In 2025 is de training verzorgd voor acht Haagse studenten- en studieverenigingen tijdens een open sessie in het kader van de Haagse Vrouwendagen. Daarnaast krijgen honderd deelnemers van de Buurtpreventieteams de training aangeboden tijdens hun stedelijke netwerkbijeenkomst. Ook medewerkers van OCW namen in juni deel aan een sessie. Aan het eind van het jaar worden er bovendien vier workshops verzorgd voor studenten van De Haagse Hogeschool. Campagne straatintimidatie In 2024 werd in Den Haag opnieuw de jaarlijkse campagne tegen straatintimidatie gelanceerd. In 2023 was de campagne #Gedraagje op diverse manieren zichtbaar in het straatbeeld.

In 2024 richtte de campagne zich expliciet op het vergroten van bewustwording bij (potentiële) daders, omstanders en slachtoffers, met daarbij specifieke aandacht voor de ervaringen van queerpersonen en de strafbaarstelling van straatintimidatie per 1 juli 2024. De boodschap werd stadsbreed verspreid via diverse kanalen: posters en mupi’s in de openbare ruimte, korte filmpjes en berichten op social media, schermen in het openbaar vervoer en andere drukbezochte plekken. Daarnaast zijn er 4.000 flyers uitgedeeld in het centrum en op de boulevard van Scheveningen met informatie over de nieuwe Wet seksuele misdrijven. Ook de Haagse horeca werd actief betrokken bij de campagne. In cafés en clubs werd via toiletposters aandacht gevraagd voor het thema en zijn 15.000 Boomerang-kaarten en ruim 18.000 bierviltjes verspreid met een duidelijke boodschap: straatintimidatie hoort nergens thuis – ook niet tijdens een avondje uit. De campagne is grondig geëvalueerd met onder andere een effectmeting. Daaruit bleek dat de campagne een positief effect had op zowel de bekendheid van de strafbaarstelling van straatintimidatie als het bewustzijn over wat straatintimidatie precies inhoudt. Na het eerste deel van de campagne was 66% van de mensen op de hoogte van de strafbaarstelling. Na het tweede deel steeg dit percentage naar 78%.

25% van de respondenten is op de hoogte van de initiatieven tegen straatintimidatie. Dat is meer dan in 2024 (18%). In 2025 zal opnieuw een campagne tegen straatintimidatie worden uitgerold, met als uitgangspunt de motie ‘Wees geen stille omstander, spreek je uit’ (RIS320147). Op basis van de motie en de evaluatie van de vorige campagnes wordt een duurzame campagne ontwikkeld die omstanders veilige handelingsperspectieven biedt om in te grijpen als zij getuige zijn van straatintimidatie en/ of discriminatie. De campagne zal in samenspraak met verschillende partners worden ontwikkeld. Daarbij wordt expliciet aandacht besteed aan de taal en leesbaarheid van de campagne, zodat deze voor iedereen toegankelijk en begrijpelijk is. De lancering van deze nieuwe campagne staat gepland voor het derde kwartaal van 2025.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10912124

Inzet op mannen & jongens Hoewel de bovengenoemde maatregelen en interventies zich richten op álle inwoners van Den Haag, met bijzondere aandacht voor jongeren, zijn er ook initiatieven die specifiek zijn ontworpen voor jongens en mannen. Zo wordt de training ‘LEFgozers’ aangeboden aan jongerenwerkers in de stad. Deze training stelt hen in staat om met jongens tussen de 12 en 18 jaar in gesprek te gaan over thema’s als mannelijkheid en machogedrag, met als doel het stimuleren van positieve identiteitsontwikkeling. Voor vaders en mannen worden zogenoemde ‘Opvoeddebatten Huiselijk Geluk’ georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten staan thema’s centraal als open communicatie, gelijkwaardige rolverdeling en het bevorderen van gendergelijkheid binnen het gezin. In het verlengde van de motie ‘Ook mannen moeten veranderen voor gendergelijkheid’ (RIS320145) worden daarnaast interventies ontwikkeld die mannen bewust maken van hun rol en invloed. Deze interventies bieden concrete handvatten om actief bij te dragen aan een samenleving waarin gendergelijkheid de norm is — en waarin ook mannen een positieve en constructieve rol vervullen. Repressieve maatregelen De boulevardstewards zijn actief aanwezig op de boulevard van Scheveningen, waar zij bezoekers aanspreken op seksueel grensoverschrijdend gedrag en waar nodig ondersteuning bieden aan slachtoffers van straatintimidatie.

Zij dragen bij aan zichtbare sociale controle en vergroten daarmee de sociale veiligheid in de openbare ruimte. In 2023 registreerden de stewards in totaal 425 meldingen van straatintimidatie op de boulevard van Scheveningen. Van een registratie is sprake wanneer stewards actief optreden bij een incident van straatintimidatie. In 2024 waren dit 303 registraties. Deze afname is te verklaren door een aanscherping van de registratiecriteria: uitsluitend gevallen van daadwerkelijke straatintimidatie worden sindsdien nog vastgelegd. Monitoren Dataverzameling is een essentieel onderdeel van de aanpak van straatintimidatie. Structureel onderzoek vindt plaats via het jaarlijkse Inwonersonderzoek en de tweejaarlijkse Veiligheidsmonitor, waarin straatintimidatie een vast onderdeel vormt. Hierbij wordt ingezoomd op aard, locatie en beleving van het gedrag. Het Inwonersonderzoek brengt in kaart of inwoners van Den Haag zich onveilig of geïntimideerd hebben gevoeld, en in welke stadsdelen dat voorkomt. De Veiligheidsmonitor biedt aanvullend inzicht, onder meer in de vorm, locatie en het tijdstip van straatintimidatie. De resultaten worden uitgesplitst naar wijkniveau en achtergrondkenmerken zoals leeftijd en seksuele oriëntatie. In de editie van 2025 wordt ook op straatniveau gemeten waar straatintimidatie het vaakst voorkomt.

Deze resultaten zullen medio 2026 beschikbaar zijn en worden gepubliceerd op denhaag.nl/straatintimidatie. Daarnaast wordt op dit moment onderzocht hoe de meldingsapp voor straatintimidatie het meest effectief kan worden ingezet (RIS322159). We realiseren ons dat het meten van effectiviteit niet eenvoudig is. Normverandering vraagt om tijd en speelt zich af op meerdere lagen binnen de samenleving. Desondanks blijven we inzetten op een

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10912124

consistente en lerende aanpak, waarbij we waar nodig bijsturen op basis van inzichten uit data en praktijk.

Veilige Steden Het landelijke programma Veilige Steden vormt een waardevolle impuls voor de aanpak van straatintimidatie. De gemeente Den Haag neemt hier al meerdere jaren actief aan deel. Het programma richt zich op het vergroten van de veiligheid van vrouwen en meisjes, met specifieke aandacht voor de openbare ruimte en het uitgaansleven. Naast financiële ondersteuning biedt Veilige Steden vooral een sterk netwerk van samenwerkende gemeenten. Binnen dit netwerk worden kennis, werkzame interventies en praktische handreikingen uitgewisseld op het gebied van straatintimidatie, seksueel grensoverschrijdend gedrag en sociale veiligheid. De deelnemende gemeenten – zowel G10-steden als kleinere gemeenten – komen regelmatig bijeen: maandelijks in overleggen en twee keer per jaar tijdens een verdiepende werksessie. Samenwerking en kennisdeling staan hierbij centraal, met als doel om gezamenlijk tot effectievere en beter gedragen aanpakken te komen. Tot slot We blijven ons op verschillende manieren actief inzetten om straatintimidatie te voorkomen en tegen te gaan. Dit doen we met een veelzijdige aanpak, waarbij het onderwerp vanuit uiteenlopende perspectieven wordt benaderd en onder de aandacht gebracht. Van creatieve en confronterende interventies tot onderzoek en structurele verbeteringen in de openbare ruimte.

Cruciaal hierin is de voortdurende samenwerking met en inzet op verschillende segmenten binnen de samenleving, van jongeren tot uitgaanspubliek, van culturele instellingen tot het onderwijs. We blijven het thema breed agenderen en gezamenlijk, op uiteenlopende manieren, zichtbaar uitdragen dat straatintimidatie in Den Haag niet wordt getolereerd. Financieel overzicht per (sub)onderdeel: Subsidies initiatieven straatintimidatie Campagne Straatintimidatie 2023 Campagne Straatintimidatie 2024 Campagne Straatintimidatie 2025 Omstanderinterventietrainingen 2023 & 2024 Omstanderinterventietrainingen 2025 Safer Clubbing Trainingen 2023 & 2024 Safer Clubbing Trainingen 2025 i.c.m. ‘Haags Nachtpact’ Gendersensitieve buitenruimte ‘Psst, hé schatje’ (S)exposed

€37.000 €50.000 €54.000 €115.000 €10.000 Kosteloos €18.000 €30.600 €100.000 €30.000 €34.316

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

6/6