RIS322695 Voortgangsrapportage Economische Uitvoeringsagenda 2024

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Nur Icar Wethouder van MKB, Werk en Participatie

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

DSO/10893997 RIS322695 Contactpersoon

Ingrid den Heeten Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Economie Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

14 juli 2025

ingrid.denheeten@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsrapportage Economische Uitvoeringsagenda 2024

Geachte voorzitter, Een sterke en veerkrachtige economie is belangrijk voor de welvaart én het welzijn van onze inwoners. Het Haags bedrijfsleven draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad, biedt werk voor onze inwoners en is een partner bij het realiseren van activiteiten en doelen in de stad. Van de sponsoring van het bevrijdingsfestival tot het meedenken over lange termijn visies, zoals de Omgevingsvisie, maar ook als ontmoetingsfunctie en betrokken partner in de Haagse buurten. Het is belangrijk om als stad een heldere koers te hebben over de economische ontwikkeling voor de komende periode, zodat ondernemers weten waar ze aan toe zijn. De ambitie voor de periode tot 2030 voor de economie is vastgelegd in de Economische visie (RIS303550). Als spoorboekje voor de uitvoering van deze visie stelde het college de Economische Uitvoeringsagenda 2023-2026 (RIS315458) vast. Vanwege het aantreden van een nieuwe coalitie is hierop een actualisatie gemaakt in 2024 (RIS319157). In de uitvoeringsagenda staan de operationele doelen en de te bereiken resultaten beschreven. Hierover rapporteren wij jaarlijks in de voortgangsrapportage. Met deze brief biedt het college de economische voortgangsrapportage 2024 aan. Inhoud voortgangsrapportage In de voortgangsrapportage wordt zo veel mogelijk gerapporteerd over concrete resultaten die voor de stad zijn bereikt.

Daarnaast is ook nieuw (economisch) beleid opgesteld in 2024, waaronder: • Nachtvisie (RIS319421) • Visie Museumkwartier (RIS320071) • Strategie Werken, Leren, Innoveren (RIS320758) • Programma Vijf Winkelstratenaanpak (RIS320937) In 2024 is ook het programma bedrijfshuisvesting vastgesteld (RIS318690), wat tot doel heeft de ambities en het beleid rondom een van de grootste knelpunten ten aanzien van de ontwikkeling van de Haagse economie, nl. het gebrek aan ruimte, tot uitvoering te brengen. Daarbij is afgesproken dat ook jaarlijks over de voortgang van dit programma gerapporteerd wordt. Deze rapportage maakt onderdeel uit van de voortgangsrapportage (hoofdstuk 3).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10893997

Voortgangsrapportage in de beleidscyclus In de voortgangsrapportage wordt gerapporteerd over de voortgang van de economische uitvoeringsagenda 2023-2026, inclusief de update uit 2024. De economische uitvoeringsagenda is opgebouwd langs de 4 pijlers uit de economische visie; attractieve stad, economische structuurversterking, excellent ondernemersklimaat en voldoende ruimte voor werken in aantrekkelijke werkmilieus. In de economische uitvoeringsagenda is prioriteit gegeven aan: 1. een doorbraak in de realisatie van meer en goede werklocaties, door bestaande ruimte beter te benutten en nieuwe plekken te realiseren; 2. een beter ondernemingsklimaat voor het MKB, door de gemeentebrede dienstverlening te verbeteren en startende en snelgroeiende bedrijven te ondersteunen; 3. ontwikkeling van het bedrijfsleven in kansrijke sectoren, met een betere aansluiting tussen onderwijs, arbeidsmarkt en economie. 4. het vizier op de economie in de Haagse wijken, zoals Zuidwest en Schilderswijk/Transvaal In de voortgangsrapportage wordt gerapporteerd over de beleidsinspanningen (input) die in 2024 zijn gedaan en t0t welke concrete resultaten dit heeft geleid (output). In de jaarlijkse monitor de Staat van de Haags Economie kijken we naar de totale uitkomsten (outcome) die een resultaat zijn van beleidseffecten (impact) en externe factoren.

De monitor Staat van de Haagse economie verwachten we najaar 2025 aan u te kunnen toezenden. De belangrijkste resultaten in 2024 In 2024 zijn weer goede stappen gezet om de beschreven doelen te behalen. Daar mogen we trots op zijn. Er zijn ook aandachtspunten te benoemen, waarbij de realisatie van de doelen vertraagd is of waarvan duidelijk is dat ze niet meer bereikt gaan worden. De top 3 van belangrijkste resultaten en aandachtspunten over 2024 wordt hieronder beschreven. Top 3 belangrijkste successen in 2024: 1.

2.

3.

Er zijn goede stappen gezet in het verbeteren van de gemeentelijke ondernemersdienstverlening. Laagdrempelige dienstverlening aan ondernemers is een van de speerpunten uit het coalitieakkoord. Steeds meer ondernemers weten het Ondernemersportaal te vinden, zowel per telefoon (ca. 700), mail (ca. 400) als fysiek in het stadhuis (ruim 2.100). Tevens is in 2024 een extra bedrijfscontactfunctionaris gestart, waardoor de dienstverlening in de wijken verder is verbeterd. Met de programma’s die aangeboden worden in de verschillende innovatiehubs zijn ruim 50 start- en scale-ups ondersteund. Den Haag investeert in gerichte programma's om start- en scale-ups die passen in de Haagse profielen rondom vrede, recht en veiligheid te ondersteunen in hun start en groei en bedrijven daarmee te binden aan de stad. Enkele voorbeelden hiervan zijn The Good Spice, Nautilus en SeaSec. Naast dat deze bedrijven zorgen voor (toekomstige) werkgelegenheid dragen zij bij aan (nieuwe) oplossingen voor de uitdagingen in onze stad en regio, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid. Den Haag is weer de tweede bezoekersstad in Nederland. Het aantal verblijfsgasten in hotels was bijna 1,5 miljoen en het aantal overnachtingen is gestegen tot 2,9 miljoen. De bezoekerscijfers liggen daarmee weer boven het niveau van voor corona.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10893997

De investeringen die gedaan zijn om Den Haag gedurende het hele jaar een aantrekkelijke stad te maken, hebben hun vruchten afgeworpen. Gerichte campagnes op bezoekers van dichtbij en programma's als ‘Have A Royal Winter’ en ‘Royal September’ en de aandacht voor de Haagse Markt hebben hieraan bijgedragen. Naast deze positieve resultaten zijn er ook doelen die niet of minder snel behaald gaan worden. Deze vragen onze en uw aandacht.

1.

2.

3.

Top 3 aandachtspunten zijn: De groei van het aantal m2 ten behoeve van (nieuwe) bedrijvigheid blijft achter. De hoeveelheid m2 bedrijfshuisvesting (-1,8%) en kantoren (-1,2%) is in de afgelopen jaren afgenomen, terwijl de ambitie was om nieuwe m2 te realiseren om de economische dynamiek te kunnen faciliteren. Er is wel een aantal positieve ontwikkelingen te noemen, zoals de start van de bouw van het nieuwe ANWB-kantoor en het project Boogiewood op de Binckhorst. Daarnaast zijn in 2024 een aantal extra interventies ingezet: • de inzet van het Industrieschap Plaspoelpolder (IPP) op een aantal bedrijventerreinen in Den Haag om actief ontwikkeling te stimuleren. • het vaststellen van de gebiedskaders van de bedrijventerreinen, waardoor er meer duidelijkheid wordt gegeven over het (tegengaan van) transformeren van bedrijventerreinen. De effecten van deze interventies zijn nog moeilijk te meten. De opgave voor nieuwe m2 bedrijvigheid is lastig, omdat dezelfde ruimte ook nodig is voor andere relevante functies in de stad. Daarnaast speelt mee dat weinig marktpartijen willen investeren in de ontwikkeling van (betaalbare) bedrijfsruimten, vanwege de grote risico’s. Het aantal zakelijke overnachtingen blijft onder het niveau van voor Corona.

Ondanks een groei van het aantal congressen (78 in 2024) en een stijging van het aantal deelnemersdagen (ruim 116.000) en daarmee een groei van de economische impact (EUR 42,9 mln.), blijft het aantal zakelijke overnachtingen nog onder het niveau van voor Corona. Hierop is besloten extra te investeren in acquisitiecapaciteit voor zakelijke congressen en extra marketinginspanningen via TH&P. Daarnaast is de verwachting dat als spin off van de NAVO-top het aantal zakelijke overnachtingen toeneemt. Een aantal grotere bedrijven heeft in de afgelopen jaren gekozen voor een (hoofdkantoor)locatie buiten den Haag. Hoewel dit niet altijd toe te leiden is naar gemeentelijk beleid of handelen, hebben in de afgelopen jaren bedrijven als Shell en Aegon hun bedrijfsvoering (deels) verplaatst uit Den Haag. Grote bedrijven zijn belangrijk voor het functioneren van de totale economie van Den Haag, vanwege de werkgelegenheid, de innovatie en samenwerking met andere (MKB) bedrijven om de stad beter te maken. Het is daarom belangrijk om te blijven investeren in een goed contact met het bedrijfsleven. Gericht inzetten van het accountmanagement en versterken van een goed vestigingsklimaat in Den Haag dragen hieraan bij. Ook de aandacht voor voldoende (kwalitatief) goede bedrijfs- en kantoorruimte, zoals genoemd onder aandachtspunt 1, is hierin een belangrijke factor.

Ontwikkelingen en onzekerheden De geopolitieke en economische situatie in de wereld is momenteel onrustig, veroorzaakt door verschillende oorlogen en nieuw opgeworpen handelsbelemmeringen. De uitwerking hiervan op de (economie van de) stad Den Haag is nog moeilijk te voorspellen, maar onzekerheid in het economisch landschap kan effect hebben op de mate van groei en op de werkgelegenheid. Het verleden heeft uitgewezen dat de Haagse economie minder kwetsbaar is bij economische neergang.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10893997

De invloed vanuit de gemeente op deze bewegingen is beperkt. Wat we wel kunnen doen, is de samenwerking zoeken met onze partners in de stad en de regio om de kracht van de stad en de regio zoveel mogelijk te benutten en vanuit deze kracht de economische ontwikkeling in de stad blijven stimuleren en nieuwe kansen benutten, zoals bijvoorbeeld rondom de thema’s (innovatieve) veiligheid, mensenrechten en de internationale rechtsorde. Tenslotte Den Haag kent een grote diversiteit aan bedrijven. Gezamenlijk vertonen ze een sterke ondernemerskracht. Tal van ondernemers starten, groeien, vernieuwen en werken samen. De gemeente neemt een actieve rol in om ondernemers de ruimte te bieden en werkt samen met een groot aantal partijen in en buiten de stad, met bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen en samenwerkingsorganisaties om de economie te versterken. De samenwerking in de alliantie ‘Werk en Economie’ binnen het Nationaal programma Zuidwest is een mooi voorbeeld hoe de vruchten van een dergelijke samenwerking kunnen landen in de stad. Ook de rol van de regio wordt daarin steeds belangrijker en biedt veel kansen. Ondernemers kijken niet naar gemeentegrenzen. Het regionaal startup- en scale-up programma laat bijvoorbeeld zien dat regionale samenwerking meer potentie biedt. Dit biedt volop vertrouwen in de toekomst van de Haagse ondernemers, maar het gaat niet vanzelf.

Een actieve gemeentelijke rol blijft van groot belang in o.a. de stimulering van samenwerking, het verbeteren van de dienstverlening, de realisatie van bedrijfsruimte, circulair ondernemerschap en de arbeidsmarktproblematiek. Het behalen van structurele resultaten is een kwestie van lange adem. Dit voortgangsbericht laat zien dat de Haagse inspanning haar vruchten afwerpt en niet alleen leidt tot meer ondernemerskansen, maar ook een bijdrage levert aan een goed draaiende, aantrekkelijke stad voor alle inwoners. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines de wethouder van MKB, Werk en Participatie Nur Icar

4/4