RIS322668 Notulen van de raad van 12 juni 2025

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 12 juni 2025 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de besluitenlijst D.1 Voorstel van het college inzake herbenoeming voorzitter Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed Den Haag (RIS322117) D.2 Voorstel van het college inzake Ontwerpweigering verklaring van geen bedenkingen reclamemast langs de A13 nabij Brasserskade 219 (RIS321702) D.3 Voorstel van het college inzake Omgevingsdienst Haaglanden: Zienswijze ontwerpbegroting 2026, meerjarenraming 2027-2029 (RIS322184) D.4 Voorstel van het college inzake Opheffen geheimhouding (RIS322481) E. Datumbepaling initiatiefvoorstel VVD Voor, door en met veteranen: waardering en ondersteuning voor veteranen (RIS322483) Beraadslaging over Agendapunten F en G worden gezamenlijk besproken F. Voorstel van het college inzake Voorjaarsnota 2025 (RIS322212) G. Voorstel van het college inzake de zienswijze op de ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2026 (RIS322120) H. Voorstel van het college inzake Wijziging planvoorraad en tijdelijke stop op nieuwe short stay-initiatieven (RIS321938) (agendapunt niet aan de orde geweest) I. Voorstel van het college inzake Oprichting stichting Zorginnovatiehub (RIS322180) (agendapunt niet aan de orde geweest) J. Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR lijn 6A (Transvaal) (RIS321716) K.

Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Escher Gardens (RIS321990) L. Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Willem Royaardsplein (RIS320219) M. Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Saffier Huize Royal (Rusthoekstraat 38/Scheveningseweg) (RIS321921) N. Voorstel van het college inzake Aankoop Pletterijkade 50 (RIS322247) (agendapunt niet aan de orde geweest) O. Raadsmededeling Belangrijke informatie over het Nieuwe Eschermuseum in voormalige Amerikaanse ambassade (RIS322085) Afronding debat commissie P. Veilige opvang voor queer vluchtelingen Q. Commissiebrief inzake 60-plussers met een bijstandsuitkering (RIS321181) R. Afdoening motie: Een helder nee tegen ABC (RIS321907) S. Staking afvalverwerker AVR T. Raadsmededeling inzake Sluiting Schroeder van der Kolk (RIS322382) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

1

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66),, Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GL), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), Celik (DENK) De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) Afwezig: Baboeram (GroenLinks) en Faïd (HSP) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Goedemiddag, allemaal. Hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op donderdag 12 juni 2025. Fijn dat u er allemaal bent, ook de mensen op de publieke tribune en de mensen thuis. Het wordt een leuke middag en ongetwijfeld ook een plezierige avond. Ik vind het fijn dat u hier aandacht aan besteedt.

Bericht van verhindering is ontvangen van mevrouw Faïd, mevrouw Verdonk, die vanavond misschien wel komt stemmen, en de heer Kaptheijns. Mevrouw Verdonk en de heer Kaptheijns zullen allebei alleen bij de stemmingen aanwezig zijn. Mevrouw Baboeram is, net als mevrouw Verdonk, wegens gezondheidsredenen afwezig. Ook zij hoopt er vanavond bij de stemmingen wel bij te zijn, maar dat is niet zeker. Mevrouw Baboeram en mevrouw Verdonk, alle goeds met en voor u. De wethouders Van Asten, Bredemeijer, Bruines en Vavier zijn op verschillende momenten afwezig. U moet dus niet denken dat ze allemaal en altijd weg zijn. Helemaal niet; ze hebben allemaal een goede en korte reden. Ik zeg dit liever nu aan het begin dan dat we dat straks moeten zeggen. Net als iedere keer vraag ik, net als de plaatsvervangend voorzitter, meneer Sluijs, aandacht voor de vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Ik verzoek u om andere gesprekken buiten deze vergaderzaal te voeren, zodat we de insprekers maar ook onszelf en de mensen die echt spreken en het woord hebben gekregen goed kunnen verstaan. Dat doen we altijd in stijl. Dat wil zeggen: natuurlijk strak op de inhoud - we zijn Hagenezen en Hagenaars - maar niet gericht op de persoon. De insprekers krijgen straks drie minuten. Drie minuten is echt drie minuten; daar maak ik geen uitzonderingen op.

Kijk dus naar uw tijd, zodat u daar rekening mee kunt houden. Insprekers mogen raads- of collegeleden niet bij hun voornaam aanspreken. Ook is het niet toegestaan om namen van ambtenaren te noemen. In het Reglement van Orde staat ook dat u niet mag laten weten dat u het heel erg met iets eens bent of juist niet, want we willen door kunnen werken. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er ook nog gelegenheid zal zijn voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters heb ik afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur te sluiten, inclusief de stemmingen en de stemverklaringen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Leden van de raad, gisteren bent u door het college erover geïnformeerd dat de toegezegde aanvullende informatie inzake de aankoop van Pletterijkade 50 - dat is agendapunt N - niet tijdig beschikbaar is voor deze raadsvergadering. Geachte leden van de raad, stemt u in met de verplaatsing van dit onderwerp, dus van agendapunt N, naar de raadsvergadering in juli? Ik constateer dat de raad daarmee instemt. 2

Kunt u verder instemmen met de agenda? Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Mijn fractie heeft het verzoek om agendapunt H, het voorstel van het college inzake Wijziging planvoorraad uit te stellen en te behandelen in de volgende raadsvergadering. We hebben daar gistermiddag nog nieuwe informatie over gekregen. Enkele vragen van ons zijn ook nog beantwoord in de avond, waardoor er gewoon nog wat extra tijd nodig is om ons daarover te kunnen buigen. Er heeft ook nog geen overleg kunnen plaatsvinden, ook binnen mijn eigen fractie. Het voorstel is dus om dat agendapunt te verplaatsen naar de volgende raadsvergadering. De voorzitter. Het voorstel is dus om agendapunt H te verplaatsen naar de volgende raadsvergadering. Dat is begin juli. Stemt de raad daarmee in? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik snap de afweging van de PvdA wel, want ook wij hadden de vervelende ervaring dat er gisteren nieuwe informatie kwam. Daar hadden wij ook vragen over. Ik heb daarover achter de schermen wat contact gezocht en ik heb de indruk dat die vragen wel beantwoord moeten kunnen worden in het debat. Mede gezien de hele volle agenda die dreigt te ontstaan voor de allerlaatste raadsvergadering voor de zomer, waarin er echt heel veel druk op alle besluitvorming zal zitten, zou ik er daarom de voorkeur aan geven om dit voorstel vandaag toch op de agenda te houden. De voorzitter.

De Partij van de Arbeid heeft het voorstel gedaan en mevrouw Van Basten Batenburg van de VVD vindt dat geen goed voorstel. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ik kan me grotendeels aansluiten bij wat mevrouw Van Basten Batenburg gezegd heeft. Wij vinden het belangrijk dat de antwoorden die we zochten, in de brief staan. Daar hebben we dus kennis van kunnen nemen. Wat ons betreft blijft dat agendapunt dus op de agenda staan. De voorzitter. Dan loop ik u allemaal langs. Dat klinkt een beetje oneerbiedig, maar u begrijpt wat ik bedoel. Ik constateer dat de fracties van D66, GroenLinks, de Partij voor de Dieren, het CDA, DENK, de SP, de ChristenUnie/SGP voor het ordevoorstel van de PvdA zijn en dat de fracties van de VVD, Hart voor Den Haag en Forum voor Democratie ertegen zijn. Dat betekent dat het ordevoorstel is aangenomen. Agendapunt H gaat dus naar de volgende vergadering. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Over agendapunt I, de zorginnovatie, hebben we pas gistermiddag een commissiedebat gehad. Wij zouden graag nog wat wijzigingen willen aanbrengen. Daarom het verzoek om dit agendapunt naar de volgende raadsvergadering door te schuiven. De voorzitter. Leidt dat tot opmerkingen of vragen? Bent u allemaal voor dit ordevoorstel? Dat is het geval. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn negen insprekers aangemeld over allerlei verschillende onderwerpen. De eerste inspreker wil in drie minuten iets zeggen over het voorstel inzake de vaststelling van het bestemmingsplan Escher Gardens. De heer Lindeboom (K). Goedemiddag, voorzitter, raadsleden en college. Dank voor de mogelijkheid om vandaag bij de raadsvergadering in te spreken over het agendapunt Bestemmingsplan Escher Gardens. Mijn naam is Maarten Lindeboom. Ik ben ontwikkelaar bij Redevco en ik spreek hier 3

namens de investeerders en eigenaren Focus, LIFE NL en medeontwikkelaar SENS en als inwoner van het CID. Den Haag kent een grote woningbouwopgave. Alleen al in het CID en de Binckhorst moeten de komende jaren 30.000 nieuwe woningen worden gerealiseerd. Naast het toevoegen van woningen is het voor Den Haag belangrijk om een aantrekkelijke stad te blijven om er te werken en te verblijven. Daarom zet Den Haag in op de toevoeging van kwalitatief hoogwaardige kantoren en commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Hierbij wordt tevens fors geïnvesteerd in de kwaliteit van de openbare ruimte, met meer plek voor voetgangers en fietsers. Het project Escher Gardens draagt een belangrijk steentje bij aan deze doelstellingen. Met het project worden direct naast station Hollands Spoor 1.200 tot 1.250 woningen en 800 werkplekken gerealiseerd. Parallel wordt de Waldorpstraat ter hoogte van het station heringericht. Hierdoor ontstaat een aantrekkelijke groene leefomgeving met meer ruimte voor voetgangers en fietsers. Het Hollands Spoorkwartier en Escher Gardens liggen tussen het historische stadscentrum, Laakhavens en de campus van de Haagse Hogeschool in.

Hiermee vormt het HS-kwartier een belangrijke verbindende schakel in de stad en dragen Escher Gardens en de ingrepen in de openbare ruimte bij aan de verdere toekomstige ontwikkeling van het CID, de Binckhorst en met name Laakhaven Centraal. De afgelopen jaren is het gebied rond het station al verbeterd met de nieuwe entree van het station en het Stationsplein. Ook de vestiging van het hoofdkantoor van PostNL en van The Hague Tech in het Stationspostgebouw en de komst van de HTM naar de Globe hebben positief bijgedragen. Er zijn echter ook de nodige uitdagingen in het gebied. Er zijn nu met name kantoor- en onderwijsfuncties gehuisvest. Dit zorgt ervoor dat er weinig levendigheid is in de avonduren en weekenden, wat bijdraagt aan een sociaal onveilig gevoel. Daarnaast is het gebied op dit moment erg versteend. Er is een gebrek aan groen en de auto is dominant aanwezig. Dit maakt het gebied geen fijne plek om te verblijven. Door de toevoeging van woningen krijgt het gebied een gemengd programma en met de kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte ontstaat een levendig en prettig verblijfsgebied. Escher Gardens wordt gerealiseerd op het tijdelijke parkeerterrein naast het Stationsplein en het Mondriaan College. Het gebouw bestaat uit een stedelijke laag van circa 25 meter hoog met daarop twee woontorens.

In de stedelijke laag komen verschillende functies, zoals horeca, detailhandel en eerstelijnszorg. Deze functies zorgen voor een levendige plint en interactie met de omgeving. Aan de zijde van het Stationsplein wordt circa 10.000 vierkante meter aan kantoorruimte gerealiseerd. In de torens komen 1.200 tot 1.250 woningen voor gezinnen, senioren, studenten en starters, waarvan ten minste 50% in het betaalbare segment. In de Escher Gardens is ook aandacht voor groen en sociale contacten. De voorzitter. Dank u wel. Dat was uw tijd; dat waren de drie minuten. Er zijn vier insprekers over het voorstel Vaststelling bestemmingsplan Willem Royaardsplein. De heer Waasdorp (L). Geachte voorzitter, dames en heren van de gemeenteraad. Ik spreek hier in namens de vve Theo Mann-Bouwmeesterlaan 19-49. Er ligt een bestemmingsplan voor ten behoeve van de herontwikkeling van het Willem Royaardsplein, een buurtcentrum dat duidelijk in verval is geraakt. Wij zijn het er als vve zeer zeker mee eens dat er iets gedaan moet worden om dit plein en deze winkels weer een impuls te geven. Zoals het er nu bij staat met de toenemende leegstand en de slechte staat van onderhoud is het werkelijk een treurig gezicht. Als zeer direct betrokkenen - er wordt zelfs direct aan onze woningen gesleuteld om het voorgestelde plan te realiseren - doen wij een beroep op u om dit plan eventjes niet vast te stellen.

Hoewel door de wethouder, de ontwikkelaar en anderen beweerd wordt dat er nauw met de buurt in overleg is getreden, leeft er bij de buurt en de ondernemers duidelijk een heel ander gevoel. Vanuit de terinzagelegging in september 2023 zijn twaalf heldere en goed onderbouwde zienswijzen ingediend. Hieruit blijkt duidelijk dat de buurt een ander beeld heeft van de toekomst van het winkelcentrum Duinzigt en de directe omgeving dan wat de wethouder en de ontwikkelaar op het oog hebben. Op slechts een paar kleine details zijn er enkele aanpassingen gedaan, maar de echt steekhoudende bezwaren over de grootte, het verlies van het karakter, toenemende verkeer- en parkeerdruk en het verdwijnen van groenvoorzieningen zijn categorisch terzijde geschoven. Het overgrote deel van de opmerkingen wordt afgedaan met 'uitvoeringsdetails'.

4

Een volgend punt is de omgevingsvergunning. Krijgen we überhaupt nog antwoord op onze vragen daarover? Als er echt een goed contact was geweest tussen bewoners, de gemeente en de ontwikkelaar, hadden over dergelijke details al een keer gesprekken plaatsgevonden en was de weerstand onder ons als betrokkenen een stuk minder geweest. Wat voor u wellicht een klein detail is, is voor ons en andere direct betrokkenen een werkelijkheid waar we voor jaren aan vast zullen zitten. We wonen nu met veel plezier in deze buurt en we willen dat nog jaren blijven doen, ook als dit enige tijd overlast betekent tijdens het herontwikkelen van het plein. Afrondend: dit veel te ambitieuze bestemmingsplan moet terug naar de tekentafel. Wij willen u er graag mee helpen om te komen tot een gedragen alternatief, waar iedereen beter van wordt. Neem ons, de bewoners direct aan het Willem Royaardsplein, serieus. Kom een keer langs, neem een kop koffie bij De Bakery en ga met ons in gesprek. Dank u wel voor de aandacht. De heer Van den Hoogenband (L). Voorzitter, leden van de raad, geachte aanwezigen. Ik ben Ron van den Hoogenband, van De Bloemendoos. Het Willem Royaardsplein is de afgelopen tien jaar veranderd van een goedlopend vol winkelcentrum naar een winkelcentrum met leegstand. Veel ondernemers zijn gevlucht, bang voor wat er gaat komen, maar ook bang voor de projectontwikkelaar.

D66 zei in de laatste commissievergadering dat de projectontwikkelaar er tien jaar heel hard voor heeft gewerkt om de plannen rond te krijgen en dat er nu maar eens wat moest gaan gebeuren. Dit betekent dat er voor ieder jaar dat er hard is gewerkt door de projectontwikkelaar, één ondernemer weg is gegaan. Met andere woorden: dit plan goedkeuren is een beloning voor het kapotmaken van tien Haagse ondernemers, waarvan sommigen al 40 jaar op het plein zaten. De ondernemers die er nu nog zitten, zijn onzeker over hun toekomst en krijgen er na de verbouwing winkelmeters bij waar ze niet op zitten te wachten en een fikse huurverhoging. De gemeente heeft vanaf het begin aan de zijde gestaan van de projectontwikkelaar. Al snel bleek dat zij geen idee hadden wat zij met de ambulante handel aan moesten. Na een hele mooie motie van meneer Dubbelaar voor het behoud van de ambulante handel volgde er voor ons een driekeuzemenu. Mijn keuze was snel gemaakt: wij blijven staan. Toch drong de gemeente aan op gesprekken met de projectontwikkelaar. Dit resulteerde in scheldpartijen, een voor mijn kiosk tegen mijn vrouw schreeuwende projectontwikkelaar, het aanbieden van winkels die niet bestaan en andere afspraken die niet werden nagekomen. Het is heel duidelijk dat wij niet in zee willen gaan met dit soort mensen. Weer in gesprek met de gemeente, want wij willen blijven staan.

Wat volgde, was dat een briefwisseling tussen mij en de gemeente door de gemeente werd doorgespeeld naar de projectontwikkelaar, die deze briefwisseling kon gebruiken in zijn bezwaar tegen mijn vergunning. Er werden vreemde eisen aan mijn vergunning gesteld, aldus mijn architect, en mijn grondhuurovereenkomst werd maar niet gegeven. De laatste vergadering zei de wethouder dat dat kwam doordat ik in april drie data kreeg waarop wij niet konden. In december heb ik al een concept goedgekeurd en wilde ik graag tekenen. En dan even zeggen dat ik in april op drie data niet kan … Volgens mij had het sneller gekund. De in 2019 beloofde subsidie die aan mij zou worden gegeven, wordt in de laatste mail genoemd als een voor ons gemiste kans, want het potje is al leeg. Daarvoor in de plaats wordt in het huurcontract gezegd dat er een vergoeding is voor het meewerken aan de herontwikkeling van het Willem Royaardsplein. Dat waren wij niet van plan. De meeste moeite heb ik met het sneaky gedrag rond de uitbreiding van de rooilijn van het kopgebouw, besproken door de geweldige klankbordgroep en zo in alle officiële stukken terechtgekomen. En toch staat er op de tekening een breder gebouw; zonder enige kennisgeving is dat nu aangepast, want er is ruimte genoeg, zegt men. Ik heb 322 handtekeningen ingeleverd bij de wethouder. Die mensen zeggen dat dat niet zo is.

Dat zijn veelal oudere mensen, tussen 80 jaar en 100 jaar, die het nu al onveilig vinden om daar te lopen. En dan hebben we het nog niet eens over de parkeergarage, die in één keer gegraven zou worden. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. De heer Van den Hoogenband. Ik dank u.

5

De heer Dreese (L). Meneer de voorzitter, college, wethouders. Ik sta hier namens de vve Else Mauhslaan/Theo Mann-Bouwmeesterlaan, met 200 leden die rechtstreeks bij het Willem Royaardsplein wonen. Ik wil mij gezien de tijd beperken tot twee onderwerpen. Het eerste onderwerp is reeds besproken in de commissie: de verkeersveiligheid rondom het Willem Royaardsplein. Helaas is de infrastructuur rondom het Willem Royaardsplein totaal niet geschikt voor de plannen. Zelfs 30 km/u op de Waalsdorperweg, waar de situatie zeer nijpend is, haalt niks uit, want door dubbelgeparkeerde busjes, auto's, aannemers en ziekenauto's moeten de fietsers daar al over de weg. Het is namelijk een gedeelde weg: twee fietspaden en een weg in het midden, waar twee auto's niet eens langs elkaar kunnen rijden. Men moet dan dus wel op het fietspad rijden. Dat is levensgevaarlijk. U heeft laatst besloten dat de Schenkkade moet worden aangepast omdat de situatie daar onaanvaardbaar is. Blijkbaar is de situatie op de Waalsdorperweg niet gevaarlijk genoeg. Daarbij komt dat buslijn 20 voor het ICC zijn halte heeft. Dan moeten de fietsers sowieso uitwijken. De enige oplossing geeft alleen maar ellende, zeker denkend aan het feit dat er 2.000 vrachtwagens met bouwmateriaal heen en weer gaan rijden; denk ook aan de stikstofuitstoot voor het stoplicht, waar men lang moet wachten omdat het kort op groen staat.

Wie wil, met alle fietsers naar de sportvelden, op zijn geweten hebben dat er in de toekomst ernstige ongelukken gebeuren? Heel verbazingwekkend is dat de wethouder, die zo succesvol is geweest als mobiliteitswethouder met het aanleggen van mooie fietspaden in de stad, nu een parkeergarage promoot met een dubbele hoeveelheid parkeerplekken; lees: auto's. De fietswethouder is ineens voor auto's geworden; heel interessant. Het volgende onderwerp dat ons zorgen baart, is de leegstand. De leegstand op het Willem Royaardsplein zou best kunnen worden omschreven als een trend die overal in de wereld te zien is: goede zaken verdwijnen en daarvoor in de plaats komen nagelshops, vintagewinkels en eetgelegenheden. Wij zijn bang dat het Willem Royaardsplein in de vernieuwde stijl de concurrentie niet aankan met de Mall, de Van Hoytemastraat en de Theresiastraat, waar vier supermarkten zijn. Ook de slechte bereikbaarheid met het ene stoplicht op de uitvalsweg van de buurt zal daar waarschijnlijk aan bijdragen. Bijna tot slot: wij in Duinzigt willen geen tweede Damplein. Waarschijnlijk kent u het Damplein in Leidschendam. Dat is een lonely place, waar niks gebeurt en waar alles leegstaat. Wij zitten daar niet op te wachten. Ik dank u voor uw aandacht. De heer Veldkamp (L). Misschien is het goed om te zeggen dat ik hier sta als eigenaar, ontwikkelaar en initiatiefnemer van het plan.

Geachte leden van de raad, geachte wethouder. Naar aanleiding van de bespreking in twee termijnen in de commissie Ruimte zijn er zorgpunten geuit. Hoewel ik de vorige keer ook heb gezegd dat het plan zorgvuldig is ontwikkeld, dat we daar lang over gedaan hebben in goede samenwerking met de gemeente en dat het voldoet aan de nota van uitgangspunten en het projectdocument, zijn er natuurlijk zorgpunten geuit, waar de vorige keer nog over gediscussieerd is. Ik wil daar kort op ingaan, bijvoorbeeld op de zojuist genoemde leegstand. Ja, natuurlijk heeft het plein leegstand, want als wij volgend jaar zouden willen gaan bouwen na een periode van bouwrijp maken, moeten alle paviljoens die plaats moeten maken voor de nieuwbouw en de parkeergarage, leeg zijn. Als we die niet op tijd leeg zouden hebben gekregen vanwege lopende huurcontracten, die soms vijf jaar of nog langer lopen, ben je geblokkeerd in het kunnen gaan bouwen. De leegstand is voor een deel dus duidelijk door ons gecreëerd. Er is helemaal niets stiekems aan de plint van het kopgebouw. Ik wil het nog maar eens benoemen: wij hebben in overleg met de gemeente na het sluiten van de samenwerkingsovereenkomst voortschrijdend inzicht in de planontwikkeling gerealiseerd en hebben vastgesteld dat 3,45 meter tussen de uitstalling van De Bloemendoos en de nieuwe plint meer dan voldoende is.

Dat is vaak ook veel meer dan op andere plekken in de stad tussen plinten en kiosken. Ook de ACOR heeft daarom in haar wijsheid in een u bekend besluit vastgesteld dat het meer dan 1,5 meter is en dus voldoet. Maar goed, mocht de heer Van den Hoogenband alsnog met ons willen overleggen om te verplaatsen omdat hij het daar niet ziet zitten, dan staat de deur bij ons altijd open. Er zijn de vorige keer ook nog wat dingen gezegd over het kopgebouw met twee subtrekkers of een supermarkt. Waarom staat er 'supermarkt' op de tekening? Omdat in het ergste geval, als wij de twee subtrekkers niet kunnen invullen - dat zullen wij uiteraard doen, want dat is de intentie en de opdracht van uw gemeenteraad in de SOK en dat ligt ook vast in de brancheadviescommissie - dan zullen we in the end kijken naar een kleinere supermarkt. Daar worden andere eisen aan gesteld qua 6

brandveiligheid, verkeersintensiteit, enzovoort, enzovoort. Wij noemen dat 'de worst case'. Dat hebben we dus ook voor alle plannen, vergunningen et cetera, ook voor de stikstof, moeten doorrekenen. Daarom staat dat op de tekening. Er is wat ons betreft geen dubbele bodem om het één te doen en het ander niet te doen. De Amerikaans-protestante kerk heeft bezorgdheid geuit in verband met het laden en lossen op de zondagen tijdens de kerkdiensten. Daar kunnen we uitstekende afspraken over maken. Zoals op veel plekken in de stad worden met elkaar venstertijden vastgesteld voor het laden en lossen. Dat kan ook hier. Dat hoeft dus geen belemmering te zijn voor een rustige, fijne kerkdienst. Ook over het parkeren van de gasten van de kerk op zondag zijn prima afspraken te maken, zodat ook de bereikbaarheid van de kerk goed gewaarborgd blijft. Groen op het plein was ook nog een puntje. De voorzitter. Uw tijd zit er helaas op. De heer Veldkamp. Dan dank ik u voor uw aandacht. De voorzitter. De volgende insprekers spreken in over de staking afvalwerking AVR. De heer Roeleveld (S). Goedemiddag. Geachte voorzitter. Ik ben de voorzitter van de Stichting En Passant en ik wil het graag hebben over de staking van AVR. Vorige week maandag is de staking begonnen. Toen kregen we de dinsdag en de woensdag. Vrijdag was de wethouder op locatie.

Na 45 dagen negeren kwam de wethouder eindelijk opdagen. Ik heb hem een uur gesproken. Eigenlijk heb ik hem tot op de grond kunnen afbranden met betrekking tot alles wat hij voorafgaand aan het negeren heeft beweerd. Werkelijk alles maar dan ook alles vanaf twee jaar geleden, van de voorlichtingsbijeenkomst tot vandaag, is totaal verkeerd gegaan. Dan heb ik het over alle medewerkers bij oracs@denhaag.nl. In de periode van 45 dagen, toen de schep in de grond ging, heb ik direct aan de medewerkers van het bedrijf J.J. van der Hoeven verteld dat dat ons terras is, dat er sprake was van illegale plaatsing en dat ik dat niet wilde. De dag daarna is er een meneer gekomen van de directie van de ORAC's en die gaf me zijn telefoonnummer. Ik belde hem vrijdag op en hij zei: 'Ja, ik heb het doorgegeven. Maandag of dinsdag word jij mogelijk gebeld door de opdrachtgever. Zo niet, bel mij dan vrijdag op.' Op vrijdag belde ik hem op. Hij nam niet op. Hij stuurde een mailtje: 'Ik ben nu vrij. Volgende week ga ik een weekje op vakantie, maar de week daarna kan het.' Vervolgens zijn de 45 dagen vol en was de wethouder er. De wethouder heeft zijn excuses aangeboden voor de situatie aldaar. De illegale plaatsing, mijn werk richting media en de aandacht hiervoor hebben ervoor gezorgd dat de wethouder is gekomen, want dan zijn er in alle gevallen wél woordvoerders die mij te woord kunnen staan.

Hoe kan dat? Vervolgens vertellen die woordvoerders klinkklare onzin. Dat kan ik allemaal aantonen. Wat die woordvoerders vertellen, klopt dus helemaal niet. Zo zouden er geen mieren, geen ratten, geen muizen en geen vliegen zijn. Inmiddels hebben wij het Schaakhuis definitief gesloten, omdat de faciliteiten qua hygiënevoorschriften niet bruikbaar zijn. Zowel buiten als binnen kunnen wij niet verplicht ventileren. De lucht is niet te harden. Om dat aan te tonen, hebben wij zaterdag ons laatste snelschaaktoernooi gehad met twintig personen met nog een aantal daarbij, met de deur dicht en zonder ventilatie. Het wordt dan zo benauwd en zo warm dat de deur open moet. Het kon allemaal gewoon niet verdergaan. Ik heb eigenlijk te weinig tijd, maar ik wil dus zeggen dat … De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. De heer Roeleveld. Ja, maar ze staan nog steeds vol, na elf dagen. Ze zijn niet geleegd. De heer Milort (S). Meneer de voorzitter, geachte aanwezigen. Mijn naam is Gerard Milort. Ik ben vrijwilliger van de stichting En Passant, het Schaakcafé, in de volksmond ook wel 'het Schaakhuis' genoemd. Ik doe daar bardiensten, ik help mee met activiteiten en ik doe de boodschappen. Daarnaast ben ik wedstrijdschaker en lid van de schaakvereniging Het Schaakhuis. Het Schaakcafé is onze speellocatie. Wij zijn de een-na-sterkste schaakvereniging van Den Haag. Wij spelen landelijke 7

competitie op een redelijk hoog niveau, maar onder de huidige omstandigheden kunnen wij geen competitiewedstrijden spelen, want wij kunnen onze tegenstander niet uitnodigen en wij kunnen op onze locatie geen wedstrijden laten spelen. Dat zou de Koninklijke Nederlandse Schaakbond waarschijnlijk ook niet toestaan. Ik heb twee problemen geconstateerd. Het eerste probleem is dat door de staking van de afvaldienst de recent geplaatste containers niet zijn geleegd. Als gevolg daarvan zetten mensen hun spullen toch op straat, om de bakken heen. Niet alleen onze eigen straat en bij de voordeur, maar ook de straat ernaast en de andere straat liggen helemaal vol, bezaaid met afval, want de meeuwen weten wel raad met al die afvalzakken. Het schijnt zo te zijn dat zolang er vuilniszakken omheen liggen, de milieudienst de bakken niet kan legen. Zolang de bakken niet geleegd worden, blijven mensen hun spullen eromheen zetten. Dat is een soort vicieuze cirkel. Misschien moet ik zeggen: een vieze cirkel, want de lucht is niet te harden, het ziet er niet uit en het zal ook ongedierte aantrekken. Daarnaast is de afvalcontainer geplaatst in strijd met het plan, waarover we hebben ingesproken. Het is geplaatst op ons terras, waarvoor wij een terrasvergunning hebben, en pal voor onze voordeur en inderdaad ook onder de luchtverfrissing, die we mede op verzoek van de gemeente hebben aangelegd.

Daar hebben wij flink in geïnvesteerd. Wij moeten die schulden ook aflossen. Wij hebben geld geleend. Nu het Schaakhuis tijdelijk gesloten is, hebben wij geen inkomsten. Wij kunnen de huur dus niet betalen en wij kunnen onze schulden niet aflossen. Wij kunnen ook geen competitiewedstrijden spelen. Ik heb twee verzoeken. Ten eerste: zo snel mogelijk de huidige ORAC's legen en elke dag de straat schoonmaken, zodat we in ieder geval weer open kunnen, weer activiteiten kunnen ontwikkelen en inkomsten kunnen hebben uit de bar die we bij die activiteiten open hebben. Ten tweede: de afvalcontainers die in afwijking van het oorspronkelijke plan eigenlijk verkeerd geplaatst zijn voor onze deur en op ons terras, zo snel mogelijk verwijderen, zodat we ook in de toekomst onze functie in de buurt kunnen behouden en onze landelijke competitiewedstrijden kunnen blijven spelen. Dat is kort samengevat waar het om gaat. Ik hoop dat er snel een oplossing kan komen. Ik dank u voor uw aandacht, meneer de voorzitter en andere aanwezigen. De heer Botman (S). Goedemiddag. Ik wil nog een keer benadrukken dat sinds de plaatsing van de containers iedere dag ongeveer hetzelfde gebeurt, namelijk dat 's avonds een heleboel vuilniszakken, meubels en allerlei afval bijgezet worden, wat niet hoort. 's Ochtends ligt de hele stoep vol met troep. Meeuwen trekken de zakken open.

Er komen ook kleinere vogels, maar ook ratten en insecten op af. Vandaar dat wij het zolang deze containers hier staan niet verantwoord vinden om het gebouw te openen voor onze gebruikelijke activiteiten. Ik sta hier ook als secretaris en vrijwilliger van het Schaakcafé En Passant. De voorzitter. De laatste inspreker spreekt in over de raadsmededeling inzake Schroeder van der Kolk. De heer Poot (T). Geachte aanwezigen, goedemiddag. Mijn naam is Ton Poot. Ik kwam 45 jaar geleden uit het Twentse land naar Den Haag. Ik begreep niets van Den Haag. Inmiddels ken ik Den Haag en ik ga hier niet meer weg. Ik begrijp het, maar soms ook ineens niet, zoals nu met de situatie rond Schroeder van der Kolk. Toen ik afgelopen donderdag naar de kringloopwinkel in de Torenstraat ging, rolde ik als vanzelf in de groep die op het punt stond om naar het stadhuis te gaan voor de inspraak en het protest. Ik hoorde de vele insprekers, die allen vanuit hun persoonlijke perspectief met overtuiging het belang van Schroeder bespraken. Ook hoorde ik over het bestaan van geheime stukken. Ik was zeer verbaasd: waarom waren ze geheim en waarom is er nu ineens een voorstel om ze openbaar te maken? Daar ben ik overigens een groot voorstander van. Ondertussen is de afbouw van Schroeder begonnen, en dat op het moment waarop in Den Haag de hekken worden opgebouwd voor een geldverslindende NAVO-top.

Dit contrast voelt luguber. De winkel in de Torenstraat heb ik goed leren kennen. Het is een plek waar je je veilig en gekend voelt, waar iedereen zichzelf kan zijn vanuit de doelstelling van de Schroederorganisatie. Het team van Robin heeft een winkel gecreëerd waarin je uren kan verblijven door de sfeer van rust, verdraagzaamheid en verbondenheid. Dit staat in groot contrast met de rest van de wereld, waar snelheid en competitie de normen zijn.

8

Dat dit alles nu dreigt te verdwijnen is een grote klap voor iedereen die op wat voor manier dan ook betrokken is. Ik merk het nu dagelijks als ik weer even langsga en spreek met de mensen die op bezoek komen. Ik hoor dat er overnamekandidaten zijn, maar dat het zeer ingewikkeld is. Ik zou dus zeggen: Tom Poes, verzin een list. Ik hoop dat de gemeente zich gaat en blijft inzetten voor deze sociale functie, die voor Den Haag essentieel is en niet mag wegvallen, evenals de kringloopfunctie, die ook essentieel is voor Den Haag. Er wordt gesproken van 'medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt'. Ik hoop dat we straks niet hoeven te spreken van 'een gemeenteraad met een afstand tot de samenleving'. Een organisatie zoals deze is niet zomaar op te bouwen. In de inspraakteksten van vorige week werd constant het effect van 'één grote familie' benadrukt. In mijn gedachte zie ik dan de grote jaarlijkse kerstmarkt in de kelder, die met veel liefde werd opgebouwd met alle kerstspullen die ze het hele jaar verzameld hebben. Conclusie: mocht de beer op de weg groter zijn dan het verlangen tot het blijven organiseren van saamhorigheid, betrokkenheid, warmte en liefde, dan spijt me dat heel erg voor Den Haag. Dank u.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Raadsadressen Nr. Afzender en onderwerp 1

2

3 4

5

6

7 8

9

Voorstel afdoening Kopie antwoord In handen van het Commissie college van B en W Samenleving

Belanghebbende d.d. 19 mei 2025 (2x) en 22 mei 2025 (1x) inzake Verzoek teruggave hotelregeling (behoort bij 10894853) + (behoort bij 10894853 vervolg) + (behoort bij 10894853 2e vervolg) Nederlandse Vereniging tot bevordering van de Zondagsrust In handen van het Commissie en de Zondagsheiliging d.d. 12 mei 2025 inzake Versoepeling college van B en W Leefomgeving regels Haagse Markt (10900171) Commissie Loosduinen d.d. 19 mei 2025 inzake Een lift voor In handen van het Commissie Popradar (10900234) college van B en W Samenleving Bewonersorganisatie Transvaal Zuid namens Comité In handen van het Commissie verkeersinfarct Hobbemaplein d.d. 19 mei 2025 inzake college van B en W Leefomgeving Gezamenlijke oproep tot cocreatie bij nieuwe planvorming herinrichting Hobbemaplein (10900346) Belanghebbende d.d. 22 mei 2025 inzake “Verzoek om te In handen van het Commissie controleren waarom mijn dochter in deze toestand is geraakt”. college van B en W Samenleving Dit bericht is ook verstuurd naar de Jeugdombudsman (10901808) + (behoort bij 10901808) Die Hofstädter Musikanten d.d. 25 mei 2025 inzake Lift voor In handen van het Commissie Popradar (10904500) (zie ook raadsadres 10900234 van college van B en W Samenleving Commissie Loosduinen over ditzelfde onderwerp) INretail d.d.

27 mei 2025 inzake Gevolgen NAVO-top voor In handen van het Commissie ondernemers (10904562) college van B en W Bestuur Belanghebbende d.d. 3 juni 2025 inzake Stopzetting subsidie In handen van het Commissie JVA (10906605). Zie ook TKN 10906503 Brief gericht aan college van B en W Samenleving college van B&W Belanghebbende d.d. 4 juni 2025 inzake Dringende oproep In handen van het Commissie parkeerplaatsen (10907847) college van B en W Leefomgeving

9

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Belanghebbende d.d. 16 mei 2025 inzake artikel Telegraaf met als Titel Pier Voor kennisgeving moet weer bruisen (10901584) aannemen 2 Bewoners Rondom het Plein d.d. 27 mei 2025 inzake Informatie tijdelijke Voor kennisgeving reclame-uiting Spui 12 (10904438) aannemen 3 Randstad Brass Adventures d.d. 30 mei 2025 inzake ondersteuning verzoek Voor kennisgeving van die Hofstädter Musikanten m.b.t. lift Popradar (10906372). Zie ook aannemen raadsadressen 10900234 en 10904500 4 JVA Den Haag d.d. 2 juni 2025 inzake Brandbrief: JVA dreigt niet door te Voor kennisgeving gaan door een afgewezen subsidieaanvraag (10906503) aannemen 5 Stichting EHS d.d. 2 juni 2025 inzake VN-verdrag Handicap en Voor kennisgeving elektrogevoeligen (10906495) aannemen 6 Nadeelcompensatie d.d. 3 juni 2025 inzake doorlooptijden Voor kennisgeving nadeelcompensatie (10907139) aannemen 7 Zuid-Hollandse Vereniging van Kleine Kernen d.d. 5 juni 2025 inzake Voor kennisgeving Investeer in Ontmoeting en dorpskracht (10908136) aannemen 8 FNV Afval en Milieu d.d. 5 juni 2025 inzake FNV acties tegen voorgestelde Voor kennisgeving heffingen en afvalverwerkingen (10908138) aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de besluitenlijst.

D.1

Voorstel van het college inzake herbenoeming voorzitter Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed Den Haag (RIS322117) Voorstel van het college inzake Ontwerpweigering verklaring van geen bedenkingen reclamemast langs de A13 nabij Brasserskade 219 (RIS321702) Voorstel van het college inzake Omgevingsdienst Haaglanden: Zienswijze ontwerpbegroting 2026, meerjarenraming 2027-2029 (RIS322184) Voorstel van het college inzake Opheffen geheimhouding (RIS322481)

D.2 D.3 D.4

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag wenst geacht te worden tegen voorstel D.3 te hebben gestemd. De voorzitter. De fractie van Hart voor Den Haag wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden te hebben gestemd tegen voorstel D.3. Ik ga ook het volgende voorlezen. U heeft zojuist ingestemd met het voorstel tot het opheffen van geheimhouding. De betreffende stukken zullen zo spoedig mogelijk openbaar worden gemaakt door de griffie en zullen worden gekoppeld aan het betreffende agendapunt van vandaag voordat dat agendapunt aan de orde komt. Als dat niet zo is, bent u daar zelf bij. Dan bekijken we wat dat betekent voor de behandeling.

Aan de orde is: E. Datumbepaling initiatiefvoorstel (VVD) Voor, door en met veteranen: waardering en ondersteuning voor veteranen (RIS322483). 10

De voorzitter. Namens het college kan ik melden dat de reactie van het college uiterlijk in het begin van het vierde kwartaal van 2025 verwacht mag worden.

Aan de orde is: F.

Voorstel van het college inzake Voorjaarsnota 2025 (RIS322212).

G. Voorstel van het college inzake de zienswijze op de ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2026 (RIS322120). De voorzitter. Deze agendapunten worden gezamenlijk besproken, maar natuurlijk wordt er straks apart over gestemd. De beraadslaging wordt geopend. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dank aan het college voor het stuk. Het is goed dat dit nu een raadsvoorstel is, maar aangezien dit de laatste begroting van dit college is en de begroting straks voor het grootste gedeelte onder de verantwoordelijkheid van een nieuw college valt, is het vooral een eerste oefening. Dat hebben we in de commissie gedaan. Wat mij betreft was dat een hele goede vergadering. Dit moeten we vooral behouden. Daarom een korte inbreng. Ik begin met de algemene wensen van Hart voor Den Haag voor de volgende begroting. Hart voor Den Haag wil in de komende begroting extra budget zien voor economie en veiligheid; dat is wat wij in die volgende begroting willen zien. Verder moet het ook een beleidsarme begroting worden. Ik kijk sowieso uit naar de uitwerking van de toezeggingen, zoals de strategie inzake licenties en MBS ofwel modernisering van het bedrijfsvoeringsysteem, en hoe zij in die nieuwe begroting landen. Er zijn twee soorten knelpunten. Janneke Holman (PvdA).

De heer Guernaoui zei: we willen een beleidsarme begroting, maar we willen ook extra investeringen in veiligheid. Ik ben benieuwd hoe dat zich tot elkaar verhoudt. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dat is heel simpel: die veiligheid is gewoon keihard noodzakelijk. Daarom is er extra geld nodig om die veiligheid te verbeteren, tenzij u vindt dat Den Haag heel veilig is en geen enkel probleem heeft; dat kan ook. Als de PvdA dat vindt, weten we dat ook, maar we hebben echt een veiligheidsprobleem in de stad. Daarom is het echt noodzakelijk dat er in de komende begroting meer geld zit voor veiligheid. Janneke Holman (PvdA). Ik moet een beetje lachen, want het is natuurlijk hartstikke inconsequent wat de heer Guernaoui hier zegt. Het is het een of het ander: je wilt een beleidsarme begroting of je wilt investeren in de dingen die je belangrijk vindt. Veiligheid kan prima belangrijk zijn. Dat geldt ook voor het bestrijden van de wooncrisis, het bestrijden van armoede en noem maar op. Iedereen hier in de raad heeft daar wensen voor, maar het is wel het een of het ander, meneer Guernaoui. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nee, er is echt extra geld nodig voor veiligheid en voor economie. Dat moet ook gewoon en dat willen wij ook graag. Anders zullen wij niet met die begroting instemmen. Dat geef ik van tevoren mee.

Dat is ook de bedoeling van deze nieuwe systematiek: alle partijen geven van tevoren aan hoe zij de begroting zien. Daarom zijn we heel helder: er is te weinig geld voor economie en er is te weinig geld voor veiligheid. Laten we voor de rest een pas op de plaats doen, want het nieuwe college moet met die nieuwe begroting aan de slag. Kijkend naar de Voorjaarsnota maar ook naar wat de VNG adviseert, zie je twee soorten knelpunten, namelijk lokale financiële knelpunten en landelijke financiële knelpunten. Voor die lokale financiële knelpunten heb ik één advies aan het college: los ze op. De knelpunten bij onder andere de openbare ruimte, de gezinsopvang en de leges moeten binnen de programma's worden opgelost en, waar noodzakelijk, eventueel met extra beleidsmaatregelen. 11

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik pak het punt van mevrouw Holman toch even terug. Nee, laat ik met een andere vraag beginnen. U zegt: los de knelpunten op. Dat ben ik met u eens, maar dat moet dus eerst gebeuren voordat er wordt gekeken naar extra geld voor veiligheid. Begrijp ik Hart voor Den Haag zo goed? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nee, zeker niet, want als je die knelpunten oplost, heb je ook dat geld voor veiligheid. Het is dus helemaal niet ingewikkeld: die knelpunten moeten ze oplossen. Volgens een groot gedeelte van de raad hebben wij hier hele capabele wethouders. Die capabele wethouders moeten dat gewoon oplossen. Zij hebben die problemen ook zelf veroorzaakt, want zij zijn verantwoordelijk voor die programma's. Dus los ze op! Als we ze oplossen, is er ook geld genoeg voor wat wij willen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). De heer Guernaoui begint nu een beetje in raadselen te praten. In de Voorjaarsnota staan natuurlijk een aantal knelpunten bij veiligheid. Bedoelt u dat die opgelost moeten worden en dat u daarom extra geld naar veiligheid wilt? Is dat wat u bedoelt? Dan vraagt u dus niet om extra geld, maar om geld om het knelpunt op het punt van veiligheid op te lossen. Dat zou ik nog kunnen volgen. Of zegt u: los het knelpunt bij veiligheid op en daarna moet er nog extra geld naar veiligheid? Dat vind ik minder logisch.

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Het grootste knelpunt op het punt van veiligheid is geld. Dat kan de portefeuillehouder zelf niet oplossen. Ja, hij kan dat oplossen door te zorgen dat er in de begroting zo veel mogelijk extra geld bij komt voor veiligheid, maar wij gaan zelf over de begroting; wij stellen haar vast. Daarom zeg ik bij voorbaat, nu al: geef de portefeuille veiligheid extra geld, zodat hij aan de slag kan om de veiligheid te verbeteren, want het grootste knelpunt op het punt van veiligheid is het gebrek aan middelen. De voorzitter. Meneer De Vuyst, ten slotte. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik ben benieuwd wat de portefeuillehouder Veiligheid daar straks over zegt, want je zou ook nog de vacatures bij de politie kunnen noemen et cetera. Ik ben het helemaal met u eens: we hebben als raad het begrotingsrecht. Ik heb het u nog niet horen zeggen, maar we bespreken dit nu als raadsvoorstel. We hebben dus niet alleen capabele wethouders nodig, maar ook capabele raadsleden. Maar uw wens is dus: los het knelpunt op, gooi er daarna nog een zwikkie geld naartoe en dan zeggen we later wel waarvoor dat nodig is. Of chargeer ik nu te veel? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag).

Mijn verzoek aan het college, eigenlijk een soort opdracht - want het college werkt uiteindelijk voor de raad - is: los in die portefeuilles de knelpunten op die voor die financiële tekorten zorgen. Dat zit niet bij veiligheid, want die blijft gewoon keurig binnen de begroting. Het probleem bij veiligheid is dat daar gewoon te weinig middelen zijn om de veiligheid te verbeteren; dat zien we ook vaak. Verbetering van de veiligheid is keihard noodzakelijk. Hetzelfde geldt voor economie: ook daar zien we steeds dat de middelen een probleem zijn om de economie van Den Haag te versterken. Daarvan zegt Hart voor Den Haag: zorg voor extra geld voor die programma's en los de knelpunten in de andere programma's die die tekorten hebben, binnen het programma op, eventueel met extra beleidsmaatregelen, die naar de raad kunnen worden gestuurd. Kavish Partiman (CDA). Ik probeer het te volgen. De heer Guernaoui zegt dat er knelpunten zijn. Die hebben we ook gezien in de Voorjaarsnota. Als die knelpunten opgelost worden, zou er meer geld beschikbaar zijn voor andere punten die volgens de heer Guernaoui geld behoeven. Dat is zoals hij het zegt; begrijp ik dat goed? De voorzitter. Meneer Guernaoui zegt ja. Kavish Partiman (CDA). Die knelpunten zijn volgens mij juist financiële tekorten.

Dan moet daar toch juist geld bij komen? Je zal daar tenminste geld bij moeten zetten als je die knelpunten moet 12

oplossen. Als je een knelpunt oplost, kost dat geld. Ik zie dus niet in hoe het geld dat dit kost, opeens meer geld gaat opleveren, zodat dat weer op een andere post terechtkomt. De 1+1 die de heer Guernaoui hier voorstelt, telt bij mij niet op tot 2. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Volgens mij zat ook de heer Partiman gisteren bij de Rekeningencommissie. Daar zagen we dat er bijvoorbeeld aan de buitenruimte gewoon veel meer geld wordt uitgegeven dan wat uitgegeven mag worden. Dat moet worden opgelost door gewoon minder uit te geven, keuzes te maken en te prioriteren. Dat zie je ook bij de leges: het tekort bij de leges loopt op tot € 11 mln. Dat moet de wethouder gewoon oplossen. Dat is zijn verantwoordelijkheid. Ook daarvoor geldt dus: dit moet door de verantwoordelijke wethouder worden opgelost binnen het programma. Als hij het niet begrijpt, moet hij de andere wethouders of ons vragen om advies. Dan hebben we dat opgelost en dan is er geld genoeg om te prioriteren. Dat moet dan gaan naar veiligheid en de economie. De voorzitter. Meneer Partiman, de laatste keer. Kavish Partiman (CDA). Dan is het nu helder. De heer Guernaoui stelt dus voor dat er beleid wordt gemaakt voor bijvoorbeeld de buitenruimte, zodat daarin veranderingen optreden en er wat geld overblijft dat binnen het budget blijft.

Dat stelt hij ook voor bij andere punten waar op dit moment knelpunten zijn, namelijk dat daar beleid wordt gemaakt. Maar dat is dan toch helemaal strijdig met zijn ambitie om een beleidsarme begroting te hebben? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nee, want dat beleid is nodig. Dat zei ik ook; ik wil het wel herhalen. De knelpunten bij onder andere de openbare ruimte, gezinsopvang en leges moeten binnen de programma's worden opgelost, waar noodzakelijk met extra maatregelen, want anders los je de problemen niet op. Wij van Hart voor Den Haag zijn er om problemen in deze stad op te lossen. Robin Smit (PvdD). Ik hoorde de heer Guernaoui tussen neus en lippen door zeggen dat we dan maar minder geld moeten uitgeven aan de buitenruimte. Ik hoor hier dus eigenlijk geen pleidooi voor een beleidsarme begroting, maar juist om lekker de heggenschaar erdoorheen te halen en om lekker te bezuinigen. Met die pot voor openbare ruimte doen we echter ook handhaving. Hart voor Den Haag zegt altijd 'handhaven, handhaven, handhaven!' en over scheefliggende stoeptegels 'aanpakken, aanpakken, aanpakken!' En vervolgens komt de heer Guernaoui hier met een verhaal van: hup, allemaal bezuinigen. Wat is het nou? De voorzitter. Ik dacht even dat u een lasso in uw hand had. Misschien kunnen we dat een keer verstrekken. Dat lijkt me leuk, maar dat mag vast niet van uw partij.

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Met die goede dingen moeten we gewoon doorgaan. Daar is geld genoeg voor. Die wethouder moet kijken naar alle onnodige dingen die hij doet. Daar moet hij maatregelen voor treffen. Dan heeft hij genoeg geld, want dat geld is door ons vastgesteld. Als u vindt dat daar geld bij moet, dan kan dat. Dan moet u bij de volgende begroting gewoon met een amendement komen om daar geld bij te doen. Als dat een goed voorstel is, zijn we daar vast voor te porren, maar de problemen die in dat programma zijn veroorzaakt, zitten niet bij scheve stoeptegels, handhaving en dat soort dingen. Afval is sowieso kostendekkend. Daar hebben we dus een hele andere financieringssystematiek voor. Daar zit het 'm niet in, meneer Smit. Robin Smit (PvdD). Dan pak ik toch de lasso maar, om het bekende liedje te citeren. Dit is natuurlijk een slechte introductie, maar ik hoor Hart voor Den Haag nog steeds zeggen dat dat keuzes zijn en dat dat allemaal kan. Het kan echter niet allemaal, want we hebben de Staat van de Buitenruimte gekregen. Dat was weliswaar in 2021 en er komt een update aan, maar daarin werd geconcludeerd dat er een tekort is van € 18 mln. voor structureel, dagelijks onderhoud. Daar valt ook het onderhoud van die scheefliggende stoeptegel in.

Ik hoor Hart voor Den Haag hier dus nog steeds een pleidooi houden dat niet overeenkomt met het pleidooi dat Hart voor Den Haag keer op keer in commissies houdt. Dan is het toch gewoon investeren? Hup, lever die geldboom dan als Hart voor Den Haag! 13

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Gelooft u nog in geldbomen? Dat verklaart een hoop. We stellen hier een budget vast. Als u zegt dat er meer geld bij moet voor de openbare ruimte - ik luister straks graag naar uw inbreng - geef dat dan mee aan het college en zeg dat daarop moet worden geprioriteerd. Dan zien we straks in de begroting hoe dat past. Volgens ons - ik heb die stukken gelezen - is er genoeg geld voor buitenruimte, maar gaat dat gewoon naar de verkeerde dingen en is de wethouder aan het overprogrammeren. Dat moet hij niet doen. Hij moet gewoon binnen dat budget blijven. Dan hebben we die tekorten ook niet. Dat is zijn verantwoordelijkheid. Als deze wethouder extra geld nodig heeft, moet hij met een goed voorstel naar de raad komen. Als dat dan gaat naar de dingen die u net noemde, vallen er altijd zaken met ons te doen, maar volgens ons en volgens de stukken heeft deze wethouder genoeg geld en moet hij zorgen dat hij binnen dat geld zijn zaken blijft doen en dat hij niet gaat overprogrammeren. Yousef Assad (D66). Ik zie op de website van Hart voor Den Haag een meldpunt van 4 oktober 2022. Ik citeer: 'Losliggende stoeptegels, een boom omgewaaid, verdwaalde winkelkarretjes en noem maar op; meld het eenvoudig met een foto'. Hoe gaat dat betaald worden? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Via de € 3,5 mld. die we hebben, via de meer dan € 300 mln.

die in dat programma zit. Met dat geld dat in dit programma zit, kun je al die dingen gewoon aanpakken. Yousef Assad (D66). We komen tientallen miljoenen euro's tekort; dat staat in de Voorjaarsnota. Nu wordt er gezegd: we moeten dat gewoon oplossen vanuit de € 3,5 mld. die we hebben en dan horen we Hart voor Den Haag ook nog zeggen: maar denk erom, tegelijkertijd willen we wel een beleidsarme begroting. Wat is het nou? Maak nou een duidelijke keuze, vraag ik aan Hart voor Den Haag. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik zal toch maar even lesgeven aan deze raad. Deze periode loopt ten einde. Volgend jaar is er een ander college. Daarom moet je een beleidsarme begroting maken, zodat het nieuwe college de ruimte krijgt die het van de kiezer krijgt. Dat is de reden voor een beleidsarme begroting. Dan over de tekorten: ik heb het over de lokale tekorten. Daarvan heb ik net gezegd: los ze op. Op de landelijke tekorten kom ik straks terug. Daar heb ik ook een oplossing voor. De voorzitter. Wij luisteren met aandacht. Meneer Assad, de laatste keer. Yousef Assad (D66).

Als we uit dit debat een les moeten trekken, is dat dat Hart voor Den Haag hier een heel slecht verhaal heeft en geen keuzes durft te maken, want we horen aan de ene kant 'beleidsarm en geef geen geld uit aan de openbare ruimte', maar aan de andere kant horen we Hart voor Den Haag zeggen dat we ook de stoeptegels, de openbare ruimte, het groen en alles daaromheen moeten oplossen. Het is inconsistent en tegenstrijdig. Maak gewoon keuzes. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Het zou echt helpen als ook meneer Assad van D66 gewoon luistert naar wat ik zeg. Keuzes? Ja, er moet extra geld komen voor de economie en veiligheid. Ja, we moeten verder met de openbare ruimte en natuurlijk ook met de stoeptegels en al die andere belangrijke dingen waar we in 2022 een meldpunt voor hebben ingesteld. Volgens mij is dat nog actief en krijgen we daar heel veel meldingen op. Het is echt een probleem, maar dat kan binnen de huidige begroting. Dat kan gewoon. Daar is gewoon genoeg geld. De knelpunten die dit college veroorzaakt, moet het zelf oplossen binnen zijn programma, conform de regels die we daarvoor hebben. Maar er zijn ook landelijke knelpunten. Daarbij kijk ik weer naar D66, maar ook naar de VVD, de PvdA en alle andere landelijke partijen. De voorzitter. U bent nu weer aan uw eigen betoog begonnen, hè? U zet uw betoog nu voort.

14

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ja, dit is mijn betoog. Dit is namelijk het tweede onderdeel, landelijke financiële knelpunten. In de Voorjaarsnota staan een hoop landelijke financiële knelpunten. De VNG en ook dit college geven ze ook aan. Het zijn inderdaad landelijke financiële knelpunten. Dit college zegt: daar kunnen wij niks aan doen, want landelijk bepaalt en zolang zij niet veranderen, blijven wij met de financiële knelpunten zitten. Die knelpunten gelden niet alleen voor de gemeente Den Haag, maar eigenlijk voor alle gemeentes. Die knelpunten zitten bij de jeugdzorg, de Wmo, de herverdeling van het Gemeentefonds, de korting op de SPUK's en nog meer zaken waarop we door landelijk beleid gekort worden of financiële problemen krijgen. Maar nu het kabinet is gevallen en er nieuwe verkiezingen aankomen op 29 oktober, is dit de ideale situatie om te zorgen dat de nieuwe regering die financiële problemen wél serieus neemt, want die financiële problemen worden veroorzaakt door het Rijk. Daarom moeten alle landelijke partijen - dit is dus mijn oproep aan alle landelijke partijen - die problemen in hun landelijke verkiezingsprogramma opnemen en prioriteren in de financiële paragraaf van die landelijke programma's, zodat die problemen daarna, als ze mogen regeren en als de kiezer dat wil, in het nieuwe regeerakkoord landen en worden opgelost.

Daarom heb ik een motie met als dictum: verzoekt het college om, samen met de VNG, een lobby te starten naar alle landelijke politieke partijen om de financiële problemen van de gemeentes te prioriteren en op te lossen in hun verkiezingsprogramma's en om voorafgaande aan 29 oktober 2025 regelmatig te communiceren naar de gemeenteraad over de acties en resultaten van deze lobby. De motie wordt mede ingediend namens mijn collega Richard de Mos. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik probeer goed op te letten, want de heer Guernaoui probeert ons bij te scholen, maar nu duizelt het mij toch. Zojuist was er immers geld genoeg en waren er alleen maar knelpunten die veroorzaakt zijn door het college, maar nu merkt u terecht op dat het Rijk de gemeenten te weinig geld geeft. Het is van tweeën één: of er zijn knelpunten waarvan een gedeelte van de oorzaak buiten de gemeente ligt - daarvoor kijken we naar het Rijk - of u zegt: los het allemaal lekker zelf op in die begroting. Welke van de twee kiest u? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Af en toe begrijp ik meneer De Vuyst niet, maar dat ligt misschien aan mij, want ik heb hem heel hoog zitten. Ik zei al dat er twee soorten financiële knelpunten zijn: sommige worden hier intern veroorzaakt - daar zijn we zelf verantwoordelijk voor; daarbij kunnen we dus zelf aan de knoppen draaien - en sommige worden landelijk veroorzaakt.

Ik ben het met u eens dat die landelijke knelpunten landelijk moeten worden opgelost. Daarom dienen wij deze motie in. De lokale knelpunten moeten lokaal worden opgelost. Als die worden opgelost, hebben we ook voldoende geld voor onze extra beleidsambities voor economie en veiligheid. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Het goede nieuws is dat ik de heer Guernaoui iets beter begrijp, maar ik zal hem straks ook weer onderwijzen, zodat hij ook weer naar mijn niveau toe kan groeien; zo zijn we naar elkaar toe. Hij zegt dat er twee typen knelpunten in de Voorjaarsnota staan. Daar heeft hij gelijk in, maar hij noemt ook een aantal knelpunten die hij schetst als autonome knelpunten die ontstaan zijn en waarvan hij zegt dat die ook moeten worden opgelost binnen het programma. Dat zijn eigenlijk de laatste knelpunten die in de Voorjaarsnota staan. Ik weet dat de heer Guernaoui veel verstand heeft van IT. De ICT-licenties stijgen harder dan we met de loon- en prijscompensatie kunnen opvangen. Dat kun je het college toch niet verwijten? Dat is de heer Guernaoui toch met mij eens? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Toevallig is dat landelijk mijn vak geweest, maar daar kun je wel een strategie op loslaten. We kunnen gezamenlijk inkopen, we kunnen een strategisch leveranciersmanagement inrichten en zo zijn er nog meer mogelijkheden, zoals het software asset management.

Al dat soort zaken zie ik nog niet. Daarom heb ik het college gevraagd om te kijken welke maatregelen het op die punten kan nemen. Nogmaals, dat programma is ook breder. Mijn verzoek is dus: los het op. En als het niet helemaal op te lossen is … We zijn een redelijke partij. Als het goed wordt beschreven en uitgelegd en als het college het maximale heeft gedaan, moet je soms een knelpuntje accepteren. Maar nu zijn het er veel te veel en zijn ze veel te groot. Als we die knelpunten oplossen, komt er geld vrij voor de andere prioriteiten die we hebben.

15

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Het eerlijke verhaal is volgens mij dat de heer Guernaoui keuzes maakt, want veiligheid staat ook in dit overzichtje van knelpunten. Er wordt ook gezegd dat daar een aantal zaken geregeld moeten worden. Dat omarmt de heer Guernaoui wél, maar andere punten niet. Dat is ten aanzien van deze Voorjaarsnota toch een beetje arbitrair. Nogmaals, over de knelpunten die bij de viermaandsrapportage zijn opgenomen, zegt u: programmasturing. Dat is het hele college met u eens en dat zijn wij met u eens, maar u noemt ook knelpunten die staan bij de knelpunten die niet opgelost kunnen worden binnen de begroting voor 2026 en verder. Daar vind ik de heer Guernaoui wat verwarrend in. De voorzitter. Dit was uw laatste interruptie. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). We komen een heel eind tot elkaar, maar ik vind dat die laatste punten wél kunnen worden opgelost. Dat is het hele verschil. Het college geeft aan dat het daar niks aan kan doen. Dat ben ik niet met het college eens. Die punten kan en moet je oplossen binnen je programma. Daarom zeggen we ook: kom dan ook met extra maatregelen als dat nodig is om die problemen op te lossen. Dan hebben wij één en al een luisterend oor. De voorzitter. Meneer Smit heeft een interruptie over iets heel anders, neem ik aan. Robin Smit (PvdD).