RIS322665 Uitvoeringsnota Kunst in de Openbare Ruimte DH

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10903668 RIS322665 Contactpersoon

Daphne van Iperen Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

2 juli 2025

daphne.vaniperen@denhaag.nl Bijlage

Onderwerp

1

Uitvoeringsnota Kunst in de Openbare Ruimte Gemeente Den Haag

Geachte voorzitter, Op dinsdag 1 juli 2025 heeft het college de Uitvoeringsnota Kunst in de Openbare Ruimte 2025 (hierna: nota) vastgesteld. Hiermee zet het college een belangrijke stap ten aanzien van het versterken en stroomlijnen van de buitenkunst in Den Haag, zoals toegezegd in de commissiebrief ‘Stand van zaken Kunst in de openbare ruimte’ (RIS320677). Dit is de eerste Haagse nota op het gebied van kunst in de openbare ruimte; een document waarin de uitvoering van het gemeentelijk beleid over de buitenkunst in Den Haag is geconcretiseerd en daarmee een uitwerking van de eerder door de gemeenteraad vastgestelde Cultuurvisie Den Haag 2033 ‘De kunst van betekenis’ (RIS315525) en het Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 ‘Ruimte voor ontwikkeling’ (RIS315711). Op basis van de motie ‘Erkenning voor street art’ (RIS319586) krijgt deze kunstvorm een volwaardige plek in deze nota en het opvolgend beleid. De nota beschrijft de behoefte aan een verduidelijking van de huidige situatie van de buitenkunst in Den Haag, aan samenhangende kaders voor onder meer eigenaarschap, behoud, beheer en collectiebewegingen en aan het vastleggen van afspraken en procedures. Daarvoor brengen we eerst de basis op orde, en maken we een stappenplan voor de komende jaren hoe we de collectie buitenkunst (hierna: collectie) inhoudelijk verder ontwikkelen.

Deze stappen zijn noodzakelijk voordat er een langetermijnvisie kan worden gemaakt. De nota heeft geen vastgestelde termijn, maar zal na twee jaar geactualiseerd worden. Aanpak Om de huidige situatie en probleemstelling in kaart te brengen, is het onafhankelijke adviesbureau QKunst, met expertise op het gebied van buitenkunst en beleidsvorming, in de arm genomen. Na een zorgvuldig deskresearch van alle beschikbare informatie heeft QKunst verdiepende gesprekken gevoerd met medewerkers van Stroom Den Haag, het Rijksvastgoedbedrijf en The Hague Street Art. Ook waren en gesprekken met ambtenaren van de gemeente met specialisaties op het gebied van onder meer, stadsontwikkeling, cultuur, monumentenzorg, en beheer en behoud.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10903668

Analyse Vanwege de grote hoeveelheid aan objecten die Den Haag rijk is, is collectiebeheer en ontwikkeling niet alleen een belangrijke, maar ook veelzijdige taak van de gemeente. Dit proces van systematisch beheren, onderhouden, documenteren en ontwikkelen van de collectie is groot en omvangrijk en er zijn meerdere vakdiensten van de gemeente bij betrokken. Daarnaast werkt de gemeente hiervoor actief samen met Stroom Den Haag, het Haagse kennis- en expertisecentrum voor beeldende kunst en voor kunst in de openbare ruimte. Er wordt momenteel al met grote inzet en betrokkenheid aan het onderwerp kunst in de openbare ruimte gewerkt, maar er is altijd ruimte voor verbetering. De belangrijkste conclusie is dat er op dit moment nog geen inhoudelijke waardering is gemaakt van de collectie als geheel, noch van deelcollecties en bijbehorende verhaallijnen. Daardoor ontbreekt een stevig fundament om een langetermijnvisie te ontwikkelen op de bestaande collectie in relatie tot stedelijke dynamiek en gebiedsontwikkelingen. Dit maakt het lastig om gericht te sturen op kwaliteit, diversiteit en kaders voor nieuwe – tijdelijke of permanente – kunstwerken. Ook op kleinere onderdelen van het beleid rond kunst in de openbare ruimte valt nog winst te behalen.

Uitvoeringsambities en tijdlijn In de periode 2025-2026 zullen de volgende uitvoeringsambities verwezenlijkt worden: 2025: Vaststelling organisatorische uitwerking van de nota door Gemeentelijk Management Team. 2026: Vaststelling collectieprofiel door college. 2027: Vaststelling langetermijnvisie door de gemeenteraad. 2028: Vaststelling beoordelingscriteria voor collectiebewegingen en nieuwe kunstprojecten door college. Daarnaast zullen vóór 2027 de volgende stappen worden gezet die de basis dienen voor de langetermijnvisie: − het completeren van de registratie van de eigendomscollectie in het collectiebeheersysteem Atlantis Lite; − het completeren van de collectieregistratie op de website Buitenkunst Den Haag; − het ontsluiten en toegankelijk maken van de documentatie voor intern en extern gebruik; − de collectie wordt fysiek ontsloten met een methode die duurzaam en hufterproof is, en die tevens voorziet in de behoefte aan meer context bij de objecten; − een schouw op de actuele en toekomstige conserveringsbehoefte van de collectie uitvoeren; − onderhoudsdocumentatie bij overdracht borgen; − vaststellen en beleggen budget voor beheer muurschilderingen en afstemmen type benodigd onderhoud; − het stroomlijnen en (juridisch) toetsen van documenten en processen; − het uitwerken van een beeldreferentieboek; − het borgen van de processen in het Handboek Openbare Ruimte.

Lopende projecten kunst in de openbare ruimte Hoewel de uitvoeringsambities zijn geprioriteerd in een noodzakelijke volgorde om effectief in te spelen op urgente kwesties die momenteel in de stad of bij de politiek spelen, lopen bestaande projecten gewoon door. Hieronder geef ik een korte schets van de belangrijkste ontwikkelingen. Op 30 juni 2025 is het monument ter herdenking van het trans-Atlantisch slavernijverleden met de titel Remember the United Beginning van kunstenaar Buhlebezwe Siwani op het Lange Voorhout onthuld.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10903668

Vanuit het budget van de Rotterdamse Baan is de afgelopen jaren gewerkt aan de realisatie van twee kunstprojecten: een ‘archeologisch’ kunstwerk en een kunstwerk dat ‘refereert’ aan de Victory Boogiewoogie tunnel. Op 5 juli 2025 staat de onthulling van het 'archeologische' kunstwerk Be longing van kunstenaar Michael Rakowitz in het Molenvlietpark gepland. Voor het tweede project zijn in de verkennings- en schetsontwerpfase meerdere mogelijkheden onderzocht. Omdat een overtuigende ruimtelijke en artistieke inpassing binnen de beschikbare (financiële en organisatorische) kaders niet haalbaar bleek, is besloten het ontwerptraject na de schetsfase te beëindigen. In afwachting van het collectieprofiel en de uitkomsten van de schouw, ziet de gemeente zich – vanuit haar zorgplicht – genoodzaakt om op korte termijn te investeren in haar eigendomscollectie. Het Omgevingskunstwerk met zes sculpturen van Carel Visser, voor het Museon gelegen, is eerder al door een onafhankelijke expert als ‘topstuk’ gewaardeerd, en de huidige staat van het werk is zorgwekkend. Het college zal in het kader van ‘de basis op orde brengen’ een gedeelte van het overgebleven budget van het ‘referentie’ kunstproject van de Rotterdamse Baan aan dit werk besteden.

Daarnaast zal er vanuit hetzelfde budget een reservering worden gemaakt voor restauratie van objecten die na de schouw als kwetsbaar zijn aangemerkt en zal er een nieuwe opdracht worden uitgeschreven voor een kunstwerk in de Binckhorst. Als laatste zal op 13 september 2025 de start van het project moNUment zijn, de uitvoering van het in 2020 aangenomen initiatiefvoorstel ‘Een spiegel naar het verleden’ (RIS306836) van CU/SGP en D66. Een uitnodiging hiervoor volgt. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

3/3