RIS322662 Kort voortgangsbericht over de activiteiten uit het Actieplan Opkomstbevordering Gemeenteraadsverkiezing 2026

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Uw kenmerk

Ons kenmerk

DPZ/10917707 RIS322662

Aan de gemeenteraad

Contactpersoon

Martine van Schoor Dienst

Dienst Publiekszaken Datum

Afdeling

7 juli 2025

DPZ Burgerzaken en Verkiezingen Telefoonnummer

14070 E-mailadres

martine.vanschoor@denhaag.nl

Onderwerp

Kort voortgangsbericht over de activiteiten uit het Actieplan Opkomstbevordering Gemeenteraadsverkiezing 2026

Op 13 maart 2025 sprak uw raad over het actieplan opkomstbevordering voor de gemeenteraadsverkiezing in 2026. Daarbij nam u ook negen moties aan die de opkomst moeten versterken. Burgemeester en presidium zegden toe u van de voortgang van alle activiteiten op de hoogte te houden. Eerst met een korte stand van zaken, en in het najaar met een uitgebreid voortgangsbericht. In dit korte voortgangsbericht vindt u een weerslag van de activiteiten die in het actieplan zijn opgenomen met daarbij per activiteit aangegeven hoe deze zich ontwikkelt. De uitvoering van het actieplan is een samenwerking tussen de Griffie, unit verkiezingen en Stadsdelen & Wijken, die samenkomen in de Werkgroep Opkomstbevordering. De activiteiten zijn geclusterd rond drie thema's: bewustwording van (het belang van) verkiezingen, toegankelijkheid van verkiezingsinformatie en stembureaus en betrokkenheid bij verkiezingen. In dit bericht vindt u ook informatie over de beschikbare middelen voor opkomstbevordering. Het voortgangsbericht dat u in het najaar ontvangt bouwt hierop voort. Inmiddels is bekend dat een tussentijdse Tweede Kamerverkiezing plaatsvindt op 29 oktober 2025. Daarover ontvangt u na de zomer een vooruitblik. Bewustwording van de verkiezingen Opkomstcampagne Om meer bekendheid te creëren over de gemeenteraadsverkiezing is er budget vrijgemaakt om een opkomstcampagne op te zetten.

De opdracht uit de motie ‘Opkomst verhogen dmv Rode Potlood Campagne’ (RIS321623) wordt hierin meegenomen om een eenduidige campagne te creëren. Gezien de hoogte van het budget is hiervoor een aanbesteding opgestart. Hierin worden wensen en voorwaarden vanuit het actieplan opkomstbevordering (RIS320307) verwerkt, inclusief het ontwikkelen van kant-en-klaar promotiemateriaal voor sleutelfiguren uit de stad.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10917707

(Eigen) communicatiemiddelen Door inzet van diverse communicatiemiddelen, waaronder de stadskrant, de website van de gemeente Den Haag en sociale media, wordt inzichtelijk gemaakt waar verschillende politieke partijen voor staan en wie de kandidaten zijn. Deze communicatie wordt in dezelfde stijl van de opkomstcampagne opgezet. Voorgedrukte verkiezingsborden en aanplakborden Zoals in voorgaande verkiezingen worden op 54 locaties in de stad borden geplaatst door de gemeente met verkiezingsposters van de aan de verkiezingen deelnemende politieke partijen. Acht voorgedrukte borden worden vervangen door ‘aanplakborden’, verspreid over alle stadsdelen, zoals door uw raad is gevraagd in de motie ‘Zorgen dat de boodschap blijft plakken’ (RIS321632). Locaties worden in overleg met de betrokken gemeentelijke diensten na de zomer vastgelegd, evenals voorwaarden waaraan voldaan moet worden. Peilingen Voor het uitvoeren van peilingen is een offerte aangevraagd bij Ipsos I&O voor het houden van twee peilingen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen (in de periode januari tot en met maart 2026). Extra budget voor lokale omroepen Met OmroepWest en Den Haag FM zijn gesprekken gaande om invulling te geven aan de motie ‘Opkomst verhogen door extra budget voor lokale omroepen’ (RIS321621). Meer informatie hierover ontvangt u in het volgende voortgangsbericht.

Uitbreiding persoonlijke uitnodiging Kiezers die sinds de vorige verkiezing 18 jaar zijn geworden en op verkiezingsdag mogen stemmen, ontvangen een persoonlijke uitnodiging van de burgemeester per post. Er wordt rond de zomer bekeken of we dit kunnen uitbreiden naar alle kiezers die voor het eerst mogen stemmen, bijvoorbeeld door verhuizing of naturalisatie. Of en hoe dit vorm krijgt hangt af van de aantallen en de daarmee samenhangende druk- en portokosten. VerkiezingsNach Op de avond voorafgaand aan de verkiezingen wordt de Verkiezingsnach georganiseerd, met aansluitend het Nachtstemmen. Zowel intern als extern worden verkennende gesprekken gevoerd om invulling te geven aan deze avond. Nachtstemmen Tijdens de VerkiezingsNach kan er in de nacht voorafgaand aan de verkiezingsdag al op een enkel stembureau worden gestemd. De exacte locatie en bemensing wordt door unit verkiezingen meegenomen in de verkiezingsplanning. Alle informatie rond het Nachtstemmen zal met de kiezer worden gecommuniceerd via de gebruikelijke kanalen. Toegankelijkheid van verkiezingsinformatie en stembureaus Verhogen bereikbaarheid en toegankelijkheid Conform de toezegging aan de raad volgt voor de zomer een nieuwe voortgangsrapportage toegankelijkheid.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10917707

Mobiel stemmen Naar de aangenomen motie ‘Opkomst verhogen dmv mobiel stemmen' (RIS321624). Locaties, bemensing en aankondiging van de route worden meegenomen in de verkiezingsplanning. Verkiezingsloket Escamp Opvolgend op de door uw raad aangenomen motie 'Opkomst verhogen door extra verkiezingsloket op stadsdeelkantoor Escamp’ (RIS321622), komt er een verkiezingsloket op stadsdeelkantoor Escamp in de periode voor de verkiezingen. Kiezers kunnen hier een vervangende stempas aanvragen of een volmachtstem regelen. De eerste gesprekken met locatiebeheerders hebben plaatsgevonden. De personele bezetting van de balie wordt opgenomen in de verkiezingsplanning. Faciliteren verkiezingsdebatten Rondom gemeenteraadsverkiezingen worden er in verschillende wijken in de stad verkiezingsdebatten georganiseerd door bewoners of (bewoners)organisaties. Initiatieven van derden (personen of organisaties) die rond de gemeenteraadsverkiezing in stadsdelen een activiteit willen organiseren zijn welkom. Een financiële tegemoetkoming voor stadsdeelinitiatieven kan worden aangevraagd via de regeling Leefbaarheid en Bewonersparticipatie. Bewoners en organisaties kunnen hiervoor een aanvraag doen op de website van de gemeente.

Indien de aanvraag wordt goedgekeurd, wordt de organisatie gevraagd alle politieke partijen die in de Haagse gemeenteraad vertegenwoordigd zijn en/of minimaal één zetel in de peilingen krijgen uit te nodigen om aan deze debatten deel te nemen. Voor stadsbrede initiatieven zijn geen extra middelen beschikbaar. Stemhulp Bij meerdere organisaties zijn offertes opgevraagd voor stemhulpen: Kieskompas en Stemwijzer. Daaraan worden ook drie doelgroepgerichte stemhulpen toegevoegd: de Stemwijzer voor jongeren (YoungVoice), de Engelstalige Stemwijzer en Steffie, een stemhulp die mensen helpt die laaggeletterd zijn, een lichte verstandelijke beperking hebben of politiek ingewikkeld vinden. Hiermee bereiken we de doelgroepen die in het actieplan opkomstbevordering specifiek genoemd worden, zoals jongeren, anderstaligen en laaggeletterden. Inzicht in partijplannen per stadsdeel Voor het zomerreces ontvangen de partijbesturen van de politieke partijen die op dit moment in de gemeenteraad zitten van de burgemeester een brief met informatie over de organisatie van de gemeenteraadsverkiezing. Hierin zal hen ook verzocht worden in hun programma per stadsdeel inzichtelijk te maken welke plannen en prioriteiten deze partijen hebben voor dit gebied.

Deze brief zal ook gedeeld worden met de partijbesturen van partijen die op dit moment niet vertegenwoordigd zijn in de raad, maar waarvan wel verwacht wordt dat ze mee zullen doen aan de komende gemeenteraadsverkiezing, voor zover bekend. Communicatie over het stemproces Naast de opkomstcampagne wordt parallel gekeken naar de communicatie die over het stemproces wordt gedeeld. Daarvoor is in mei 2025 een onderzoek gestart naar de Verkiezingskrant en andere materialen, zoals de brief bij de stempas. Het onderzoek kijkt of de informatie in de krant aansluit bij wat de Haagse kiezers nodig hebben om te kunnen stemmen. Resultaten worden rond de zomer verwacht. De brieven en teksten die met kiezers worden gedeeld worden op dit moment herzien. Waar dat nodig is worden brieven en teksten herschreven in Direct Duidelijke taal. Ook wordt gekeken hoe er in brieven meer beeldtaal kan worden gebruikt.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10917707

Betrokkenheid bij verkiezingen Schoolbezoeken In juni ontving uw raad de afdoening van de motie ‘Verkiezingen zijn Kinderspel’ (RIS320547) met een plan van aanpak om scholen te betrekken bij en te informeren over de gemeenteraadsverkiezingen. De schoolbezoeken maken daar onderdeel van uit. Stemoefendagen Na de zomer wordt begonnen met de planning van de stemoefendagen. Als eerste wordt gekeken naar de timing, de locaties/evenementen en organisaties die bij de oefendagen betrokken worden. Doelstelling is in elk stadsdeel minimaal één oefendag te organiseren. Hierbij wordt erop gelet dat mensen met een verstandelijke beperking en hun begeleiders in de organisatie worden meegenomen (motie Stemoefendagen voor iedereen, RIS321631). Own Your Stembureau Voorbereidingen voor het project zijn in gang gezet. Er is contact gelegd met het Stagehuis en de Haagse Hogeschool voor de selectie van deelnemers. Ook werken we aan het herzien van het trainingsprogramma waar de jongeren in dit project aan meedoen. Bijeenkomst na verkiezingsdag voor organisatie Als dank voor de inzet tijdens de verkiezingsdag worden stembureauleden, tellers en anderen die bij de organisatie van de verkiezing betrokken zijn uitgenodigd voor een feestelijke bijeenkomst. Organisatie van dit event start eind 2025.

Alle Haagse vrouwen naar de stembus In het kader van de plannen uit het actieplan opkomstbevordering worden maatschappelijke organisaties uit de stad benaderd met het verzoek samen werk te maken van het verhogen van de opkomst. Daarin worden (Haagse) vrouwenorganisaties en andere organisaties die zich inzetten voor de (politieke) participatie van vrouwen meegenomen. De motie ‘Alle Haagse vrouwen naar de stembus’ (RIS321629) vraagt ook of, en hoe, een groot Haags Vrouwendebat gefaciliteerd zal worden. Initiatieven van derden (personen of organisaties) die rond de gemeenteraadsverkiezing in stadsdelen een activiteit willen organiseren zijn welkom. Een financiële tegemoetkoming voor stadsdeelinitiatieven kan worden aangevraagd via de regeling Leefbaarheid en Bewonersparticipatie. Bewoners en organisaties kunnen hiervoor een aanvraag doen op de website van de gemeente. 45 zetels van Den Haag Bij het uitwerken van het verzoek uit de motie ‘Opkomst verhogen dmv het plaatsen van 45 ‘zetels’ in de stad’ (RIS321626) wordt als uitgangspunt gehanteerd dat elk van de 44 wijken in onze stad een zetel wordt toebedeeld. De 45e zetel kan dan op een markante plek of in het stadhuis worden geplaatst.

Zoals u in de afdoening van de motie ‘Verkiezingen zijn Kinderspel’ (RIS320547) heeft kunnen lezen worden onderwijsinstellingen, samen met andere maatschappelijke organisaties en inwoners, betrokken bij de uitvoering van de motie. Zij kunnen bijvoorbeeld een zetel ontwerpen of adopteren. In het volgende voortgangsbericht ontvangt uw raad een voorstel om invulling te geven aan deze motie.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10917707

Tot slot Evaluatie Tijdens de bespreking van het actieplan opkomstbevordering heeft uw raad het belang benadrukt van het inzichtelijk maken van de resultaten van de ingezette acties. Om hieraan tegemoet te komen, is bij Ipsos I&O een offerte aangevraagd voor een onderzoek na afloop van de verkiezingen. Dit onderzoek richt zich op de vraag welke activiteiten en communicatiemiddelen daadwerkelijk zijn opgemerkt door de inwoners van Den Haag. Daarnaast worden alle samenwerkingspartners – zoals de makers van stemhulpen en lokale omroepen – gevraagd om, waar mogelijk, inzicht te geven in de effecten van hun inzet en activiteiten. Ook in de aanbesteding van de campagne wordt het meten van effectiviteit meegenomen in de opdracht. Na de verkiezingen zullen wij alle verkregen inzichten voor u overzichtelijk op een rij zetten. Beschikbare middelen Zoals u in het actieplan opkomstbevordering (RIS320307) kunt lezen, was er oorspronkelijk ca. €0.4 – 0.5 mln begroot voor de voorstellen uit het actieplan. Binnen programma 1 is in 2025 en 2026 gezamenlijk €200.000 beschikbaar voor opkomstbevordering. In de afdoening toezegging over budget voor opkomstbevordering binnen programma 1 (RIS320424) bent u daarover geïnformeerd. Binnen het budget voor de gemeenteraadsverkiezing van programma 2 is €220.000 gealloceerd voor activiteiten die kiezers extra kunnen helpen naar de stembus te gaan.

Naast deze middelen heeft uw raad met het amendement ‘Extra geld voor opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezing 2026’ (RIS320449) €299.999 beschikbaar gesteld. De activiteiten die met het geld uit het amendement worden gefinancierd vallen zowel onder de verantwoordelijkheid van programma 1 als programma 2. In de tabel op de volgende pagina zijn de bedragen die onder programma 2 vallen gemarkeerd met een asterisk. Vanuit het amendement moet €42.000 nog een bestemming krijgen. Het voorstel is om dit als volgt te verdelen: Uitbreiding Stemhulpen: €10.000 Uitvoering motie Verkiezingen zijn kinderspel: €10.000 Evaluatieonderzoek: €10.000 Post onvoorzien: €12.000

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10917707

Onderdeel Opkomstcampagne

Dekking vanuit motie/amendement € 85.000

Plakborden

€ 19.000 *

Extra budget omroepen

€ 100.000

Mobiel stemmen

€ 28.000 *

45 zetels in Den Haag

€ 25.000

Nog te verdelen vanuit amendement

Stemhulpen

€ 10.000

Verkiezingen zijn kinderspel

€ 10.000

Evaluatie

€ 10.000

Onvoorzien

€ 12.000

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

6/6