RIS322602 Nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving

Datum

Ons Kenmerk

27 juni 2025

DSO/10903115 RIS322602

Voorstel van het college: een nieuwe aanpak voor het Hobbemaplein en omgeving Motivering Het Hobbemaplein is een belangrijk knooppunt in de stad, maar kampt al jaren met knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid, verblijfskwaliteit en ruimtelijke ordening 1. Eerdere plannen voor herinrichting bleken onvoldoende gedragen door een deel van de omgeving. Dat heeft geleid tot het intrekken van het voorontwerp in januari 2025. De gemeenteraad heeft vervolgens via motie (RIS321441) het college opgeroepen om samen met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden te werken aan een nieuw planproces. Het college onderschrijft het belang van een hernieuwde aanpak. Inmiddels zijn opnieuw gesprekken gevoerd met bewoners, ondernemers, instellingen en andere belanghebbenden (onder andere Haags Veen) uit de omgeving. Uit deze gesprekken blijkt een breed gedeelde wens voor een frisse start, waarbij nog nadrukkelijker coproductie en transparantie centraal staan. De oorspronkelijke doelstellingen – het verbeteren van de verkeersveiligheid, het versterken van het economisch functioneren van het plein en het verbeteren van het woon- en leefklimaat – worden nog steeds breed gedragen. Zoals besproken in de commissievergadering van 5 februari 2025, als in de raadsvergadering van 13 februari 2025 is een nieuw planproces noodzakelijk om tot een gedragen ontwerp te komen.

Uiteraard wordt hierbij gebruik gemaakt van informatie en inzichten uit het vorige planproces. Hierbij wordt een intensieve vorm van coproductie met de omgeving gehanteerd, zie ook de ‘Trap van eigenaarschap 2’. Belanghebbenden en belangstellenden krijgen een grotere rol in het ontwerpproces, binnen vooraf vastgestelde kaders door de gemeenteraad, onder andere op basis van wetgeving en nationale- en gemeentelijke richtlijnen. Ook wordt een onafhankelijke toetsingscommissie ingesteld om de ontwerpen te beoordelen aan de hand van door de raad vastgestelde criteria. Deze commissie bestaat uit een compacte groep deskundigen met draagvlak binnen zowel de gemeente als onder de belanghebbenden en belangstellenden. Deze aanpak sluit aan bij het gemeentelijk participatiebeleid en bij de ambitie om het Hobbemaplein en omgeving te ontwikkelen tot een levendig, veilig en economisch sterk centrumgebied binnen de stad. Besluitvorming Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 24 juni 2025,

1

Zie ook ‘Verkenning Mobiliteit Transvaal Schilderswijk-West (RIS307261)

2

https://www.denhaag.nl/wp-content/uploads/2024/05/Haags-Samenspel-De-Trap-van-Eigenaarschap.pdf

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

besluit: I.

De vorm van participatie voor het vervolg van de aanpak Hobbemaplein vast te stellen, conform de ‘Trap van Eigenaarschap’3: coproductie met de omgeving.

II. De scope vast te stellen: het Hobbemaplein en (een deel van) de straten die direct uitkomen op het plein: Kempstraat, Herman Costerstraat, De Heemstraat, Hobbemastraat en de Ruijsdaelstraat. III. De doelen vast te stellen: • Versterken van het Hobbemaplein en directe omgeving als onderdeel van één van de economische centra van Den Haag; • Het woon- en leefklimaat op het Hobbemaplein én in de omliggende wijken wordt versterkt; • Verkeersveiligheid en toegankelijkheid verbeteren. IV. De criteria waaraan het ontwerp getoetst gaat worden vast te stellen: Knock-out criteria: a) Tramhaltes en spoorinfrastructuur zijn geschikt voor de nieuwe Stadler trams; b) Tram- en bushaltes zijn toegankelijk voor mensen met fysieke en andere toegankelijkheidsvragen; c) Bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten is gegarandeerd; d) Verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers moet worden verbeterd; e) De bereikbaarheid van de economische functies van het Hobbemaplein en de omliggende straten mag niet verslechteren; f) De plannen moeten bijdragen aan vergroening van het Hobbemaplein en de omliggende straten; g) De plannen moeten voldoen aan nationale en gemeentelijke wet- en regelgeving, zoals de Wet Lokaal Spoor en de Wegenverkeerswet; h) De uitvoering van het ontwerp dient te passen binnen de financiële randvoorwaarden.

Toetsingscriteria: a) Mate waarin de doorstroming van het ov wordt verbeterd; b) Mate waarin de Haagse Markt en omgeving (comfortabel) bereikbaar is voor voetgangers, fietsers, ov-reizigers en automobilisten; c) Mate waarin de bevoorrading van de markt goed georganiseerd kan worden; d) Mate waarin er voldoende beschikbare fiets- en autoparkeerplekken zijn voor het bezoek aan de markt en de winkels, horeca en maatschappelijke voorzieningen in de omgeving van het Hobbemaplein; e) Mate waarin de verblijfskwaliteit en klimaatbestendigheid van het plein en de omliggende straten kan worden verbeterd; f) Mate waarin de luchtkwaliteit kan worden verbeterd en overlast van verkeersgeluid en parkeren kan worden verminderd; g) Mate waarin de verkeersveiligheid kan worden verbeterd; h) Mate waarin het Hobbemaplein goed toegankelijk is, ongeacht leeftijd of fysieke mogelijkheden; i) De mate waarin de plannen passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid.

3

https://www.denhaag.nl/wp-content/uploads/2024/05/Haags-Samenspel-De-Trap-van-Eigenaarschap.pdf

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

V. In te stemmen met het vormen van een meerjareninvesteringskrediet t.b.v. Hobbemaplein lange termijn (spoor 2), bestaande uit: a) € 6.000.000 middelen doorstroming bereikbaarheid, programma 12, inrichting verkeer 2026; b) € 655.000 meerjareninvesteringskrediet Landmark Hobbemaplein (RIS311680), programma 9 Buitenruimte; c) € 500.000 reserve verbetering duurzame mobiliteit, onderdeel Ruim baan voor de fiets, programma 12 Mobiliteit; d) € 200.000 meerjareninvesteringskrediet fiets t.b.v. Delftselaan, programma 12 Mobiliteit; e) € 750.000 bijdrage inrichting verkeer, mobiliteitsfonds, programma 12 Mobiliteit; f) € 400.000 uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2024-2026, programma 12 Mobiliteit. VI. Bij de meerjarenbegroting 2026-2029 de dekkingsbronnen genoemd bij besluit V lid a t/m f voor € 8.505.000 conform de financiële verordening toe te voegen aan de reserve Activafinanciering en hiervoor een investeringskrediet (MIP) in te stellen. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van De griffier,

De voorzitter,

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

Toelichting Aanleiding raadsvoorstel Belangrijkste reden voor dit nieuwe planproces is de wens om samen met de bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden te komen tot een breed gedragen ontwerp voor de herinrichting van het Hobbemaplein en de omliggende straten. Eerdere plannen voor de herinrichting bleken onvoldoende draagvlak te hebben bij een deel van de omgeving4. In het voorgaande traject zijn veel gesprekken gevoerd en hebben omwonenden, ondernemers en andere belanghebbenden zich intensief ingezet. Toch moeten we achteraf constateren dat het ons onvoldoende is gelukt om alle betrokkenen gedurende het proces actief mee te nemen in de planvorming. Dit voorstel geeft invulling aan de door de raad aangenomen motie ‘Samen de schouders eronder voor Transvaal en de Schilderswijk’ (RIS321441). Hierin verzoekt uw raad om “….in samenwerking met de ondernemers, bewoners en maatschappelijke organisaties van Transvaal en Schilderswijk de komende maanden te komen tot een plan van aanpak om zo snel mogelijk, maar uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026, een nieuw plan voor de herinrichting van het Hobbemaplein aan de raad voor te kunnen leggen.” In reactie op de motie (brief van 15 april 2025) onderschrijft het college het belang van samenwerking met de buurt.

Eind februari is een kwartiermaker (het bureau Van Vieren) aangesteld en vanaf dat moment zijn er gesprekken gevoerd over het traject tot nu toe en het vervolg. Tevens heeft het college aangegeven het belangrijk te vinden dat de raad na deze gespreksrondes de scope, participatieaanpak, doelen en uitgangspunten voor dit nieuwe traject op hoofdlijnen vaststelt. In dit voorstel leest u de opbrengst van deze gesprekken en wordt u gevraagd om de kaders voor het vervolg vast te stellen. Tijdelijke situatie: noodzakelijke aanpassingen voor nieuwe tram (spoor 1) Er wordt gewerkt aan de noodzakelijke aanpassingen voor een tijdelijke situatie. Met enkele infrastructurele aanpassingen kan de tram op lijn 6 in 2028 over het plein rijden en veilig halteren op de halte Hobbemaplein. In de brief over de tijdelijke situatie Hobbemaplein (kenmerk DSO/10898651) wordt uw raad hierover uitgebreider geïnformeerd. De voorbereidingen hiervoor lopen parallel aan de voorbereiding voor de herinrichting van het Hobbemaplein. Resultaten van de gesprekken met belanghebbenden Het bureau Van Vieren is gevraagd gesprekken te voeren met de belanghebbenden in de buurt 5 om op basis daarvan te adviseren over een nieuw planproces voor de herinrichting van het Hobbemaplein en de omliggende straten.

De conclusies uit deze gesprekken vormen de basis voor het nieuwe planproces, zie ook de bijvoegde bouwstenennotitie. Alle gespreksverslagen zijn geaccordeerd door de betrokken personen en te lezen op gemeentelijke website6. De belangrijkste conclusies uit de gesprekken zijn:

4

Zie ook raadsmededeling: ‘Verzoek tot intrekken raadsvoorstel Hobbemaplein en aanpak vervolgtraject’ (RIS321169).

5 Gesproken is met: Bewonersorganisaties (BTZ, De Paraplu), individuele bewoners (aanwonend en uit de wijk),

instellingen (Haagse Hopjes, religieuze en culturele instellingen), ondernemers (Haags Veen Ambulante Handel), belangengroepen (Rover, Platform-OV, Fietsersbond, Bomenstichting), HTM, nood- en hulpdiensten. 6 https://werkaandewijk.denhaag.nl/projecten/hobbemaplein/nieuw-plan-van-aanpak-hobbemaplein

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

•

• •

• •

• •

Verschillende geïnterviewden geven aan dat zij pas in een laat stadium zijn geïnformeerd, op een moment waarop zij het gevoel hadden dat er in hun beleving nauwelijks nog invloed op de plannen mogelijk was. Er is een unanieme wens voor een nieuwe start, waarbij coproductie centraal staat. De oorspronkelijke aanleiding en doelstellingen voor de herinrichting van het Hobbemaplein worden nog steeds breed gedragen. Dit blijkt ook uit de brief van het Comité Verkeersinfarct Hobbemaplein (bijgevoegd). Geïnterviewden willen dat het economisch belang van het Hobbemaplein en het omliggend gebied nog nadrukkelijker onderdeel wordt van het planproces. Over de inhoud bestaat brede consensus: het Hobbemaplein moet worden aangepakt. Het plein wordt als chaotisch ervaren, is onvoldoende verkeersveilig – vooral voor voetgangers en fietsers – en nodigt niet uit tot verblijf. Er zijn veel uiteenlopende belangen en wensen, die niet altijd met elkaar te verenigen zijn. Tegelijkertijd is er besef dat compromissen nodig zijn om tot een gedragen oplossing te komen. De herinrichting van het Hobbemaplein kan niet los worden gezien van de bredere mobiliteitsopgave in de wijk. Bewoners en ondernemers pleiten ervoor om de verkeercirculatie in het omliggende gebied nadrukkelijk mee te nemen in het proces.

Wat gaat we anders doen? Om te komen tot een breed gedragen nieuw voorstel voor de herinrichting van het Hobbemaplein, gaan we het proces anders inrichten. We stellen de volgende aanscherpingen voor: • Ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden krijgen meer invloed op het planproces. Daarbij wordt gekozen voor een nieuwe vorm van coproductie met de omgeving, zie ook de ‘Trap van eigenaarschap’. Daarbij werken partijen samen aan meerdere ontwerpvarianten, die uiteindelijk worden getoetst door een onafhankelijke commissie die de raad hierover adviseert. • In het planproces krijgt het economische belang van het Hobbemaplein en de directe omgeving een nog prominentere plek. Hiermee wordt ook bijgedragen aan de nieuwe ambitie om het gebied zich te laten ontwikkelen tot het derde centrumgebied van de stad, zoals beschreven in het voorstel van het college aan de gemeenteraad van 21 januari 2025: ‘Programmaboek versterken ondernemersklimaat Schilderswijk en Transvaal’ (RIS320937). Dit sluit aan bij de wensen van de belanghebbenden. • De samenhang tussen het Hobbemaplein en de bredere omgeving wordt nog nadrukkelijker meegenomen in het planproces. Daarbij wordt gebruikgemaakt van bestaande onderzoeken en aanvullend onderzoek uitgevoerd in overleg met de buurt. Ook wordt actief geput uit de kennis en ervaring van bewoners en ondernemers in de wijk.

Een gedeelde feitenbasis vormt een belangrijk vertrekpunt voor het ontwerpproces. • Voor een succesvol planproces is het van belang dat de gemeenteraad vooraf duidelijke en transparante doelstellingen vaststelt. De opgave is complex: er spelen veel belangen, de beschikbare ruimte is beperkt en er zijn tegenstrijdige wensen. Dit vraagt om het maken van zorgvuldige afwegingen en het sluiten van compromissen om tot een breed gedragen oplossing te komen. Met dit voorstel vragen we de raad om de volgende onderdelen vast te stellen als richtinggevend kader voor het planproces: 1. Vaststellen van de vorm van participatie; 2. Bepalen van de scope van het plangebied; 3. Bepalen van de doelstellingen voor de herinrichting van het Hobbemaplein (en omgeving); 4. Bepalen aan welke criteria het nieuwe plan dient te voldoen.

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

1. Vorm van participatie: coproductie Op basis van de complexiteit van de opgave en de feedback van bewoners op het eerdere proces, stelt het college voor om belanghebbenden uit de buurt nog actiever te betrekken bij het planproces en hen mee te laten denken én werken aan het ontwerp. Daarmee wordt gekozen voor een intensieve vorm van participatie. In het ontwerpproces wordt coproductie centraal gesteld. Het college wil de belanghebbenden een grote rol geven, ondersteund door professionals. De belanghebbenden hebben aangegeven die rol ook te willen vervullen en beseffen dat het gepaard gaat met een grote verantwoordelijkheid. Uit de gesprekken blijkt het gewenst om het proces zo in te richten dat er parallel meerdere varianten ontworpen worden. Toetsing van het ontwerp door een onafhankelijke toetsingscommissie Het resultaat van het ontwerpproces wordt beoordeeld aan de hand van de doelen en criteria die door de gemeenteraad zijn vastgesteld, zoals opgenomen in dit voorstel. Om deze toetsing zorgvuldig en transparant te laten verlopen, stelt het college voor een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen. Deze commissie, die bestaat uit een compacte groep deskundigen met draagvlak binnen zowel de gemeente als onder de belanghebbenden, brengt – mede op basis van de reguliere plantoetsing – een advies uit aan de gemeenteraad. 2.

Scope In het nieuwe planproces wordt het Hobbemaplein nog nadrukkelijker gezien als een belangrijke locatie die is samenhang beschouwd moet worden met ontwikkelingen in het grotere gebied Schilderwijk/Transvaal. Hiervoor wordt extra onderzoek gedaan naar de verkeerscirculatie in het gebied. De input uit de onderzoeken en gesprekken worden gebruikt voor de ontwerpvoorstellen binnen het plangebied: het Hobbemaplein en (een deel van) de straten die direct uitkomen op het plein: Kempstraat, Herman Costerstraat, De Heemstraat, Hobbemastraat en de Ruijsdaelstraat. In de eerste fase van het planproces wordt de scope, in overleg met de belanghebbenden, exacter gedefinieerd.

Figuur 1: scope project Hobbemaplein

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

3. Doelen Op basis van de gesprekken met de belanghebbenden, vastgesteld gemeentelijk beleid, de ervaringen uit het eerdere proces en de brief van het Comité verkeersinfarct Hobbemaplein, stellen we de volgende doelstellingen voor (in willekeurige volgorde): •

Versterken van het Hobbemaplein en directe omgeving als onderdeel van één van de economische centra van Den Haag. Het is de ambitie van de gemeente en vele belanghebbenden om het gebied zich te laten ontwikkelen tot het derde economische centrum van de stad. De ruimtelijke inrichting ondersteunt economische bedrijvigheid, een toekomstbestendige Haagse Markt en vitale winkelstraten. De bereikbaarheid van winkels en markten voor klanten, leveranciers en ondernemers is hierin cruciaal, door het doorgaande verkeer (met een bestemming buiten het gebied) te weren. • Het woon- en leefklimaat op het Hobbemaplein én in de omliggende wijken wordt versterkt. Er is aandacht voor vergroening, schaduw, comfort en ruimte voor ontmoeting. Dit verhoogt de verblijfskwaliteit én maakt het gebied aantrekkelijker voor klanten, ondernemers en bewoners. • Verkeersveiligheid en toegankelijkheid verbeteren. De inrichting van het Hobbemaplein en de omliggende straten zorgt voor veilige en toegankelijke routes voor iedereen en in het specifiek voor voetgangers, fietsers, ouderen en mensen met een fysieke of cognitieve ondersteuningsvraag. 4. Criteria waaraan het plan getoetst gaat worden De doelstellingen zijn, in overleg met de betrokkenen, uitgewerkt in een aantal criteria waar het plan voor het Hobbemaplein aan getoetst moet gaan worden.

Hierin wordt onderscheid gemaakt in knockout criteria en toetsingscriteria. Het ontwerp moet in ieder geval voldoen aan de knock-out criteria. Zo niet, dan valt het ontwerp af of moet het ontwerp worden aangepast. Knock-out criteria: a) Tramhaltes en spoorinfrastructuur zijn geschikt voor de nieuwe Stadler trams; b) Tram- en bushaltes zijn toegankelijk voor mensen met fysieke en andere toegankelijkheidsvragen; c) Bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten is gegarandeerd; d) Verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers moet worden verbeterd; e) De bereikbaarheid van de economische functies van het Hobbemaplein en de omliggende straten mag niet verslechteren; f) De plannen moeten bijdragen aan vergroening van het Hobbemaplein en de omliggende straten; g) De plannen moeten voldoen aan nationale en gemeentelijke wet- en regelgeving, zoals de Wet Lokaal Spoor en de Wegenverkeerswet; h) De uitvoering van het ontwerp dient te passen binnen de financiële randvoorwaarden. Toetsingscriteria: Criteria bij de doelstelling Versterken van het Hobbemaplein en directe omgeving als economisch centrum van Den Haag: a) Mate waarin de doorstroming van het ov wordt verbeterd; b) Mate waarin de Haagse Markt en omgeving (comfortabel) bereikbaar is voor voetgangers, fietsers, ov-reizigers en automobilisten; c) Mate waarin de bevoorrading van de markt goed georganiseerd kan worden;

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

d) Mate waarin er voldoende beschikbare fiets- en autoparkeerplekken zijn voor het bezoek aan de markt en de winkels, horeca en maatschappelijke voorzieningen in de omgeving van het Hobbemaplein. Criteria bij de doelstelling Het woon- en leefklimaat op het Hobbemaplein én in de omliggende wijken wordt versterkt: e) Mate waarin de verblijfskwaliteit en klimaatbestendigheid van het plein en de omliggende straten kan worden verbeterd; f) Mate waarin de luchtkwaliteit kan worden verbeterd en overlast van verkeersgeluid en parkeren kan worden verminderd. Criteria bij de doelstelling Verkeersveiligheid en toegankelijkheid verbeteren: g) Mate waarin de verkeersveiligheid kan worden verbeterd; h) Mate waarin het Hobbemaplein goed toegankelijk is, ongeacht leeftijd of fysieke mogelijkheden. Algemeen criterium: i) De mate waarin de plannen passen binnen vastgesteld gemeentelijk beleid, hierbij valt te denken aan: o Programmaboek Versterken ondernemersklimaat van Schilderswijk en Transvaal (RIS320937); o Meerjarenplan 2025-2028 investeringsgebieden Schilderswijk en Transvaal (RIS321995); o Vergroening Wijkpark Transvaal (RIS319813); o Aanpassingen tramlijnen 6 en 12 (RIS311069); o Strategie Mobiliteitstransitie (RIS310664); o Ontwerp Omgevingsvisie 2050 (RIS321162); o Concept Netwerkstrategie 2040 (RIS321330).

Inrichting van het planproces Er is onderzocht of er snel voortgang geboekt kan worden, zoals uitdrukkelijk gewenst door enkele partijen. Het idee hierachter is dat er al veel voorbereidend werk is gedaan en dat we op basis van de huidige ontwerpen, inclusief die van bewoners en ondernemers, met een optimalisatie zouden kunnen volstaan voor de definitieve inrichting. We verwachten dat een nieuw ontwerpproces sneller tot een nieuw ontwerp kan leiden dan het vorige proces. Dit kan onder andere door optimaal gebruik te maken van bestaande ervaringen, kennis en onderzoeken. Niet alles hoeft opnieuw te worden gedaan. We beseffen ons dat we wederom een beroep doen op de inzet van de betrokkenen. Dit betekent dat we maximale betrokkenheid willen creëren met een zo beperkt mogelijke tijdsinzet. We gaan daar het ontwerpproces ook op inrichten. We realiseren ons dat het herstellen van vertrouwen en het zorgvuldig doorlopen van het proces tijd vraagt. Om dat te bereiken, zijn er enkele randvoorwaarden van cruciaal belang. Allereerst is een gedeelde feitenbasis essentieel. In het vorige traject bleek het vertrouwen in de juistheid van een deel van de beschikbare (gemeentelijke) data en onderzoeken onvoldoende. Alleen wanneer alle betrokkenen beschikken over dezelfde, betrouwbare informatie, ontstaat er een gelijk speelveld waarop gezamenlijk aan oplossingen kan worden gewerkt.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

We maken gebruik van de resultaten uit eerdere onderzoeken en nemen die door met de belanghebbenden. Daarnaast wordt nieuw onderzoek uitgevoerd onder andere naar het doorgaande verkeer in de wijk. Dit is nodig om de problematiek van het Hobbemaplein niet geïsoleerd te benaderen, maar in samenhang met het verkeerskundig functioneren van de Schilderswijk en Transvaal als één gebied. Zo kunnen ook bredere knelpunten en kansen worden meegenomen in het ontwerp. Ook de uitgangspunten uit het ‘Programmaboek versterken ondernemersklimaat Schilderswijk en Transvaal’ vormen een belangrijke bouwsteen. Omdat er tegelijkertijd wordt gewerkt aan een tijdelijke oplossing voor de nieuwe trams, is er ruimte en tijd voor een zorgvuldig proces richting een definitief ontwerp. De fasering ziet er als volgt uit: Fase 1: Feitenbasis op orde, communicatie over het ontwerpproces (Q3-Q4 2025) Doel: zorgen dat iedereen het eens is over de feiten en een gedeeld en actueel inzicht in het gebied en de problematiek heeft. Daarnaast worden in deze fase verbredende onderzoeken gedaan om een beter beeld te krijgen van de problematiek en oplossingsrichtingen. De stakeholders worden betrokken bij interpretatie en aanvulling van de feiten. Een belangrijk onderdeel van deze fase is een gezamenlijke schouw van het gebied, waarbij betrokkenen ter plaatse knelpunten en kansen in kaart brengen.

Tegelijkertijd wordt verder invulling gegeven aan de wijze waarop in coproductie de verschillende ontwerpvarianten worden gemaakt (fase 2); het vaststellen van spelregels, bepalen van de samenstelling van de ontwerpteams en wijze waarop in bredere zin bewoners en ondernemers in het gebied bij het ontwerpproces betrokken worden. Belanghebbenden worden hierover actief geïnformeerd en uitgenodigd om zich aan te melden voor verschillende vormen van participatie, variërend van directe deelname aan het ontwerpproces tot het leveren van reflectie op de tussentijdse resultaten (zie voor meer informatie de bouwstenennotitie). Daarnaast wordt door het college een onafhankelijke toetsingscommissie ingesteld. Deze commissie krijgt de taak om, op basis van de, in deze voordracht opgenomen, doelen en criteria, een inhoudelijk advies op te stellen over de ontwerpvarianten. In deze fase zal een ook een aanbesteding worden gedaan voor fase 2. Zodra deze conform de gemeentelijke richtlijnen is afgerond kan fase 2 starten. Fase 2: Ontwerpfase in coproductie (vanaf Q4 2025 – Q1 2026) Doel: ontwikkelen van meerdere ontwerpvarianten door en met betrokkenen. In het ontwerpproces worden drie ontwerpteams gevormd, elk met een eigen invalshoek. Elk team werkt met ondersteuning van ontwerper(s) en procesbegeleider.

De gemeente zorgt dat in elk team voldoende inhoudelijke deskundigheid aanwezig is tijdens het ontwerpproces (bv. mobiliteitsexpertise, stedenbouwkundige inrichting, economische expertise). Daarbij wordt het reeds beschikbare materiaal en ontwerpen (waar passend) optimaal hergebruikt. Alle ontwerpvarianten worden gelijkwaardig uitgewerkt en visueel gepresenteerd. Er vindt periodiek terugkoppeling plaats naar de bredere groep betrokkenen – de zogenoemde tweede en derde ring – zodat ook zij op de hoogte blijven en input kunnen leveren op de voortgang. Fase 3: Toetsing (Q2 2026) Doel: zorgvuldige vergelijking en transparante politieke afweging. De ontwerpen die voortkomen uit het ontwerpproces worden beoordeeld door een onafhankelijke toetsingscommissie. Deze commissie toetst de varianten aan de hand van vooraf door de gemeenteraad vastgestelde criteria. De bevindingen worden breed teruggekoppeld aan bewoners en ondernemers, zodat ook zij inzicht krijgen in de afwegingen.

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10903115

Op basis van zowel de inhoudelijke analyse als de maatschappelijke input formuleert de commissie een advies voor de gemeenteraad. Uiteindelijk is het aan de raad om, op basis van dit advies en de bredere belangenafweging, een definitieve keuze te maken voor een voorkeursvariant, die vervolgens wordt uitgewerkt in een definitief ontwerp. Financiën In het oorspronkelijke voorontwerp is € 24 mln. beschikbaar gesteld vanuit diverse dekkingsbronnen, waaronder een bijdrage van de MRDH (RIS 319874). Tijdens de commissievergadering op 9 januari 2025 zijn de financiële implicaties van intrekking van het voorlopig ontwerp benoemd en aangegeven dat gestreefd wordt naar het zoveel mogelijk beschikbaar houden van financiële middelen. Om die reden wordt voorgesteld om, vanuit het oorspronkelijke ontwerp, middelen voor spoor 2 te reserveren en deze toe te voegen aan het meerjareninvesteringsplan (MIP). Voor de reguliere beheer- en onderhoudsmiddelen is dit niet mogelijk. Afhankelijk van de verdere uitwerking van participatie en ontwerp kan te zijner tijd mogelijk weer een beroep hierop kunnen worden gedaan.

Het gaat om de onderstaande bedragen (totaal € 8.505.000): j) Middelen Fiets € 700.000 programma 12, Mobiliteit; k) Middelen Verkeersveiligheid € 400.000 programma 12, Mobiliteit, exclusief reeds verrekende voorbereidingskosten oorspronkelijk ontwerp € 200.000; l) Middelen Mobiliteitsfonds € 750.000 programma 12, Mobiliteit; m) Middelen Doorstroming € 6.000.000 programma 12, Mobiliteit, oorspronkelijk € 4.130.000; n) Middelen Landmark Hobbemaplein € 655.000 programma 9, Buitenruimte. Coproductie maakt onderdeel uit van dit te vormen krediet. De middelen vanuit de MRDH kunnen opnieuw worden aangevraagd zodra een voorlopig ontwerp beschikbaar is. Zodra het ontwerp is uitgewerkt en meer zicht is op de totaal benodigde middelen, kan indien nodig een verzoek tot een aanvullend krediet worden gedaan. Gestreefd wordt in ieder geval op hetzelfde bedrag uit te komen dat ook voor het vorige ontwerp beschikbaar is gesteld. Dit is een separaat financieel proces waarop op voorhand geen zekerheid is te geven.

10/10