RIS322596 Beantwoording SV Stop partnerschappen met instanties betrokken bij mensenschendingen in Palestina

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

19 september 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Smit en de dames Faïd, Butt, Arp en Holman luidend: ‘Stop partnerschappen met instanties betrokken bij mensenschendingen in Palestina’

BSD/10919208 RIS322596

De raadsleden de heer Smit en de dames Faïd, Butt, Arp en Holman hebben op 30 juni 2025 een brief met daarin 31 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Uit openbare bronnen blijkt dat de gemeente Den Haag betrokken is bij diverse samenwerkingen met Israëlische entiteiten, met name via The Hague Security Delta (HSD). Deze partnerschappen bevinden zich met name op het terrein van cybersecurity en drone technologie. Dergelijke technologie kent militaire toepassingen en kan worden ingezet ten dienste van surveillancepraktijken. De gemeente Den Haag is actief strategisch en ‘premium’ partner van HSD, en ondersteunt de HSD Campus financieel en inhoudelijk [1]. Gezien de actuele situatie in Gaza en de schendingen van het internationaal recht door Israëlische staatsorganen en gelieerde bedrijven, is er een urgente aanleiding om dergelijke samenwerkingen kritisch tegen het licht te houden. 1.

Kan het college een overzicht geven van partnerschappen die vanuit HSD bestaan met Israëlische bedrijven?

Het college heeft deze informatie opgevraagd bij HSD, Stichting Security Delta, een onafhankelijke organisatie die subsidie ontvangt van de gemeente Den Haag en daarover jaarlijks verantwoording aflegt aan de gemeente. Volgens HSD is er sprake van 1 partnerschap, actief in het cyberveiligheidsdomein. 2.

Welk toetsingskader hanteert het college bij de beoordeling van internationale samenwerkingen op het gebied van (cyber)veiligheid en technologie?

Ons internationale beleid is erop gericht om op een positieve en open wijze samen te werken met buitenlandse partners die onze normen op het vlak vrede, veiligheid en recht delen. De samenwerking moet een waardevolle aanvulling zijn voor onze stad, geen risico vormen voor de veiligheid van onze inwoners en geen negatieve invloed hebben op ons profiel van vrede en recht. Het beleidskader dat gehanteerd wordt bij de beoordeling van internationale samenwerkingen op het gebied van (cyber)veiligheid en technologie staat in de ‘Uitwerking Internationaal Economisch beleid gemeente Den Haag’ (RIS314494). Daarin is ook een afwegingskader uitgewerkt dat kan dienen als leidraad voor de uitvoering van ons acquisitiebeleid.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

3.

Wordt er bijgehouden of er sprake is van kennisdeling over technologie met defensiegerelateerde toepassingen?

Nee, dit houdt de gemeente Den Haag niet bij. 4.

Wat vindt het college van de HSD-Israëlische samenwerkingsverbanden op het gebied van cybersecurity, ook gezien de actuele context van mensenrechtenschendingen in de Palestijnse gebieden?

Dat is niet aan de orde, want volgens Stichting Security Delta heeft het op dit moment geen actieve relatie en/of actieve samenwerkingen met de staat Israël. Er zijn sinds het bestaan van de stichting nooit werkbezoeken of handelsmissies naar Israël geweest. 5.

Welke stappen heeft het college in de afgelopen drie jaar genomen om te voorkomen dat men zaken doet of steun geeft aan bedrijven of organisaties die betrokken zijn bij schending van mensenrechten?

Zie de antwoorden op vragen 6 en 7. Op 28 november 2024 nam de raad het actieplan Maatschappelijk en Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen aan (RIS319227). Daarbij is een D66-amendement aangenomen dat ervoor zorgt dat bij aanbestedingen er extra gecontroleerd moet worden op betrokkenheid van indieners van offertes bij schendingen van mensenrechten. 6.

Kan het college aangeven hoe deze controle is opgezet en wordt uitgevoerd? Bij hoeveel aanbestedingen heeft dit geleid tot het niet gunnen aan bedrijven?

De gemeente Den Haag gebruikt bij elke Europese aanbesteding de Uniforme Europese Aanbestedingsverklaring (UEA). Deze verklaring bevat verplichte en facultatieve uitsluitingsgronden, waaronder schending van mensenrechten. Inschrijvers moeten aangeven of deze gronden op hen van toepassing zijn. Soms kunnen zij uitsluiting voorkomen door aan te tonen dat zij passende maatregelen hebben genomen. Bij gunning vraagt de gemeente een Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA) op. Als daaruit blijkt dat sprake is van een onherroepelijke veroordeling voor een mensenrechtenschending onder de verplichte gronden, wordt de inschrijver uitgesloten. Ter uitvoering van het amendement ‘Menswaardige aanbesteding’ werkt de gemeente aan een nadere invulling van het thema ketenverantwoordelijkheid binnen het gemeentelijk opdrachtgeverschap. Het voornemen is om bij aanbestedingen in risicovolle inkoop categorieën opdrachtnemers te verplichten om binnen zes maanden een risicoanalyse aan te leveren over mensenrechtenrisico’s in de keten, binnen negen maanden een plan van aanpak opstellen om risico’s aan te pakken en jaarlijks te rapporteren over hun inzet en voortgang. Deze aanpak is erop gericht om arbeidsomstandigheden en mensenrechten te verbeteren in samenwerking met en tussen leveranciers in een keten.

Er zijn geen opdrachten tegengehouden of niet gegund op basis van mogelijke betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

7.

Heeft het college expertise ingeschakeld om onderzoek te doen naar lopende contracten met bedrijven om die bedrijven door te lichten op betrokkenheid bij de schending van mensenrechten? Zo nee, waarom niet? En is het college bereid dit te gaan doen?

Het college heeft geen externe expertise ingeschakeld om lopende contracten door te lichten op mogelijke betrokkenheid van bedrijven bij mensenrechtenschendingen. Dit is niet gebeurd omdat de bestaande aanbestedingspraktijk zich tot nu toe primair richt op toetsing voorafgaand aan gunning, via onder andere de UEA en GVA. Binnen de kaders van de mogelijkheden nemen we al preventieve maatregelen bij aanvang van de aanbesteding voor risicovolle inkoop categorieën. In het kader van het amendement ‘Menswaardige Aanbesteding’ wordt momenteel gewerkt aan een verdere versterking van het gemeentelijk beleid op het gebied van ketenverantwoordelijkheid, zoals toegelicht bij de voorgaande vraag. 8.

Ziet het college opdrachten en samenwerkingen binnen de (cyber)security als hoog risico? Zo nee, waarom niet?

De gemeente beschouwt samenwerkingen binnen de (cyber)security als reden voor grote zorgvuldigheid, omdat zij impact hebben op de veiligheid van de gemeentelijke informatiesystemen en gegevens van inwoners. Dat is aanvullend op de behoedzaamheid die voortvloeit uit het beleidskader ‘Uitwerking internationaal economisch beleid gemeente Den Haag’ (RIS314494). Daarbij gelden wel de beperkingen bij aanbestedingen die uitsluiten van partijen slechts binnen strikte kaders mogelijk maken op basis van facultatieve uitsluitingsgronden of specifieke wetgeving zoals voortvloeiend uit sancties tegen Rusland. HSD en cybersecurity ecosystemen HSD werkt samen met het netwerk CyberSpark als ‘alliance partner’, een cyber security-cluster met directe banden met de Israëlische overheid. Bij de ondertekening van het project CyberSpark in 2014 meldde Times of Israel expliciet dat de IDF een satelliet-R&D-centrum op het terrein installeerde, en een grootschalige faciliteit buiten Be’er Sheva bouwt in het kader van CyberSpark [2]. De samenwerking met CyberSpark vindt ook plaats binnen het Global Ecosystems Partnership in Innovation and Cybersecurity (GLOBAL EPIC). GLOBAL EPIC verbindt 28 cyber security ecosystemen met een focus op kennis- en expertiseuitwisseling. [3 & 4] 9.

Wat is de rol van de gemeente Den Haag en/of InnovationQuarter in samenwerking met HSD, CyberSpark en GLOBAL EPIC?

De gemeente Den Haag heeft geen directe samenwerking met Cyberspark en Global Epic. Dat geldt volgens InnovationQuarter ook voor hen. Volgens InnovationQuarter zijn nauwelijks bedrijven via het Global Epic netwerk naar Nederland gekomen en hebben er nauwelijks Nederlandse bedrijven deelgenomen. Vanuit en naar Israël waren dit er nul. Op papier was er een mondiale samenwerking maar in de praktijk heeft die niet geleid tot uitwisseling van bedrijven met Israël of een één op één samenwerking tussen CyberSpark en Nederland. 10. Kan geschetst worden wat de samenwerking is vanuit HSD met Cyberspark als ‘alliance partner’? Hoe wordt aan dit partnerschap vorm gegeven? Stichting Security Delta heeft aangegeven dat er geen actieve directe samenwerking is tussen CyberSpark en stichting Security Delta. Er zijn geen directe lijnen met de aan de clusters verbonden nationale overheden. Global Epic is een internationaal platform van 30 cyber hubs/platformen uit 20 landen en alle betrokken clusters zijn door stichting Security Delta opgenomen als alliance partners.

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

Hiermee onderhield stichting Security Delta contact met de clusters via een overkoepelend cluster, dus niet rechtstreeks. 11.

Welk toetsingskader of beleid hanteert HSD bij de beoordeling van internationale samenwerkingen op het gebied van (cyber)veiligheid en technologie?

Stichting Security Delta heeft aangegeven dat zij zelf geen juridische grond heeft voor het beoordelen van organisaties en bedrijven en hierin de Nederlandse Rijksoverheid volgt voor wat betreft formele standpunten over landen en/of bedrijven uit bepaalde landen. 12. Is er een overzicht van welke Haagse cybersecurity startups gebruik maken of hebben gemaakt van de kansen die GLOBAL EPIC biedt? Zo ja, in welke gevallen is er sprake van een afhankelijkheidsrelatie? Volgens Stichting Security Delta zijn in de afgelopen jaren door hen geen (Haagse) bedrijven gekoppeld aan organisaties binnen Global Epic. Hiervoor zijn ook geen verzoeken binnengekomen en er zijn geen afhankelijkheidsrelaties. In 2019 sloot HSD een partnerschap met New York City en Jeruzalem Venture Partners (JVP) om samen bedrijven te steunen op het gebied van cybersecurity. [5] 13. Kan het college aangeven of het partnerschap nog steeds actief is? Zo ja, waarom? Volgens Stichting Security Delta heeft het aangekondigde strategische partnership tussen JVP en stichting Security Delta via de hub in (NewYork City nooit plaatsgevonden of invulling gekregen. 14.

Kan het college aangeven of elk bedrijf dat zich aanmeldt als partner bij de HSD wordt geaccepteerd? Zo ja, waarom? Zo nee, op welke criteria wordt die afweging gemaakt? Volgens stichting Security Delta kunnen bedrijven partner worden van stichting Security Delta als zij een Nederlandse juridische entiteit hebben en werkzaam zijn in het domein van (digitale) veiligheid. Via die entiteit is er een check op KVK registratie/nummer en bank en btw-nummers. Stichting Security Delta vertrouwt hiermee op de checks die de KvK en banken uitvoeren. VRH en ResponDrone project Het ResponDrone project is opgezet om effectiever een vloot drones te kunnen besturen vanuit één bestuurder [5]. De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) heeft deelgenomen aan het ResponDrone project. [6] De technologie kent zowel civiele als militaire toepassingen. De IAI ontving voor dit project meer dan €1,4 miljoen Europese subsidie. De Israëlische defensie-industrie, waaronder IAI, ligt onder vuur vanwege de inzet van drones in bezette gebieden en vermeende betrokkenheid bij schendingen van het internationaal humanitair recht. [7 & 8] Israel Aerospace Industries is meerdere malen beschuldigd van het uitvoeren van drone testen op Gazanen en andere Palestijnen, met als gevolg een massale groei in verkoopcijfers van de geteste drones. Deze drones belanden mogelijk op plekken waar mensenrechtenschendingen gaande zijn.

[9 & 10]

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

15.

Kan het college toelichten wat de rol van de VRH was in het ResponDrone-project en of de gemeente hierover is geïnformeerd of betrokken is geweest?

De VRH is van 2014 t/m 2020 via de gemeente Den Haag aangesloten geweest bij het project DRIVER(RIS306124). Dit project is gefinancierd door de Europese Unie en had als doel de innovatiekracht op het gebied van civiel crisismanagement te vergroten. Omdat de VRH destijds bezig was met het toepassen van drones voor brandweerzorg, is de VRH gevraagd om deel te nemen aan het project ResponDrone (onderdeel van het Horizon 2020 Research and Innovation Programme van de Europese Unie). Dit project is gerelateerd aan DRIVER, maar is separaat hiervan uitgevoerd. De gemeente Den Haag was geen deelnemer aan ResponDrone. 16. Kan het college toelichten wat na het afronden van ResponDrone project in juni 2022 is gebeurd met dit partnerschap en uitkomsten van het project? Dit project is beëindigd. De resultaten van dit project zijn niet direct toepasbaar gebleken voor de VRH en hebben voor de VRH niet geleid tot een vervolg. 17.

Is er na afronding van het project in juni 2022 sprake geweest van vervolgtrajecten, nieuwe samenwerkingen of kennisuitwisseling? Zo ja, welke?

Hiervan is geen sprake geweest. 18. Heeft het college zicht op de wijze waarop via deze samenwerking technologie of operationele kennis is gedeeld met Israëlische defensie-instanties? Vanuit de VRH heeft een aantal brandweermensen deelgenomen aan oefeningen in Europa waarbij apparatuur en software zijn getest. De operationele kennis die vanuit de VRH is uitgewisseld, beperkt zich daarmee tot kennis van en ervaring met brandweerzorg en rampenbestrijding. 19. Hoe reflecteert het college op de samenwerking tussen de VRH en het ResponDrone project? Het college onderschrijft het doel van de Europese Unie om de innovatiekracht op het gebied van civiel crisismanagement te vergroten, waaraan de VRH middels de deelname aan ResponDrone een bijdrage heeft geleverd. 20. Wordt er binnen de VRH een toets uitgevoerd op de ethische of juridische implicaties van deelname aan projecten met buitenlandse defensiebedrijven? Zo ja, hoe ziet dat toetsingskader eruit? De VRH voert voor elke deelname aan een project een reguliere toets uit op juridische, financiële en personele implicaties. Aangezien de VRH zich als uitvoeringsorganisatie richt op brandweerzorg en civiele rampenbestrijding/ crisisbeheersing binnen de gemeenten in Haaglanden, ligt het niet voor de hand om in een regionaal project samen te werken met buitenlandse defensiebedrijven.

Dergelijke samenwerkingen kunnen wel aan de orde zijn bij projecten onder de vlag van de (inter-)nationale overheid. In deze gevallen vindt de toelating en goedkeuring van deze bedrijven onder de vlag van de hogere overheden plaats.

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

EBS en moederbedrijf Egged Vervoersbedrijf EBS verzorgt sinds augustus 2019 het openbaar vervoer in het concessiegebied Haaglanden Streek. Deze concessie loopt tot december 2030. Het Israëlisch moederbedrijf en enige aandeelhouder van EBS, Egged Transportation Ltd., is door de Verenigde Naties op een zwarte lijst gezet omdat ze de kolonisering van Palestijns grondgebied mogelijk maken door vervoer naar illegale nederzettingen te organiseren. [11] Ook vervoert het bedrijf soldaten van de IDF gratis [12], en doet het bedrijf donaties aan het Israëlisch leger [13]. Geld van EBS vloeit door naar Egged, waardoor publiek geld, zoals subsidies van gemeenten en de MRDH, en geld van reizigersinkomsten indirect wordt gebruikt om transport van soldaten en kolonisten en donaties aan het Israëlisch leger te financieren. 21. Is het college bekend met de activiteiten van Egged Transportation Ltd. in Israël ter ondersteuning van de IDF en de illegale nederzettingen op Palestijns grondgebied? Waren de gemeente en MRDH hiermee bekend toen de concessie Haaglanden Streek werd gegund aan EBS? De inschrijving bij de aanbesteding is gedaan door een Nederlandse vennootschap EBS Public Transportation BV in Purmerend (Hierna EBS). De publicaties in de media over het toenmalige moederbedrijf van EBS waren ten tijde van de aanbesteding bij MRDH bekend.

MRDH heeft echter geen onderzoek gedaan naar de activiteiten van het moederbedrijf van EBS en kan dat ook wettelijk niet bij een aanbesteding. MRDH heeft de concessie Haaglanden Streek aanbesteed met inachtneming van de Aanbestedingswet 2012. Artikel 2.86 en 2.87 van de Aanbestedingswet 2012 bepalen op welke (verplichte resp. facultatieve) gronden een ondernemer kan worden uitgesloten van deelname aan een aanbesteding. In het kader van de aanbestedingsprocedures heeft EBS aangetoond dat de in artikel 2.86 en 2.87 van de Aanbestedingswet 2012 beschreven uitsluitingsgronden niet op hen van toepassing zijn. Daartoe heeft EBS onder meer de zogenaamde Gedragsverklaring aanbesteden, zoals bedoeld in artikel 2.89 lid 2 en hoofdstuk 4.1 van de Aanbestedingswet 2012, overgelegd. In de Gedragsverklaring aanbesteden verklaart de Minister van Justitie en Veiligheid dat uit onderzoek is gebleken dat tegen de betrokken natuurlijke persoon of rechtspersoon geen bezwaren bestaan in verband met inschrijving op overheidsopdrachten, speciale sectoropdrachten, concessieopdrachten, prijsvragen of opdrachten als bedoeld in de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied.

Voor wat betreft de toetsing aan de facultatieve uitsluitingsgronden van artikel 2.87 lid 1 Aw2012 mag een aanbestedende dienst uitsluitend kijken naar (handelingen van) de inschrijvende (rechts)persoon zelf, in dit geval dus EBS. 22. Kan het college een overzicht geven van alle subsidies die EBS heeft ontvangen van de gemeente Den Haag en de MRDH sinds de gunning van de concessie Haaglanden Streek? MRDH verleent op aanvraag van EBS gedurende de looptijd van de concessie, zoals overeengekomen, een subsidie. EBS dient daar achteraf een vaststellingsverzoek voor in waarin exact per concessie de kosten en opbrengsten worden gecontroleerd en de subsidie wordt vastgesteld. EBS ontvangt structureel een subsidie van MRDH voor de uitvoering van de concessies Haaglanden Streek en Voorne Putten Rozenburg inclusief sociale veiligheid. Daarnaast zijn er incidentele subsidies verleend bijvoorbeeld in het kader van het weer toekomstbestendig maken van de concessies en de beschikbaarheid van het openbaar vervoer als gevolg van onder andere de coronacrisis en bijvoorbeeld OVpay.

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

23. Welke afspraken zijn gemaakt met EBS over vroegtijdige beëindiging van de concessie? Welke consequenties zijn hieraan gebonden voor de gemeente en MRDH? Ziet het college mogelijkheden om de concessie vroegtijdig te beëindigen? Nee, we zien geen mogelijkheid de concessie vroegtijdig te beëindigen. Het vroegtijdig beëindigen van een concessie voor openbaar vervoer in Nederland is juridisch complex en sterk gereguleerd in o.a. de Wet Personenvervoer 2000. Onderstaand de belangrijkste wettelijke mogelijkheden: • • •

wanprestatie van EBS; overmacht of onvoorziene omstandigheden en wederzijds goedvinden tussen MRDH en EBS.

Beëindiging op basis van contractuele bepalingen: de concessieovereenkomst met EBS bevat specifieke voorwaarden waaronder deze voortijdig kan worden beëindigd. Zoals aangegeven vormt de Wet personenvervoer 2000 (Wp2000) hierbij het wettelijke kader. 24. Is het college bereid zich in te zetten om EBS buiten te sluiten bij de volgende concessiegunning van de concessie Haaglanden Streek? Is het college bereid om de mogelijkheden voor het uitsluiten uit te zoeken met behulp van een juridisch onderzoek en advies?

Nee, op dit moment doen we dat niet. Bij de aanbesteding van de eerstvolgende concessie zal MRDH weer toetsen op uitsluitingsgronden. De bevindingen van deze toets zal de verdere wijze van handelen bepalen. Daarbij zijn nationale en internationale ontwikkelingen in het recht (bijvoorbeeld rechterlijke uitspraken, wetten, opgelegde sancties) van invloed op het al dan niet uitsluiten van partijen. De gemeente Den Haag volgt deze ontwikkelingen en zorgt voor aanpassingen waar nodig. 25. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat publiek geld dat EBS ontvangt niet doorstroomt naar het Israëlisch moederbedrijf? MRDH verleent subsidie aan EBS om de concessie uit te voeren. EBS Public Transportation B.V. is een dochtermaatschappij van een buitenlandse vennootschap. Dit brengt in beginsel met zich mee dat winsten van EBS in Nederland geheel of ten dele ten goede kunnen komen van de buitenlandse moedervennootschap als (groot) aandeelhouder van de dochtermaatschappij in Nederland maar ook dat de verliezen van de Nederlandse dochter door de buitenlandse moeder worden gedekt. Dit geldt voor alle vennootschappen in Nederland met een buitenlandse moedermaatschappij. Er is juridisch gezien op dit moment geen grond om te voorkomen dat geld van een dochtermaatschappij naar Nederlands recht wordt overgeheveld naar een aandeelhouder.

Inmiddels is voor ons zover bekend dat de oorspronkelijke moedermaatschappij van EBS in Israël (EggedTransportation Ltd) inmiddels overgenomen door de investeringsmaatschappij Keystone. Reflectie op de internationale rol van Den Haag De stad Den Haag positioneert zich als internationale stad van vrede, recht en mensenrechten. Tegelijkertijd lijken er partnerschappen en relaties te bestaan met entiteiten die internationaal bekritiseerd worden wegens vermeende oorlogsmisdaden en betrokkenheid bij surveillance en onderdrukking.

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

Er lopen momenteel twee zware juridische procedures tegen Israël op het wereldtoneel: een genocidezaak bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ), aangespannen door Zuid-Afrika, en een strafrechtelijk onderzoek bij het Internationaal Strafhof (ICC), waarin arrestatiebevelen zijn uitgevaardigd tegen de premier van Israël en de voormalige minister van defensie wegens gegronde redenen om aan te nemen dat zij strafrechtelijk verantwoordelijk zijn voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Daarnaast hebben talloze mensenrechtenorganisaties zich uitgesproken, en onlangs demonstreerden meer dan 150.000 mensen in Den Haag tegen het geweld in Gaza. 26. Is het college van mening dat het onderhouden van samenwerkingen met Israëlische (defensie)bedrijven en overheidsinstellingen in overeenstemming is met de internationale uitstraling en kernwaarden van Den Haag? Zie ook het antwoord op vraag 2. Op dit moment is er geen sprake van gemeentelijke samenwerking met Israëlische (defensie)bedrijven of overheidsinstellingen. De gemeente Den Haag houdt zich aan geldende wet- en regelgeving. Zonder juridische grondslag kan de gemeente dan ook niet specifieke bedrijven of instellingen uitsluiten van samenwerking of aanbestedingen. 27.

Ziet het college net als de indieners dat samenwerking met instanties die zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan actieve betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden uiterst problematisch zou zijn voor een stad van Vrede en Recht? Zie ook het antwoord op vraag 2. Zoals bij vraag 26 aangegeven werkt de gemeente op dit moment niet samen met instanties die zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden. Indien er een samenwerkingspartner van de gemeente voor dergelijke misdrijven veroordeeld wordt, zal dit uiteraard consequenties hebben voor de samenwerking. Zonder dergelijke juridische onderbouwing kan de gemeente samenwerkingen niet eenzijdig opzeggen zonder o.a. de aanbestedingswet te schenden. Als internationale stad van Vrede en Recht staat de gemeente Den Haag voor de internationale én nationale rechtsorde. 28. Deelt het college de zorgen over de legitimiteit en reputatie van Den Haag als stad van Vrede en Recht wanneer dergelijke samenwerkingen ongewijzigd blijven? Graag een reflectie. Zie de antwoorden op vragen 2, 26 en 27. 29.

Is het college bereid om, in het licht van de actuele mensenrechtensituatie en het internationaal recht, de samenwerkingen van de gemeente Den Haag, direct en indirect, met Israëlische defensiebedrijven en gerelateerde instellingen per direct te herzien en op te schorten? Zo nee, waarom niet? Zie de antwoorden op vragen 2, 26 en 27.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

Op dit moment is HSD bezig met het opstellen van een nieuw vijfjarenplan. Daarover de volgende vragen: 30. Kan het college aangeven welke waarborgen HSD inbouwt om te voorkomen dat zij steun geeft aan bedrijven die meewerken aan schendingen van mensenrechten? Deze waarborgen zijn de verantwoordelijkheid van stichting Security Delta. Desgevraagd geven zij aan dat voor de acquisitie van bedrijven naar Nederland stichting Security Delta en de HSD-Campus, net als IQ en de Netherlands Foreign Investment Agency, een stappenplan volgen om te voorkomen dat onethische bedrijven in Nederland landen. Volgens de stichting kunnen bedrijven partner worden van stichting Security Delta als zij een Nederlandse juridische entiteit hebben en werkzaam zijn in het domein van (digitale) veiligheid en via die legal entiteit is er een check op KVK registratie/nummer en bank en btw-nummers. 31. Kan het college aangeven waarom er in de recent verstuurde brief en rapportage over de voortzetting van de HSD (RIS322392) op geen enkele wijze wordt ingegaan op de mogelijke betrokkenheid van partners en bedrijven bij de schending van mensenrechten en hoe dat te voorkomen? Om de voortgang op de meerjarige subsidie te monitoren is stichting Security Delta gevraagd na twee jaar subsidieverlening (2023 t/m 2024) een rapportage op te stellen over hun werkzaamheden en prestaties.

Door de gemeente is getoetst of er concrete stappen zijn gezet naar een volgende groeifase van het veiligheidscluster. Er is gekeken naar wat er is gedaan in deze twee jaar (2023 t/m 2024) en het plan van aanpak met concrete acties voor de volgende twee jaar (2025 t/m 2026) is beoordeeld. De commissiebrief en rapportage hebben als doel om te informeren over huidige activiteiten en de meerwaarde daarvan voor het ecosysteem nu. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

Voetnoten [1] https://securitydelta.nl/nl/partners/partneroverzicht/city-of-the-hague [2] https://www.timesofisrael.com/bgu-government-sign-cyberspark-security-rd-deal/ [3] https://securitydelta.nl/partners/overview-partners/cyberspark [4] https://securityinsight.nl/article-alert/the-value-of-international-collaboration-in-internationalpeace-and-security [5] https://respondroneproject.com/about-us/overview/ [6] https://respondroneproject.com/partners/ [7] https://cordis.europa.eu/project/id/833717 [8] https://www.hrw.org/news/2025/03/20/gaza-israeli-military-war-crimes-while-occupyinghospitals [9] https://www.aljazeera.com/features/2023/11/17/israels-weapons-industry-is-the-gaza-war-itslatest-test-lab [10] https://www.amnesty.org.il/en/2019/05/21/amnesty-report-israeli-companies-export-weapons/ [11] https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/sessionsregular/session31/database-hrc3136/23-06-30-Update-israeli-settlement-opt-database-hrc3136.pdf

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10919208

[12] ‫ ח‬-, ‫ אגדדג ח ו א‬- ‫חיילותתליו ושוחריםשרםיחו‬, ‫חיילים םלי‬ [13] https://www.egged.co.il/%D7%9E%D7%90%D7%9E%D7%A8-16777,1428%D7%A4%D7%99%D7%A0%D7%95%D7%A7%D7%9C%D7%97%D7%99%D7%99%D7%9C%D7%99%D7%A0%D7%95%D7%91%D7%A2%D7%95%D7%98%D7%A3-%D7%A2%D7%96%D7%94%D7%91%D7%99%D7%95%D7%96%D7%9E%D7%AA-%D7%A1%D7%A0%D7%99%D7%A3%D7%90%D7%92%D7%93-%D7%91%D7%90%D7%A9%D7%93%D7%95%D7%93.aspx

10/10