RIS322580 RIVM vaccinatiegraadcijfers - verslagjaar 2025

T y p te k s tT yp tek stT yp tek s t

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Uw brief van kenmerk Ons kenmerk

OCW/10908101 RIS322580 Aan de gemeenteraad

Contactpersoon

Liesbeth Koenen Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Datum

Telefoonnummer

1 19 juni 2025

14070 Faxnummer E-mailadres

liesbeth.koenen@denhaag.nl Aantal bijlagen

Onderwerp

RIVM vaccinatiegraadrapport - verslagjaar 2025

Het RIVM heeft vandaag het vaccinatiegraadrapport en het jaarverslag voor het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) gepubliceerd.1 Met deze brief informeren wij u over de vaccinatiegraad in onze stad en hoe deze zich verhoudt tot de G4 en het landelijke beeld. Zoals toegezegd ontvangt u in het najaar van 2025 de cijfers over de vaccinatiegraad op stadsdeel- en wijkniveau ontvangen. Uit het vandaag verschenen RIVM-rapport blijkt dat voor het vijfde jaar op rij de vaccinatiegraad onder kinderen en jongeren in de vier grote steden (G4) fors lager ligt dan het landelijke gemiddelde en ook ruim onder de veilige WHO-norm van 90/95%. Hoewel het RIVM aangeeft dat het aandeel baby’s en kleuters dat is gevaccineerd binnen het RVP landelijk afgelopen jaar iets lijkt te zijn afgenomen, geven zij ook aan dat ‘voor de meeste vaccinaties de vaccinatiegraad op basis van op persoon geregistreerde vaccinaties net onder de grens van 90% [ligt].’ Deze weergave komt verre van overeen met de situatie in een stad als Den Haag. Het college mist dan ook enige mate van urgentie. Zo viel bijvoorbeeld landelijk – en ook specifiek in onze stad - in 2024 het grote aantal meldingen op van mensen met kinkhoest en mazelen. In 2024 ontving GGD Haaglanden 25 meldingen van mazelen uit de gemeente Den Haag. Voor een klein deel hiervan was een ziekenhuisopname nodig.

Bovendien waren er in 2024 671 meldingen van kinkhoest in Den Haag; hiervan waren er 48 meldingen onder zuigelingen waarvan er in 2024 25 zijn opgenomen in het ziekenhuis. Ook in het buitenland valt het hoge aantal van besmettingen op. Mensen die in het buitenland ziek zijn geworden, kunnen na terugkeer in Nederland andere (vaak ongevaccineerden) personen besmetten. Dit ‘reiseffect’ was in 2024 vooral te zien bij mazelen. Het college maakt zich onverminderd ernstige zorgen over de gezondheidsrisico’s die de daling in de vaccinatiegraad met zich meebrengt. We hebben uw raad ook meermaals meegenomen in de wijze waarop wij dit maatschappelijk probleem aanpakken (RIS321725, RIS319207 en RIS319890) en zien juist door deze structurele aandacht enkele positieve ontwikkelingen. Zo zien we onder andere dat door interventies binnen het in 2024 gestarte programma ‘laagdrempelig voorlichten en vaccineren’ een trendbreuk ontstaan tussen 2023 en 2024 in het aantal gezette prikken van een aantal basisvaccinaties: de maternale kinkhoestvaccinatie + 14%, BMR1 + 4% en DKTP +9%. De fijnmazige en wijkgerichte initiatieven die zijn uitgerold in de stad laten in deze periode dus een voorzichtige stijging zien in het aantal gezette prikken van een aantal basisvaccinaties. Dat stemt hoopvol. 1

https://rivm.nl/publicaties/vaccinatiegraad-rijksvaccinatieprogramma-nederland-verslagjaar-2025

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908101

Tegelijkertijd zien we ook dat op basis van de vaccinatieleeftijd het aantal kinderen dat komt voor een herhaalvaccinatie afneemt. Tussen 2023 en 2024 zagen wij bijvoorbeeld een daling van 18% in het aantal nieuw gevaccineerde kinderen van 8-9 jaar voor de BMR2 prik en een daling van 4% in het aantal nieuw gevaccineerde kinderen van 13-14 jaar voor de Meningokokken ACWY (MenACWY). Deze cijfers over aantallen gezette prikken in Den Haag zijn echter moeilijk te vertalen naar de vaccinatiegraad, zoals vandaag gerapporteerd door het RIVM. Het verschil in methodologie tussen bovenstaande cijfers en het RIVM wordt veroorzaakt door het gegeven dat het RIVM beschikt over meer gedetailleerdere informatie over het kind en dat zij meten op basis van leeftijdscohorten in plaats van kalenderjaren. De cijfers die we vandaag van het RIVM hebben gekregen wijken vanwege deze andere rekenmethode daarom af van bovenstaande cijfers over het aantal gezette prikken in Den Haag en de vaccinatiegraad. RIVM vaccinatiegraadcijfers – verslagjaar 2025

Hieronder een weergave van de meest opvallende ontwikkelingen uit het RIVM- rapport verslagjaar 2025: • Algemene beeld 2024 vs. 2023- De vaccinatiegraad van 10 vaccinaties in Den Haag waren in 2023 allen gedaald ten opzichte van 2022. In het nieuwe verslag rapporteert het RIVM dat er in 2024 bij 8 van de 10 vaccinaties sprake is van een kleine tot significante stijging van vaccinatiegraad ten opzichte van 2023. Het is van belang hierbij te beseffen dat de vaccinatiegraad tussen wijken in Den Haag sterk verschilt. Zo was er bijvoorbeeld in verslagjaar 2024 in de Schilderswijk sprake van een vaccinatiegraad van slechts 68% bij DKTP- zuigelingen, terwijl in de wijk Duinoord dit bijna 94% was.2

2

https://gezondheidsgids.ggdhaaglanden.nl/mosaic/dashboard/vaccinatiegraad-rvp

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908101

•

MATK (maternale kinkhoest) - De MATK vaccinatie wordt gegeven tijdens de zwangerschap (22wekenprik) en beschermt de baby direct vanaf de geboorte tegen kinkhoest. Deze vaccinatie is sinds 2020 opgenomen in het RVP. De vaccinatiegraad is van 49,4% gestegen naar 53% maar zit 14% lager dan landelijk.

•

Zuigelingen - DKTP (difterie, kinkhoest, tetanus en polio) - Hier is sprake van een stabilisatie (stijging met 0,4% naar 81%). Zuigelingen die deze vaccinatie niet halen zijn onbeschermd tegen de besmettelijke, veelvoorkomende en in potentie dodelijke infectieziekte kinkhoest. Hoewel het positief is dat de daling is gestabiliseerd, is een vaccinatiegraad van 81% nog altijd veel lager dan de WHO- norm van 90%.

•

Zuigelingen- BMR (bof, mazelen, rodehond) - Bij deze vaccinatie is een daling zichtbaar. Maar waar landelijk de vaccinatie met slechts 0,2% is gedaald, is er in Den Haag een afname van 2,1% zichtbaar. Bovendien is een vaccinatiegraad van 80,9% veel lager dan de 95% die de WHO aanraadt. Hierdoor kan bij een mazelenbesmetting het virus zich makkelijk verspreiden en veel kinderen besmetten, omdat de werking van groepsimmuniteit verzwakt. Een dergelijk beeld werd gezien in 2024 en zal zich, op basis van deze cijfers, blijven herhalen.

•

2 jarigen volledig - Ook hier is sprake van een stabilisatie (stijging van 0,3%). Dit is geen vaccinatie, maar een indicator van de vaccinatiebereidheid van ouders. Iets meer dan 3 op de 4 ouders (76,8%) in Den Haag heeft hun 2- jarig kind alle vaccinaties gegeven die er in het RVP worden aangeboden. Dit is vergelijkbaar met Amsterdam en Rotterdam, maar bijna 10% lager dan landelijk.

•

Kleuters DKTP - De daling binnen deze groep zet verder door; dit jaar is nog maar 72% van de kleuters gevaccineerd; dat is bijna 10% lager dan in 2022. De werking van het DKTP- vaccin zwakt af en daarom is het belangrijk dat kleuters deze booster opnieuw halen om voldoende beschermd te blijven tegen bijvoorbeeld kinkhoest.

•

Schoolkind DTP + BMR - Voor schoolkinderen is er sprake van een kleine stijging (1,1% en 1,6% respectievelijk) ten opzichte van vorig jaar. Dat is positief na een periode van daling, maar ook hier is een vaccinatiegraad van circa 70% veel te laag.

•

HPV (meisjes) + HPV (jongens) - Hier wordt een toename gezien van 7,6% en 9,4%, respectievelijk, naar 42% voor meisjes en 37,9% voor jongens. Twee jaar geleden is de oproepleeftijd verlaagd van 14 naar 10 jaar. Daarnaast heeft er een grote inhaalcampagne voor HPV plaatsgevonden in 2023-2024 voor 19- tot en met 26-jarigen. Er was daardoor meer aandacht voor de HPV vaccinatie. Mogelijk heeft de aanpassing van de leeftijd en de extra aandacht vanuit de inhaalcampagne invloed gehad op de stijging. Niettemin is de vaccinatiegraad voor HPV in Den Haag nog altijd fors lager (met circa 15%) dan landelijk.

•

MenACWY - Er is een grote stijging zichtbaar voor de MenACWY adolescenten vaccinatie in Den Haag van 40,9% naar 57,5%. Bovendien is deze grote toename niet zichtbaar in de landelijke cijfers, of de cijfers van Amsterdam en Rotterdam.

Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat circa 5.000 kinderen in Den Haag per jaar in aanmerking komen voor vaccinaties binnen het RVP. Wanneer 19% van deze groep de vaccinatie niet haalt (bijvoorbeeld bij een vaccinatiegraad voor BMR zuigelingen van 81%), betekent dat concreet dat er circa 1.000 kinderen onbeschermd zijn en (zeer) ernstig ziek kunnen worden, of zelfs kunnen overlijden bij een uitbraak.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10908101

G4 en Rijksfinanciering Den Haag is blij dat bij de landelijke begrotingsbehandeling van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het najaar van 2024 een amendement is ingediend waarbij voor de G4-steden en omliggende gebieden met vergelijkbare problematiek € 7 miljoen beschikbaar gesteld wordt voor de wijkgerichte en fijnmazige vaccinatieaanpak. Wij lopen inmiddels mee in deze pilot waarbij gedeelde lessen binnen het programma ‘laagdrempelig voorlichten en vaccineren’ landelijk gedeeld gaan worden. Verbeteringen in onder andere het uitnodigingsbeleid en delen van communicatie toolkits zijn onder andere onderdeel van deze pilot. Gezien het gegeven dat dit een eenmalige financiering is- en een stijging van de vaccinatiegraad niet van de een op andere dag realiseerbaar is- zal het college zich blijvend inzetten om onder meer samen met de G4 te werken aan een structurele financiële oplossing voor het bestendigen en intensiveren van de lokale aanpak. Omdat (landelijke) gezondheidsrisico’s niet uit te sluiten zijn dringen wij vanuit de het college aan om dit onderwerp hoger op de agenda te zetten bij het Rijk. Met de G4 doen wij een gezamenlijke oproep aan het kabinet om structurele financiële middelen voor de wijkgerichte en fijnmazig aanpak vrij te maken in de begroting voor 2026 en niet de verkiezingen en de vorming van een nieuw kabinet af te wachten.

Conclusie We hebben nog een lange weg te gaan om in de buurt te komen van de gewenste WHO-norm van 90/95%. Gezien de bovenstaande cijfers, maar ook de eerste tekenen van verbetering, blijft het belangrijk om de ingezette programmatische aanpak voort te zetten voor de structurele verbetering van de vaccinatiegraad in onze stad. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4