RIS322496 Bijlage Jaarplan VTH 2025
Tekst van het document
Jaarplan
20 25
Vergunningen, Toezicht en Handhaving
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
5
4.
Milieu
43
1.1
Het VTH jaarplan 2025
5
4.1
Algemeen
43
1.2
Cyclus
5
4.2
Ontwikkelingen en terugblik 2024
43
1.3
Integrale uitvoering
7
4.3
Risicoanalyse en prioriteitstelling
45
1.4
Leeswijzer
7
4.3.1 Algemeen
45
4.3.2 Toetsing en vergunningverlening
45
4.3.3 Toezicht en handhaving
45
2.
Bouwen en wonen
9
2.1
Taken
9
2.2
Ervaringen van 2024 en vooruitblik
10
2.2.1 Ervaringen 2024
10
2.2.2 Vooruitblik Doelen en opgaven
4.4
Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving
54
Operationele doelen
54
12
4.5.1 Toetsing en vergunningverlening
54
13
4.5.2 Toezicht en handhaving
54
2.3.1 Coalitieakkoord en VTH beleid
13
4.5.3 KPI
55
2.3.2 Vergunningverlening
14
2.3.3 Toezicht en Handhaving
16
5.
Veiligheid
57
Risicoanalyse en prioriteiten
21
5.1
Algemeen
57
2.4.1 Vergunningen
21
5.2
Toetsing, toezicht en handhaving
58
2.4.2 Toezicht en handhaving
21
2.5
Capaciteit
24
2.6
Integrale samenwerking en uitvoering,
2.3
2.4
4.5
5.2.1 Toetsing en advisering
operationele doelen
25
2.6.1 Vergunningen
25
brandveiligheid
58
2.6.2 Toezicht en handhaving
27
Semafoondienst
28
5.3
3.
Openbare ruimte
31
3.1
Algemeen
32
3.2
Capaciteit vergunningverlening, toezicht
5.4
en handhaving
39
Operationele doelen
39
59
5.2.3 Toezicht en handhaving horeca
2.7
3.3
vergunningverlening brandveiligheid
5.2.2 Toezicht en advisering handhaving
en evenementen
59
Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving
59
5.3.1 Capaciteit brandveiligheid
59
5.3.2 Capaciteit horeca en evenementen
59
Operationele doelen
60
5.4.1 Toetsing en advisering
vergunningverlening brandveiligheid
60
5.4.2 Toezicht en advisering handhaving brandveiligheid
60
5.4.3 Vergunningverlening horeca en evenementen 5.5
Lokaal maatwerk en preventie en infrastructurele projecten
Bijlagen
2
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
60 60 61
Dashboard onderdeel T&V
61
Dashboard onderdeel T&H
62
3
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Het VTH Jaarplan 2025 Dit is het Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025 (Jaarplan VTH). Het jaarplan omschrijft wat het college gaat doen om de bestuurlijke doelen op het gebied van omgevingsrecht voor de stad te behalen. Het gaat om de uitvoering van wettelijke taken op grond van de Omgevingswet en een aantal aangrenzende taakvelden. Het jaarplan legt verbinding met de hoofddoelstellingen uit het beleidsplan VTH 2024 (RIS 319987): • Transparante, efficiënte en betrouwbare dienstverlening • Verduurzaming, vergroening en bescherming van het milieu • Waarborgen van een gezonde, aantrekkelijke en veilige leefomgeving Meer specifieke en uitgewerkte doelen en richting worden gegeven door diverse sectorale omgevingsprogramma’s op het gebied van wonen, groen, verduurzaming, milieu, brandveiligheid etc. Aan deze doelen en taken worden in dit jaarplan concrete activiteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving met bijbehorende inzet gekoppeld. Het is een concrete werkplanning voor de betrokken organisatieonderdelen. Het jaarplan wordt aan de raad en de provincie gezonden.
1.2 Cyclus Het jaarplan is onderdeel van een jaarlijkse cyclus van planning, uitvoering, verslaglegging en evaluatie. De evaluatie vindt grotendeels plaats in het jaarverslag, maar ook in dit jaarplan wordt gekeken naar ontwikkelingen uit het verleden en in de toekomst ter onderbouwing van de planning.
4
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
5
Inhoud
Beleidsplan VTH Den Haag2024-2028 I BIG-8 Beleidscyclus
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Daarnaast wordt om de vier jaar het algemene Beleid VTH opnieuw bekeken en indien nodig bijgesteld. Het laatste beleidsplan is in 2024 vastgesteld.
VTH-Beleid • Visie op VTH • Meetbare doelstellingen obv prioriteiten
1.3 Integrale uitvoering In 2025 wil het college vergunningverlening, toezicht en handhaving meer integraal uitvoeren. In de
Strategisch beleidskader
concept Omgevingsvisie (RIS322469) wordt hier meer duidelijkheid over gegeven. Op donderdag 26 juni 2025 zal de concept Omgevingsvisie besproken worden in een Algemene Raadscommissie. In diverse investeringsgebieden worden al integrale actie- en wijkprogramma’s uitgevoerd. Dat betekent voor de buurt een echt zichtbare inzet door verschillende diensten en organisaties in afstemming met elkaar, zodat acties elkaar versterken en niet los staan. Integrale samenwerking versterkt de positieve maatschappelijke effecten van toezicht en handhaving. De invoering van de Omgevingswet is aangegrepen om veel meer aandacht te geven aan integraal handelen. Dit betreft met name het doorgeven van
• Risicoanalyse • Omgevingsanalyse VV • Jaarverslag • Evaluatie
Rapportage & evaluatie
Operationeel beleidskader
Strategische cyclus
handhavingssignalen, gezamenlijke controles, probleemgebieden op meerdere taakvelden aanpakken VTH-beleid en strategie • Vergunningenstrategie • Preventiestrategie • Toezichtstrategie • Sanctiestrategie
Integraal VTH uitvoeringsprogramma • Uitvoeringsprogramma • Uitvoeringsorganisatie • Kritieke massa • Borging personele en financiële middelen • Kwaliteitsborging
Programma & uitvoering
en het uitwisselen van kennis. Ook zijn jaarlijks meer en meer grote integrale handhavingsacties en wordt binnen de Haagse Pandbrigade bijvoorbeeld door drie diensten stadsbreed gewerkt. Tot slot weten afdelingen, teams en collega’s elkaar goed te vinden als het nodig is om samen op te trekken.
1.4 Leeswijzer Het jaarplan is ingedeeld aan de hand van taakvelden. Deze indeling komt ten goede aan de separate bestuurlijke behandeling in verschillende commissies. • Bouwen en wonen (DSO) • Openbare Ruimte (DSB) • Milieu (ODH) • Veiligheid (BSD en VRH)
Monitoring
Voorbereiding
Protocollen en werkinstructies • Voorbereiden en uitvoeren • Informatie uitwisselen • In- en externe afstemming
Operationele cyclus
Voortgang en resultaten monitoren • Sturing op juiste registratie • Kwartaalrapportages met directie • Maandelijks stilstaan met management bij voortgang • Jaarverslag
Uitvoering
Daadwerkelijke uitvoering
6
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
7
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 2 Bouwen en wonen
2.1 Taken Op het gebied van Bouwen en Wonen worden de volgende VTH-taken onderscheiden: • Afhandeling van (gebruiks-) meldingen en (beginsel)vergunningaanvragen voor: – (technische) bouwactiviteiten en sloopactiviteiten – omgevingsplanactiviteiten – activiteiten wijzigen monument – horeca (alleen beginselaanvragen) – woningomzetting, woningvorming en woningsplitsing • Adviseren en toezichthouden op bouwkundige aspecten bij evenementen • Toezicht nieuwbouw en bestaande bouwwerken, gebouwen en gebruik • Afhandeling en uitzetten naar netwerkpartners van meldingen woonoverlast • Handhaving bestaande bouwwerken, gebouwen en gebruik • Handelen en advisering bij incidenten aan de gebouwde omgeving Deze taken worden uitgevoerd in overeenstemming met de volgende wet- en regelgeving en het daarmee samenhangende beleid: • Omgevingswet, Omgevingsbesluit, Besluit bouwwerken leefomgeving, Besluit kwaliteit leefomgeving, Besluit activiteiten leefomgeving, Omgevingsregeling, Omgevingsplan • Wet kwaliteitsborging voor het bouwen • Huisvestingswet, Huisvestingsverordening • Wet goed verhuurderschap en Verhuurverordening • Winkeltijdenwet en Winkeltijdenverordening • Algemene plaatselijke verordening • Wet basisregistratie adressen en gebouwen
8
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
9
Inhoud
2.2 Ervaringen van 2024 en vooruitblik
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Omgevingswet en Wkb Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking
Op het gebied van vergunningverlening toezicht en handhaving ging in 2024 veel aandacht uit naar
getreden (Wkb). De Omgevingswet voegt 26 wetten samen en is een nieuw omgevingsloket gestart.
de inwerkingtreding en implementatie van de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het
Het omgevingsloket is de plek waar alle digitale informatie over de fysieke leefomgeving te vinden is.
bouwen, de Wet goed verhuurderschap, met daarbij de Wet betaalbare huur en toename van
Denk aan de verschillende regels vanuit gemeente, provincie, waterschap en Rijk. Het doel is inwoners,
complexiteit bij bouwprojecten, innovatie, verduurzaming en digitalisering van het werk.
bedrijven en professionals een compleet beeld te geven van wat kan en mag in hun leefomgeving.
Hieronder wordt gekeken naar algemene concrete ontwikkelingen in het afgelopen jaar en naar relevante toekomstige ontwikkelingen. We doen dit aan de hand van een korte omschrijving per
Net als bij andere (grote) wetswijzigingen, leidt ook de invoering van de Omgevingswet en de Wkb
onderwerp. In het jaarverslag rapporteren en evalueren we uitgebreider over specifieke onderwerpen.
tot veel vragen en moeten alle betrokken partijen de wet en de uitvoering daarvan zich weer eigen
In de omgevingsprogramma’s wordt gestuurd op lange termijnontwikkelingen.
maken. Zo is de vergunningplicht voor bouwprojecten op een andere wijze geregeld dan onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In de Omgevingswet is de bouwactiviteit gesplitst
2.2.1 Ervaringen 2024
in twee afzonderlijke activiteiten. Dit wordt ook wel aangeduid als “de knip”. De twee afzonderlijke
Toenemende complexiteit
activiteiten zijn de bouwtechnische bouwactiviteit en de ruimtelijke bouwactiviteit. Of voor deze
De overheid is in de laatste decennia opener en transparanter geworden. Betere waarborgen zijn in
activiteiten een vergunning of melding is vereist of dat ze vergunningsvrij is, is geregeld in de Omge-
het leven geroepen om te zorgen dat burgers goed beschermd worden tegen de overheid. Denk aan
vingswet, in het Besluit bouwwerken leefomgeving en – via de bruidsschat – in het tijdelijke omgevings-
de AVG, Wet dwangsom niet tijdig beslissen, Wet openbare overheid, stringenter toetsende rechters
plan van de gemeente. We zien dat deze verandering in de praktijk leidt tot veel foutieve aanvragen,
na de Toeslagenaffaire waarbij deze niet meer alleen naar de letter van de wet kijken, maar de besluiten
meldingen en informatieplichten.
ook toetsen aan de rechtsbeginselen en daarbij meer ruimte geven aan de menselijke maat, laagdrempelige toegang tot de bestuursrechter etc. Tegelijkertijd merken we een toenemende complexiteit
Daarnaast krijgt de jurisprudentie over de toepassing van de Omgevingswet steeds meer vorm.
in bezwaren, inbreng van participatie, klachten en verzoeken. Concreet betekenen deze ontwikkelingen
De jurisprudentie geeft aan hoe de wet moet worden uitgelegd of toegepast. Een voorbeeld daarvan
dat be- en afhandeling van zaken gemiddeld arbeidsintensiever wordt.
is de toepassing van verplichte participatie bij projecten. De wetgever heeft er bewust voor gekozen om geen regels te verbinden aan hoe de participatie moet worden ingevuld, maar laat het aan de
ICT, efficiëntie en privacy
initiatiefnemer om in samenspraak met de gemeente hier invulling aan te geven. De jurisprudentie
De ICT-omgeving is in 2024 en wordt in 2025 stevig veranderd:
geeft nu aan dat de verplichte participatie ‘enige betekenis’ heeft gehad en of het ‘in verhouding’ is
1. Vergunningen, toezicht en handhaving bij DSO zijn in 2024 overgegaan op het nieuwe voort
geweest met de aard en impact van het plan. De participatie bij plannen waarvoor dat verplicht is,
gangssysteem: Centric Leefomgeving (CLO).
wordt daaraan getoetst.
2. In 2025 wordt ingezet op het werken met i-pads en het digitaliseren van het toezichtproces bij de Haagse Pandbrigade om efficiënter te werken en het risico op datalekken verder te beperken. 3. De meldorganisatie is begin oktober 2024 gestart met werken in Gzak/Valtimore. Hiermee kan beter inzicht worden gegeven in de afhandeling van meldingen.
In juni 2024 heeft Arcadis, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties, de werking van de Wkb geëvalueerd. Uit deze evaluatie kwam naar voren dat het aantal Wkb meldingen landelijk achterbleef op de verwachting. Een uitgebreide evaluatie was daardoor niet
4. We werken samen met de afdeling Informatisering & Automatisering (I&A) en het Expertise
mogelijk. Doordat onvoldoende ervaring is opgedaan met het werken met de Wkb, heeft de minister
centrum Data en AI om te kijken hoe data gedreven werken samen met een hoge privacy-
besloten de toevoeging van “verbouw” aan het Wkb-stelsel uit te stellen. Ook in Den Haag bleven de
standaard vorm krijgt.
Wkb meldingen uit. Tot en met december 2024 zijn twee Wkb-meldingen in behandeling genomen.
5. In 2025 worden de controles met drones voortgezet. In totaal zijn acht vluchten ingepland. 6. Bij Vergunningen & Toezicht willen we in 2025 gaan experimenteren met Robotic Process Automation (RPA) en AI.
Doorlopend proces (going concern) Naast de inspanningen om de Omgevingswet en Wkb te implementeren, zijn ingekomen aanvragen om omgevingsvergunningen, meldingen en informatieplichten onverminderd getoetst, beoordeeld
Bovenstaande punten leveren op lange termijn een beter geborgde en efficiëntere werkwijze op en
en afgedaan binnen de daarvoor geldende beslistermijnen. Voorafgaand aan de inwerkingtreding
verhoogt de kwaliteit van dienstverlening. Concreet levert dit op korte termijn druk op de uitvoering
van de Omgevingswet en Wkb, zijn in december 2023 nog veel omgevingsvergunningen aangevraagd
op door inwerken en cursussen, wennen aan werken met en in nieuwe applicaties en het opstellen en
onder de Wabo. Op grond van de Invoeringswet Omgevingswet, zijn die aanvragen behandeld en
implementeren van privacy-waarborgen. Een risico voor de snelheid van de implementatie van data-
afgedaan overeenkomstig de Wabo.
gedreven werken is beperkte capaciteit bij het Expertisecentrum Privacy.
10
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
11
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
2.2.2 Vooruitblik
de motie tegemoet te komen zijn in 2024 voorstellen gedaan om in die gevallen, op verzoek van de ini-
Overal om ons heen zien we dat veranderingen elkaar snel opvolgen. Dat is zichtbaar op straat, in
tiatiefnemer, een ingebruiknamebesluit of maatwerkbesluit te nemen. De gemeente is bevoegd om
de bouwsector, jurisprudentie en wetgeving. Deze veranderingen hebben invloed op het werk van de
te beslissen of het bouwwerk in gebruik kan worden genomen. Gemeente Den Haag heeft, samen met
gemeente en hoe het werk wordt uitgevoerd.
een groot aantal andere gemeente, aangegeven dat een dergelijk besluit niet past in het Wkb-stelsel. Verder dient de gemeente een besluit te nemen, terwijl we geen bemoeienis hebben gehad bij de
Aanpassingen Omgevingswet in 2025
totstandkoming van het bouwwerk en daarmee over onvoldoende gegevens beschikken om een goed
Onder de Wabo was in het Besluit omgevingsrecht (Bor) bepaald welke bouwwerken vergunningsvrij
besluit te nemen. In 2025 krijgt dit een vervolg.
konden worden gerealiseerd. In het Bor werd een opsomming gegeven voor welke bouwwerken geen vergunning was vereist. Werd de activiteit niet genoemd in het Bor, dan was deze activiteit vergun-
Innovatie in bouwmethoden
ningsplichtig. In de Omgevingswet, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het omgevings-
In de bouwsector, een fundamenteel onderdeel van onze economie, wordt steeds vaker gebruik gemaakt
plan is bepaald of de bouwactiviteit vergunningsvrij of vergunningsplichtig is. Voor de technische
van technologische innovatie. Zo wordt in de Binckhorst hoogbouw gerealiseerd in houtbouw. Hout-
bouwactiviteit geldt dat de vergunningsplichtige bouwwerken worden genoemd. Hier wordt onder-
bouw is een duurzamere bouwmethode dan beton of staalbouw. De innovatie in de bouwsector stelt
scheid gemaakt tussen bouwwerken met en zonder dak. Wordt een bouwactiviteit niet genoemd, dan
de gemeente voor de uitdaging of voldoende kan worden geborgd dat het te bouwen bouwwerk veilig
is voor de technische bouwactiviteit geen vergunning vereist. Dit is een omgekeerde benadering dan
en gezond is. De bouwtechnische wetten en regels die gelden voor deze bouwwerken zijn niet één op
zoals we die kenden onder de Wabo en het Bor.
één toepasbaar op dit project. Er wordt daarom beoordeeld of het bouwwerk voldoet aan de prestatie- eisen die de wet stelt aan dergelijke gebouwen. Deze beoordeling vraagt van de gemeente en ook van
Door de stelselwijzigingen zijn met inwerkingtreding van de Omgevingswet een aantal bouwactiviteiten
andere adviseurs zoals de brandweer, om actief mee te denken in mogelijkheden om de bouw te kunnen
onbedoeld vergunningsvrij geworden. De wetgever heeft deze wetgeving per 1 januari 2025 gerepareerd.
realiseren en de beoordeling en afstemming daarvan kost meer tijd.
Zo zijn bijvoorbeeld bruggen, constructieve doorbraken en wijzigingen van brandcompartimenten onder de 5 meter vergunningsplichtig voor de technische bouwactiviteit.
Wet betaalbare verhuur Vanaf 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap van kracht. Deze wet gaat door direct werkende
Onder de Omgevingswet is de wijze waarop de gemeenteraad wordt betrokken bij bouwplannen die
regels en vergunningen (en de handhaving daarvan) ongewenste verhuurpraktijken tegen. Vanaf
in strijd zijn met het omgevingsplan gewijzigd ten opzichte van de werkwijze onder de Wet algemene
1 juli 2024 is ook de Wet betaalbare huur in werking getreden. De handhaving is op 1 januari 2025 gestart
bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Waar de gemeenteraad onder de Wabo kon bepalen welke
met een extra capaciteitsinzet. Handhaving richt zich op te hoge huren en juiste contracten. De inzet op
aanvragen niet voor advies - via een verklaring van geen bedenkingen -hoefde te worden voorgelegd,
dit onderwerp is in 2025 een absoluut speerpunt, waarmee we veel huurders in de stad gaan helpen.
moet de gemeenteraad onder de Omgevingswet bepalen bij welke aanvragen zij wel betrokken wil
De opsporing van overtredingen vindt plaats aan de hand van meldingen van huurders en professionals,
worden. Ter uitvoering daarvan heeft de gemeenteraad per 2024 een lijst vastgesteld met categorieën
signalen uit andere handhavingsprocedures - waarbij we huurcontracten onder ogen krijgen - en
van aanvragen waar het college een bindend advies aan de raad moet vragen alvorens een besluit op
proactieve opsporing door toezichthouders.
de aanvraag te nemen. Dit zijn categorieën van aanvragen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvan verwacht wordt dat deze bovengemiddeld zullen ingrijpen op de fysieke leefomgeving en waarbij de gemeenteraad om die reden betrokken wil worden.
2.3 Doelen en opgaven
Inmiddels wordt er meer dan een jaar met de lijst gewerkt en wordt er geëvalueerd of de lijst voldoet
2.3.1 Coalitieakkoord en VTH beleid
aan de verwachting dat impactvolle plannen worden voorgelegd voor bindend advies. Ook wordt
De doelen uit het coalitieakkoord (‘Haags akkoord 2023-2026’, RIS 316672), omgevingsprogramma’s
onderzocht of de lijst op onderdelen aangepast, aangevuld of afgeslankt moet worden. Binnenkort
(zoals de Woonvisie 2040, Handhaven met ambitie en Bouwtoezicht op maat) en het beleidsplan
wordt de raad geïnformeerd over de uitkomsten van de evaluatie en zo nodig een voorstel gedaan
VTH 2024 (RIS 319987) geven richting aan de concrete uitvoering in het jaarplan. In deze documenten
voor aanpassing van de lijst.
staan leefbaarheid, veiligheid en voldoende betaalbare huisvesting van een goede kwaliteit centraal. Voldoende goede en betaalbare huisvesting is een randvoorwaarde voor bestaanszekerheid. Samen
Ingebruikname bij Wkb
met verduurzaming zijn dit de belangrijkste bestuurlijke doelen voor de uitvoering van VTH-taken op
Verder is in de Tweede Kamer een motie aangenomen die verzoekt om gebouweigenaren meer zekerheid
het gebied van bouwen en wonen. Daarnaast stuurt het college actief op transparante, efficiënte en
te bieden als zij hebben gebouwd onder de Wkb en niet is aangetoond dat is gebouwd volgens de
betrouwbare dienstverlening.
regels van het Bbl of als het bouwwerk daarmee in strijd is en een aanpassing evenredig is. Om aan
12
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
13
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
2.3.2 Vergunningverlening
bouw- en sloopveiligheidsplan gevraagd om te beoordelen of voldoende veiligheidsmaatregelen worden
Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging (Wkb)
genomen of dat deze moeten worden voorgeschreven.
Afhandeling meldingen, vergunningaanvragen, informatieplicht en maatwerkvoorschriften. De Omgevingswet en aanhangende wet- en regelgeving regelen informatieplichten, meldingsplichten
De controle op constructieve veiligheid, brandveiligheid en omgevingsveiligheid heeft prioriteit. Als
vergunningplichten en de mogelijkheid tot het opstellen van maatwerkvoorschriften, voor activiteiten
die veiligheid in gevaar komt of dreigt te komen, wordt contact gezocht met de bouwende partij en
die gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving. Het maatschappelijke doel van de wet is het bereiken
vergunninghouder. Lukt het niet om hierover afspraken te maken, of worden de afspraken niet nage-
en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit
komen, dan wordt na een formele waarschuwing handhavend opgetreden.
en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving. Onder de Omgevingswet kunnen in het (tijdelijk deel van) het omgevingsplan en de Bruidsschat ook algemene regels en
Als gevolg van inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wkb zijn de technische bouwactiviteiten
vergunningplichten worden opnemen. Dit is in Den Haag nog niet gebeurd.
voor veel kleinere bouwwerken of verbouwingen vergunningsvrij en vindt minder toezicht plaats op kleine (ver)bouwactiviteiten. Voor de bouw van grondgebonden woningen, kleine bedrijfsgebouwen
De afhandeling van de informatie-, meldings- en vergunningsplichten en maatwerkvoorschriften voor
en voetgangers- en fietsbruggen (Gevolgklasse 1) is geen vergunning meer vereist, maar kan worden
bouwen, slopen, uitvoeren van omgevingsplanactiviteiten, wijzigen van een monument en brandveilig
volstaan met een melding waarin wordt verklaard dat overeenkomstig de wettelijke regels wordt ge-
gebruik vindt plaats bij de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Omdat op iedere aanvraag of melding een
bouwd. Een ingehuurde kwaliteitsborger moet erop toezien dat volgens de melding wordt gebouwd.
reactie moet volgen, zijn zowel de meldingsafhandeling en de vergunningverlening als het eerste toe-
Voor al deze bouwactiviteiten geldt dat de initiatiefnemer zelf verantwoordelijk is voor de bouwkwaliteit
zicht op de uitvoering daarvan, vraagvolgend. Het toetsen en stellen van voorschriften bij aanvragen
en dat de gemeente hier alleen toezicht houdt bij overtreding van wettelijke voorschriften. Wel houdt
of meldingen is gericht op een veilige en gezonde fysieke leefomgeving.
de gemeente toezicht op de bouw volgens de vergunning voor de omgevingsplanactiviteit. Daarbij wordt gekeken of de uitvoering voldoet aan de bouwverordening, de welstand, het omgevingsplan en
Naast de afdoening van bovenstaande plichten kan ook nog steeds vergunningsvrij worden gebouwd.
de omgevingsveiligheid.
Er is dan geen vergunning nodig voor de technische activiteit, voor de omgevingsplanactiviteit en ook geen melding volgens de Wkb. Wel moet worden voldaan aan de algemene regels uit de wet en het
De verwachting was dat in 2024 ongeveer 40 plannen zouden worden afgehandeld via de Wkb. Tot en
omgevingsplan. Voorbeelden hiervan zijn regulier onderhoud aan bouwwerken of het plaatsen een
met december 2024 zijn twee Wkb-meldingen in behandeling genomen. Een van de verklaringen die
dakkapel op het achterdakvlak. Op deze activiteiten is alleen achteraf toezicht en handhaving in
daarvoor wordt gegeven is dat de ‘markt’ onder de Wkb uit probeert te komen door meer dan voorheen
te zetten.
gebruik te maken van een uitzondering op de toepassing van de Wkb: de gelijkwaardige maatregel. In deze gevallen blijft de technische toetsing bij de gemeente liggen. Het achterblijven van het aantal
In het kader van een transparante, efficiënte en betrouwbare dienstverlening stimuleren we aan-
Wkb gevallen zorgt ervoor dat minder ervaring is opgedaan dan verwacht. Samen met een aantal on-
vragers om in te zetten op participatie, vooroverleg en beginselaanvragen. Dit bevordert een vlotte
duidelijkheden over de toepassing en de financiering van het stelsel, is dit voor de wetgever een reden
afhandeling van aanvragen en meldingen. Onder de Wabo deden we al structureel onderzoek naar
geweest om verbouwwerkzaamheden en renovatie voorlopig niet onder gevolgklasse 1 te laten vallen.
klanttevredenheid over de afhandeling van aanvragen en meldingen en verwerkten we de resultaten in aanpassingen van het proces. Onder de Omgevingswet zetten we dit voort.
Besluit bouwwerken leefomgeving
Voor integrale samenwerking met ketenpartners gebruiken we het landelijk ingevoerde Digitaal Stel-
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) verplicht in bepaalde gevallen een gebruiksmelding voor-
sel Omgevingswet (DSO). Onderdeel daarvan is het Omgevingsloket. Daarin kunnen initiatiefnemers
dat een gebouw in gebruik genomen kan worden. Het doel van deze regeling is het bevorderen van
aanvragen omgevingsvergunning en meldingen indienen, en overheden, omgevingsdiensten en an-
brandveiligheid. Een gebruiksmelding is verplicht bij een woonfunctie voor kamergewijze verhuur.
dere adviseurs kunnen aanvragen beoordelen en met elkaar samenwerken aan het te nemen besluit.
Deze gebruiksmeldingen worden afgehandeld door Vergunningen en Toezicht. De gemeente kan (maatwerk)voorschriften stellen als deze noodzakelijk zijn voor het voorkomen, beperken en bestrijden
Bouwtoezicht
van brand, brandgevaar en ongevallen bij brand.
Om de bouwkwaliteit bij nieuwbouw te waarborgen, wordt toezicht gehouden op de uitvoering van
14
omgevingsvergunningen. De toezichthouders van Vergunningen en Toezicht bezoeken bouwplaatsen
Huisvestingswet en Huisvestingsverordening
waarvoor een omgevingsvergunning is verleend minimaal 1 keer. Zij beoordelen of overeenkomstig
Het doel van de Huisvestingswet en Huisvestingsverordening Den Haag 2023 is het zorgen voor een
de vergunning wordt gebouwd. Daarnaast controleren zij of de bouwplaats en de inrichting daarvan
evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimten, zodat iedereen de mogelijkheid krijgt
tijdens het bouwen geen gevaar oplevert voor bezoekers (werkers) van de bouwplaats, maar ook of
op het vinden van een betaalbare woning. Op grond van deze wet en verordening is een vergunning
er geen gevaar of overlast optreedt in de omgeving van de bouwplaats. Als dat nodig is, wordt een
nodig voor woningomzetting, woningvorming en woningsplitsing. De voorwaarden voor vergunning-
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
15
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
verlening en de voorschriften aan de vergunningen zijn gericht op een evenwichtige en rechtvaardige
deze gebieden geïntensiveerd. In 2024 werd extra ingezet op de handhaving van opkoopbescherming,
verdeling van woonruimten.
de huisvestingsvergunning en de Wet goed verhuurderschap. Ook in 2025 zal deze inzet worden doorgezet aangevuld met de handhaving op de Wet betaalbare verhuur.
• Woningomzetting Voor het omzetten van een woning in een onzelfstandige woonruimte (geschikt voor kamerbewoning)
Investeringsgebied Transvaal (inclusief Groente- en Fruitmarkt)
voor 3 of meer personen is een omzettingsvergunning nodig. In een aantal wijken worden geen
Op en rond het Kaapseplein en in Transvaal (inclusief Groente- en Fruitmarkt) zet de Haagse Pandbrigade
vergunningen meer verleend. In de overige wijken zijn er strenge voorwaarden.
al enkele jaren extra in. In Transvaal blijven we inzetten op de handhaving van de Wet goed verhuurder
• Woningvorming
schap, Wet betaalbare huur, opkoopbescherming en de huisvestingsvergunning. Daarnaast geven we
Voor het verbouwen van een zelfstandige woning tot 2 of meer zelfstandige woningen is een woning-
voorrang aan meldingen ten opzichte van andere gebieden en nemen we deel aan integrale hand-
vormingsvergunning (ook wel ‘bouwkundig splitsen’) nodig. Woningvorming is maar in een beperkt
havingsacties in dit gebied.
aantal buurten toegestaan zodat genoeg woningen voor grotere huishoudens overblijven. • Woningsplitsing
Investeringsgebied Schilderswijk
Voor het kadastraal splitsen van een woning is een splitsingsvergunning nodig voor woonruimte
De Schilderswijk is in 2024 aangewezen als investeringsgebied. In 2025 verschuift, gezien de eerdere
onder de huurprijsgrens (€ 879,66 per maand per 1 januari 2024) en als vanuit huisvestingsover-
inspanningen in Transvaal, de intensievere inzet van de Haagse Pandbrigade voor een deel van Transvaal
wegingen geen bezwaar is tegen de splitsing en geen sprake is van achterstallig onderhoud.
naar de Schilderswijk. Ten opzichte van Transvaal wordt intensiever samengewerkt met corporaties voor de aanpak van woonfraude en zetten we met toezicht op de Wet goed verhuurderschap meer
Wet goed verhuurderschap en Verhuurverordening
gericht in op bepaalde delen van de wijk met veel particuliere verhuur. Ook hier geven we voorrang
Sinds 2023 is op grond van de Wet goed verhuurderschap een verhuurvergunning nodig. De gemeente
aan meldingen ten opzichte van andere gebieden en nemen we deel aan integrale handhavingsacties
kan aanvullende eisen aan verhuurders stellen zoals een eerlijke huurprijs en tijdig onderhoud van
in dit gebied.
de woonruimte. Ook zijn er regels waardoor de huisvesting van arbeidsmigranten wordt verbeterd. Aanpak Zuidwest en Rustenburg-Oostbroek Winkeltijdenwet en Winkeltijdenverordening
Zuidwest (inclusief Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek) en Rustenburg-Oostbroek worden in
In de Winkeltijdenwet en Winkeltijdenverordening is bepaald wanneer en hoelang winkels open
2025 door de Haagse Pandbrigade in een gecombineerde aanpak langs vier actielijnen opgepakt:
mogen zijn. De tijden zijn beperkt vanwege de mogelijke invloed op de openbare orde, de veiligheid of
1. Inzet op het bedrijventerrein Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek
het woon- en leefklimaat. Vergunningen en Toezicht verleent ontheffingen van de winkeltijden voor
2. Samenwerking met corporaties
avondwinkels en incidentele ontheffingen voor bijzondere gelegenheden zoals bijvoorbeeld de lancering
3. Intensievere handhaving
van een speciaal product.
4. Bijdrage aan de regiodeal (4e tranche)
2.3.3 Toezicht en Handhaving
Punt 1 is opgepakt in 2024. In 2025 krijgen de punten 2 en 3 meer aandacht. Bij punt 4 worden aan de
Om het toezicht en de handhaving op de staat en het gebruik van de ca. 300.000 bouwwerken uitvoer-
hand van controle van de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP) woonfraude, ondermijnende crimi-
baar te houden en daarin goede keuzes te maken, is het uitvoeringsbeleid ‘Handhaven met ambitie’
nele activiteiten en onvolkomenheden in de administratie van de gemeente aangepakt en opgelost.
vastgesteld (RIS306210). Dit uitvoeringsbeleid draait om een opgave- en gebiedsgerichte aanpak van
Dit laatste is een aanmerkelijke intensivering ten opzichte van 2024. Hierbij werken wij samen met de
problematiek in de stad. Daarbij richten wij ons vooral op de aanpak van excessen, het bepalen van
Dienst Publiekzaken (DPZ).
opgaven en actieve deelname aan inzet in investeringsgebieden. Gemeentelijke monumenten
16
Opgave- en gebiedsgericht handhaven
In 2021 zijn we gestart met de opgave voor gemeentelijke monumenten. Deze opgave is gericht op
Laak
gebouwen te bevorderen. In 2024 is het doel gesteld om de komende twee jaar in totaal 200 monu-
In 2023 is een actieplan Laak (RIS 315201) opgesteld en in de loop van dat jaar is deze verder aangescherpt
menten te controleren. In 2024 zijn 40 panden gecontroleerd. In 2025 stellen wij als doel om het over-
(RIS 316885). Toezicht en handhaving zijn onderdeel van een beweging om de leefomgeving en woon-
gebleven aantal te controleren. Wij zijn ons bewust dat dit ambitieus is vergeleken met 2024, maar
omstandigheden in dit gebied naar een hoger plan te krijgen. In alle gebieden die als opgave zijn
willen ons alsnog inspannen om het aantal van 200 gecontroleerde monumenten in 2 jaar te halen.
aangemerkt, worden alle meldingen sowieso opgepakt. Daarnaast wordt het reguliere toezicht in
Hiervoor worden meerdere inspecteurs opgeleid om inspecties van monumenten uit te voeren.
het actief opsporen en beëindigen van overtredingen om zo het behoud en de uitstralingen van deze
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
17
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Alle meldingen en signalen van overtredingen bij monumenten worden opgepakt. Hierbij wordt
gehandhaafd door de Haagse Pandbrigade. Om tot verduurzaming te komen wordt samengewerkt
samengewerkt en afgestemd met de afdeling Monumentenzorg en Welstand. Daarnaast wordt
met de afdeling Wonen. Door gemeentelijke ondersteuning worden eigenaren naar de juiste subsidies
momenteel een beleidskader uitgewerkt voor het opleggen van boetes onder de Omgevingswet.
tot verduurzaming begeleid.
Met gerichte boeteoplegging bij aannemers en eigenaren willen wij voorkomen dat nog onvergunde
– Vervuilde woningen: Binnen de aanpak van woonoverlast zien wij hier een stijging van woonoverlast
werkzaamheden worden verricht aan monumenten of dat deze gebouwen (onherstelbaar) beschadigd
als gevolg van hoarding en vervuiling ten opzichte van eerdere jaren. De aanpak is complex en arbeids-
raken door onderhoud dat achterwege blijft.
intensief. De aanpak vereist nauwe samenwerking met zorg- en hulpverlening. Twee casemanagers begeleiden dit proces van aansporen tot opruimen en zo nodig het laten schoonmaken door een
Handhaving kiosken In het laatste kwartaal van 2022 zijn we gestart met de handhaving op kiosken. Deze inzet is gebaseerd op de Nota Marktplaatsen, Straathandel en Kiosken uit 2016 (RIS 283882). De uitvoering van handhaving bestaat uit een integrale samenwerking van diverse afdelingen op het gebied van toezicht, handhaving,
externe partij. Als deze stijging een continu karakter krijgt dan is de huidige inzet van twee casemanagers onvoldoende. – Illegale bouw, strijdig gebruik omgevingswet: Doel is het tegengaan van illegale bouw en strijdig gebruik. Aan de hand van prioritering worden meldingen opgepakt.
beleidsvorming en vastgoedbeheer. Deze aanpak, waarbij de kioskhouder centraal staat, heeft tot doel
– Periodieke beoordeling constructieve veiligheid grote publieke gebouw en: Vanaf 1 juli 2024 zijn
dat alle overtredingen na afronding van de opgave zijn beëindigd. Medio 2025 loopt deze opgave af.
eigenaren van grote, publiek toegankelijke gebouwen verplicht een periodieke keuring van de con-
Eventueel resterend werk (afronding lopende procedures en invorderingen) worden dan in het reguliere
structieve veiligheid uit te voeren, volgens NTA 8790. In 2025 wordt het toezicht hierop vormgegeven
werkproces meegenomen.
en opgestart.
Energielabel C voor kantoren
Huisvestingswet:
Bepaalde kantoorpanden moeten vanaf 1 januari 2023 voldoen aan specifieke energie-efficiëntiever-
In Den Haag is sprake van schaarste aan alle typen woonruimte. De Huisvestingswet en Huisvestings-
eisten om energielabel C te halen. Met deze inzet streven we naar een duurzamere gebouwde omge-
verordening Den Haag 2023 bieden instrumenten voor sturing op woonruimteverdeling, de samen-
ving en het verminderen van energieverbruik in kantoren. In 2024 zijn naar aanleiding van een aange-
stelling en behoud van de woningvoorraad. De Woonvisie 2040 is richtinggevend voor hoe het college
nomen motie extra financiële middelen (2 fte) beschikbaar gesteld om de aanpak te versterken. Met
omgaat met deze instrumenten. De Haagse Pandbrigade zorgt ervoor dat de gekozen richting met
deze versterking hebben wij de aanpak effectiever en slagvaardiger kunnen maken. Eind 2025 zal deze
bijbehorende regels nageleefd worden. Voor de Haagse Pandbrigade betekent dit een inzet op:
opgave ten einde lopen. Naar verwachting hebben alle kantoren uit de vastgestelde voorraad dan een
– Onvergunde onzelfstandige bewoning: In de Woonvisie 2040 wordt de mogelijkheid voorgesteld
juist label of zitten in een concreet traject om dat te verkrijgen. De kantoren die eind 2025 nog in het
om in 2025 het voorraad beleid en de Huisvestingsverordening aan te passen om kamerbewoning
handhavingstraject zitten zullen in de reguliere werk meegenomen worden.
te verruimen. Daarnaast wordt de mogelijkheid verkend voor verruiming van hospitaverhuur. Handhaving dit jaar wordt vooral ingezet in de investeringsgebieden, bij excessen en bij hand-
Ruimte voor kleine opgaven en projecten
havingsverzoeken.
Het beleidskader ‘Handhaven met Ambitie’ beoogt niet alleen om meerjarige opgaven en langer
– Opkoopbescherming: Sinds de invoering van de opkoopbescherming op 1 maart 2022 zien wij een
termijnaanpakken te realiseren op de meest prangende problematiek. Het biedt ook ruimte voor
stijging in het aantal handhavingsdossiers. In 2025 blijven wij actief inzetten op handhaving. De
een kleine aanpak op een probleem-complex, straat of een specifieke eigenaar die het wel heel bont
effecten van deze wet zijn zichtbaar in de stad. Uit diverse onderzoeken blijkt dat koopstarters in
maakt. Een snelle korte klap is dan genoeg. Door deze projectmatige werkwijze hier te benoemen,
Den Haag meer kansen krijgen. In 2024 is de tool, waarmee we adressen met overtredingen opsporen,
geeft dit ruimte om hier prioriteit aan te geven.
opgenomen in het algoritmeregister. In het algoritmeregister van de overheid publiceren Nederlandse overheidsorganisaties informatie over algoritmes die zij gebruiken in hun werk. Het register focust
Thematisch toezicht Omgevingswet:
deze algoritmes werken. – Huisvestingsvergunning: Met als hoofddoel dat gezinnen (inwoners) in hun woning kunnen blijven
De Omgevingswet is de wet die alles regelt voor de ruimte waarin we leven: de leefomgeving. De regels
wonen, leggen wij de nadruk op het beboeten van overtreders die woningen in gebruik geven zonder
gaan onder andere over hoe we omgaan met natuur, milieu, bouwen en wonen. Voor de Haagse
de vereiste huisvestingsvergunning. De aanpak beoogt gedragsverandering onder te bewerkstelligen,
Pandbrigade betekent dit een inzet op:
18
op impactvolle algoritmes (waaronder hoog risico AI-systemen) en geeft de bezoeker inzicht in hoe
zonder dat grote aantallen gezinnen in een overspannen woningmarkt op straat belanden.
– Onderhoud woningen: Doel is gezonde en veilige woningen. Uit de Woonvisie 2040 blijkt dat onder-
– Woningsplitsing/ BAG: De Woonvisie 2040 benoemt een verkenning naar versoepeling van de regels
houd van woningen belangrijk wordt gevonden onder de bewoners. Veel woningen in Den Haag
voor het splitsen van woningen. Deze versoepeling ziet op een bepaalde categorie woningsplitsingen,
zijn slecht onderhouden en daarom vaak ook niet duurzaam. Het noodzakelijke onderhoud wordt
waarvoor ook een woningvormingsvergunning nodig is. In 2025 richten wij ons daarom op splitsings-
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
19
Inhoud
dossiers waar dit niet het geval is (behoudens gevaarlijke situaties). Wij zullen anticiperen zodra bekend is hoe de regels er uit gaan zien. – Vergunde kamerbewoning: We controleren vergunde kamerbewoning periodiek. Panden zonder gebruiksmelding per drie jaar. Panden met een gebruiksmelding worden jaarlijks gecontroleerd i.v.m. brandveiligheid. – Vakantieverhuur (o.a. AIRBNB): Gedurende de zomerperiode wordt ingezet op excessen in de toeristische verhuur. De focus van deze controles ligt niet alleen op toeristische verhuur van hele
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
– Woonoverlast: Om overlast in koopwoningen aan te kunnen pakken, is de Gemeentewet gewijzigd door toevoeging van artikel 151d Gemeentewet. Deze wijziging heet Wet aanpak woonoverlast. Door deze wet kan de burgemeester een gedragsaanwijzing opleggen aan een overlastveroorzaker, zodat deze stopt met bepaald gedrag of juist iets moet gaan doen. – Winkeltijdenwet en –verordening: Een proces-verbaal van overtreding van de Winkeltijdenwet wordt opgesteld door een toezichthouder van de Dienst Stadsbeheer of de politie Haaglanden. De Haagse Pandbrigade verzorgt de juridische afhandeling van de handhaving.
appartementen via online platforms, maar strekt zich ook uit naar vergunde toeristische verhuur van kamers en Bed & Breakfast in eigen woningen. In 2025 continueren we het onderzoek van open bronnen op websites als Airbnb. Via deze methode kunnen we bepalen waar toeristische verhuur
2.4 Risicoanalyse en prioriteiten
wordt aangeboden, of de registratienummers kloppen en of een omgevingsvergunning is verleend. Bij onregelmatigheden als het ontbreken van een omgevingsvergunning, wordt de advertentiehouder
Tussen de (wettelijke) verplichtingen, de eigen verantwoordelijkheid van initiatiefnemer, de kwaliteit
aangeschreven. In 2024 heeft 75% van de aanbieders de advertentie verwijderd en heeft 25% een
van de uitvoering van de taken en de kosten die uitvoering met zich meebrengt zit een spanningsveld.
omgevingsvergunning aangevraagd. Wanneer deze vormen van verhuur voldoen aan de geldende
Het is (financieel) niet mogelijk of wenselijk om alle taken volledig uit te voeren. Dit legt alle verant-
regelgeving en vergunningen dan blijft de maatschappelijk negatieve impact beperkt.
woordelijkheid bij de gemeente en zou een onevenredig grote organisatie voor nodig zijn die hoge kosten met zich meebrengt. Daarom worden prioriteiten gesteld aan de hand van een risicoanalyse
Wet goed verhuurderschap:
om zo verantwoorde keuzes te maken bij de uitvoering van taken.
Sinds 1 juli 2023 houdt de Haagse Pandbrigade toezicht op de Wet goed verhuurderschap. De eerste resultaten zijn al geboekt. Terwijl we aan de slag zijn gegaan met deze wet, leren we steeds bij over
2.4.1 Vergunningen
hoe we zo goed en efficiënt mogelijk kunnen werken. Zo kan een deel van het toezichtwerk adminis-
Het afhandelen van informatieplichten, maatwerkvoorschriften, meldingen en aanvragen voor een
tratief opgepakt worden door gegevens te vorderen. Bij bepaalde verhuurders wordt eerst zorgvuldig
vergunning (en het eerste toezicht op de uitvoering) vindt plaats vanwege een initiatief van de
een dossier opgebouwd voordat wordt overgegaan tot een interventie. Het grootste deel van de mel-
aanvrager. De gemeente heeft geen keuze om deze niet of in een bepaalde volgorde af te handelen.
dingen gaat tot nu toe over intimidatie. Intimidatie- en discriminatiezaken kosten veel tijd, maar het
Prioritering is wel mogelijk bij de mate van intensiteit van toetsen en toezicht houden. In Den Haag
zijn ook de zaken waar we veel verschil kunnen maken voor huurders. Naast meldingen wordt actief
gebruiken we daarbij sinds 2006 het risico gestuurde beleidskader Bouwtoezicht op maat (BOM,
bij controles door inspecteurs gekeken naar overtredingen op de Wet goed verhuurderschap.
RIS 250613). Dit is geschreven vanuit de Wabo-regelgeving en vertaald naar de Omgevingswet.
Vanaf 1 januari 2025 zal de Haagse Pandbrigade ook handhaven op huurprijzen binnen de sociale en
Met de toepassing van het beleid wordt prioriteit gelegd bij bouw(plaats)veiligheid, brandveiligheid,
middenhuur als gevolg van de Wet betaalbare huur. De handhaving hierop is een absoluut speerpunt
constructieve veiligheid, binnenklimaat, en duurzaamheid. Het BOM beleid is geschreven op bouw-
voor 2025. Om deze inzet vorm te geven is eind 2024 een afzonderlijk team ingericht binnen de Haagse
werken. Door de ‘knip’ tussen de bouwtechnische activiteit en de omgevingsplanactiviteit en het ver-
Pandbrigade dat toezicht houdt op de Wet goed verhuurderschap, inclusief de handhaving op huur-
schuiven van categorieën naar gevolgklassen is het beleid niet in alle gevallen precies passend, maar
prijzen. In 2025 zal het team verder worden versterkt met extra inspecteurs en handhavingsjuristen.
dit is opgelost door het beleid naar analogie toe te passen zodat volgens hetzelfde gedachtengoed kan worden getoetst.
Naar verwachting leidt het ingaan van de handhaving op de Wet betaalbare huur vanaf 1 januari
20
2025 tot een piek aan meldingen over te hoge huurprijzen. Het zal noodzakelijk zijn om scherp te
Om goed invulling te geven aan haar rol als toezichthouder heeft de gemeente Wkb handhavingsbeleid
prioriteren welke meldingen onder de Wet goed verhuurderschap met voorrang worden opgepakt.
opgesteld. Ook voor dit beleid is de risico gestuurde benadering van BOM het uitgangspunt. De prioriteit
De Haagse Pandbrigade richt zich conform ‘Handhaven met ambitie’ op de aanpak van excessen zoals
in toetsing blijft liggen bij constructieve veiligheid en brandveiligheid. Deze aspecten vallen in het Bbl
intimidatie en discriminatie en de betaalbaarheid van de woningvoorraad.
onder de thema’s Veiligheid (thema 2) en Bouwinstallaties (thema 7).
Overige wet- en regelgeving:
2.4.2 Toezicht en handhaving
De Haagse Pandbrigade vervult op een tweetal kleinere taken ook een rol. Te weten de Algemene
Het uitvoeringsbeleid ‘Handhaven met ambitie’ (RIS 306210) is de grondslag voor de risicoanalyse en
Plaatselijke Verordening (APV) voor het onderdeel woonoverlast en de Winkeltijdenwet voor wat
prioritering. Wij richten ons op opgaven en minder op de afhandeling van zoveel mogelijk meldingen.
betreft het nemen van handhavingsbesluiten.
Bij de opgaven gaan we uit van een integrale probleembenadering. In 2025 leveren we een bijdrage
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
21
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Beoordelingsaspect inhoudelijk aan diverse investerings- en actiegebieden. Denk hierbij aan: Transvaal, Schilderswijk, Zuidwest, Rustenburg-Oostbroek en Laak. Daarnaast zetten we in op specifieke aanpakken op monumenten, kiosken en energielabel C voor kantoren.
Onderwerp
Controle categorie
Voorts is bij de verschillende handhavingstaken sprake van een variatie aan de ernst van overtredingen. Een gebouw dat op instorten staat en een kozijn met houtrot worden allebei als achterstallig onderhoud gezien. Een verschil in prioriteit tussen deze twee is duidelijk te maken. Voor de afhandeling van de niet ernstige meldingen zijn de indicatoren voor prioritering gebaseerd op het uitvoeringsbeleid ‘Handhaven met ambitie’ en daarmee worden in onderstaande tabel beleidsambities vertaald naar prioriteiten in de praktijk. Het bovenstaande leidt tot de volgende prioriteitstelling: 1. Meldingen en signalen van gevaarlijke situaties waar zo spoedig mogelijk controle nodig is; 2. Werk dat voortkomt uit de uitvoering van opgaven, zoals benoemd in dit jaarplan; 3. Meldingen uit investeringsgebieden (zie o.a. RIS 305826); 4. Overige meldingen en signalen aan de hand van de prioriteiten in onderstaande tabel.
Kans* Veiligheid, excessen
Behoud, beheer en bescherming woningvoorraad
Leefbaarheid, overlast voor omgeving
Kwaliteit en betaalbaarheid gebouwen
Resultaat, prioriteit**
Onvergunde kamerbewoning, opkoopbescherming en woning onttrekking
Onrechtmatig gebruik
9
9
9
4
3
23,25 hoog
Wet goed verhuurderschap
Onrechtmatig gebruik
7
8
7
9
3
23,25 hoog
Wet betaalbare huur
Onrechtmatig gebruik
7
8
7
9
3
23,25 hoog
Huisvestings vergunning
Onrechtmatig gebruik
4
6
3
9
4
22 hoog
Achterstallig onderhoud
Achterstallig onderhoud
9
5
8
7
3
21,75 hoog
Woningsplitsing
Illegale bouw
5
7
7
7
3
19,5 hoog
Woonoverlast
Woonoverlast
5
2
9
3
4
19 hoog
Illegale bouw
Illegale bouw
4
3
5
5
4
17 gemiddeld
Hennepkwekerijen
Onrechtmatig gebruik
8
7
7
7
2
14,5 gemiddeld
Vakantieverhuur/ kort verblijf
Onrechtmatig gebruik
4
9
6
8
2
13,5 gemiddeld
Vergunde kamerbewoning
Periodieke controles
5
3
6
4
3
13,5 gemiddeld
In deze tabel is een verandering doorgevoerd ten opzichte van vorig jaar: • De categorie Wet betaalbare huur is toegevoegd. Meldingen over bepaalde specifieke lichte overtredingen worden in beginsel niet fysiek gecontroleerd en gehandhaafd. Mits deze overtredingen ook een beperkte feitelijke impact op de omgeving hebben en geen specifiek onderdeel zijn van een gebiedsaanpak of opgave. Meldingen hierover worden afgedaan. De melders krijgen een terugkoppeling. In 2025 zijn dit in ieder geval de volgende typen overtredingen: • Erfafscheidingen; • Airco’s niet zichtbaar vanaf de weg, steigers, vlonders, kozijnen en afvoerpijpen voor horeca; • Bouwsels van beperkte omvang in de openbare ruimte; • Schilderwerk; • Reclame-uitingen.
22
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
23
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Het streven is om zo min mogelijk meldingen te laten liggen. Zolang dit niet de uitvoering van hoger
De Haagse Pandbrigade wordt grotendeels gedekt uit algemene middelen en is de afgelopen jaren
geprioriteerde opgaven en gebiedsaanpakken in de weg staat. Iedere melding wordt geregistreerd
aanzienlijk versterkt van 70,1 fte in 2019 tot een totale formatie van meer dan 100 fte in 2025. Het tijdelijke
en een melder krijgt altijd terugkoppeling over wat met de melding gebeurt.
deel van deze formatie wordt gefinancierd met gelden uit de investeringsgebieden, Regiodeal, Reserve
Doen zich in de loop van het jaar ontwikkelingen voor, waardoor het college handhavingscapaciteit
Duurzaamheid en Energietransitie en de invoering van de Wet betaalbare huur.
anders moet inzetten, gaat dit ten koste van onderwerpen met een lagere prioriteit. Dergelijke ontwikkelingen benoemen we achteraf in het jaarverslag en deze worden - zo nodig - structureel
Vergunningen en toezicht wordt grotendeels betaald uit inkomsten van leges en voor een kleiner deel
gemaakt in een volgend jaarplan.
uit algemene middelen. De omvang van de afdeling vergunningen en toezicht is meer gelijk gebleven over de jaren.
Afhandeling van meldingen Meldingen worden, na te zijn uitgezet bij toezichthouders, eerst gescreend op ernst. Is een melding
Werving
naar inzicht van de toezichthouder ernstig, dan wordt deze meteen opgepakt. Ook meldingen, die
Op de afdeling Vergunningen en Toezicht is het “Young Professional Programma 2023-2024” succesvol
passen in de uitvoering van een opgave of die vallen binnen een investeringsgebied worden zo spoedig
afgerond. Drie van de vier deelnemers zijn in vaste dienst getreden bij de gemeente.
mogelijk opgepakt. De bulk van de overgebleven meldingen wordt daarna opgepakt aan de hand van
De invulling van vacatures bij de Haagse Pandbrigade verloopt ook voorspoedig. In de voorgaande
ruimte bij de inspecteurs. De meeste meldingen zijn na enkele weken of maanden afgehandeld/
jaren was dit erg lastig, maar met diverse acties op werving is dit aanzienlijk verbeterd.
gecontroleerd. Een klein deel van de meldingen krijgt (voorlopig) geen verdere opvolging met een controle, omdat het niet om overtredingen of geprioriteerde onderwerpen gaat. Hierover wordt duidelijk
Door nieuwe wetten, juridische uitspraken en innovatie in bouwen duurt inwerken van nieuwe mede-
gecommuniceerd met een bericht aan melders, indien niet anoniem, of de melding wordt opgepakt
werkers langer. De complexiteit van het taakveld neemt toe. Met een eigen gemaakte opleidingsweek
of (nog) niet.
hebben wij de kwaliteit en dienstverlening naar de inwoners van Den Haag verbeterd. In 2025 willen wij starten met een e-learning voor nieuwe en huidige medewerkers. Dit is boven op het inwerktraject dat alle nieuwe medewerkers doorlopen. Daarnaast zijn wij initiatiefnemer voor een landelijke opleiding
2.5 Capaciteit
woningtoezicht(houder). Samen met de G4 en de gemeente Groningen is dit initiatief bij de VNG en het ministerie neergelegd. In 2025 wordt deze opleiding vormgegeven.
Om de VTH- taken uit te voeren wordt in 2025 de volgende formatie ingezet en zijn de volgende middelen beschikbaar.
2.6 Integrale samenwerking en uitvoering, operationele doelen
Afdeling
Totaal aantal fte
Vergunning & Toezicht
145,5 fte
Integrale samenwerking versterkt de positieve maatschappelijke effecten van toezicht en handhaving.
Haagse Pandbrigade
100,41 fte
De invoering van de Omgevingswet is aangegrepen om bij de uitvoering van VTH-taken veel meer aandacht te geven aan integraal handelen. Dit betreft met name het doorgeven van handhavings-
De beschikbare capaciteit is de vaste en tijdelijke formatie inclusief management en afdelingsonder-
signalen, gezamenlijke controles, probleemgebieden op meerdere taakvelden tegelijkertijd aanpakken
steuning. De actuele aanwezige capaciteit kan daarvan afwijken, bijvoorbeeld door ziekte of onvervulde
en het uitwisselen van kennis.
vacatures. Daar komt nog extra inzet bij vanuit diverse andere gemeentelijke afdelingen, zoals adviseurs bij vergunningverlening, financiële afhandeling van invorderingen en rekeningen, juridische afhandeling
2.6.1 Vergunningen
van bezwaar en beroep, klachtafhandeling, ICT-ondersteuning, communicatie-afdelingen etc.
Voor 2025 wordt er bij vergunningverlening uitgegaan van een afname van circa 5.300 aanvragen naar circa 4.200 aanvragen. Voor de bouwactiviteit (technisch en omgevingsplan) worden in 2025
24
De capaciteit voor vergunningverlening en toezicht op de verleende vergunningen wordt gefinancierd
circa 3.500 aanvragen verwacht.
uit de legesinkomsten. Daarnaast wordt jaarlijks ook een beroep gedaan op de algemene middelen.
Hoewel er voor de vergunningverlening en het toezicht op de realisatie van bouwprojecten een afname
Door de invoering van meldings- en informatieplichten bij het bouwen en een toenemende complexiteit
in het aantal aanvragen wordt voorzien, is er door een toenemende complexiteit in de beoordeling
in de beoordeling en uitvoering van bouwprojecten is het nodig om algemene middelen in te zetten
van bouwplannen, de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb extra capaciteit nodig voor
om de VTH-taken uit te voeren die de veiligheid en kwaliteit bij het bouwen garanderen.
participatie en begeleiding van aanvragers. De productieve formatie van 2025 komt uit op 132,9 fte.
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
25
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Verwachte aantallen 2025
2.6.2 Toezicht en handhaving De operationele doelen van toezicht en handhaving worden hieronder weergegeven in verschillende
Vergunningen
4177
< € 1 mln.
Bouwactiviteit (omgevingsplan)
2382
2162
50
170
tabellen. De aantallen zijn gebaseerd op schattingen op grond van ervaringen uit voorgaande jaren.
Bouwactiviteit (technisch)
1137
1057
50
30
Deze zijn gecombineerd met voorgenomen aanpassingen in het ambitieniveau en aanpassingen in
Werk, niet zijnde bouwwerk, of werkzaamheid uitvoeren
65
Bouwwerk slopen
42
Bouwwerk slopen in een gemeentelijk beschermd of rijksbeschermd stadsgezicht
10
die binnen het uitvoeringsproces nodig is om een melding af te handelen, een overtreding op te sporen
Bouwwerk brandveilig gebruiken
60
Afwijken van regels in het omgevingsplan
130
en te beëindigen. Het gaat dus ook om management en ondersteunende rollen in de administratie,
Rijksmonumentenactiviteit m.b.t. een gebouwd monument
81
Activiteit die betrekking heeft op een gemeentelijk monument
270
Archeologische rijksmonumentenactiviteit
405
Sloopmelding
365
Wkb-melding Brandveilig gebruik
de beschikbare capaciteit. De KPI’s in de onderstaande tabellen zijn de graadmeters voor het werk. In de tabellen is ook weergegeven welke inzet naar verwachting nodig is. De capaciteit betreft iedereen
invorderingen, schrijven van instructies, etc. In de tabellen staan de cijfers van de afhandeling van meldingen en van de uitvoering van opgaven als één getal genoemd. Het werk is namelijk niet anders bij een melding of de uitvoering van een
0
Meldingen
opgave. Er worden controles uitgevoerd en daarop volgen besluiten. In het jaarverslag wordt achteraf per opgave uitgesplitst wat we hebben gedaan en wordt dieper ingegaan op de afhandeling van meldingen en de inzet in de gebieden.
40
In de kolom voor besluiten kan het aantal hoger of lager liggen dan het aantal beëindigde overtredingen.
1000
Maatwerk
20
Aantal maatwerk
20
Toezicht op vergunningen
135
Handhavingsverzoeken bij bouwen in afwijking van vergunning
20
Waarschuwen en handhaven bij bouwen in afwijking vergunning
115
> € 1 mln. Buiten behandeling
Sommige overtredingen worden beëindigd na twee aanschrijvingen en een boete (meerdere besluiten). Andere overtredingen worden beëindigd na een (mondelinge) waarschuwing. Overtredingen met betrekking tot onrechtmatig wonen, goed verhuurderschap en strijdig gebruik van de woning zien ook op beëindigd houden van de overtreding. Als de overtreding in eerste instantie is beëindigd, moet deze ook beëindigd blijven. Dossiers zullen daarom niet afgesloten worden voor de duur van minimaal een jaar om periodiek (administratief) controles te doen of nog aan het besluit wordt gehouden. Afhankelijk van het type onderwerp kan de aanpak verschillen. Meldingen
Overig Beginselaanvragen
210
Splitsingsvergunning (SPL)
116
Woningonttrekking (WOT)
60
Beginselaanvraag Horeca (BAL)
279
Toeristische verhuur (TVH)
314
Opkoopbescherming (OKB)
40
Formatie Vaste formatie Tijdelijke formatie
26
Soort melding
Vergunningen en Toezicht 108,9 24
Niet productief (management/overhead)
12,6
Totaal
145,5
Totaal aantal verwachte meldingen
Doel (KPI) % Doel (KPI) % binnen 10 werk uitgezet bij behandagen contact delende organisatie met melder binnen 4 weken
Inzet capaciteit in fte Meld organisatie
Woonoverlast
1750
95
95
4,0
Onrechtmatig gebruik
850
95
100
1,7
Illegale bouw
550
95
100
1,55
Achterstallige woningonderhoud
650
95
100
0,95
Ongediertebestrijding (kakkerlakken)
50
95
100
0,20
Goed verhuurderschap en wet betaalbare huur*
500
95
100
1,2
*Met de invoering van de Wet betaalbare huur op 1 januari 2025 verwachten wij een tijdelijke hoge stijging van het aantal meldingen.
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
27
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Thematisch toezicht Verwacht aantal controles
Doel (KPI) aantal beëindigde overtredingen
Verwacht Inzet aantal capaciteit besluiten in fte
Thema
Soort
Onvergunde kamerbewoning, opkoopbescherming en woningonttrekking
Gebruik woningen
Hennepkwekerijen
Gebruik woningen
Vakantieverhuur/AirBnB
Gebruik woningen
Huisvestingsvergunning
Gebruik woningen
Wet goed verhuurderschap*
Gebruik woningen
-
-
Illegale bouw
Legaliteit bouwwerk
1250
450
400
18,2
Achterstallig woningonderhoud**
Fysieke staat bouwwerk
1000
600
650
21,5
Energielabel C***
Fysieke staat bouwwerk
3000
600
500
3 ,0
2250
400
400
25
25
100
100
0
60
44,91
* Vanaf 1 januari 2025 kunnen burgers een melding doen met betrekking tot de wet betaalbare huur en kunnen wij handhaven. In 2026 kunnen wij een schatting maken. ** Inclusief opgave monumenten. *** Deze controles zijn administratieve controles.
Periodieke controles
Soort Vergunde kamerbewoning
Totaal aantal vergunningen
Doel (KPI) aantal controles
Verwacht aantal beëindigde overtredingen
Verwacht aantal aanschrijvingen
Inzet capaciteit in fte
1500
350
85
85
3,2
2.7 Semafoondienst Bij calamiteiten, zoals de explosie op de Tarwekamp, wordt de semafoondienst van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling opgeroepen en nauw betrokken bij het afzetten en bewaken van de locatie en het adviseren van de hulpdiensten over bouwveiligheid. Ook worden met de bewoners van de aangrenzende woningen bezittingen veiliggesteld. Calamiteiten kunnen zich voordoen bij brand, gasexplosies, stormschade, wateroverlast, aanrijdingen tegen gevels en strijdig gebruik. De semafoondienst van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling is binnen en buiten kantooruren altijd bereikbaar en beschikbaar. Het streven is dat de dienstdoende semafoonhouder gedurende de semafoonweek binnen 30 minuten ter plaatse van de calamiteit is. Gemiddeld genomen heeft iedere semafoonhouder zes à zeven keer per jaar een 24/7-dienst. Deze semafoondienst wordt gezamenlijk met afdeling Vergunningen en Toezicht en de Haagse Pandbrigade gedeeld.
28
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2025
29
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 3 Openbare ruimte Op het gebied van openbare ruimte zijn de volgende VTH-taken te onderscheiden. Afhandelen van vergunningaanvragen voor: • Omgevingswet (tot 2024 Wabo-activiteiten): kappen, uitweg en reclame; • Algemene Plaatselijke Verordening (APV): innemen openbare ruimte; • APV en Telecommunicatieverordening: opbrekingen; • Verordening Straathandel: standplaatsen; • Verordening Incidentele private markten; • Taxiverordening: vergunning organisatorisch verband (TTO); • Verordening op de Binnenwateren: woon- en recreatieschepen; • Wegenverkeerswet; • Milieuzones. Onder vergunningen wordt ook verstaan instemmingsbesluiten, ontheffingen, meldingen en andere besluitvorming. Toezicht en handhaving in de openbare ruimte op: • De hiervoor genoemde vergunningen; • APV-vergunningen met betrekking tot horeca en evenementen; • Algemene APV-regels voor bescherming groen, honden, fietsparkeren, wildplassen, winkelwagens en overige vormen van overlast; • Alcoholwet en Wet op de kansspelen: horeca, verkoop en gebruik alcohol; • Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990; • Afvalstoffenverordening; Bij de afhandeling van vergunningaanvragen en de handhaving behoren ook de daaruit voortvloeiende bezwaar- en beroepsprocedures.