RIS322480 Bijlage oplegger Raad

Raadsvoorstel Documentnummer: DSO/10882227 Zaaknummer: 323309

Oplegger gemeenteraad Onderwerp

Raadsvoorstel van het college inzake publiek integraal warmtebedrijf

Waarom dit raadsvoorstel?

Warmtenetten zijn essentieel voor het behalen van de gemeentelijke doelstelling om een betrouwbare, duurzame en betaalbare energievoorziening te realiseren. De conceptwet collectieve warmte schrijft voor dat warmtenetten voor meer dan de helft in publieke handen moet zijn. Het college stelt voor om samen met Netverder en EBN een lokaal 100% publiek integraal warmtebedrijf verder uit te werken, met de intentie om tot oprichting te komen. Er wordt niet gekozen voor het alternatief in de vorm van een partnerschap met HVC.

Beoogd effect: (maatschappelijke) doel (en) en (publiek) belang

Dit raadsvoorstel is een belangrijke stap in het proces om een publiek integraal warmtebedrijf (PIW) op te richten. Een dergelijke organisatie heeft als doel het verduurzamen van de Haagse warmtevoorziening en het betaalbaar en betrouwbaar leveren van warmte. De ambitie is dat het PIW 4.000 woningen per jaar gaat aansluiten. In de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie wordt met dit voorstel 30 mln. euro gereserveerd voor het PIW.

Voorgeschiedenis en eerdere besluitvorming over dit onderwerp

Het aanleggen van warmtenetten in de bestaande bouw is de manier om duurzame lokale bronnen te benutten. In veel wijken in Den Haag is dit het beste alternatief voor aardgas. Dit blijkt uit alle analyses en beleidsstukken die de afgelopen decennia zijn gemaakt, het meest recent in de Transitievisie warmte (RIS313867). Tot voor kort ging het college ervan uit dat warmtenetten door private warmtebedrijven zouden worden aangelegd. Dat gebeurt op te kleine schaal. De rijksoverheid brengt met de concept-wet collectieve warmte en bijbehorend flankerend beleid warmtenetten weer in publieke handen. Met brief 'Geactualiseerde aanpak warmtetransitie' (RIS318491) is de gemeenteraad geïnformeerd over de nieuwe aanpak van de warmtetransitie, waaronder een verkenning naar een publiek warmtebedrijf in Den Haag. Met brieven 'Verkenning van mogelijke rolnemingen voor de gemeente Den Haag in een publiek warmtebedrijf’ (RIS319397) en 'Voortgang publieke rolneming warmtetransitie” (RIS320421)' is de gemeenteraad geïnformeerd over de diverse opties voor een PIW en het verder uitwerken van de opties HVC en een lokaal PIW met Netverder en EBN. In februari heeft de gemeenteraad de motie "gemeente aan het stuur bij warmtebedrijf' (RIS320965) aangenomen.

Beslispunten (dictum)

I. In te stemmen met nadere uitwerking van een lokaal Haags publiek integraal warmtebedrijf, waarbij de uitwerking samen met de potentiële partners Netverder en EBN wordt uitgevoerd. II. In de Enecoreserve Duurzaamheid en Energietransitie 30 mln. euro te bestemmen ten behoeve van deelname in dit warmtebedrijf en in overleg met onze potentiële partners nader te preciseren.

Gebied waar het voorstel betrekking op heeft

De gemeente Den Haag

Vervolg

De gemeente Den Haag gaat, indien dit raadsvoorstel wordt aangenomen, samen met Netverder en EBN

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 6-6-2025 om 14:24

pagina 1 van 3

in detail vormgeven aan een Haags lokaal PIW. Dat leidt naar verwachting in 2026 tot besluitvorming over de oprichting van een PIW en over de financiële inbreng van de gemeente Den Haag. Risico's en kanttekeningen

Er is bij het raadsvoorstel een risicoanalyse gevoegd. In de risico-inventarisatie zijn de onderstaande risico’s geïdentificeerd: • Belangen van aandeelhouders komen niet overeen. • Sturingsinvloed gemeente is in praktijk beperkt door andere cultuur en werkwijze andere aandeelhouder (s). • Onvoldoende competentie en capaciteit voor uitvoeringsorganisatie aanwezig. • Geen gelijke groei uitvoeringskracht gemeente en warmtebedrijf. • De gemeente is onvoldoende uitgerust voor effectieve toezicht en sturing. • Exit niet mogelijk zonder grote (financiële of publieke) schade voor de gemeente. • Inwoners hebben geen vertrouwen (in warmtenetten, PIW en/of gemeente). • Gebrek aan ketenafstemming/ beheersing in tijd van bronontwikkeling -netontwikkeling – afname overeenkomsten. • De partner(s) is/zijn niet financieel robuust. In de uitwerkingsfase worden beheersmaatregelen uitgewerkt. Naast deze risico’s zijn er nog enkele risico’s die randvoorwaardelijk zijn voor het afronden van de uitwerkingsfase: - De wet collectieve warmte wordt niet aangenomen. Dit leidt tot het niet oprichten van een PIW in deze vorm. Een haalbare aanpak van de warmtetransitie is dan niet in beeld. In mei en juni dit jaar vindt de behandeling in de Tweede Kamer plaats. Op dat moment is voldoende duidelijk of dit risico optreedt.

- Als de rijksoverheid de stimulerende maatregelen niet uitbreidt, zijn warmtenetten financieel niet haalbaar. Dan moet de ambitie van het PIW worden heroverwogen. De minister van Klimaat en Groene Groei heeft toegezegd de subsidies te verbeteren en een prijsgarantie in het vooruitzicht gesteld. De uitwerking van deze toezegging gebeurt parallel aan de uitwerking van het Haags PIW. Indien één van deze risico's optreedt, verandert het speelveld dusdanig dat het noodzakelijk is om het streven naar de oprichting van een PIW te heroverwegen.

Overwogen alternatieven of scenario's

Ja

Alternatieve opties of scenario's

De gemeenteraad is geïnformeerd over de alternatieve opties om een PIW in Den Haag actief te laten worden met brief: 'Verkenning van mogelijke rolnemingen voor de gemeente Den Haag in een publiek warmtebedrijf’ (RIS319397)De twee opties uit dit raadsvoorstel zijn daaruit geselecteerd en verder uitgewerkt, omdat deze het best aansluiten bij gemeentelijke doelstellingen. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om een lokaal Haags warmtebedrijf met Netverder en EBN verder uit te werken en niet verder te gaan met toetreding tot HVC. Een lokaal Haags warmtebedrijf met deze twee potentiële partijen sluit, ten opzichte van de optie aandeelhouder worden van HVC, beter aan bij de regierol die de gemeente Den Haag wil hebben. Zeggenschap en lokaliteit zijn daarbij doorslaggevend.

Maatschappelijke kosten en baten

Met de oprichting van een PIW wordt de warmtetransitie in de bestaande bouw in gang gezet. De ambitie is om in de periode tot 2037 24.000 woningen aan te sluiten. Dit vermindert de Haagse bijdrage aan het klimaatprobleem, maakt inwoners minder afhankelijk van aardgas en de onvoorspelbare prijzen daarvan. Ook de stikstofuitstoot vermindert. Warmtenetten en duurzame warmtebronnen vragen ruimte, vooral ondergronds. In wijken waar warmtenetten worden aangelegd, vermindert de netcongestie op het elektriciteitsnet ten opzichte van het alternatief, warmtepompen.

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 6-6-2025 om 14:24

pagina 2 van 3

Financiële consequenties

Met dit raadsvoorstel wordt €30 miljoen uit de Eneco-reserve gereserveerd. Dit bedrag wordt, indien wordt besloten tot oprichting van een PIW, op een nader te preciseren manier ingezet om eigen vermogen in te brengen in het PIW. De inpassing van deze bestemming van € 30 mln. binnen de Reserve Duurzaamheid en Energietransitie wordt opgenomen in de Programmabegroting 2026 – 2029. De bestemming van € 30 mln. voor het toekomstig publiek warmtebedrijf vraagt om een actualisering van de verdeling van het resterende bedrag van de reserve Duurzaamheid en Energietransitie voor de periode 2026-2028. De aangepaste verdeling over de verschillende programmalijnen voor 2025 e.v. zal worden opgenomen in de Programmabegroting 2026 – 2029. Hierdoor wordt een volledig en transparant beeld van de middelen in de reserve Duurzaamheid en Energietransitie weergegeven.

Juridische consequenties

niet van toepassing

Uitvoeringsconsequenties

De uitwerkingsfase wordt uitgevoerd door de afdeling energietransitie, ondersteund door externe adviseurs, in samenspraak met diverse betrokken afdelingen. Dit past binnen de bestaande capaciteit van de gemeentelijke organisatie en bestaande opdracht aan adviseurs. Tijdens de uitwerkingsfase, die volgt op dit raadsvoorstel, wordt bepaald in welke wijken wordt gestart met aanleg en wat de gevolgen voor bereikbaarheid zijn.

Informatie over hoe het voorstel tot stand is gekomen

In de afgelopen periode is een uitgebreide analyse van een samenwerking met HVC en een samenwerking met Netverder en EBN uitgevoerd. Dit is de onderzoeksfase zoals bedoeld in het beleidskader verbonden partijen. Daartoe is extern advies ingewonnen, samengewerkt met beide potentiële partners. Er is ambtelijk afgestemd over financiën, het beleid over verbonden partijen en risico's. Er is met enkele gemeenten gesproken over hun ervaringen met Netverder en HVC. Het Bestedingsplan 2025 is gebaseerd op de programmabegroting 2025-2028.

Is er sprake geweest van een inspraak- of participatieproces?

Nee

Toelichting op reden hiervoor

In de onderzoeksfase is op meerdere momenten overlegd met bewoners, ook verenigd in bewonersinitiatieven of huurderskoepels. In de uitwerkingsfase zal een participatietraject plaatsvinden.

Communicatie

Publicatie op het RIS, persbericht.

Is er sprake van termijngebondenheid?

Nee

Openbaar / Geheim

Openbaar

Bijlage(n)

Bijlage 3 Financieringsopgave PIW Bijlage 2 Samenvatting vergelijking opties partnerkeuze Bijlage 1 Toelichting ontwikkeling Publiek Integraal Warmtebedrijf

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 6-6-2025 om 14:24

pagina 3 van 3