RIS322435 Beantwoording SV Kabinet bezuinigt nog eens extra op de Onderwijskansenregeling

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

16 juli 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Verduin en de heer Assad, luidend: ‘Kabinet bezuinigt nog eens extra op de Onderwijskansenregeling’

OCW/10914830 RIS322435

De raadsleden mevrouw Verduin en de heer Assad hebben op 19 juni 2025 een brief met daarin tien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Afgelopen april bleek uit de Voorjaarsnota dat het kabinet bovenop de al geplande bezuiniging van 1,1 miljard op het onderwijs nog eens 400 miljoen euro extra gaat bezuinigen. De Onderwijskansenregeling is een onderdeel hiervan en beslaat 177 miljoen euro. Van het extra geld kunnen de scholen hun klassen kleiner maken, extra ondersteuning inzetten, huiswerkbegeleiding aanbieden of laptops aanschaffen. Dat staat naar verwachting allemaal op de tocht door deze extra bezuiniging. Overeenkomstig artikel 30 van het Reglement van orde stellen raadsleden Verduin en Assad (D66) de volgende aanvullende schriftelijke vragen: 1.

Hoe kijkt het college aan tegen de bezuiniging op de onderwijskansenregeling van dit kabinet die gebruikt wordt voor de ondersteuning van kinderen met de minste kansen?

Het college beoordeelt de voorgenomen bezuiniging als onverantwoord en zorgelijk, omdat deze regeling de ontwikkelkansen voor kwetsbare kinderen verbetert en er voor zorgt dat ieder kind – ongeacht diens thuissituatie – de kansen krijgt die het verdient. De regeling biedt scholen de mogelijkheid om capaciteit in te zetten om actief bij te dragen aan gelijke (onderwijs)kansen en armoedebestrijding. 2.

Welke gevolgen heeft deze bezuiniging op de kansen van kinderen? Welke groepen kinderen in welke wijken worden hierdoor geraakt?

De bezuiniging heeft direct impact op de kansen van kinderen omdat deze de meest kwetsbare leerlingen treft, zoals kinderen die een achterstand hebben en daarvoor extra taalles en huiswerkbegeleiding krijgen, kinderen die baat hebben bij kleinere klassen en persoonlijke mentoraatstrajecten en/of kinderen die opgroeien in een situatie waar sprake is van sociaaleconomische achterstand en daarom door school op verschillende manieren worden ondersteund. Deze extra ondersteuning biedt perspectief en juist deze leerlingen zijn gebaat bij gerichte, tijdige en structurele ondersteuning die verder gaat dan het reguliere lesprogramma, op een school die hen op tijd ziet en ondersteunt. Kinderen in het voortgezet onderwijs zitten vaak in een andere wijk op school dan waar ze wonen. Het college beschikt niet over deze gegevens en kan daarmee dus geen antwoord geven op de vraag welke kinderen in welke wijken worden geraakt. Wel kan uw raad in het overzicht bij vraag 4 zien welke scholen worden geraakt.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10914830

3.

Hoe verhoudt deze bezuiniging zich tot het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid?

Het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid richt zich op dezelfde groep leerlingen als voor wie de onderwijskansenregeling bedoeld is. Het zwaartepunt van de inzet van middelen ligt echter bij de voorschoolse educatie en het primair onderwijs, aangezien de onderwijsachterstandsmiddelen (OAB) van het Rijk alleen daar mogen worden ingezet. Vanuit de gemeentelijke onderwijsachterstandsmiddelen wordt ook ingezet op het bestrijden van onderwijsachterstanden in het voortgezet onderwijs. Het is belangrijk om op te merken dat ook de gemeente vanaf 2026 wordt getroffen door een bezuiniging van 10% op de OAB-middelen vanuit het rijk. Deze bezuiniging is voor 2026 voor de helft door het college opgevangen (zie ook RIS321963), echter vanaf 2027 is herprioritering van het totale onderwijsachterstandenbeleid noodzakelijk. Het gesprek hierover voert de gemeente met, onder andere, de onderwijsinstellingen in de stad, ook in relatie tot de doelstellingen in de nieuwe HEA (2026-2030). 4.

Welke scholen ontvangen middelen uit de onderwijskansenregeling? Kan het college een lijst aanleveren van Haagse scholen en bedragen per school?

In 2025 maken 39 middelbare scholen (inclusief dislocaties) gebruik van deze regeling, waarbij zo’n 19,9 duizend leerlingen gebaat zijn. Het bedrag dat in Den Haag dreigt te verdwijnen is op basis van 2025 bijna 15 miljoen euro. Onderaan deze brief vindt u een lijst met Haagse scholen die gebruik maken van de onderwijskansenregeling en de bedragen die zij hiervoor ontvangen. Tevens is inzichtelijk gemaakt hoe groot het percentage van deze middelen ten opzichte van de basisbekostiging is. 5.

Wat bieden scholen in Den Haag aan voor kansarme kinderen dankzij de onderwijskansenregeling? Kan het college omschrijven wat er verdwijnt als gevolg van deze bezuiniging?

Dankzij de onderwijskansenregeling kunnen scholen aan leerlingen extra en passende begeleiding bieden, te weten: aanvullende ondersteuning door extra sociaal maatschappelijk werk, de vorming van kleinere klassen, extra lestijd, psychologische begeleiding bij trauma’s, faalangst en mentale druk, ondersteuning voor taal, rekenen en sociaal-emotionele groei, professionalisering van docenten om te kunnen werken met kwetsbare jongeren, mentoraat-plus en schoolloopbaancoaches die jongeren naar een toekomst leiden. Daarnaast worden de middelen ingezet ter ondersteuning bij het verbreden van de horizon van leerlingen door middel van educatieve reizen, culturele activiteiten en sportprogramma’s, maar ook brede vorming middels netwerken, bedrijfsbezoeken en maatschappelijke projecten. Het merendeel van deze inzet zal verdwijnen als gevolg van de bezuiniging. 6.

Heeft het college ook signalen ontvangen dat scholen leraren moeten ontslaan of elders fors moeten bezuinigen? Zo ja, hoeveel en op welke scholen?

Het wegvallen van de middelen uit de onderwijskansenregeling heeft op veel scholen tot gevolg dat personeel ontslagen moet worden. Dit betreft zowel leraren als onderwijsassistenten. Het college heeft signalen ontvangen dat dit (afhankelijk van de omvang van de school) kan variëren van het ontslag van 1 fte tot 9 fte. Het college heeft geen beeld van de specifieke gevolgen per school, aangezien de wijze waarop de middelen worden ingezet per school kan variëren.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10914830

7.

Wat is het effect van deze bezuiniging op de kansen van kinderen? Graag zo concreet mogelijk omschrijven.

Zoals in het antwoord op vraag 5 te lezen is, kunnen de scholen vanuit de onderwijskansenregeling veel extra’s bieden aan hun leerlingen. Het biedt scholen de capaciteit om actief bij te dragen aan gelijke kansen en armoedebestrijding door meer individuele begeleiding op cognitief gebied, vertrouwde mentoren of coaches die voldoende tijd hebben, meer aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling en ruimte voor activiteiten die hun wereld vergroten en hun motivatie versterken. Voor leerlingen die vaak al te maken hebben met achterstanden, onzekerheid of zorgen thuis, is deze inzet cruciaal om mee te kunnen op school en zich zo voor te bereiden op de toekomst. Zonder deze ondersteuning dreigen veel leerlingen uit beeld te raken. Ze verliezen het vertrouwen in zichzelf, in de school, en uiteindelijk in de samenleving. Dat raakt niet alleen hen persoonlijk, maar ook hun ouders, die zich zorgen maken en zich machteloos voelen als hun kind niet het onderwijs krijgt dat het nodig heeft. 8.

Wat is het concrete effect hiervan op de kwaliteit van onderwijs? Wat is het effect op het aantal lesuren dat kinderen krijgen?

Het college heeft niet in beeld wat de concrete effecten zijn op de kwaliteit van het onderwijs. Toezicht op de kwaliteit van het onderwijs is belegd bij de Inspectie van het Onderwijs en de gevolgen zullen vermoedelijk pas over enige tijd vast te stellen zijn. Scholen hebben een wettelijke plicht voor het aanbieden van een minimaal aantal lesuren, dit aantal uren blijft behouden. Afhankelijk van de wijze waarop scholen middelen uit de onderwijskansenregeling hebben ingezet, zullen mogelijk de extra lesuren verdwijnen. 9.

Is het college bereid om in gesprek te gaan met andere gemeenten over de impact van deze bezuiniging en gezamenlijk hiertegen op te trekken?

Het college is reeds in gesprek met de andere gemeenten over de impact van de bezuinigingen en trekt gezamenlijk met hen op om bij het kabinet aan de bel te trekken. Het resultaat is dat er op 9 juni, namens de colleges van de G4, de VNG, PO-Raad, VO-Raad, LAKS en kinderopvangorganisaties, een brandbrief is gepubliceerd waarin de politiek leiders van ons land worden opgeroepen om de afbraak van ons onderwijs te stoppen en te investeren in onze kinderen en de toekomst van ons land. In de brief worden de zorgen rond alle onderwijsbezuinigingen aangekaart maar wordt met klem benadrukt dat de eerste stap het terugdraaien van de bezuiniging op de onderwijskansenregeling zou moeten zijn. Begin juni stond een gesprek gepland van de G4 wethouders met demissionair staatssecretaris Paul (Funderend Onderwijs en Discriminatie), waarin onder andere het schrappen van de onderwijskansenregeling geagendeerd stond. In verband met de val van het kabinet op 3 juni is de afspraak door de staatssecretaris geannuleerd. Binnenkort gaan de G4 wethouders alsnog met haar om tafel.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10914830

10. Lopen er gesprekken met de minister en staatssecretaris van OCW om deze bezuinigingen te voorkomen? Zo ja, wat is er uit deze gesprekken gekomen? Zo nee, is het college bereid om in het licht van de kabinetsval in gesprek te treden met de minister om deze bezuinigingen terug te draaien? Zie het antwoord op vraag 9. Daarnaast heeft op 3 juli jl. de Tweede Kamermeerderheid een motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht de bezuiniging op de onderwijskansen van de aller kwetsbaarste kinderen bij de augustusbesluitvorming te heroverwegen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10914830

Overzicht van scholen die gebruik maken van de onderwijskansenregeling Onderwijskansen budget 2025 Haagse Scholen

Onderwijskansen Basis bekostiging 02GJ 04NF 14TA Stichting Lucas Onderwijs 17HR 20MM 21GU 02US 19ZP 20CQ 20KD Stg. Vgz. Onderw. 20LU Haaglanden 20MA 20MD 20MF 20MJ Stichting Scholengroep 00HI Spinoza 31EW Sticht. 'Het Rijnlands Lyceum' 02GP Stg. Christ. Onderw. Haaglndn 07MZ Stichting Yuverta 01OE Stg. Vrijescholen ZW Nederland 16TV Ver H Vryz Chr Lyceum 02UT

Chr College De Populier Hofstede College Christelijk Lyceum Zandvliet YES College Zuid-West College Edith Stein College SGM Haags Montessori Lyc Maris College AOG SSVO De Einder Gymnasium Haganum SGM het Segbroekcollege Maerlant Lyceum Dalton Den Haag Johan de Witt Scholengroep

€ € € € € € € € € € € € € € €

10.656 263.493 189.108 2.194.584 2.190.940 2.513.771 1.284.300 2.426.908 207.350 809.412 3.649.435

13.297.437 4.762.592 9.040.335 24.443.168 22.810.856 46.949.928 15.848.496 24.709.352 29.771.152 4.642.425 8.098.568 23.143.726 11.027.768 10.197.023 44.370.182

0,1% 5,2% 2,0% 8,2% 8,8% 5,1% 0,0% 4,9% 7,5% 4,3% 0,0% 3,4% 0,0% 0,0% 7,6%

François Vatel vmbo s Gravendreef College

€ €

178.511 136.503

13.568.288 11.964.020

1,3% 1,1%

Het Rijnlands Lyceum

€

250.566

36.426.508

0,7%

School voor PRO De Poort Yuverta

€ €

139.658 3.580.973

4.637.153 146.767.214

2,9% 2,4%

Vrije School Z-Holland VCL

€ €

24.512.687 8.688.566

0,0% 0,0%

Chr Gymnasium Sorghvliet Aida College Avicenna College Den Haag

€ € € €

20.026.168

8.097.447 2.184.012 1.787.547 551.746.451

0,0% 0,0% 0,0%

Onderwijskansen voor een vestiging buiten Den Haag* 1

€

5.883.302

155.297.240 -/-

Onderwijskansen budget 2025 Haagse Scholen

€

14.142.866

396.449.211

Ver. Chr. Gymn. Sorghvliet SIION Stg IVOR

02DQ 32DC 32DE

Edith Stein College Corbulo 21GU AOG 20CQ s Gravendreef College LDV 31EW Yuverta 01OE

€ € € € €

-

127.570 2.062.696 112.062 3.580.973 5.883.302

3,5%

bron: open onderwijsdata: Financiële beslissingen 2025 tot en met april 2025 https://mijnduo.nl/open_onderwijsdata/onderwijs-algemeen/financiele-beslissingen/financiele-beslissingen-2025.jsp *1 het berekende bedrag per vestiging kan afwijken kan afwijken van de beschikking

5/5