RIS322425 Jaarlijkse voortgangsbrief Dierenwelzijn 2024

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10819710 RIS322425 Contactpersoon

Sonja Timmer Brand Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

13 juni 2025

sonja.timmer@denhaag.nl

Onderwerp

Jaarlijkse voortgangsbrief Dierenwelzijn 2024

Geachte voorzitter, Hierbij stuur ik u de toegezegde jaarlijkse voortgangsbrief Dierenwelzijn over de uitvoering van de acties uit de nota Dierenwelzijn (RIS307253). In 2024 is de Actieagenda Dierenwelzijn (RIS320897) tot stand gebracht om zo het dierenwelzijn de komende periode naar een hoger niveau te tillen. De actieagenda bevat extra speerpunten. In deze brief doe ik verslag van de resultaten die de gemeente samen met de dierenwelzijnsorganisaties in 2024 hebben bereikt. Over het onderdeel honden wordt u via een aparte voortgangsbrief over het hondenbeleid geïnformeerd. Dit is toegezegd in het Preadvies initiatiefvoorstel Den Haag loopt los! (RIS311876). De gemeente is trots op deze samenwerking in de stad en hoe dierenwelzijn binnen meerdere beleidsterreinen een plek krijgt. Met deze waardevolle samenwerking heeft de gemeente mooie resultaten geboekt voor de dieren maar ook voor mensen in de stad. In deze brief ga ik in op de belangrijkste resultaten van het afgelopen jaar. Ook ga ik in op de toezeggingen gedaan op 12 december 2024 en 9 januari van dit jaar (toezegging 743, 722 en 724).

Communicatie – campagne bewustwording dierenwelzijn In de nota dierenwelzijn is opgenomen dat voorlichting en educatie behoren tot de belangrijkste middelen die de gemeente kan inzetten om het welzijn van dieren te bevorderen, dierenleed te voorkomen en bewustwording over dierenwelzijn te vergroten. De gemeente zet zich samen met dierenwelzijnsorganisaties actief in om alle inwoners via diverse mediakanalen te informeren over dierenwelzijn. Dit doet zij onder andere via het Huisdierinformatiepunt.nl (HIP) over verantwoord huisdierbezit en via denhaag.nl rondom voorlichting en de zorg voor alle dieren in en om de stad. Via het sociale mediakanaal van denhaag.nl wordt op een laagdrempelige manier informatie gedeeld over diverse onderwerpen zoals vuurwerk & dieren, chip-je-dier (juni chip-maand), voederverbod, ooievaarspas (tegemoetkoming kosten dierenarts minima) en hondenlosloopgebieden.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

Naast de reguliere voorlichting zijn er in 2024 door de gemeente twee communicatiecampagnes ontwikkeld. Vanaf juli is gestart met een brede campagne in de media (onder andere buitenreclame, sociale media) om bewoners bewust te maken van de benodigde zorg die bij de aanschaf van een huisdier komt kijken. En in september is de bewustwordingscampagne over leed bij hengelen gestart. Hieronder de verschillende communicatieve momenten: •

•

•

•

•

•

Op 3 juli 2024 was tijdens het HIP-feest de aftrap van de gemeentelijke bewustwordingscampagne Dierenwelzijn; Wat denk je zelf? De campagne heeft als doel bewoners bewust te maken van de benodigde zorg die bij de aanschaf en onderhoud van een huisdier komt kijken. Om zo onnodig dierenleed te voorkomen bij het dumpen en afstand doen van dieren. De campagne verwijst voor meer informatie naar het Huisdierinformatiepunt.nl en heeft gezorgd voor een toename van het aantal bezoekers met 178%. De campagne is ook goed door de media opgepakt. De campagne heeft in de maanden oktober en november een vervolg gekregen met een speciaal thema rondom dierendag en de feestdagen, om de boodschap van verantwoord huisdierenbezit nogmaals onder de aandacht te brengen. Op 16 september was de aftrap van de bewustwordingscampagne hengelen. De campagne heeft als doel bewustwording te creëren ten aanzien van vissenleed aangebracht door hengelen/vissen. Daarnaast roept de gemeente op om bij het hengelen dierenleed zoveel mogelijk te voorkomen door de vissen snel terug te zetten en geen gebruik te maken van weerhaken. Deze campagne is gericht op hengelaars en ingezet via buitenreclame, social media en de inzet van green graffiti op bekende vislocaties. De campagne heeft landelijk en lokaal brede discussie opgeleverd door aandacht in de media.

De gemeenten Amersfoort en Alkmaar hebben informatie opgevraagd over onze campagne. In februari 2024 heeft het college een kennismakingsgesprek gevoerd met de ’s Gravenhaagse Hengelsportvereniging (GHV). GHV huurt de visrechten van de gemeente. Er is afgesproken om in te zetten om het Zuiderpark loodvrij te maken, dat er voorlichting komt voor alternatieven om het gebruik van lood verder te beperken en dat er in overleg tussen GHV en de gemeente wordt gekeken of er plekken zijn waar hengelen wordt beperkt (vanwege ecologie – wensen omwoners etc.). Ook is GHV geïnformeerd over de campagne die later in 2024 zou plaatsvinden. Op 16 november 2024 was de landelijke bijeenkomst Dierenhulpverlening. Daar wordt jaarlijks de award voor de meest diervriendelijke gemeente van Nederland uitgereikt. De gemeente Den Haag is daar gekozen tot meest diervriendelijke gemeente 2024. Met een campagne via Het Haagse groen is er aandacht gegeven aan het broedseizoen van de dieren in de natuur. Zowel digitaal via sociale media, met doeken in de grote groengebieden en green graffiti is er aandacht gevraagd om in het broedseizoen de rust van de dieren niet te verstoren en op de paden te blijven: De lente begint! In de commissievergadering op 9 januari 2025 is hierom gevraagd. Toen is ook gevraagd over een volgende campagne.

Naast het herhalen van de bestaande campagnes zal een extra campagne over wilde dieren starten eind mei 2025. Er is gekozen om bij de volgende campagne, binnen hetzelfde thema ‘Wat denk je zelf’ aandacht te vragen voor het achterlaten van afval/voedsel op straat. Deze toelichting geeft invulling van toezegging 724. Vanaf 15 november is via het Haagse Groen en het Huisdierinformatiepunt aandacht gevraagd voor het leed van dieren rondom de jaarwisseling en het afsteken van vuurwerk. Het interview hierover met de dierenarts is ook opgenomen in de stadskrant.

2/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

Uitvoering wettelijke en niet wettelijke taken in 2024 Gemeenten hebben de wettelijke taak om gevonden dieren (met een vermoedelijke eigenaar) te verzorgen en gedurende twee weken op te vangen. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor het verwijderen van dode dieren van de openbare weg. Verder hebben gemeenten de taak bij calamiteiten te zorgen voor de veiligheid van dieren. Na het vreselijke incident op 7 december 2024 op de Tarwekamp is het mooi om te zien hoe tijdens calamiteiten goed wordt samengewerkt om hulp te bieden aan mensen met huisdieren. Het crisisteam van de gemeente heeft in samenwerking met verschillende organisaties, zoals de dierenambulance en het Haags Dierencentrum (HDC), maar ook hotels, getroffen dieren kunnen onderbrengen. Via allerlei kanalen is gewerkt om vermiste dieren (twee katten) weer te herenigen met hun eigenaar. De gemeente heeft de wettelijke taken uitbesteed aan een aantal dierenwelzijnsorganisaties. De opvang van honden en katten wordt in Den Haag uitgevoerd door het HDC. Hierover heeft het college met het HDC eind 2024 een akkoord bereikt en het gaat per 1 januari 2025 in. Het vervoer van gevonden gezelschapsdieren wordt uitgevoerd door de Dierenambulance & Hospitaal Den Haag. Zij verzorgen ook de opvang van park- en volièrevogels en overige gezelschapsdieren.

Konijnen en knaagdieren worden opgevangen door Het Knaaghof, een opvangcentrum van de Dierenbescherming regio Zuidwest. Vogelasiel de Wulp verzorgt de destructie van kadavers van het vogelopvangcentrum. Najaar 2024 maakte het Knaaghof verhuisplannen in 2025 naar Vlaardingen bekend bij de gemeente Den Haag. De voorbereidingen voor de verhuizing zijn nog in volle gang. Naast de wettelijke verplichte taken heeft de gemeente ook een aantal niet wettelijke taken op het gebied van dierenwelzijn uitbesteed. De Dierenambulance & Hospitaal Den Haag voert het zwerfkatten preventieproject uit. Verder zorgt de Dierenambulance voor het ophalen en verzorgen van gewonde in het wild levende dieren en het vervoeren naar een gespecialiseerde opvanglocatie. A Seal vangt zeehonden op die verzorging nodig hebben. Wildopvang Haaglanden verzorgt gewonde in het wild levende dieren. De gemeente zorgt voor financiële ondersteuning van deze organisaties voor het vervoer, opvang en verzorging. Financiën Aan dierenwelzijn is in 2024 € 1.790.064 besteed. Met onderstaand overzicht wordt verder invulling gegeven aan toezegging 724 om de besteding van de kosten inzichtelijk te maken.

De kosten zijn in 2024 als volgt (afgerond) verdeeld: Wildopvang (200 duizend euro): Dierenambulance, A Seal, Wildopvang Haaglanden en Vogelopvang De Wulp Communicatie over dierenwelzijn en het Huisdierinformatiepunt (188 duizend euro) Losloopgebieden (74 duizend euro) Nestkasten (24 duizend) Dierenwelzijnsbeleid (72 duizend euro) Wettelijke taken (1.179 duizend euro): Dierenambulance, Vogelopvang De Wulp en Haags Dierencentrum Het vervoer De gemeente is verantwoordelijk voor het vervoer van gevonden dieren naar een opvanglocatie. Wanneer een dier wordt gevonden, wordt in de meeste gevallen de Dierenambulance ingeschakeld. Zij controleren het dier op een chip of ander identificatiekenmerk. Gezonde dieren worden, mits het dier niet als vermist is geregistreerd, naar een opvangcentrum gebracht. Zieke of gewonde dieren worden naar een dierenarts gebracht. Na behandeling door de dierenarts wordt het dier opgevangen in het hospitaal van de Dierenambulance, waar het dier verder verzorgd wordt.

3/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

Wanneer het dier is hersteld, zoekt het hospitaal naar een match met een adoptant. Indien een dier als vermist staat geregistreerd, wordt het dier herenigd met de eigenaar. In onderstaande tabel zijn de aantallen genoemd van vervoerde dieren over de jaren 2021/2024. Vervoer

2021

2022

2023

2024

Vervoer gevonden huisdieren

1261

1457

1097

1154

Vervoer en destructie kadavers

2295

3189

3520

3663

Veel van deze ritten zijn gevolg van een aanrijding met vogels en katten. Daarnaast waren er ook weer veel jonge meeuwen die op warme dagen van de daken afsprongen om verkoeling te zoeken en daarbij poten of vleugels braken. De opvang Er zijn verschillende gespecialiseerde opvangcentra voor gevonden gezelschapsdieren. De opvangcentra krijgen de dieren veelal aangeboden door de Dierenambulance als sprake is van zwerfdieren. Bij binnenkomst wordt het dier geregistreerd en probeert het opvangcentrum de eigenaar te achterhalen. Als er na veertien dagen geen eigenaar is gevonden, draagt de gemeente het formele eigendom over aan het opvangcentrum. Het opvangcentrum blijft het dier verzorgen en zetten zich maximaal in om het dier te plaatsen bij een nieuwe eigenaar. Hieronder een tabel met alle opgevangen dieren over de jaren 2021-2024. Opgevangen dieren

2021

2022

2023

2024

Honden

79

99

136

100

Katten

544

580

536

700

Konijnen

164

76

65

59

Knaagdieren

41

30

19

19

Park en volièrevogels

458

364

317

294

Overige dieren

21

20

60

62

Totaal

1307

1169

1133

1234

Het HDC heeft net als in 2023 ook in 2024 een opnamestop ingesteld vanwege ruimtegebrek. De Dierenambulance, die enkel de zieke en gewonde katten opvangt, heeft daardoor ook een deel van de (gezonde) kittens opgevangen. In totaal heeft de Dierenambulance 260 katten (en kittens) opgevangen. In 2024 zijn er weer meer katten opgevangen dan in 2023. Ook in 2024 belandde er een groot aantal kittens op straat of werd daar geboren.

4/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

Net als zieke en gewonde dieren verblijven kittens ook bovengemiddeld lang in het hospitaal van de Dierenambulance voordat ze geplaatst kunnen worden. Het aantal opgevangen park- en volièrevogels is weer iets verder gedaald ten opzichte van 2023 en de jaren ervoor. Het lijkt erop dat het aantal opgevangen vogels langzaam blijft verminderen. Bij de organisaties waarmee de gemeente een contract heeft om dieren op te vangen, zien we dat het aantal knaagdieren hetzelfde is gebleven, ondanks de invoering van de huis- en hobbydierenlijst per 1 juli 2024. Bij opvangcentra waarmee de gemeente geen contract heeft, zijn wel meer knaagdieren opgevangen die niet meer op huis- en hobbydierenlijst staan, zoals suikereekhoorns en gerbils. Dit is lastig voor de knaagdierenopvang omdat deze dieren niet snel herplaatst kunnen worden, ze zijn immers niet geschikt om als huisdier te houden en nemen daardoor een permanente plek in bij de knaagdierenopvang. De gemeente denkt actief mee om een permanente diervriendelijke plek voor deze dieren te vinden en zo de knaagdierenopvang te ontlasten. Het aantal zwerfhonden dat het HDC opvangt, is in 2024 voor het eerst sinds een aantal jaren gedaald. Vooral honden met medische problemen en gedragsproblematiek worden bij het asiel binnengebracht. Wilde dieren en ratten De rat hoort bij de stad.

De aanpak tegen rattenoverlast is dan ook gericht op het beheersbaar houden van de omvang van de rattenpopulatie. Bij deze aanpak wordt ingezet op een combinatie van voorkomen, opruimen en/of aanpassen en bestrijden. Het voorkomen van overlast staat centraal bij de rattenaanpak. Vaak zijn bewoners namelijk niet bewust dat het menselijke gedrag leidend is in het ontstaan van rattenoverlast. Met de aangenomen motie ‘Geen voer meer voor ratten’ (RIS317495), geldt er sinds 1 oktober 2024 een stadsbreed voederverbod. Dit verbod draagt bij aan het voorkomen van rattenoverlast door bewoners bewust te maken van de schadelijke effecten van het voeren van dieren en het feit dat voedsel ratten aantrekt. Het voederverbod is opgenomen in de campagne ‘Stop de Rat’, en bewoners worden hierover geïnformeerd via circa 150 communicatieborden en tijdens gebiedsgerichte voorlichtingsacties. Ook zal dit onderwerp onderdeel worden van een bredere bewustzijnscampagne over wilde dieren in de stad in 2025. Aangezien het voederverbod voor veel bewoners nog nieuw is, zijn er tot dusver geen boetes uitgedeeld. Wel zijn meerdere bewoners aangesproken op het overtreden van het verbod, waarbij 1 officiële waarschuwingen is afgegeven. In de loop van 2025 zal, na een gefaseerde periode van voorlichting, strenger worden gehandhaafd bij ernstige overtredingen van het voederverbod.

De aanpak tegen rattenoverlast en de behaalde resultaten in 2024 staan verder beschreven in de voortgangsrapportage Aanvalsplan Afval (RIS321605). Hiermee wordt voldaan aan gedane toezeggingen 742 en 724. Rattenoverlast Westkapellelaan en Domburglaan Het afgelopen jaar zijn er schriftelijke vragen gesteld (RIS319672) over rattenoverlast op privéterrein bij de afvalcocons van het appartementencomplex aan de Westkapellelaan. De gemeente heeft contact gehad met de beheerder Vesteda, die verantwoordelijk is voor het onderhoud van de afvalcocons, en heeft aangedrongen op maatregelen. Daarbij heeft de gemeente en de HMS, adviezen verstrekt aan Vesteda over het rattenproof maken van de afvalcocons. Inmiddels heeft Vesteda reparaties uitgevoerd aan de cocons, en lijkt de overlast te zijn afgenomen.

5/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

De gemeente blijft de situatie volgen, maar Vesteda blijft verantwoordelijk voor het toekomstig onderhoud om nieuwe rattenoverlast te voorkomen. Hiermee is toezegging 722 van 9 januari 2025 afgedaan. Teldertrace In 2024 is er onderzoek geweest om een touwbrug over de Teldersweg te realiseren. Met de welstandscommissie is gekeken naar mogelijkheden, juiste locatie e.d. In 2025 wordt de omgevingsvergunning aangevraagd en is de planning dat in Q4 2025 de brug wordt aangelegd. Hiermee is de toezegging van 9 januari 2025 afgedaan. Goede zorg voor dieren Naast de wettelijke verplichte taken, onderneemt het college samen met dierenwelzijnsorganisaties diverse activiteiten om dierenwelzijn op verschillende manieren te bevorderen. De belangrijkste resultaten zijn: Vanuit Natuur- en Milieueducatie worden er geen kippen of andere levende dieren van de stadsboerderijen aan scholen uitgeleend (RIS312146 Kip uit de Klas). Via de programmabegroting/verantwoording wordt de raad geïnformeerd over het bereik van lessen en het bereik van kinderen bij milieueducatie/stadsboerderijen. Milieueducatie is in 2024 gestart met de ontwikkeling van een lespakket dierenwelzijn. Dit lespakket wordt geïntroduceerd bij het jaarprogramma voor het onderwijs 25/26.

De informatie over vuurwerk van de Dierenbescherming voldoet niet aan de voorwaarden van de gemeente om er een lespakket voor de gemeente van te maken en zal niet actief worden gedeeld. Er wordt gekeken of vuurwerk meegenomen kan worden bij de campagne ‘Verantwoord huisdierenbezit’. Dit volgt uit een toezegging van 9 januari 2025 bij het Commissiedebat over dierenwelzijn. Ook in 2024 was er weer een 2e kans actie op de stadsboerderijen. Knaagdieren van dierenopvangcentrum ’t Knagertje die op zoek zijn naar een nieuw thuis, verbleven tijdelijk op de stadsboerderijen. Bezoekers worden op een laagdrempelige manier geattendeerd op deze dieren en kunnen daarmee kennismaken. Bij de 2e kans actie hebben twee gerbils en een groepje muizen een nieuw thuis gevonden. Daarnaast staan er op de Haagse stadsboerderijen draaikubussen met posters van asieldieren van het Haags Dierencentrum, Dierenambulance Den Haag en ’t Knaaghof die op zoek zijn naar een nieuw thuis. Op 4 oktober 2024 was er een voorleesmoment op stadsboerderij Molenweide over hondengedrag. In het kader van de Kinderboekenweek is door schrijfster Myrna Stork voorgelezen uit het boek ‘Wat zeg ik? Hondentaal voor kids’. Aanvullend is ze in gesprek gegaan met kinderen over hoe je gedrag van de hond kan herkennen. In 2023 en 2024 is er op de stadsboerderijen gestart met het bijhouden van de daar gedumpte- en afstandsdieren.

Bij een dumpdier is de eigenaar onbekend en is het dier gedumpt bij een stadsboerderij. Het aantal gedumpte dieren is licht toegenomen (+4 naar 33 totaal). Ook de verzoeken voor het plaatsen van dieren zijn toegenomen (+8 naar totaal 108) De gedumpte dieren zijn niet op de stadsboerderijen gebleven, maar conform afspraken opgehaald door de Dierenambulance De verzoeken voor afstandsdieren zijn niet gehonoreerd maar er is vriendelijk verwezen naar de passende opvangcentra. De Dierenambulance haalt jaarlijks meer dan 1000 gedumpte dieren op. Het is van groot belang dat mensen hun dier niet alleen laten of dumpen, maar zoek hulp en ga langs een HIP.

6/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

-

Op basis van de nota ‘Boeren met beleid’ zijn de leefomstandigheden van de dieren op de Haagse stadsboerderijen sinds 2005 sterk verbeterd (RIS181354). In 2023 is begonnen om het kader voor het fokken op stadsboerderijen aan te scherpen en in 2024 is er voor het eerst mee gewerkt (RIS318926). Terughoudendheid is de basis en evaluatie volgt in het najaar van 2025. Het overzicht van geboortes en vertrokken dieren in 2024 is te vinden op de website van de gemeente Den Haag. Het aangescherpte kader gaat ook over het gemeentelijke hertenkamp Zuiderpark; in 2024 zijn de mannelijke herten verplaatst. Op deze locatie worden geen jonge herten meer geboren, maar zal het aantal herten wel op peil blijven via het overnemen van overtallige herten van andere plekken.

-

De dierenvoedselbank is een mooie voorziening voor huisdiereigenaren met financiële problemen. Den Haag had twee dierenvoedselbanken: Dierenvoedselbank Haaglanden en de Dierenvoedselbank de Gevulde Buikjes (medio 2024 gesloten). Beide dierenvoedselbanken zagen dat steeds meer huishoudens ondersteuning nodig hebben in het geven van voldoende voedsel aan huisdieren. Deels komt dit door toegenomen armoedeproblematiek naar aanleiding van inflatie, en met name de stijgende energierekening. Deels komt het door betere bekendheid van de dierenvoedselbanken. Het wordt voor de dierenvoedselbank gezien de kosten van voer, en de logistiek om voedsel uit te delen, steeds lastiger om alles draaiende te houden. Het college heeft beide organisaties geïnformeerd over de mogelijkheden voor het aanvragen van subsidie op de subsidieregeling minimabeleid. Ook is er afgesproken dat geregeld contact wordt opgenomen, en dat de dierenvoedselbanken zelf contact kunnen opnemen als er ontwikkelingen zijn waardoor de behoefte aan ondersteuning ontstaat (RIS314189). Via de Ooievaarspas krijgen inwoners een vergoeding van de dierenartsenkosten. Het college heeft middelen beschikbaar gesteld om inwoners met een laag inkomen te ondersteunen bij de kosten van de dierenarts.

-

7/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

-

-

Eerder is de raad hierover geïnformeerd via de commissiebrief Uitvoering coalitieakkoord Ooievaarspas en SMI (RIS318941), de Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen (RIS319849), en de vorige voortgangsbrief Nota dierenwelzijn 2023 (RIS320682). Het opzetten van deze regeling is in goed overleg met de dierenwelzijnsorganisaties gedaan. Via de Klankbordgroep Dierenwelzijn is uitgevraagd wat de voorwaarden van de regeling moeten zijn. Via de Ooievaarspas kunnen dierenartsen inmiddels partner worden en door het scannen van de Ooievaarspas kan een vergoeding tot maximaal €300 per jaar worden verzilverd 1. In 2024 hebben ruim 700 pashouders gebruik gemaakt van de vergoeding voor dierenartskosten. Behandelingen die in aanmerking komen richten zich op preventieve behandeling (100%), maar ook op medisch noodzakelijke behandelingen (50%). De dierenarts bespreekt met de eigenaar van het huisdier waar, in het belang van het dier, de €300,- het beste voor kan worden ingezet. Pashouders zijn via de website van de Ooievaarspas, via de sociale mediakanalen en via het magazine van de Ooievaarspas geïnformeerd. Inmiddels zijn 24 dierenartsen in Den Haag aangesloten. Eind 2024 is in de Klankbordgroep Dierenwelzijn de voortgang besproken. De dierenartsen, maar bijvoorbeeld ook de Dierenambulance, zijn aangesloten en tevreden.

De samenwerking tussen de partners van de Ooievaarspas en de gemeente is goed en aankomende periode wordt de verdere samenwerking goed gemonitord. Medewerkers en vrijwilligers van dierenwelzijnsorganisaties leveren een belangrijke bijdrage aan het verbeteren van dierenwelzijn. Zij zetten zich dagelijks in voor het verbeteren van dierenwelzijn. Hun inzet van kennis en ervaring is daarbij cruciaal. Het college ondersteunt vrijwilligersorganisaties, waaronder dierenwelzijnsorganisaties, bij het vinden van vrijwilligers (RIS312043) en biedt via Haagse vrijwilligerscentrale PEP Den Haag advies op maat aan over onder meer het werven en behouden van vrijwilligers en het voeren van goed vrijwilligersbeleid (RIS317703 Actielijn informele zorg). Met de aangenomen motie over de inzet van dieren bij activiteiten (RIS313464), heeft het college hierover informatie op de website geplaatst, zijn zorgprofessionals geïnformeerd en wordt dit meegenomen bij de aanvraag voor vergunningen voor een braderie of evenement. Daarnaast is er een brief aan de commissie Leefomgeving gestuurd over paardenkoetsen en dat de gemeente evenementen met dieren ontmoedigt en dat de gemeente zelf het goede voorbeeld geeft door geen gemeentemiddelen in te zetten voor paardenkoetsen.

HuisdierinformatiePunt (HIP) Er wordt doorlopend gewerkt om het HIP nog beter onder de aandacht van de bewoners van Den Haag te brengen door te kijken naar uitbreidingsmogelijkheden van de fysieke Huisdier Informatie Punten, door creatief samen te werken met partners uit de stad om kennis en kracht te bundelen om hiermee dierenwelzijn te bevorderen. De belangrijkste resultaten over 2024 zijn: -

-

1

Op 3 juni 2024 is het tweede HIP-feest georganiseerd bij stadsboerderij ‘t Waaygat. De HIP partners waren aanwezig voor promotie van hun werk en om vragen over dieren te beantwoorden, via diverse spellen de bezoekers op een goede manier bewuster te maken van wat het houden van dieren betekent. Bij het HIP-feest is ook de gemeentelijke bewustwordingscampagne verantwoord huisdierenbezit gelanceerd met volop media-aandacht. De website van het HIP wordt continu geactualiseerd met acties en activiteiten rond dierenwelzijn. De hosting van de website is beter ingericht, eind 2024 is er meer inzicht gekomen in de bezoekcijfers. In 2025 wordt de uitstraling en content van de website verder verbeterd, zodat de website gericht is op wat de bezoeker graag wil weten.

Tegemoetkoming dierenartskosten - Ooievaarspas

8/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

-

-

-

-

-

-

In 2024 was er een incidenteel budget van €20.000,- beschikbaar om de samenwerking binnen het HIP te versterken. Er is ingezet op website van het HIP; verouderde content is verwijderd en vervangen, eenheid in de look&feel van de website is gerealiseerd en een betere afstemming met zoekmachines. Er is nieuwe content ontwikkeld: gericht op relevante informatie, een actieagenda en inspirerende verhalen. Met daarnaast inzet op verdere verbinding en samenwerking met de partners. Sinds de koppeling vanuit de verantwoord huisdierenbezit campagne met het HIP, zien we een forse stijging van het aantal bezoekers (6171 in 2023 naar 17613 in 2024). In de maand juli zien we zelfs een stijging van 178%. De blog voorkom dierenleed, is het best gelezen. Op 31 december 2024 ligt het totale aantal bezoekers op 5255 versus 2314 in 2023. Eind 2024 zijn er op 2 extra stadsboerderijen digitale muurkrantschermen gekomen. Met regelmaat worden daar korte berichten gedeeld over verantwoord huisdierenbezit, evenementen vanuit het HIP en over het HIP zelf. Periodiek wordt er vanuit de stadsboerderij een nieuwsbrief ‘HIP Journaal’ verstuurd/opgehangen om het HIP nog beter onder de aandacht van de bewoners van Den Haag te brengen en de samenwerking tussen de HIP-partners te versterken. In de nieuwsbrief staan huisdiertips, nieuws, acties en activiteiten van de partners.

Ook bevat de nieuwsbrief de logo’s en de websites van alle HIP-partners. De nieuwsbrief wordt op de HIP locatie opgehangen zodat bezoekers deze informatie ook kunnen lezen. Verder hebben de partners periodiek overleg met elkaar over o.a. hoe het HIP nog beter onder de aandacht van de bewoners gebracht kan worden. Het college heeft samen met dierenwelzijnsorganisaties en dierenartsen een lijst opgesteld met adressen waar huisdierbezitters met een laag inkomen terecht kunnen voor hulp. Op de website van het HIP (www.huisdierinformatiepunt.nl) en de website van de gemeente met informatie over de Ooievaarsregelingen staat een overzicht van deze fondsen. Gesprekken met Yuverta voor toetreding tot het HIP lijken vooralsnog succesvol. Toetreding van de Dierenartsenkring Haaglanden tot het HIP is lastig omdat steeds meer dierenartsen vanuit een commerciële franchise werken en die treden niet toe tot lokale samenwerkingsverbanden. In 2025 is Yuverta officieel welkom geheten bij het HIP. De HIP-partners hebben om meer (duurzaam) promotiemateriaal gevraagd. Er zijn banners gekomen en herbruikbare HIP-bekers die door alle HIP-partners worden gebruikt. Posters van de campagne zijn uitgedeeld aan de HIP-partners.

Dierenmishandeling en Huiselijk Geweld Het college heeft oog voor de huisdieren van slachtoffers van huiselijk geweld. De aanwezigheid van een huisdier mag geen belemmering vormen bij het ontkomen aan een onveilige situatie thuis. In 2022 zijn concrete stappen gezet om toe te werken naar diertoegankelijk beleid binnen de opvang van slachtoffers van huiselijk geweld van Arosa (onderdeel van KesslerPerspektief). Arosa is een expertisecentrum voor de aanpak van en opvang bij huiselijk geweld. In de afgelopen periode zijn verschillende mogelijkheden binnen deze opvang onderzocht voor het opvangen van een dier. Helaas heeft dat niet geleid tot een oplossing in de opvang. De conclusie is dat met de huidige huisvesting geen opvang voor dieren mogelijk is. Redenen zijn: huisdier moet op de kamer blijven, dit beperkt de bewegingsruimte voor het huisdier en is niet diervriendelijk (kat, of kleine huisdieren is wel mogelijk, maar honden niet); geluidsoverlast is een grote zorg, we hebben kleine opvanglocaties welke gehorig zijn. Met name voor cliënten met jonge kinderen, waardoor mogelijk verstoring van het slaapritme wordt veroorzaakt; client kan dier niet zelf uitlaten als het onveilig is om naar buiten te gaan. Medewerkers zijn hier niet voor aangenomen, ook al zouden ze dit willen doen, het is niet mogelijk om te combineren met de werkzaamheden die zij moeten verrichten.

9/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

Omdat Arosa uitdagingen kent om diertoegankelijk beleid in te voeren, vangen we in Den Haag huisdieren uit geweldsituaties op bij gastouders. Daarbij speelt Mendoo een belangrijke rol. Mendoo is een stichting die zich samen met netwerkpartners inzet voor slachtoffers van huiselijk geweld en hun huisdieren. Om binnen Den Haag een duurzame oplossing voor mensen en dieren uit huiselijk geweld situaties te realiseren, coördineren de GGD en Mendoo de samenwerking tussen onder meer de volgende netwerkpartners: Veilig Thuis Haaglanden, Arosa, Leger des Heils, Politie Haaglanden, GGD Haaglanden, het CIT van Jeugdbescherming West, Wijkz, Reclassering Nederland, Landelijk Expertisecentrum Dierenmishandeling (LED) en dierenartsen in Den Haag. Ook investeert het college in kennis en expertiseoverdracht vanuit Mendoo richting deze organisaties over de relatie tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld en het signaleren ervan. Tijdens de intakegesprekken onderzoeken en adviezen vanuit deze organisaties is er naast huiselijk geweld ook aandacht voor dierenmishandeling. Momenteel werkt het Leger des Heils samen met Arosa aan het realiseren van een opvang voor mens en dier op een nieuwe opvanglocatie voor slachtoffers van huiselijk geweld.

Bij dierenartsen is geïnventariseerd welke knelpunten zij ervaren met betrekking tot het melden van huiselijk geweld en dierenmishandeling (RIS317566 Enquête dierenartsen melden huiselijk geweld en dierenmishandeling), om zo de relatie tussen dierenmishandeling en andere vormen van huiselijk geweld actief onder de aandacht te brengen bij politie, boa’s, zorginstellingen, woningcorporaties en dierenartsen. De gemeente zoekt hierbij ook samenwerking met het LED en het Landelijk Expertisecentrum Kindermishandeling. Dierenartsen kunnen terecht bij het LED om een melding te doen van dierenmishandeling. Wanneer dierenartsen zich zorgen maken over de toestand van een dier, kunnen zij via de beveiligde site van het LED het dossier voorleggen aan gespecialiseerde dierenartsen en forensische experts van het Nederlands Forensisch Instituut. Het LED geeft binnen 48 uur aan de dierenarts door of het wel of geen dierenmishandeling is. Vervolgens kan een dierenarts melding doen bij 144. Op 6 juli 2023 is de motie ‘Vergroot pakkans dierenmishandelaars’ (RIS316203) aangenomen. Naar aanleiding van deze motie heeft een aantal handhavers en boswachters een training over dierenwelzijn en de Wet Dieren gevolgd.

De gemeente gaat niet over het opleidingspakket van de politie, maar de politie heeft desgevraagd laten weten dat er bij de politie taakaccenthouders dieren zijn die geregeld een training volgen. Voor agenten is een werkinstructie beschikbaar. Werkinstructies, de inzet van de taakaccenthouders en de training voor handhavers dragen substantieel bij aan de herkenning en adequate opvolging van signalen van dierenmishandeling en dierenverwaarlozing waarbij iedere partner zijn rol vervult. Met RIS316238) gaf het college antwoord op vragen over de lokale aanpak van dierenmishandelaars. Aanleiding was een hond die door oververhitting in een bestelbus was overleden. De landelijke en lokale overheid speelt bij de aanpak van dierenmishandeling een rol. De belangrijkste rol is weggelegd voor de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) en de politie. Gemeentelijke handhavers hebben zelf geen bevoegdheid om te handhaven, maar kunnen een signalerende rol vervullen. De boswachters hebben bevoegdheden op grond van de Wet Dieren en de Visserijwet en treden in voorkomende gevallen handhavend op.

10/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

Toelating van huisdieren in de Haagse winteropvang Tot voor kort waren huisdieren niet toegestaan in de winteropvang. In aanloop naar de winterperiode 2024-2025 is, in overleg met het Daklozenloket, de zorgaanbieder en de beveiliging, besloten om in het kader van maatwerk huisdieren toe te laten op de twee Haagse winteropvanglocaties. Afgelopen winter hebben vier personen met huisdieren gebruikgemaakt van de opvang: drie honden en twee katten. Voorwaarde is dat het dier gezond en gesocialiseerd is, en dat er binnen de opvang voldoende ruimte is om mensen met hun huisdier op een verantwoorde manier te huisvesten. Daarbij wordt rekening gehouden met medebewoners, medewerkers, hygiëne en het welzijn van de dieren. Hoewel het maatwerk blijft, laat deze ervaring zien dat opvang van mensen met een huisdier mogelijk is – mits er sprake is van goede wil en samenwerking. Samenwerking en communicatie over dierenwelzijn Op 12 december 2024 kwam de klankbordgroep dierenwelzijn bijeen. Het gesprek ging vooral over de ervaringen van de eerste maanden over de zgn. Minimaregeling voor huisdieren om naar de dierenarts te kunnen. En de bewustwordingscampagne verantwoord huisdierenbezit is besproken met een vervolg voor 2025.

Dierenwelzijn op landelijk niveau De gemeente participeert in een ambtelijk dierenwelzijnsoverleg van de G4 en is lid van DierVizier, een landelijk samenwerkingsverband met gemeenten, dierenwelzijnsorganisaties, kennisinstellingen en het ministerie van LVVN om kennis en kracht te bundelen om dierenwelzijn te bevorderen. Eind 2023 is een lobbybrief naar het ministerie van LVVN (toen LNV) gestuurd om aandacht te vragen voor drie zaken: lokale bevoegdheden op het gebied van dierenwelzijn om evenementen of straathandel te kunnen verbieden, een landelijke chip- en registratieplicht voor katten en voorlichting over hengelen. Inmiddels is de reactie van het ministerie ontvangen. In 2026 zegt het ministerie dat de landelijke chip- en registratieplicht voor katten in werking treedt. In 2024 is de G4 samen opgetrokken om bij het ministerie de spoed van de komst van de positieflijst voor amfibieën/reptielen te bepleiten en daarbij extra opvang voor reptielen te realiseren (zoals ook is toegezegd op 9 januari 2025 bij Commissiedebat over dierenwelzijn – de toezegging is hiermee afgedaan), actie te vragen vanuit het ministerie voor de gestegen dierenartsenkosten, aandacht voor de uitvoering van de landelijke chip- en registratieplicht voor katten en hebben we gepleit voor meer lokale mogelijkheden om de inzet van dieren bij evenementen, activiteiten en straathandel te verbieden.

Deze lobbybrief is begin februari 2025 verzonden en als bijlage bijgevoegd. Tot slot Het coalitieakkoord (RIS316672) geeft de komende jaren ruimte en kansen voor dierenwelzijn. Een flink aantal zaken zijn al in gang gezet. Het HIP heeft haar bereik fors zien groeien. Zo wordt er voortvarend gewerkt aan voorlichting over Dierenwelzijn en hengelen en is er meer ondersteuning beschikbaar voor dieren in nood. Als gemeente verkennen we de mogelijkheid om gebouwen van de HIP-partners te helpen verduurzamen. In 2025 wordt de website van het HIP verder aangepakt en wordt Yuverta als nieuw lid van het HIP verwelkomt. Met een voorlichtingscampagne over dieren in de stad wordt ingezet op meer bewustwording voor het verantwoord omgaan met alle dieren in de stad. Met als thema: dieren die in de problemen zijn gekomen door de interactie met de mens. Daarmee worden duidelijke richtlijnen gegeven over het omgaan met dieren in de stad en wat te doen bij het vinden van een ziek, gewond of dood dier. De campagne rond dierenleed door hengelen wordt herhaald. Goede voorlichting over het signaleren en voorkomen van dierenmishandeling wordt een belangrijk onderwerp in 2025.

11/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10819710

Het afgelopen jaar hebben dierenwelzijnsorganisaties weer prachtig werk neergezet voor onze Haagse dieren. Van de uitvoering van de wettelijke taken, activiteiten die gericht zijn op voorlichting en preventie tot het opvangen van huisdieren van slachtoffers van huiselijk geweld. Dag in dag uit, staan medewerkers en vrijwilligers van dierenwelzijnsorganisaties klaar voor alle hulpbehoevende, gewonde en zieke dieren. Het college is er trots op dat er samen met dierenwelzijnsorganisaties al veel is bereikt op het gebied van dierenwelzijn. In 2024 is Den Haag uitgeroepen tot de meest diervriendelijke gemeente. Het college ziet dit als een belangrijke erkenning voor de jarenlange inzet voor dieren en een aanmoediging om te blijven werken aan een diervriendelijke stad. Om het dierenwelzijn de komende periode naar een hoger niveau te tillen heeft het college een Actieagenda Dierenwelzijn voor 2024 en verder opgesteld (RIS320897). De actieagenda bevat nieuwe speerpunten, zoals uitklimvoorzieningen – nestkastjes – aandacht voor wilde dieren in de stad – losloopgebieden – sociale voorzieningen voor minima om het dierenwelzijn te bevorderen. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

12/12