RIS322403 Tussenstand Gebiedsprogramma Binckhorst

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert van Asten Wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10885394 RIS322403 Contactpersoon

Hettie Verheijen Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

GO Binckhorst Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

11 juni 2025

hettie.verheijen@denhaag.nl

Onderwerp

Tussenstand Gebiedsprogramma Binckhorst

Geachte voorzitter, De Binckhorst is in beweging. In het nieuwe, 11e voortgangsbericht Binckhorst wordt u op de hoogte gesteld van de laatste ontwikkelingen in het hier en nu. Echter, parallel aan alle projecten en plannen die onder het vigerend omgevingsplan worden gerealiseerd, zijn vorig jaar ook de voorbereidingen gestart voor de doorontwikkeling van de Binckhorst. Hiertoe is uw Commissie, maar ook de Commissies Leefomgeving en Samenleving, in 2024 een aantal keer uitgenodigd en meegenomen in de plannen voor de Binckhorst van de toekomst. Het college licht toe waarom verdere transformatie van de Binckhorst nodig is, wat we willen bereiken en hoe. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het Gebiedsprogramma Binckhorst en onze strategie voor de toekomst. Ook nemen we u mee in het participatieproces en de vervolgstappen om het Gebiedsprogramma vast te stellen en zo te komen tot een wijziging van het huidig Omgevingsplan Binckhorst (RIS299317). Onderhavige toelichting op de doorontwikkeling Binckhorst, op basis van het Gebiedsprogramma, betreft slechts de tussenstand van de planontwikkeling, omdat de resultaten van de PlanMER nog verwerkt moet worden in het Gebiedsprogramma en het Gebiedsprogramma nog ter visie gelegd wordt.

Natuurlijk geeft het komende Binckhorstdebat waardevolle input voor het uiteindelijke Gebiedsprogramma dat het college, na de zienswijze periode, zal vaststellen.

Transformatie van de Binckhorst De transformatie van de Binckhorst biedt Den Haag dé kans om een groene, levendige stadswijk te creëren. Den Haag groeit, en de Binckhorst speelt een cruciale rol in het faciliteren van deze stedelijke ontwikkeling. Wat ooit een bedrijventerrein was, transformeert in hoog tempo tot een dynamische, duurzame stadswijk waar wonen, werken en voorzieningen samenkomen. In de afgelopen jaren zijn al 2.500 nieuwe woningen opgeleverd in aansprekende projecten zoals Binckeiland, Binck Poort, Pegasus en BinckCityPark. Daarnaast zijn nog eens 1.300 woningen in aanbouw, en een laatste serie projecten met 1.200 woningen staat gepland om in 2026 van start te gaan. Dit alles binnen de mogelijkheden die het huidig vigerend omgevingsplan biedt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

In het Omgevingsplan Binckhorst is een juridisch-planologisch kader opgesteld dat alle ruimte bood aan private initiatieven tot een maximum van onder meer 5.000 woningen. Door de gehanteerde systematiek hierin, zijn de nieuwe ontwikkelingen verspreid over de Binckhorst geland en groen en voorzieningen niet even snel meegegroeid. Vanuit de ervaringen met het omgevingsplan wil het college de regie op de identiteit, de (ruimtelijke) kwaliteit en de samenhang in het gebied bijsturen op onder meer voorzieningen, economie en groen. Dat doen we vanuit een Gebiedsprogramma. De Binckhorst is méér dan alleen woningen. Het is de ambitie om een toekomstbestendige stadswijk te creëren, die: • De groei van Den Haag opvangt; • De leefbaarheid aanzienlijk verbetert; • De strategische ligging optimaal benut. De volgende fase is nu aangebroken: de Binckhorst wordt richting 2050 een bruisend stadsgebied met een dynamische mix van wonen, werken en voorzieningen. In het Gebiedsprogramma zetten we de koers uit voor een evenwichtige en inspirerende wijk, waarin wonen, economie, verkeer, groen en water, cultuur, sport, onderwijs en zorg samenkomen in één samenhangend programma. De nieuwe Binckhorst wordt een aantrekkelijke, levendige wijk met een unieke balans tussen oud en nieuw, stedelijk karakter en groen.

Daarbij richten we ons op: • Wonen: Een divers aanbod aan woningen voor iedereen, van starters tot senioren; • Werken: Ruimte voor innovatieve bedrijven, startups, MKB en creatieve werkplekken; • Voorzieningen: Een levendig centrum met cultuur, onderwijs, zorg en recreatie; • Groen en duurzaamheid: Een robuuste, groene en blauwe structuur met het Waterfrontpark, de geactiveerde Trekvliet en duurzame energiebronnen zoals geothermie en het warmtenet. De Binckhorst is niet zomaar een stadswijk in ontwikkeling; het is dé plek waar de toekomst van Den Haag vorm krijgt.

Context Gezien de enorme verstedelijkingsopgave en de ambities rond het realiseren van een Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-verbinding (de Vlietlijn) door de Binckhorst, is dit hét moment om de doorontwikkeling van de Binckhorst op te pakken. Er wordt een Gebiedsprogramma uitgewerkt als (zelfstandig) onderdeel van een intergemeentelijke programma waarvan ook de Vlietlijn en de inpassing van geothermie deel uitmaken. Intergemeentelijk, omdat de Vlietlijn niet alleen vanaf Den Haag Centraal over de Lekstraat en door de Binckhorst loopt, maar ook aftakt richting station Voorburg (gemeente Leidschendam-Voorburg) en richting Rijswijk/Delft (gemeente Rijswijk). Voor dit totale intergemeentelijke programma wordt tevens een PlanMER opgesteld. Inzet is om met een wijziging van het omgevingsplan ca. 7.000 tot 8.000 woningen extra toe te voegen, inclusief de bijbehorende voorzieningen en bedrijvigheid, alsook de inpassing van de Vlietlijn en een geothermiecentrale juridisch-planologisch mogelijk te maken. Dit biedt de gemeente bovendien de uitgelezen kans om meer regie te nemen op de ontwikkeling en dit ook op basis van een Gebiedsprogramma onder de nieuwe omgevingswet te kunnen sturen.

2/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

Samenhang Intergemeentelijk Gebiedsprogramma Vlietlijn, Doorontwikkeling Binckhorst incl. Geothermie.

De Binckhorst wordt getransformeerd tot een innovatieve, groene en levendige stadswijk die goed verbonden is met omliggende wijken en de regio. Dit Gebiedsprogramma omvat de richting van de gewenste ontwikkeling dat tot 2050 reikt, waarin strategische keuzes en wijzigingen in het omgevingsplan mogelijk gemaakt worden. De transformatie wordt in overleg en samenwerking met bewoners, bedrijven en ontwikkelaars vormgegeven. Het Gebiedsprogramma schetst een toekomstperspectief zonder strikte blauwdrukken of tijdsplanning, maar vormt de basis om onder gemeentelijke regie te komen tot een kwalitatief hoogwaardige en aantrekkelijke nieuwe stadswijk van Den Haag.

Opgave voor de doorontwikkeling

Gebiedsprogramma Binckhorst Het beoogd Gebiedsprogramma Binckhorst bestaat uit een ruimtelijk-functioneel kader, een ontwikkelkader en een gebiedsexploitatie. Het Gebiedsprogramma is een uitwerking van de Omgevingsvisie Den Haag. Vaststelling van het Gebiedsprogramma is conform artikel 3.4 van de Omgevingswet een bevoegdheid van het college. Het college is van mening dat betrokkenheid van de raad bij het Gebiedsprogramma een belangrijke bijdrage kan leveren aan de doorontwikkeling Binckhorst. Daarom heb ik u vorig jaar meerdere keren meegenomen in de ontwikkelrichtingen en dilemma’s die spelen op de Binckhorst. In deze brief wordt opnieuw een tussenstand gegeven, waarin we u informeren over de inhoud van het concept Gebiedsprogramma, de nog openstaande punten, de ontwikkelstrategie en de vervolgplanning.

1.

Ruimtelijk-functioneel kader

Het Ruimtelijk-functioneel kader omschrijft het ‘wat’. De opgaven en toekomstige ambities van de Binckhorst zijn uitgewerkt in de vorm van de beoogde identiteit, de essenties van de toekomstige wijk en de programmatische en kwalitatieve kaders. Bovendien zijn de hoofdstructuren vastgelegd en is er een ruimtelijke vertaling (geen blauwdruk) gemaakt van het te realiseren programma.

3/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

Dit programma is geen opeenstapeling van alle sectorale beleidsvelden, maar een afgewogen integrale benadering van de Binckhorst. Niet alles kan overal. Dit betekent dat vooraf keuzes worden gemaakt in wat wel en wat niet in de Binckhorst wordt gerealiseerd. Beoogde identiteit Het onderscheidende karakter van de Binckhorst ligt in de unieke combinatie van zijn industriële verleden met een groene, waterrijke en innovatieve toekomst. De wijk krijgt een centrum-stedelijk karakter, maar biedt tegelijkertijd veel groen en water dichtbij. Door de historische elementen van de Binckhorst te benutten als ankerpunten en de focus op het water, krijgt de wijk een sterke en herkenbare identiteit. Bovendien wordt de Binckhorst een proeftuin voor duurzame verstedelijking, met innovatieve concepten op het gebied van mobiliteit, energie en groen. Vier principes • Symbiose van oud en nieuw: Karakteristiek en innovatief. Binckplekken en gezicht naar het water. • Verankerd in de stad: Hoogwaardige routes en bruggen naar omliggende wijken voor voetgangers en fietsers. De Vlietlijn loopt dwars door de Binckhorst en verbindt het gebied met Centraal Station, Voorburg en Rijswijk. • Groen om de hoek: Waterfrontpark, straten met bomen, groen in de openbare ruimte. • Complete stadswijk: Vier karakteristieke kwartieren. Hoge dichtheden en bouwhoogtes zijn gekoppeld aan HOV haltes.

Vier kwartieren Deze kwartieren krijgen hun eigen unieke programmering van wonen, werken en voorzieningen. • Binckhaven: Een dynamisch stedelijk gebied met industriële uitstraling rond de havenarmen. Het wordt gekenmerkt door levendige kades, informele groene plekken bij erfgoed, en dwaalroutes door nieuwe en getransformeerde bebouwing. In het noordwesten van dit kwartier komt het centrale wijkhart. • Trekvlietkwartier: Dit gebied grenst aan het Waterfrontpark langs de Trekvliet. Het combineert nieuwe gebouwen met bijzonder erfgoed, zoals Kasteel Binckhorst en de Fokker Terminal. Het biedt een stedelijke mix van wonen, werken en voorzieningen. • Parkkwartier: Het voormalige gasfabriek- en afvalclustergebied wordt een stedelijk park van allure, onderdeel van het Waterfrontpark. Het park wordt omgeven door hoogstedelijke bebouwing en biedt een mix van wonen, werken, voorzieningen en recreatie met stadsbrede betekenis. • Mercuriuskwartier: Verbindt het stadscentrum met de regio. Het noordelijk gelegen deel biedt ruimte aan maakindustrie en stadsverzorgende bedrijvigheid, het zuidelijk gelegen deel omvat stedelijke voorzieningen zoals een zwem- en sportcentrum en een hoogstedelijk gemengd gebied rond de begraafplaats.

4/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

Ruimtelijk concept De herontwikkeling van de Binckhorst is geïnspireerd door het Europese hoogstedelijk stadsmodel. Hierbij wordt gestreefd naar een gelaagde bebouwing en een mensgerichte aanpak waarbij voorzieningen en groen nabij zijn. 1. • • •

2. •

• •

Fijnmazig stedelijk weefsel: Handhaving van het huidige stratenpatroon met verbeterde inrichting, gericht op verblijfskwaliteit. Meer ruimte voor voetgangers, veilige fietspaden, sport, spel en groen. Nieuwe routes en bruggen verbinden de Binckhorst met omliggende wijken.

Gelaagde bebouwing: Drie typologieën: "liggende gebouwen" (historische lage industriegebouwen), "staande gebouwen" (hoge torens nabij ov-haltes), en "zittende gebouwen" (middelhoge stadsblokken van 6-12 bouwlagen). Gebruik van duurzame materialen zoals hout en bio-based bouwmaterialen. Gelaagde stedelijke uitstraling versterkt door architectuur en vergroening.

5/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

3. • • •

Menselijke maat en leefbaarheid: Actieve plinten met wisselende functies zorgen voor levendigheid op straat. Overgangen tussen privé en openbaar zijn zorgvuldig ontworpen met veel voordeuren aan de straat. Focus op een aantrekkelijke openbare ruimte en een fijne stad op ooghoogte.

Integrale beleidsafwegingen in programmering De beleidsuitgangspunten en spelregels gelden als basis voor de wijziging van het omgevingsplan en op te stellen gebiedspaspoorten, beeldkwaliteitsplan en uitwerking van de inrichting van de openbare ruimte. Het Gebiedsprogramma geeft per kwartier het beoogd programma, onderverdeeld in functies aan. In het Gebiedsprogramma wordt per beleidsveld aangegeven wat wordt beoogd (en daarmee ook wat niet). Door de integrale benadering worden hier afwijkingen ten opzichte van bestaand sectoraal beleid en uitgangspunten van het vigerend omgevingsplan gemaakt. Het gaat hier onder meer om: • Openbare ruimte en netwerkstructuur (mobiliteit) Uitgangspunt is inrichting van de openbare ruimte volgens het principe ‘groen tenzij’ met inheemse plantensoorten. Uitdaging hierbij is de veelheid aan ondergrondse infrastructuur; in het voormalig bedrijventerrein liggen veel stedelijke nutsverbindingen en is niet volgens het Haags Profiel gewerkt. Inclusief het terrein van het afvalcluster wordt 28 hectare groen toegevoegd. Biodiversiteit en klimaatadaptiviteit worden gecombineerd met sport, spel en cultuur. De Binckhorst ontwikkelt zich tot een gebied met een inclusieve openbare ruimte en verbeterde infrastructuur voor voetgangers en fietsers met nieuwe bruggen en fietsroutes.

Er gelden specifieke normen voor fietsparkeren en nieuwe ontwikkelingen zullen inpandige fiets- en scooterstallingen hebben. Rond ov-haltes worden fietsenstallingen en zitgelegenheden toegevoegd. Het openbaar vervoer wordt uitgebreid met de Vlietlijn en drie HOV-haltes. Voor gemotoriseerd verkeer wordt lokaal en doorgaand verkeer gescheiden, delen worden autovrij of autoluw, en de parkeernormen worden sterk gereduceerd. Parkeren concentreert zich in centrale parkeergarages met mogelijkheden voor deelmobiliteit. De energietransitie richt zich op hernieuwbare bronnen en collectieve warmtesystemen, met aandacht voor ondergrondse knelpunten. Circulariteit wordt gestimuleerd door materiaalhergebruik, strengere afvalscheiding en circulaire buurthubs. • Werken Uitgangspunt in het vigerend omgevingsplan is dat aanwezige (bedrijfs-)activiteiten ten tijde van de vaststelling gehandhaafd bleven. Met een verder verstedelijkingsopgave is dit principe niet houdbaar Teneinde nieuwe woningbouw mogelijk te maken en daarbij de leefbaarheid te garanderen, zal bestaande bedrijvigheid met een zgn. milieuhindercirkel aangepakt moeten worden. Hierbij zijn 3 mogelijkheden: - of het bedrijf kan de hindercirkels met maatregelen op locatie verkleinen tot milieucategorie 2 en bedrijfsmatig in een veranderende (woon)omgeving blijven functioneren, - of het bedrijf kan verplaatst worden naar bv.

het Mercuriuskwartier, waar ook de hindercontouren worden ingeperkt, maar bedrijfsmatig geringe beperkingen spelen, - of verplaatsing buiten de Binckhorst is noodzakelijk. Hiervoor is juridisch-planologische ruimte op de GAVI-kavel, vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Binckhorst (RIS314758). Nieuwe bedrijvigheid zal, conform de vigerende regels van het omgevingsplan, aan de maximale hindercirkels worden gehouden. Mercuriuskwartier-Noord geeft ruimte voor intensivering en stapeling van functies, met nadruk op werk en stedelijke voorzieningen. Meer arbeidsplaatsen worden mogelijk gemaakt, met hoger rendement per vierkante meter.

6/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

• Wonen Er worden met het Gebiedsprogramma Binckhorst 7.000 tot 8.000 woningen toegevoegd. De Haagse Woonvisie 2040 (RIS318961), vastgesteld op 19 december 2024, gaat uit van een betaalbaarheids-percentage van 80% bij nieuwbouwontwikkelingen. Voor het CID is in de Woonvisie 2040 -conform afspraken uit het collegeakkoord- opgenomen dat het betaalbaarheidspercentage niet 80% (30% sociaal, 50% midden) maar 70% (30% sociaal, 40% midden) is. In de Binckhorst ontvouwt zich een volledig nieuwe woonwijk; een wijk waar een gewogen gemiddelde van woningcategorieën nodig is om een weerbare stadswijk te ontwikkelen. Voor de Binckhorst wordt daarom 70% betaalbaar gehanteerd (30% sociaal, 40% midden). Een percentage van 80% betaalbare woningen verenigt zich moeilijk met de ambitie om een gedifferentieerde zelfstandige woonwijk te maken. Bovendien is het maximaal percentage van betaalbaarheid afgewogen vanwege de financiële haalbaarheid van de doorontwikkeling. Simpel gesteld; hoe groter het percentage betaalbaar, hoe groter het financieel tekort, hoe minder investeringsruimte voor bijvoorbeeld groen, voorzieningen en welzijnsfuncties. Ook met deze aanpassing is de gebiedsexploitatie niet bij vaststelling dekkend.

• Voorzieningen Er is, op basis van de reeds gerealiseerde woningen en het toekomstig woonprogramma, een herijking gemaakt van het Voorzieningenprogramma zoals dat bij het vigerend omgevingsplan was beoogd. Destijds werd verwacht dat meer eengezinswoningen op eigen grond gerealiseerd zouden worden, inmiddels is duidelijk dat de gevraagde woningen veel meer in appartementenbouw worden gerealiseerd en ook een andere samenstelling van huishouden kennen. De herijking heeft geleid tot een voorzieningenpakket dat is opgenomen in het Gebiedsprogramma. De maatschappelijke en culturele voorzieningen hebben daarbij een concrete locatie of een programmatische plek (aantal/oppervlakte per kwartier) in het Gebiedsprogramma gekregen. Programmering Binckhorst Zoals eerder aangegeven bestaat de Binckhorst uit vier kwartieren, elk met een unieke sfeer en identiteit. Elk gebied bouwt voort op zijn ligging, kwaliteiten en ontwikkelkansen. Een mix van wonen, werken en voorzieningen maakt elk kwartier tot een unieke plek. Samen vormen ze een complete stadswijk. Per kwartier is vanuit het overkoepelende programma een specifiek programma bepaald. Deze programma’s dienen als uitgangspunt voor nieuwe ontwikkelingen, maar kunnen naarmate realisatie verder in de tijd ligt herijkt worden.

Concept beoogd ruimtelijk programma

7/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

2. Ontwikkelkader In aanvulling op het ‘wat’ wordt in het Ontwikkelkader het ‘hoe’ uitgewerkt. Het Ontwikkelkader beschrijft de wijze waarop de ontwikkeling van de Binckhorst plaatsvindt. Het beschrijft de ontwikkelfilosofie, het getrapte ruimtelijke en financiële kader waarbinnen het gebied tot ontwikkeling komt en de wijze waarop samenwerking met marktpartijen wordt vormgegeven. Het ontwikkelkader is in nauw overleg met marktpartijen met een grondpositie tot stand gekomen. Hierbij wordt niet meer per plot/plots gekeken naar een programma, maar vanuit de Binckhorst als geheel, naar kwartieren, naar gebiedspaspoorten, naar kavelontwikkeling. Stapsgewijs zal herontwikkeling plaatsvinden. De systematiek van uitnodigingsplanologie en reservering gebruiksruimte onder het vigerend omgevingsplan wordt niet gehandhaafd. Uitgangspunt is het gefaseerd toewerken naar afgeronde stukken wijk, te beginnen met het ‘nieuwe hart/centrum van de Binckhorst’ (fase 1 – as Zonweg/Capellalaan). Voor de volgende fase worden wel al de knelpunten voor herontwikkeling aangepakt, zodat na start bouwfase 1 ook de planuitwerking fase 2 vervolg kan krijgen. Strategie voor de verdere ontwikkeling van de Binckhorst Het programma legt op hoofdlijnen de stedenbouwkundige randvoorwaarden en beleidskaders vast voor mobiliteit, energie, klimaat, groen, wonen, werken en voorzieningen.

Het gaat daarbij om het ‘waarom’ en het ‘wat’ van de gebiedsontwikkeling. Het Gebiedsprogramma geeft een toekomstperspectief, vormt een kader voor de (door)ontwikkeling van de Binckhorst, geeft spelregels voor op te stellen gebiedspaspoorten en eventuele daar op volgende buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's) en formuleert de uitgangspunten voor de nieuwe wijziging Omgevingsplan. De wijze waarop deze methodiek juridisch-planologisch goed geborgd wordt vraagt specifieke aandacht in de opmaat naar het herzien omgevingsplan. Het gebied kent een mix van bestaande bedrijven, nieuwe ontwikkelingen, verschillende kwartieren en een grote vraag naar passende (maatschappelijke en economische) voorzieningen. Een groot deel van de gronden in de Binckhorst is in handen van private partijen. Als gevolg daarvan is marktinitiatief medebepalend voor de omvang en de snelheid van de vastgoedontwikkeling. De gemeente en de markt hebben elkaar derhalve nodig voor een succesvolle doorontwikkeling van de Binckhorst. In het omgevingsplan is duidelijk geworden dat het ontbreken van een duidelijk ontwikkel- en ruimtelijk kader leidt tot onsamenhangende groei en een suboptimale leefomgeving. De gemeente speelt een centrale rol bij de ontwikkeling, samen met marktpartijen. Balans tussen duidelijke kaders en flexibiliteit is cruciaal.

De differentiatie per deelgebied zorgt ervoor dat de Binckhorst een gevarieerde stadswijk wordt met unieke identiteiten. Dit voorkomt een eenvormig of ongecoördineerd karakter, en waarborgt dat zowel inwoners als bezoekers zich thuis voelen in verschillende kwartieren. Strategieën op maat zijn nodig voor bestaande bedrijven. Hoogwaardige openbare ruimte blijft prioriteit en is essentieel voor leefbaarheid en bereikbaarheid. Dat is ook het deel van de ontwikkeling waar de gemeente tot in lengte van jaren verantwoordelijk voor blijft. Daarin moeten leefomgeving, bereikbaarheid en transformatie/bouwen evenwichtig samengaan. Aangezien een groot deel van de vastgoedontwikkeling afhankelijk is van private partijen, is een helder kader onmisbaar om samenwerking te stroomlijnen en ervoor te zorgen dat de gemeente toch grip houdt op essentiële onderdelen, zoals de hoofdstructuur en collectieve voorzieningen (zoals parkeren, afval en energie). Gemeente en markt gaan daarin nauw samenwerken voor vastgoedontwikkeling, collectieve voorzieningen en hoofdstructuur.

8/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

De verdere uitwerking volgt een getrapte uitwerking van plannen, van de Binckhorst als geheel tot plotniveau, in lijn met de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt. Het Gebiedsprogramma vormt de basis voor de wijziging omgevingsplan. Ook vindt uitwerking plaats in gebiedspaspoorten (bouwenveloppes). Gebiedspaspoorten geven de uitgangspunten van de planvorming mee voor een grotere locatie met veelal meerdere eigenaren/marktpartijen. Er is flexibiliteit bij het normatief programma; expliciete onderdelen zoals scholen of winkelcentrum blijven vast. Het kostenverhaal per deelgebied of plot volgt in de Gebiedspaspoorten. In het Gebiedspaspoort worden plan, programma en kwaliteit uitgewerkt. Dit is ook het belangrijkste product waarin toetsing van de financiële haalbaarheid en het kostenverhaal plaatsvindt. In de wijziging omgevingsplan wordt de basis vastgelegd voor het kostenverhaal. De uiteindelijke kostenverhaalsbijdrage wordt bepaald bij vaststelling van een gebiedspaspoort en/of goedkeuring van een initiatief (bijvoorbeeld bij verlening omgevingsvergunning). Fasering De Binckhorst is een groot gebied, waar in de afgelopen jaren al op diverse locaties ontwikkelingen zijn gerealiseerd. Met de komende ontwikkelfases wordt beoogd om samenhangende en afgeronde deelgebieden te creëren binnen de Binckhorst, met een streefbeeld tot 2050.

• Fase 1: Start in het hart rond Binckhorstlaan en de as Zonweg-Capellalaan. Creëert een centrale verbinding tussen bestaande en nieuwe ontwikkelingen, met focus op het wijkhart en voorzieningen. • Fase 2: Ontwikkeling van omliggende gebieden rond fase 1 in het Trekvlietkwartier en Binckhaven, wat leidt tot een groot aaneengesloten zuidelijk stadsgebied. Aansluiting bij Voorburg en Molenwijk. • Fase 3 & 4: Langs de spoorzone in het Park- en Mercuriuskwartier. Voorbereidingen, zoals het verplaatsen van (onderdelen van) het afvalcluster, zijn gewenst en nodig voordat definitieve ontwikkelingen starten. Tijdelijke initiatieven kunnen in de tussentijd bijdragen aan een leefbare wijk.

Ruimtelijke kwaliteit en ruimtelijke spelregels Voor de doorontwikkeling van de Binckhorst zijn ruimtelijke spelregels opgesteld die sturing geven aan de ontwikkelmogelijkheden en bijdragen aan een aantrekkelijke en levendige stadswijk. Naast deze spelregels worden richtinggevende uitspraken gedaan over de beoogde beeldkwaliteit. Dit Gebiedsprogramma vormt de basis voor een herijking van het Beeldkwaliteitsplan (BKP) voor de Binckhorst. De ruimtelijke spelregels en beeldkwaliteitseisen in het BKP vormen samen de ruimtelijke kaders voor nadere uitwerking in gebiedspaspoorten.

9/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

Voordat er gestart kan worden met het gebiedspaspoort zullen gemeente en betrokken private partijen op basis van het ruimtelijk-functioneel kader specifieke randvoorwaarden opstellen voor het ontwikkelveld/paspoortgebied. Hierin wordt onder andere concreet aangegeven welke eisen er gelden voor parkeren, voorzieningen in de plint, energievoorziening, groen en openbare ruimte. Ook moeten voorafgaand de spelregels voor het uitruilen zijn uitgewerkt. Spelregelkaart De ruimtelijke spelregels zijn verbeeld op een spelregelkaart. De kaart geeft onder andere aan waar er gebouwd kan worden en waar niet. De spelregels en kaart bieden een helder kader op hoofdlijnen voor het gebied als geheel. Er is ruimte voor nadere uitwerking in gebiedspaspoorten om voor concrete deeluitwerkingen de plannen vorm te geven.

3. Gebiedsexploitatie Tot slot worden in een gebiedsexploitatie de kosten en opbrengsten van de doorontwikkeling van de Binckhorst in beeld gebracht. De gebiedsexploitatie wordt uiteindelijk als onderdeel van het Gebiedsprogramma als aparte vertrouwelijke bijlage opgenomen bij het ruimtelijk-functioneel kader en het ontwikkelkader. Een grote gebiedsontwikkeling als de Binckhorst is nooit kostendekkend. De mate waarin afgeweken kan worden van sectorale beleidsuitgangspunten is van grote invloed op (het tekort van) de gebiedsexploitatie. Ook de mate van actief dan wel passief grondbeleid rekent direct door in de gebiedsexploitatie.

PlanMER Parallel aan het opstellen van het ruimtelijk-functioneel kader is ook gestart met het PlanMER. Hiertoe is door het college de NRD op 24 september 2024 vrijgegeven (RIS319979). Het concept ruimtelijk-functioneel kader van het Gebiedsprogramma is eind maart gebruikt om de doorrekeningen in het PlanMER te kunnen maken, voor de doorontwikkeling, de Vlietlijn en de geothermie. In het PlanMER zijn meerdere varianten meegenomen. Zo moet er o.a. nog besluitvorming plaatsvinden over: Afvalcluster: volledig behoud, behoud watergebonden afvalcomponent en volledige verplaatsing (naar een volwaardig park); Viaducten sporendriehoek: maaiveld- en tunnelvariant Vlietlijn Geestbrugweg (Rijswijk): wel of geen wijziging in de verkeersstructuur. De uitkomsten van het PlanMER worden meegenomen in het uiteindelijke voorstel doorontwikkeling van de Binckhorst (het Gebiedsprogramma) en de Vlietlijn.

Tijdelijkheid Tijdelijke invullingen verrijken het gebied op korte termijn en leggen de basis voor de lange termijnontwikkeling door activiteiten (cultureel, sociaal, ecologisch) die een eigen identiteit creëren. Hoe kunnen we tijdelijkheid inzetten als waardecreatie voor de uiteindelijke vormgeving van de Binckhorst? En hoe financieren we deze tijdelijke invullingen op een manier die het gebied verder helpt ontwikkelen? De gemeente staat als eerste aan de lat om mogelijkheden te scheppen voor tijdelijke initiatieven. Heldere afspraken en financieringsmodellen, bijvoorbeeld een gezamenlijk fonds, faciliteren tijdelijke initiatieven en maken ze waardevol voor de uiteindelijke wijkontwikkeling. Gemeente en marktpartijen werken samen binnen het Gebiedsprogramma Binckhorst, met versnelde procedures voor tijdelijke initiatieven en een strategie die tijdelijkheid borgt in de lange termijnontwikkeling. Vooralsnog is het uitgangspunt dat tijdelijke initiatieven door initiatiefnemers gefinancierd moeten worden, ook als de gemeente dat zelf is.

10/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

Proeftuin Binckhorst

Participatie Er is begin 2024 een meerjarig participatietraject opgezet dat recht doet aan de grootte en complexiteit van het gebied. Het doel van deze participatie was en is om samen met alle betrokkenen een sterke, veerkrachtige en duurzame Binckhorst te maken. Belangrijke aspecten daarbij waren: • Gelijk speelveld: Alle belanghebbenden, inclusief minder zichtbare groepen, worden betrokken. • Betrokken groepen: Van huidige bewoners (niet alleen in de Binckhorst, ook van Voorburg en Rijswijk) en ondernemers tot toekomstige generaties en culturele en natuurbelangen. • Participatiemomenten: diverse themabijeenkomsten, online platforms en evenementen zoals de Binckmarkt XL om input te verzamelen en terug te koppelen.

De opgehaalde ideeën worden verwerkt in het Gebiedsprogramma Binckhorst 2050 en zichtbaar opgenomen in het document. Bij het Gebiedsprogramma wordt ook het participatieverslag gevoegd. Het vervolgtraject is de juridisch-planologisch vertaling van het Gebiedsprogramma in een wijziging omgevingsplan (als onderdeel van het omgevingsplan Den Haag), dat in 2026/2027 wordt opgesteld.

11/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10885394

Ondertussen blijft de ontwikkeling van de Binckhorst doorgaan, met de huidige bouwplannen, herinrichting van straten, de Vlietlijn, de WijkAgenda en de Energietransitie. De betrokkenheid van bewoners, ondernemers, marktpartijen en andere belanghebbenden blijft dan ook na het afronden van het Gebiedsprogramma belangrijk. De communicatie en participatie zal dus een continu traject zijn en blijven dat de verdere ontwikkeling van de Binckhorst ondersteunt. De Binckmarkt blijft hierin de spil van de gebiedsbrede participatie. Daarnaast blijft het informerend bewonersoverleg Bincks Beraad, het bedrijvenoverleg, de overleggen met specifieke belangenorganisaties, het leefbaarheidsoverleg en de wijkschouw reguliere middelen om alle belanghebbenden te informeren en betrekken.

Visualisatie van mogelijk toekomstbeeld 2050

Vervolg De uitkomsten van de PlanMER kunnen nog substantiële invloed hebben op het uiteindelijke Gebiedsprogramma. Denk daarbij aan de locatie van de geothermie, de positie van de gebouwen en hoogteaccenten, maar ook op het aantal woningen en mogelijke consequenties voor de Vlietlijn. Eventuele noodzakelijke aanpassingen worden verwerkt. Na het zomerreces van 2025 wordt het intergemeentelijke Gebiedsprogramma vrijgegeven voor inspraak. Dit geldt niet alleen voor de gemeente Den Haag, maar ook voor Leidschendam-Voorburg en Rijswijk Naar verwachting zullen de zienswijzen op het intergemeentelijk Gebiedsprogramma begin 2026 zijn verwerkt. Ik zie uit naar het Binckhorstdebat dat eind juni op de agenda van uw commissie staat. Met vriendelijke groet, de wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa Robert van Asten

12/12