RIS322367 Evaluatie bedrijfsplan Amare

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10899957 RIS322367 Contactpersoon

Brenda Dirkse Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

28 mei 2025

brenda.dirkse@denhaag.nl

Onderwerp

Evaluatie bedrijfsplan Amare

Aan de commissie Samenleving, In deze brief vindt u een uitwerking van de voorgenomen evaluatie van het bedrijfsplan van Amare. Op 3 juni 2020 is door uw raad besloten om na drie exploitatiejaren een evaluatie uit te voeren op het bedrijfsplan Amare (RIS304964). In de daaropvolgende jaren zijn meerdere, deels overlappende, besluiten genomen over dit onderwerp. In deze brief wordt de context geschetst waarbinnen de evaluatie zal plaatsvinden, aan de hand van relevante bestuurlijke stukken. Zoals gezegd is in de tussenliggende periode al veel onderzoek gedaan naar de bedrijfsvoering van Amare, waaronder de raadsenquête (RIS316440), het Rekenkameronderzoek (RIS306611), het onderzoek van Berenschot (RIS311631) en andere documenten (zie onderstaande tijdlijn). Het college ziet deze evaluatie dan ook als een aanvullend, op zichzelf staand onderzoek, dat geen bestaande besluitvorming zoals het Meerjarenbeleidsplan (MJB 2025-2028) vervangt. Tot slot doen we in deze brief een voorstel voor aanvullende onderzoeksvragen die nog niet eerder zijn gesteld, zodat nieuwe informatie wordt opgehaald en herhaling van zetten wordt voorkomen.

Aangezien de eerste exploitatiejaren van Amare werden beïnvloed door COVID-19 maatregelen en opstartproblemen, waarover uw raad is geïnformeerd in de Voortgangsrapportages (RIS312782, RIS316015), is nu in 2025 het moment aangebroken dat de evaluatie na drie ‘normale’ exploitatiejaren kan worden uitgevoerd. Tijdlijn 3 juni 2020 3 juni 2020 6 november 2020 8 september 2023 3 oktober 2023 12 december 2023 26 september 2024 13 november 2024

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Raadsvoorstel Amare Motie 4 Rekenkameronderzoek Raadsenquête Berenschot Raadsvoorstel Incidentele subsidies stichting Amare 2024 Notitie Publiek Belang Amendement programmabegroting 2025

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10899957

Raadsvoorstel exploitatie Amare Op 3 juni 2020 is tijdens de raadsvergadering het ‘Voorstel van het college inzake actualisering dekkingsbesluit Amare en verwacht resultaat bedrijfsexploitatie Amare’ (RIS304964) aangenomen. In dit veelomvattende besluit worden de financiën, de sponsoring en het bedrijfsplan toegelicht. Een van de besluiten was om na drie exploitatiejaren van Amare een evaluatie in te stellen van de bedrijfsexploitatie van Amare en hierbij nadrukkelijk in te gaan op de mogelijkheden tot eventuele verbetering van de bedrijfsexploitatie van Amare. Motie 4 Tijdens de behandeling van het raadsvoorstel is tevens een motie (motie 4) aangenomen waarin de raad het college op roept om: [Amare] te vragen om vóór het einde van 2021 te komen met een nieuw en inzichtelijk bedrijfsplan dat inzet op optimale bedrijfsexploitatie en dit toe te zenden aan de raad; de raad te informeren over de wijze waarop de uitkomsten van de evaluatie worden toegepast om de verbetering en versterking van de bedrijfsexploitatie (indien nodig) om te komen tot een zoveel mogelijk kostendekkende organisatie; (financiële) consequenties te verbinden aan de uitkomsten van de evaluatie zoals voorgesteld in eerdergenoemd raadsvoorstel. De Rekenkamer Het Rekenkameronderzoek ‘Leren van een bouwproject’ werd op 6 november 2020 gepresenteerd.

Beslispunt 4 bij het bijbehorende geamendeerde raadsbesluit was om het college op te dragen om na twee volledige exploitatiejaren na de ingebruikname van Amare, samen met de instellingen, de kosten voor diensten en leveringen inzichtelijk te maken per gebruiker. Dit onderzoek wordt momenteel uitgevoerd door Berenschot, de resultaten worden eind juni 2025 verwacht. Berenschot, begrotingssubsidie, amendement In opdracht van de gemeente heeft Berenschot in 2023 onderzoek gedaan naar de exploitatie van Amare in relatie tot het bedrijfsplan en volgens het zogenoemde IGLO-model. Hieruit kwam naar voren dat Amare een verklaarbaar exploitatietekort van circa € 0,7 mln. heeft (thans circa € 1 mln. inclusief programmering Nieuwe Kerk en schoonmaak vloeren). Deze analyse van Berenschot is door de gemeente naar voren gehaald en had tot doel om het bedrijfsplan en de exploitatie te analyseren omdat de stichting verlies leed wat een structureel karakter leek te hebben. Omdat er nog niet voldoende exploitatiejaren waren verstreken is toen niet de vraag onderzocht welke verdienmodellen kunnen worden uitgebreid of welke kansen er meer kunnen worden benut. Dit moment is nu wel aangebroken. Amare ontvangt zoals meerdere culturele instellingen met een bijzondere opdracht een begrotingssubsidie.

Bij de behandeling van de programmabegroting 2025 is een amendement aangenomen waarbij Amare voor de begroting 2026 een Plan van Aanpak heeft aangeleverd. Hierin licht stichting Amare toe: hoe ze het advies van de adviescommissie MJB op gaat volgen; hoe ze de resultaten van de publieke enquête en het model publiek belang meeneemt in de exploitatieplannen; hoe ze zich gaat inzetten het exploitatietekort te verminderen, en/of extra eigen middelen wil aantrekken;

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10899957

-

te zorgen dat de prestatie-indicatoren die onderdeel uitmaken van stap 4 van het model publiek belang aansluiten bij bovenstaand plan en jaarlijks voor de begrotingsbehandeling over deze indicatoren te rapporteren.

In het jaarverslag 2024 reflecteert de stichting reeds uitgebreid op de punten die worden gevraagd in het amendement. Een uitgebreider Plan van Aanpak zal uiterlijk medio juni 2025 worden verzonden aan de gemeente en met een oplegger van het college worden verzonden aan de raad voorafgaand aan de behandeling van de programmabegroting. Raadsenquête en Publiek Belang De jaarlijkse begrotingssubsidie aan stichting Amare is gebaseerd op de door haar ingediende subsidieaanvraag. Deze bevat een activiteitenplan met bijbehorende begroting. Het beleidskader MJB 2025-2028 is hierop van toepassing. Uitgangspunt is dat de activiteiten conform de aanvraag worden uitgevoerd. Eventuele verbeteringen en/of aanpassingen van o.a. de exploitatie dienen in inhoudelijke zin in lijn te zijn met de aanvraag en in ieder geval gemeld te worden. De Notitie Publiek Belang Amare (RIS320047), die naar aanleiding van een van de aanbevelingen van het raadsenquêterapport ‘Amare – Bijzonder Complex’ is opgesteld, bevat tevens een analyse van de rol van Amare in de cultuursector en de verwachtingen die de bevolking van Den Haag ten aanzien van Amare heeft. Het is dus laveren tussen eventuele verbeteringen in de bedrijfsvoering en de (vastgestelde) taken die Amare vervult in de stad. Evaluatie Bedrijfsplan Amare De insteek van de evaluatie was altijd bedrijfseconomisch.

Inhoudelijk en artistiek beleid ten aanzien van Amare zijn opgenomen in de aanvraag Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur. Inhoud en bedrijfsvoering zijn uiteraard onlosmakelijk met elkaar verbonden en de externe adviescommissie MJB toetst op beide. Kijkend naar de genomen besluiten waarbij er een nadruk ligt op het verdienvermogen, kom ik op de volgende onderzoeksvragen die nog niet beantwoord zijn: Concept onderzoeksvragen 1. Welke verdienmodellen kunnen realistisch worden uitgebreid zonder afbreuk te doen aan het publieke en culturele karakter? 2. In hoeverre benut Amare haar positionering in het toeristische, zakelijke en (inter)nationale culturele veld voor extra inkomsten? 3. Zijn er binnen de exploitatie (organisatie, processen, ICT) schaal- of efficiëntievoordelen te behalen? 4. Wat zijn de risico's bij een grotere financiële afhankelijkheid van externe opbrengsten (huur, commerciële events)? Hoe robuust is het financiële model van Amare onder veranderende omstandigheden (bv. inflatie, energiekosten, personeelstekorten)? 5. In hoeverre is er sprake van synergie in bedrijfsvoering met de vaste gebruikers? 6. Welke functies binnen het publieke belang zijn kostendekkend of renderend, en welke vragen om extra investering? 7.

Hoe kan Amare haar maatschappelijk profiel (zoals geschetst in de Notitie Publiek Belang) verder versterken binnen een financieel gezonde bedrijfsvoering? 8. Wat is de ‘balans’ tussen hoeveelheid activiteiten en hoeveelheid opbrengsten en de impact op de organisatie?

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10899957

Werkbespreking Graag organiseer ik op korte termijn een werkbespreking om uw commissie de gelegenheid te geven uw vragen te stellen en mogelijk nog suggesties te doen voor de scope van de evaluatie-opdracht. De opdracht zoals het college die voor zich ziet zal hierbij kort ambtelijk worden gepresenteerd. Na de werkbespreking kan de opdracht extern worden uitgezet middels een meervoudig onderhandse aanbesteding. De kosten van dit onderzoek worden thans ingeschat op circa € 50.000 ex. btw en worden gedekt uit de cultuurbegroting. Planning Zomer 2025: . Zomer 2025 . Zomer 2025: Najaar 2025: Najaar 2025: Najaar 2025: Voorjaar 2026:

Werkbespreking Resultaten Berenschot onderzoek huur Plan van aanpak Amare Opstellen aanbestedingsdocument Uitvraag Gunning Start onderzoek Begrotingsbehandeling Afronding en publicatie

Tot slot Met deze evaluatie zetten wij een volgende stap in het versterken van de bedrijfsmatige basis van Amare, met oog voor het publieke en culturele belang dat het huisvest. Het college ziet uit naar een constructieve bespreking met de commissie over de scope van het onderzoek en de verdere uitwerking van het traject. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

4/4