RIS322358 Bijlage Meerjarenplan Rustburg-Oostbroek
Tekst van het document
Actieplan 2025 - 2026 en Voortgang 2023 - 2024
Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
Inhoud 1. Voorwoord
4
2. Samenvatting
6
3. Over het investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
8
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Wat is een investeringsgebied? Looptijd van dit actieplan Rustenburg-Oostbroek in cijfers Wat zeggen bewoners en ondernemers? De ambitie
4. Overzicht Thema's
16
Thema 1 Schoon, wonen en leefomgeving Thema 2 Veiligheid Thema 3 Onderwijs Thema 4 Zorg, welzijn en volksgezondheid Thema 5 Economie, werk en inkomen
17 21 24 25 28
5. Participatie en communicatie
32
6. Monitoring en evaluatie
34
6.1 Monitoren 6.2 Evaluatie
2
9 9 9 15 15
34 35
7. Governance
36
8. Financiën
38
Bijlage 1 Leefbaarheidscirkel Rustenburg-Oostbroek
40
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
3
1. Voorwoord Waar eerst koeien graasden en groente
Rustenburg-Oostbroek. In dit document
werd geteeld, verrezen vanaf 1920 de eerste
leest u wat we al hebben bereikt en wat we
huizenblokken van Rustenburg-Oostbroek.
verder zullen gaan doen. Daarnaast houden
Genoemd naar de buitenplaats en boerderij
we ruimte om het plan uit te breiden, op
die zich eerder op deze plek bevonden,
basis van actuele ontwikkelingen en nadere
groeide de nieuwe Haagse wijk uit tot een
inbreng van bewoners en partners.
woonplek voor velen. Ruim een eeuw later telt Rustenburg-Oostbroek een bonte mix
We zetten daarbij in op de volgende vier
van ruim 19 duizend bewoners.
thema’s: 1. Schoon, wonen en leefomgeving,
Dit deel van onze mooie stad achter de
2. Veiligheid,
duinen, rijk aan geschiedenis en diversiteit,
3. Zorg, welzijn en volksgezondheid
verdient onze volle aandacht. Want de leef-
4. Economie, werk en inkomen.
baarheid staat er al een poosje onder druk, net als het gevoel van veiligheid. Om die
Het thema ‘Onderwijs’ blijkt op dit moment
reden is Rustenburg-Oostbroek in 2023
geen extra inzet te vragen.
aangewezen als ‘investeringsgebied’ in het Haagse coalitieakkoord. Dit betekent dat de
Essentieel voor het slagen van het actieplan
gemeente extra middelen kan inzetten om
zijn de ideeën en betrokkenheid van alle
de wijk te verbeteren.
mensen en organisaties die in RustenburgOostbroek wonen, werken, ondernemen of
Natuurlijk kunnen problemen alleen
op een andere manier actief zijn. Laten we
worden aangepakt in nauwe samenwerking
samen voortbouwen aan een wijk die
met bewoners, ondernemers en andere
sterker, socialer en rechtvaardiger is.
partners in de wijk. Zij weten als geen ander
Een wijk waar we met heel ons Haagse hart
waar de schoen wringt. Daarnaast is hun
trots op kunnen zijn.
betrokkenheid essentieel: bij het vinden van oplossingen én bij de uitvoering ervan.
Co Engberts
We zijn daar al hard mee bezig, we zullen
Wethouder
daar voortvarend mee doorgaan.
Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken
4
Met genoegen presenteer ik u het voort-
en Zuidwest en
gangsrapport 2023-2024 gecombineerd
stadsdeelwethouder
met het actieplan 2025-2026 voor de wijk
Escamp
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
5
2. Samenvatting Isoleren
Parkeren en mobiliteit
2.200 bewoners bereikt 240 adviezen gegeven Wekelijks spreekuur Klankbordgroep bewoners Stimuleren isolatiemaatregelen
Betaald parkeren per 1 juni 2025 Ondergrondse parkeergarage (154 plekken erbij) Parkeervakken beter aangeven
Ondernemersvereniging
Winkelgebied
Bedrijveninvesteringszone (BIZ) voortgezet Ondersteunen versterken ondernemersvereniging Eerste ondernemersontbijt met wethouder Ondernemers verbinden Meer bijeenkomsten Hulp bij gezamenlijke ondernemersinitiatieven
Transformatiemanager aangesteld Zichtbare verbetering uitstraling Meer variatie winkelaanbod Tegengaan leegstand Aanpak verloedering
Wonen Openbare ruimtes Start Afval- en Schoon project (Meertalige) voorlichting geven Zwerafval rond scholen aanpakken Meldingen stimuleren Extra inzet op hotspots Opschoonacties met winkeliers
Schoon, wonen en leefomgeving
Voorrang meldingen Gerichte veelvuldige controles Aanpak overbewoning Misstanden aanpakken
Economie, werk en inkomen
Winkels veilig en schoon Start Afval- en Schoon project Winkelstraatoverleg 1x per kwartaal Verbeteracties met ondernemers bedenken
Groen
Bestaanszekerheid
Extra groen aangeplant Speelplekken vergroend Blaricumseplein wordt vergroend Escamp Carré wordt vergroend
Werkgroep BoRo opgestart Spreekuur Helpdesk Geldzaken 1x per week Sociale ondernemingen opzetten voor meer werk Promotie (financiele) regelingen en voorzieningen
Rustenburg-Oostbroek Uitgevoerde acties 2023 - 2025
Lopende/komende acties 2025 - 2026
Ontmoeting Buurtkamer Gooilaan open Renovatie buurtfunctie Escampade Onderzoek andere/meer ontmoetingsplekken Spelcontainer Gooilaan in 2025 open Onderzoeken nieuwe buurtfuncties en ontmoetingsplekken
Meldingsbereidheid Sportpark Escamp Carré
Promotie van meldpunten Buurtapp Hoplr inzetten Website gemeente meer inzetten
Planvorming afgerond Start uitvoering eerste kwartaal 2026
Participatie en communicatie
Veiligheid Buurtveiligheid EU-arbeidsmigranten
Buurtgevoel Buurtbakkie voor een goed gesprek Bewonersbijeenkomsten voor wijkagenda Voorbereiding Wijkfeest Herhalen Buurtbakkie, 1x per kwartaal Wijkfeest zomer 2026
6
Zorg, welzijn en volksgezondheid
Jongerenwerk binnen deze doelgroep Inloopspreekuur Buurtkamer Gooilaan Jongerenwerk zichtbaar versterken en voortzetten Jongerenwerk monitoren en evt. bijsturen Mobiele informatiepunt meermaals in de wijk Communicatie meertalig aanbieden
Toezicht en handhaving
Wijkschouwen Participatie bevorderen Convenant voor betere samenwerking Meer en vaker wijkschouwen
Meld Misdaad Anoniem campagne Bedelverbod en alcoholverbod Grote Integrale Handhavingsactie Periodieke Integrale Handhavingsacties Aanpak overbewoning Controle malafide ondernemingen Outreachend jongerenwerk op overlastlocaties Verbeteren openbare verlichting
Participatie en communicatie Onderzoek bewoners beter bereiken Bewonersenquête Inzet buurtapp Hoplr Drie bewonersavonden over dit actieplan Participeren: ruimte voor bijsturen van dit plan
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
7
3. Over het investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek 3.1 Wat is een investeringsgebied?
3.3 Rustenburg-Oostbroek in cijfers
Een investeringsgebied is een gebied dat bepaalde uitdagingen heeft. Bij die uitdagingen kunt u denken aan over bewoning, structurele armoede, overlast, afval, geweld achter de voordeur, criminaliteit of (verkeers)onveiligheid. Daarom zijn er ontwikkelingen en verbeteringen nodig in een investeringsgebied. Als een wijk of gebied is benoemd tot investeringsgebied door het college van burgemeester en wethouders, krijgt dat gebied een tijdelijke gebiedsgerichte aanpak (investeringen).
Aantal inwoners 2019
18.856
2024
19.148
Voor dit actieplan is geluisterd naar bewoners door open vragen te stellen met de bewonersenquête en door gesprekken te voeren met bewoners en ondernemers. Ook samenwerkingspartners en gemeente lijke specialisten hebben bijgedragen, waarbij hun expertise en bestaande beleidsdoelen zijn meegenomen. Zo sluit dit plan nauw aan bij zowel de behoeften uit de wijk als de bredere stedelijke opgaven.
3.2 Looptijd van dit actieplan Rustenburg-Oostbroek is tussen 2023 en 2026 een investeringsgebied. De gemeente heeft dit vastgelegd in het Haags Akkoord1, een politiek besluit waarin staat welke wijken extra steun krijgen.
1
8
RIS316672. Bron: Haags Akkoord 2023-2026 (RIS316672). Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
9
2
3
2 Bron: denhaag.incijfers.nl 3 Er wonen veel arbeidsmigranten in Den Haag. Over het algemeen hebben zij een Bulgaarse, Poolse, Griekse, Roemeense of Hongaarse nationaliteit. Volgens de Basisregistratie Personen (BRP; 2025) heeft 29 procent van de bewoners in Rustenburg-Oostbroek heeft een Bulgaarse, Griekse, Hongaarse, Poolse of Roemeense nationaliteit. Dit is het hoogste aandeel vergeleken met andere wijken in de stad. Hoeveel arbeidsmigranten precies in Rustenburg Oostbroek wonen is niet duidelijk, omdat deze cijfers ook bijvoorbeeld kinderen en gezinsmigranten bevatten, en mensen die hier al langer wonen. Tegelijkertijd zijn niet alle arbeidsmigranten ingeschreven in de BRP. De cijfers geven dus niet aan hoeveel arbeidsmigranten precies in Rustenburg-Oostbroek wonen.
10
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
11
Overlast
Bewoners Onderwijs
Woningen Criminaliteit
Gezondheid en leefstijl
Veiligheid
Kerncijfers
Sociale leefbaarheid
Fysieke leefbaarheid
Sociale cohesie
Milieu en duurzaamheid
Openbare ruimte en voorzieningen
Geen data
Veel slechter
Slechter
Gemiddeld
Beter
Veel beter
Geen data
Veel lager
Lager
Gemiddeld
Hoger
Veel hoger
Hierboven is de Leefbaarheidscirkel van
kleuren laten zien dat de leefbaarheid in dit
Rustenburg-Oostbroek te zien4. Deze
gebied minder goed is dan in andere delen
Leefbaarheidscirkel geeft een beeld van hoe
van Den Haag. Dat betekent dat mensen
Rustenburg-Oostbroek scoort op verschil-
hier vaker problemen ervaren in hun buurt.
lende punten op het gebied van leefbaar-
Dit gebied heeft dus extra aandacht nodig.
heid, vergeleken met het gemiddelde van
In Bijlage 1 staat een uitgebreide uitleg over
alle wijken in Den Haag. De oranje en gele
deze Leefbaarheidscirkel.
4
12
Werk en inkomen
denhaag.incijfers.nl/content/leefbaarheidscirkel
Ook landelijk wordt de leefbaarheid
bevestigt de noodzaak van de gebieds
gemeten met behulp van de Leefbaaro
gerichte aanpak zoals vastgelegd in
meter. Hierboven is de meting van
het Haags Akkoord 2023-2026, waarin
Rustenburg-Oostbroek te zien. Volgens deze
Rustenburg-Oostbroek is aangewezen als
Leefbaarometer5 van het Ministerie van
een investeringsgebied6. Door middel van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
investeringen in afvalbeheer, openbare
scoort Rustenburg-Oostbroek als zwak tot
ruimte en sociale cohesie zet de gemeente
onvoldoende op het gebied van leefbaar
in op structurele verbeteringen die
heid. Dit wijst op uitdagingen zoals sociale
bijdragen aan een veilige en aantrekkelijke
samenhang, veiligheid en de fysieke staat
leefomgeving voor bewoners.
van de woonomgeving. Deze beoordeling
5 leefbaarometer.nl 6 RIS316672 Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
13
“Rustenburg-Oostbroek is een karakteristieke, veelzijdige vooroorlogse wijk waar je mooi kunt wonen en goed kunt ondernemen. Helaas is er de laatste tientallen jaren sprake van steeds meer problematiek, onder andere op het gebied van overbewoning, verkeer, afval en veiligheid. Hier willen en moeten we iets aan doen. Met alle betrokken partijen hebben we de handen ineengeslagen en werken we hard aan een wijk die weer aantrekkelijk wordt voor iedereen!”
3.4 Wat zeggen bewoners en ondernemers?
3.5 De ambitie De ambitie is een veilige, sociale en toekomstbestendige wijk, waarin bewoners
“Onze buurt is kwetsbaar, het gaat
zich thuis voelen, kansen krijgen en
niet goed als de gemeente gaat
trots kunnen zijn op hun leefomgeving.
wachten op ons bewoners.”
Dit betekenteen wijk met schone en goed onderhouden straten, een diverse en levendigelokale economie, en een sterke
“Maak duidelijke keuzes, bij ons zijn er
sociale structuur waarin bewoners elkaar
veel te veel auto’s [...] omdat parkeren
ondersteunen. De openbare ruimte wordt
erg weinig kost.”
groener en aantrekkelijker, parkeer- en afvalproblematiek wordt structureel aangepakt en de buurt krijgt een impuls
“Probeer iets te doen aan al het vuil.”
door investeringen in woningen, voor zieningen en infrastructuur.
Stadsdeeldirecteur Escamp, Petra Sevinga “Ga actief en dagelijks handhaven
Bewoners, ondernemers en maatschap-
om overlast te beperken en wets
pelijke organisaties werken samen met de
overtredingen aan te pakken.”
gemeente om deze ambitie te realiseren: Een veerkrachtige wijk, waarin iedereen een gelijke kans krijgt om te wonen, werken en
“Ik vind dat de bloemenperken beter
leven in een omgeving die perspectief biedt.
bijgehouden moeten worden.”
“Het aanbod van ondernemers moet anders. Een gevarieerd aanbod.”
“Ik ben tevreden over het contact met buurtgenoten.”
14
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
15
4. Overzicht Thema's Thema 1 Schoon, wonen en leefomgeving Rustenburg-Oostbroek zijn wijken met karakter. Er is volop inzet om de parkeerproblemen aan te pakken, het onderhoud van woningen te verbeteren en extra groen aan te leggen of bestaand groen te verbeteren. Dit zorgt voor een prettige en gezonde leefomgeving voor iedereen.
Parkeren en mobiliteit
• De ondergrondse parkeergarage (VAB) aan de Apeldoornselaan met een
Mobiliteit
Score per onderdeel
capaciteitvan 122 parkeerplaatsen
Indicator naam
Wijk
Den Haag
krijgt een opknapbeurt en gaat mogelijk
Percentage inwoners dat aangeeft veel overlast van parkeerproblemen te ervaren
64,5%
30,8%
opknappen van de ondergrondse parkeer-
halverwege 2026 weer open. Met het garage komen er aanvullend 32 extra parkeerplaatsen bij. De totale capaciteit wordt 154.
• Het riool in Oostbroek-West wordt vervangen7. Er komen kleine aanpassingen in de inrichting van de straten. Bijvoorbeeld om fout parkeren
Een prettige en gezonde leefomgeving voor iedereen.
te voorkomen. Parkeervakken worden beter aangegeven.
• De parkeerdruk kan op zijn vroegst Het doel is:
vanaf februari 2026 minder worden.
Minder parkeerdruk en het herinrichten
Dan krijgen de vergunninghouders van
van parkeerplaatsen om beschikbare ruimte
Rustenburg-Oostbroek een parkeer
efficiënter te benutten.
vergunning via het nieuwe systeem.
Hier volgt actie op:
• Vanaf 1 juni kunnen vergunninghouders van Rustenburg-Oostbroek, Leyenburg en Moerwijk op de Soestdijksekade langs het Zuiderpark parkeren. Dit gaat om 74 parkeerplaatsen.
7
16
Meer informatie is hier te vinden: bereikbarestad.denhaag.nl/werkzaamheden/oostbroek-west Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
17
Wonen
Het doel is:
Openbare ruimte
• Meer communicatie en voorlichting over
Hulp bij isoleren van slecht geïsoleerde particuliere woningen Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Het projectteam Isoleren startte in 2024 en informeerde tot maart 2025 ruim
hoe bewoners meldingen kunnen maken
Leefomgeving
Score per onderdeel
via meldingen.denhaag.nl
Indicator naam
Wijk
Den Haag
• Er zijn meerdere hotspots aangewezen
Percentage inwoners dat aangeeft veel overlast van rommel op straat te ervaren
34,0%
18,4%
De Nunspeetlaan e.o., de Dierenselaan
waar extra op wordt ingezet; en Apeldoornselaan, de Nijkerklaanen de
2.200 bewoners over hulp bij isoleren en
Hilversumsestraat e.o..
• Er worden opschoonacties opgestart met
activeerde bijna 300 bewoners.
• Er is aan 240 woningeigenaren een advies
winkeliers in 2025.
gegeven. Het doel is: Zorgen voor veilige woningen en beschermingvan de woningvoorraad
• In 40 woningen is tenminste één isolatie-
Leefomgeving
maatregel getroffen.
• Iedere week is er spreekuur over verduurzamen in de wijk8.
Score per onderdeel
Indicator naam
Wijk
Den Haag
Oppervlak openbaar groen per woning
5,5 m2
59,1 m2
Dit is al uitgevoerd of verbeterd en blijven we doen:
Hier volgt actie op:
• Meldingen bij Meld en Steunpunt
• Het organiseren van een klankbord-
Het doel is: Het doel is:
Meer en verbeteren groen in de wijk: verbeterenvan parken, pleinen en straten
Woonoverlast van de Haagse Pandbrigade
groep van bewoners in april 2025,
Terugdringen van vervuiling en
krijgen voorrang bij de opvolging.
gericht op gesprekken over het isoleren
bijplaatsingen naast ondergrondse
van woningen en het besparen op
restafvalcontainers (ORAC’s). Zorgdragen
energiekosten.
voor een schonere wijk en betere bewust-
Hier volgt actie op:
• De Haagse Pandbrigade (HPB) voert
• In drie jaar is in 900 woningen in de
gericht en veelvuldig controles uit
wijk tenminste één isolatiemaatregel
om bijvoorbeeld overbewoning aan
uitgevoerd.
te pakken.
• Samen met bewoners en de Haagse Pandbrigade kijken waar en hoe de
wording onder wijkbewoners
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Begin 2025 startte het project Afval en Schoon
Haagse Pandbrigade kan bijdragen aan een leefbare en veilige woonomgeving.
• Het aanpakken van misstanden in de wijk door onder andere deelname aan integrale handhavingsacties.
8
18
Hier volgt actie op:
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Meertalige voorlichting geven in de wijk
• Om de wijk te vergroenen werkt de pilot
over afvalinzameling.
Gebiedsgericht Werken nauw samen met
• In samenwerking met schooldirecteuren
bewoners en organisaties. Dankzij deze
een plan maken om zwerfafval rond
samenwerking is er op diverse plekken al
scholen tegen te gaan.
extra groen aangeplant.
Locatie: BORO Bewonersorganisatie Rustenburg Oostbroek aan de Escamplaan 53. Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
19
• Speelplekken in participatietrajecten voorzien van groen en speeltoestellen, samen met bewoners.
• Het snoeien van de beplanting aan de groenstrook Harderwijkstraat/ Voorthuizenstraat.
Hier volgt actie op:
• Het Blaricumseplein is in 2025 aan de beurt.
• Escamp Carré is in 2025 aan de beurt • Het riool in Oostbroek-West wordt
Thema 2 Veiligheid Een veilige buurt is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het aanpakken van overlast en criminaliteit gebeurt door samen te werken met bewoners, politie en andere partners. Zo maken en houden we de straten in Rustenburg-Oostbroek veilig en vertrouwd.
vervangen9. Er komen kleine veranderingen in de inrichting van de straten. Waar mogelijk, krijgen bomen meer
Toezicht en handhaving
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• De Meld Misdaad Anoniem (MMA)
ruimte en wordt de inrichting klimaatadaptief ingericht.
Criminaliteit
Score per onderdeel
Indicator naam
Wijk
Den Haag
Percentage inwoners wat zich wel eens onveilig voelt
40,1%
24,8%
Ontwikkeling toegenomen criminaliteit
28,7%
18,6%
campagne liep van januari tot juni 2024;
• Een bedelverbod10 aan de Dierenselaan is per juni 2024 ingesteld. Daarnaast is er ook een alcoholverbod van kracht. Hierdoor kunnen politie en handhavers vroegtijdig optreden tegen alcohol- en bedel gerelateerde overlast;
• Op 20 september 2024 vond er een grote Integrale Handhavingsactie (IHA) plaats in onder andere Rustenburg-Oostbroek. De IHA bestond onder andere uit een grote verkeerscontrole, kluisjescontrole op school, controle van bedrijfspanden, woningcontroles, identiteitscontroles en inzet van handhavers in de openbare ruimte.11
Het doel is: Aanpakken van veiligheidsproblemen zodat criminaliteit en overlast afneemt waardoor de leefbaarheid en veiligheid(s)beleving toeneemt.
9
20
Meer informatie is hier te vinden: bereikbarestad.denhaag.nl/werkzaamheden/oostbroek-west
10 Meer informatie is hier te vinden: denhaag.nl/nl/veiligheid/gebieden-met-een-alcohol-softdrugs-of-bedelverbod 11 Resultaten en effecten zijn hier terug te lezen: denhaag.nl/pers/persberichten/grote-controleactie-in-escamp Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
21
Hier volgt actie op:
Het doel is:
Hier volgt actie op:
Het doel is:
• Periodiek Integrale Handhavingsacties
Bewoners betrekken bij
• Het opstellen van een convenant
Stimuleren van het melden van overlast en
(IHA) uitvoeren in samenwerking met
buurtveiligheidsinitiatieven
verschillende handhavende disciplines;
waarin de gemeente, politie, de
verdachte situaties
Handhavingsorganisatie en de bewoners
• De Haagse Pandbrigade (HPB) voert
organisatie samenwerken. Ook de
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
gericht en veelvuldig controles uit om
bewonersdie zich opgeven voor het
• Vanuit de werkgroepen wijkagenda
bijvoorbeeld overbewoning aan te
buurtpreventieteam (BPT) zijn welkom.
bewoners wijzen op de My Clean City
• Periodiek de wijkschouwen organiseren
app, op meldingen.denhaag.nl en het
samen met bewoners, de convenant
Meld- en Steunpunt Woonoverlast13
(HEIT) heeft extra aandacht voor het
partners, welzijnswerk en woningbouw-
van de gemeente.
gebied en voert signaalgericht controles
organisaties waarbij we letten op de pijn-
uit bij ondernemingen. Dit om onder-
punten in dit actieplan en de voortgang
Hier volgt actie op:
mijning, oneerlijke concurrentie en
bij het oplossen ervan.
• Via de buurtapp Hoplr en de website van
pakken.
• Het Haags Economisch Interventieteam
misstanden aan te pakken. Zij werkt
de gemeente bewoners en ondernemers
samen met de politie, Belastingdienst,
regelmatig oproepen meldingen te doen
Douane, Nederlandse Arbeidsinspectie,
bij overlast of verdachte situaties.
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en UWV.
• Inzet van extra (outreachend) jongerenwerk op overlastlocaties.
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Winkelstraatoverleg met ondernemers,
• Bewonersorganisatie BoRo roept actief op
politie, handhavers12 en andere gemeen-
om een buurtpreventieteam op te zetten
telijke diensten om de leefbaarheid en
of nieuw leven in te blazen. Vijf bewoners
veiligheid op de Dierenselaan verder te
hebben zich al aangemeld.
verbeteren.
• Organiseren van weerbaarheidstrainingen voor winkeliers en bewoners;
• Verbeteren van de openbare verlichting
• Verschillende wijkschouwen hebben plaatsgevonden en bevindingen van bewoners zijn opgedaan.
• Samen met het opbouwwerk onder-
om gevoelens van onveiligheid tegen te
zoeken hoe de gemeente wijkbewoners
gaan.
kan meenemen.
12 Het handhavingsteam Escamp bepaalt zijn aanpak tijdens de overleggen over leefbaarheid en veiligheid in het stadsdeel. Hierbij wordt gekeken naar meldingen en signalen uit de omgeving. Bij het stellen van prioriteiten wordt ook rekening gehouden met de inzichten van de gemeente en de politie.
22
13 denhaag.nl/nl/meldingen/woonoverlast-melden/#voor-wie Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
23
Thema 3 Onderwijs
Thema 4 Zorg, welzijn en volksgezondheid
Vanuit onderwijsbeleid zijn geen specifieke ambities benoemd voor dit gebied.
Toegankelijke zorg en welzijn zijn essentieel voor een gezonde gemeenschap, waarin
In gebieden waar bijvoorbeeld de onderwijsachterstanden hoog zijn, wordt voor het
iedereen de ondersteuning krijgt die nodig is om mee te kunnen doen, zich veilig te voelen
bevorderen van kansengelijkheid ingezet op stadsbrede subsidies voor scholen met
en prettig te leven. Wanneer mensen elkaar leren kennen, samenwerken en zich betrokken
doelgroepen met relatief hoge achterstandsscores. Scholen zetten die subsidies met name in
voelen bij hun buurt, ontstaat er meer onderling vertrouwen. Dat zorgt voor een sterkere
voor brede talentontwikkeling en extra en intensieve leertijd. Ook worden hiervoor door
samenleving waarin mensen elkaar helpen en problemen sneller worden opgelost.
scholen bijvoorbeeld brugfunctionarissen en peuterconsulenten ingezet.
Buurtgevoel versterken (sociale cohesie)
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Samen met het opbouwwerk is de rondreizende koffiecamper ‘Buurtbakkie’
Samenleven
Score per onderdeel
Indicator naam
Wijk
Den Haag
Rapportcijfer 'Sociale Cohesie'
4,6
5,7
op diverse plekken in de wijk geweest om de sociale cohesie te vergroten.
• Er zijn meerdere bewonersbijeenkomsten georganiseerd om de wijkagenda onder de aandacht te brengen.
Overlast
Score per onderdeel
Indicator naam
Wijk
Den Haag
Aantal meldingen van overlast per 1.000 inwoners
28
40
• Voorbereiding op het Wijkfeest in de zomer van 2026, ter ere van het 100-jarig bestaan van Rustenburg-Oostbroek. Hier volgt actie op:
• Herhalen van de inzet van Buurtbakkie. Minstens een keer per kwartaal.
• Wijkfeest zomer 2026 met aanwezigheid van het mobiel informatiepunt14. Het doel is: Ontmoetingsplekken creëren voor nieuwe en bestaande bewoners Het doel is:
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
Met de bewoners en winkeliers in gesprek
• Buurtkamer Gooilaan (was Haags Hopje)
gaan over de wijk en bewoners in contact
is in 2024 geprogrammeerd en
brengen met elkaar.
toegankelijk voor bewoners.
14 Meer informatie is hier te vinden: denhaag.nl/nl/inburgeren-en-naturaliseren/inburgering/ spreekuren-eu-arbeidsmigranten
24
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
25
EU-arbeidsmigranten
Het doel is:
door de medewerkers van het Mobiele
bewonersorganisatie Escamplaan 53,
(naast de acties vanuit het programma
Voorlichting en informatie geven aan
Informatiepunt en verspreiden onder
Escampade.
“Arbeidsmigratie in goede banen”)
arbeidsmigranten in meerdere talen
arbeidsmigranten, zodat zij ook kunnen
• Renovatie van buurtfunctie kantoor
• Onderzoek naar andere ontmoetingsplekken.
deelnemen aan deze bijeenkomsten.
• De samenvatting van dit actieplan is in
Het doel is Kinderen en jongeren van arbeids
meerdere talen te lezen. Deze worden
migrantenfamilies bereiken en
verspreid in Rustenburg-Oostbroek.
ondersteunen Het doel is: Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
Nieuwe inrichting voor sportpark Escamp
• Start samenwerking met Click
Carré
Jongerenwerk en Wijkz.
• Outreach programma gericht op deze
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Afgelopen twee jaar zijn bewoners en
doelgroep.
• Iedere vrijdag is er een inloop voor
instanties bevraagd over de wensen voor
arbeidsmigranten in Buurtkamer
het sportterrein Escamp Carré.
• Dit is geland in een nieuw plan voor
Gooilaan. Dit is al uitgevoerd of verbeterd: Hier volgt actie op:
Hier volgt actie op:
• Spelcontainer Gooilaan gaat in 2025
• Samenwerking met Click Jongerenwerk
Escamp Carré.
• In 2025 bezoekt het mobiele infor-
• Momenteel is de afronding van het voor-
matiepunt15 (een busje) vanuit het
ontwerp in gang, waarin naast een verder
open. Kinderen kunnen gratis buiten-
voortzetten met aandacht voor
Programma Arbeidsmigratie regelmatig
uitgewerkt ontwerp ook afspraken staan
speelgoed lenen om hiermee te spelen.
jonge meiden binnen deze doelgroep.
Rustenburg-Oostbroek. Het geeft actief
over onderhoud en beheer van de nieuwe
Jongerenwerkers (die ook bijvoor-
voorlichting en beantwoordt vragen over
inrichting van het terrein.
ingerichtwordt bekeken of de buurt-
beeld Pools en Bulgaars spreken) zijn
onderwerpen zoals rechten en plichten,
functie in de kantine Escamp Carré
regelmatig fysiek te vinden in de wijk.
onderwijs, gezondheidszorg, wonen en
ingevuldkan worden.
Ook worden activiteiten ontwikkeld voor
werken.
• Zodra de buitenruimte opnieuw is
• De ontmoetingsruimte Theresiakerk/ Hoogvliet is in onderhandeling
• Onderzoek aankoop Nunspeetlaan 66 en
deze jongeren.
• Jongerenwerk monitoren en acties bijstellen indien nodig.
Hier volgt actie op:
• Concrete datums waarop het mobiele
mogelijkheid tot creëren van buurtkamer
informatiepunt aanwezig is publiceren
in 2025.
op de voor deze doelgroep bekende
• Onderzoek naar mogelijkheden voor een buurtkamer in Rustenburg Zuid.
kanalen, zoals Facebook, Instagram en de website van de gemeente.
• Uitnodigingen voor buurtbijeen komsten zoals het wijkfeest, vertalen
Hier volgt actie op:
• Uitvoering van de werkzaamheden start in het eerste kwartaal van 2026.
15 Meer informatie is hier te vinden: denhaag.nl/nl/inburgeren-en-naturaliseren/inburgering/ spreekuren-eu-arbeidsmigranten
26
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
27
Thema 5 Economie, werk en inkomen
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• De Bedrijveninvesteringszone (BIZ)16 is
Winkels en ondernemers zijn belangrijk voor de economie en de leefbaarheid in Rustenburg-
in februari 2025 met ruim 91% van de
Oostbroek. Een bloeiende lokale economie biedt kansen voor iedereen. Een sterke en actieve
stemmen voortgezet.
ondernemersvereniging zorgt ervoor dat ondernemers samen kunnen optrekken, ideeën
• Het ondersteunen van de huidige
kunnen uitwisselen en gezamenlijk invloed kunnen uitoefenen op ontwikkelingen in de
ondernemersvereniging naar een
winkelstraat.
representatieve afspiegeling van de ondernemers uit het winkelgebied.
• De transformatiemanager verenigt
DierenselaanApeldoornselaan en omstreken
Het doel is:
ondernemers door een ondernemers
Verbetering van het winkelgebied
ontbijt te organiseren en de samen werking actief te bevorderen.
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
Zelfredzaamheid
Score per onderdeel
Indicator naam
Wijk
Den Haag
Percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden
20,5
15,2
Eind 2024 startte de transformatie manager en sprak persoonlijk met alle bijna 100 ondernemers. Hier volgt actie op:
• Zichtbare verbetering van de uitstraling van het winkelgebied.
• Aantrekken van ondernemers met het oog op een gevarieerd winkelaanbod naar de behoeften van de wijk.
• Toekomstige leegstand winkelruimtes en kiosken tegengaan.
• Aanpak verloedering.
Hier volgt actie op:
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Doorlopend de bestaande en eventueel
• Project Afval en Schoon startte begin 2025. • Een keer per kwartaal vindt het winkel-
nieuwe ondernemers verbinden met elkaar.
straatoverleg plaats. Bij dit overleg
• Het organiseren van bijeenkomsten voor
zitten de bestuursleden van de onder-
ondernemers rond een bepaald thema,
nemersvereniging (BIZ), handhavers,
met betrokken medewerkers van de
de wijkagent, de horecapolitie, de
gemeente.
transformatiemanager en eventuele
• Ondernemers helpen bij gezamenlijke
Het doel is:
initiatieven om het winkelgebied
Versterking van de ondernemersvereniging
aantrekkelijkerte maken.
deskundigenvanuit de gemeente. Hier volgt actie op:
• Samen met de ondernemers werken
en samenbrengen van ondernemers. Zo ontstaat een winkelgebied waarin
Het doel is:
aan zichtbare verbeteringen in het
de ondernemers elkaar kennen en
Een schoon, heel en veilig winkelgebied.
winkelgebied, zoals het aanpakken
samenwerken.
Een winkelgebied waar ondernemers en
van zwerfvuil.
bezoekers zich veilig voelen en graag komen
16 Meer infomatie is hier te vinden: denhaag.nl/nl/ondernemen/bedrijveninvesteringszone-biz
28
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
29
Bestaanszekerheid
Escampade17. Inwoners kunnen hier terecht met vragen over geld of geld-
Zelfredzaamheid
Score per onderdeel
Indicator naam
Wijk
Den Haag
Percentage inwoners van 18 jaar en ouder dat moeite heeft met rondkomen
36,9
30,8
zorgen. Ondernemers kunnen voor deze dienstverlening terecht bij het Ondernemersportaal18. Hier volgt actie op:
• Opzetten van sociale ondernemingen die Het doel is: Meer kansen en het vergroten van
werkgelegenheid creëren.
• Meer bekendheid geven aan de rege-
bestaanszekerheid voor bewoners en
lingen en voorzieningen waar inwoners
winkeliers
op basis van hun inkomen recht op hebben, maar nog geen gebruik van
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
maken. Het gaat om regelingen die
• Werkgroep Wijkagenda BoRo
hen ondersteunen met hun financiële
(Bewonersorganisatie Rustenburg-
situatie. Dit gebeurt onder andere met
Oostbroek) is opgestart.
de inzet van het Buurtbakkie en door aan
• Helpdesk Geldzaken heeft iedere
te sluiten bij activiteiten in de wijk.
donderdag spreekuur in Wijkcentrum
17 Locatie: Escamplaan 61F. Meer informatie is hier te vinden: denhaag.nl/nl/geld-en-schulden/hulp-bij-geldzaken 18 Locatie: Spui 70. Meer informatie is hier te vinden: denhaag.nl/nl/ondernemen/over-het-ondernemersportaal
30
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
31
5. Participatie en communicatie Met open communicatie en samenwerking ontstaat een betere toekomst voor
Communicatie gaat over het informeren van inwoners vanuit de gemeente; bijvoorbeeld over dit actieplan en waar en wanneer zij hun mening mogen geven. Uw mening telt. U actief betrekken bij plannen en beslissingen in de wijk staat centraal. Met open communicatie en samenwerking ontstaat een betere toekomst voor Rustenburg-Oostbroek.
Het doel is:
inzet van de informatiebijeenkomsten,
Bewoners en winkeliers beter informeren,
de Buurtbakkie, de digitale bewoners
mee laten denken en mee laten beslissen
enquête en groepsgesprekken.
Dit is al uitgevoerd of verbeterd:
• Onderzoek naar hoe de gemeente zoveel mogelijk bewoners kan bereiken.
“Ik vind het ontzettend goed dat er
• Bewonersenquête met open en gesloten vragen.
gekeken wordt naar de mogelijkheden om onze wijk te verbeteren.” Winkelier
Hier volgt actie op:
• De buurtapp Hoplr19 actief gebruiken om bewoners te informeren en de kans te
“Initiatieven om buurtbewoners bij
geven om mee te laten denken en mee
elkaar te brengen zouden heel goed zijn
te laten beslissen.
voor deze wijk.”
• De website van de gemeente20 meer
Bewoner
promoten en vullen met nieuws.
• Een informatiebijeenkomst uiterlijk half 2025 voor buurtbewoners en ondernemers om dit actieplan te presenteren.
• Een opvolgende informatiebijeenkomst begin 2026 om de voortgang te delen met
Rustenburg-Oostbroek.
bewoners.
• Een afsluitende informatiebijeenkomst
Participatie betekent het betrekken
halverwege 2026 om terug te blikken op
van bewoners door hen mee te laten
de uitgevoerde acties.
denken en/of mee te laten beslissen.
• Tussentijds met bewoners en winkeliers bepalen of het actieplan aanvulling nodig heeft bijvoorbeeld door middel van 19 De buurtapp Hoplr is gratis en toegankelijk voor iedereen. Deze app is niet van de gemeente. 20 denhaag.nl/nl/stadsdelen/escamp/wijken/rustenburg-oostbroek
32
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
33
6. Monitoring en evaluatie We halen op verschillende manieren
wordt na de informatiebijeenkomst bijge-
informatieop en luisteren naar wat er
werkt en gedeeld met belanghebbenden.
speelt, zodat we op tijd kunnen bijsturen. Dat doen we via:
6.2 Evaluatie
• Bijeenkomsten in de wijk, zoals bewonersavonden en de Buurtbakkie.
De status investeringsgebied voor
• Gesprekken met bewoners en
Rustenburg-Oostbroek loopt af in 2026,
ondernemers.
tenzij een nieuw coalitieakkoord of besluit
• Polls via de buurtapp Hoplr. • Enquêtes onder bewoners en
anders bepaalt. Tijdens de evaluatie wordt gekeken naar dit actieplan: wat is er
ondernemers.
gemonitord, waar is bijgestuurd en welke
• Overleggen met samenwerkings
resultaten en effecten zijn behaald en
partners, zoals politie, welzijnswerk
bereikt.
en woningcorporaties.
• Interne voortgangsmetingen en
De evaluatie wordt georganiseerd op de
gesprekken.
volgende manier:
Governance21 speelt hierin een belangrijke rol. Door regelmatig de voortgang te
als doel de bewoners en winkeliers te
bespreken, ontstaat gezamenlijk inzicht
informeren over de behaalde resultaten.
in wanneer bijsturing nodig is of wanneer verdergaan op de ingeslagen weg passend
6.1 Monitoren
34
1. Bewonersavond halverwege 2026, met
2. Interne evaluatiegesprekken met de opdrachtgever, directie en de wethouder.
is. Op deze manier blijven de resultaten
3. Lessons learned opstellen, zowel intern
en effecten steeds inzichtelijk, waardoor
als extern, voor het geval dit gebied
het actieplan effectief blijft bijdragen aan
opnieuw de status investeringsgebied
de verbetering van de wijk. Zo ontstaat
krijgt.
de veranderingen? Is de straat schoner en
een gerichte aanpak die bijdraagt aan een
voelen mensen zich veiliger? Zo ontdekken
veiliger en prettiger woon- en werkgebied.
Let op: De gemeenteraadsverkiezingen
In dit actieplan staan acties voor 2025
we wat goed werkt en wat misschien beter
Begin 2026 organiseert de gemeente een
vinden plaats in 2026. Op dit moment is
en 2026, die de buurt veiliger, fijner en
kan. De gemeente voert samen met samen-
informatiebijeenkomst om de voortgang
nog niet duidelijk of de status investerings-
gezonder moeten maken. Maar hoe weten
werkingspartners, bewoners en onder
en eventuele bijsturing te delen. Daarnaast
gebied wordt verlengd.
we of het ook echt werkt? Daarvoor gaan
nemers de acties in dit actieplan uit. Soms
is de informatiebijeenkomst er ook om de
we alle acties goed volgen. Dat noemen
zichtbaar, soms onzichtbaar, maar de wens
bewoners en ondernemers mee te laten
we monitoren. We kijken niet alleen of een
is de grootst mogelijke impact op de buurt
denken. Dit actieplan dient als basis en
actie is uitgevoerd, maar ook wat het effect
te bereiken op het gebied van leefbaarheid
ervan is in de buurt. Zijn bewoners blij met
en veiligheid.
21 Zie volgende hoofdstuk ’Governance’ voor uitleg. Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
35
7. Governance 1. Dagelijks werk in de wijk
Zij nemen belangrijke besluiten over wat er
Medewerkers van de gemeente werken
op langere termijn moet gebeuren.
dagelijks in de wijk aan de uitvoering van de
Daarnaast zijn er speciale overleggen waar
acties. Ze stemmen af met bewoners, onder-
beslissingen worden genomen en gecontro-
nemers, politie en welzijnsorganisaties.
leerd. Dit noemen we besluitvorming.
Alles wat gebeurt, gebeurt in overleg.
4. Zorgvuldige besluitvorming 2. Coördinatie en controle
Voordat een plan wordt goedgekeurd, wordt
Leidinggevenden van de gemeente
het eerst besproken in een klankbordgroep
houden in de gaten of alles goed verloopt.
met experts. Daarna bekijken directeuren
Ze bespreken de voortgang en of er iets
het plan. De wethouder neemt de grote
aangepast moet worden. Ook kijken ze
besluiten, en uiteindelijk beslist het College
samen met een financieel team naar de
van Burgemeester en Wethouders of het
uitgaven.
plan doorgaat.
3. Grote lijnen en keuzes voor de toekomst De hoogste leidinggevenden en bestuurders bepalen samen de richting van het plan.
Bij het Actieplan Rustenburg-Oostbroek is het belangrijk dat duidelijk is wie beslissingen neemt en hoe het programma wordt gecontroleerd, maar ook gemonitord. Dit noemen we governance. Dit helpt ons om het plan goed uit te voeren en open te zijn over de voortgang. Verschillende mensen en organisaties werken samen om de wijk te verbeteren vanuit dit actieplan. Dit gebeurt op verschillende niveaus. Elk niveau heeft een eigen rol. Hiernaast is te lezen hoe dit wordt aangepakt.
36
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
37
8. Financiën Samen met Onderwijs (5) zijn dit de
lijk in dit actieplan benoemd. De acties die
5 thema’s.
hieraan gekoppeld zijn, moeten bijdragen aan het behalen van het doel. Er is echter
In Rustenburg-Oostbroek vraagt alleen
nog ruimte om deze acties aan te passen,
het thema Onderwijs geen extra inzet.
aan te vullen of met extra kracht in te
De overige 4 thema’s vragen allen ongeveer
zetten. Deze flexibiliteit maakt het mogelijk
evenveel inzet om wezenlijke verbeteringen
om aanvullende initiatieven te financieren
te kunnen bewerkstelligen. In dit actieplan
die voortkomen uit participatietrajecten of
staan per thema de actiepunten benoemd
extra acties van gemeentelijke diensten om
waarmee we deze verbeteringen willen
in te spelen op actuele ontwikkelingenen
bereiken. Alle genoemde acties zijn extra
behoeften uit de wijk.
acties bovenop de (gemeentelijke) inzet die sowieso in dit gebied plaatsvindt.
De complexe en samenhangende problematiek in Rustenburg-Oostbroek vraagt om
Voor de uitvoering van dit actieplan is een
evenredige aandacht voor de 4 genoemde
inschatting gemaakt van de benodigde
thema’s inclusief communicatie en partici-
middelen per thema. Per thema gaat het om
patie. Op deze manier blijft de samenhang
ongeveer een even groot benodigd budget.
en impact van de investeringen behouden,
De begrote budgetten per thema zijn nog
met respect voor de status van het
niet volledig bestemd. De doelen zijn duide-
investeringsgebied.
Voor de periode 2023 tot en met 2026 is voor Rustenburg-Oostbroek als investeringsgebied een totaalbudget vastgesteld van € 1.800.000. Dit budget valt onder de activiteit investeringsgebieden in het programma 14 Stadsdelen, wijken en dienstverlening22.
In 2024 is vanuit dit budget in
Voor de periode 2025-2026 is
totaal € 424.000 uitgegeven, voornamelijk
nog € 1.376.000 beschikbaar voor zowel
aan programmakosten, onder andere om in
programmakosten als acties voor de
samenwerking met bewoners, ondernemers
4 thema’s:
en organisaties noodzakelijke acties in kaart te brengen, te starten met de uitvoering
1. Wonen en Leefomgeving
hiervan en regie hierop te voeren.
2. Veiligheid
2023 en 2024
2025 en 2026
Algemene programmakosten investeringsgebieden
180.000
180.000
Algemene programmakosten Rustenburg-Oostbroek
221.000
240.000
Thema 1 Wonen en leefomgeving
200.000
Thema 2 Veiligheid
200.000
Thema 3 Onderwijs
0
Thema 4 Zorg, welzijn en volksgezondheid
219.000
Thema 5 Economie, werk en inkomen
10.000
200.000
Communicatie en participatie
13.000
107.000
Monitoring en evaluatie TOTAAL
30.000 424.000
1.376.000
3. Zorg, Welzijn en Volksgezondheid 4. Economie, Werk en Inkomen
22 Bron: Haags akkoord 2023-2026 (RIS316672).
38
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
39
Bijlage 1 Leefbaarheidscirkel Rustenburg-Oostbroek Leefbaarheidscirkel
Kerncijfers
De Leefbaarheidscirkel geeft u een beeld van hoe uw wijk of buurt scoort op diverse leefbaarheidsindicatoren in vergelijking met het gemiddelde van alle wijken of buurten in Den Haag. Een toelichting op de gebruikte indicatoren in de Leefbaarheidscirkel vindt u onderaan dit document.
31 Rustenburg en Oostbroek vergeleken met gemeente Den Haag
Overlast
Bewoners Onderwijs
Bewoners
Overlast
Onderwijs Woningen Criminaliteit Veiligheid
Kerncijfers
Werk en Woningen inkomen
Criminaliteit Veiligheid Sociale leefbaarheid
Gezondheid en leefstijl
Sociale leefbaarheid
Gezondheid en leefstijl
Geen data
Geen data
Geen data
Geen data
40
Sociale cohesie
SocialeSlechter Veel slechter cohesie
Veel lager
Veel slechter
Veel lager
Lager
Slechter
Lager
Kerncijfers
Werk en inkomen
Fysieke leefbaarheid
Milieu en duurzaamheid
Fysieke leefbaarheid
Openbare Gemiddeld Beter ruimte en voorzieningen
Veel beter
Gemiddeld
Veel hoger
Gemiddeld
Gemiddeld
Hoger
Beter
Hoger
Wijk
Den Haag
Aandeel inwoners met een hoge opleiding (procent (%))
28%
36%
Aandeel inwoners met een migratieachtergrond (procent (%))
72,1%
59,2%
Aandeel eenpersoonshuishouden (procent (%))
45,9%
48,3%
Gemiddelde leeftijd van de inwoners (leeftijd)
36,1
39,4
Onderwijs
Wijk
Den Haag
Aandeel peuters en basisschoolleerlingen die landelijk behoren tot de 15% met het grootste risico op een onderwijsachterstand (procent (%))
31%
26%
Aandeel (nieuwe) voortijdig schoolverlaters (procent (%))
3,7%
2,9%
Woningen
Wijk
Den Haag
Aandeel particuliere huur- en corporatiewoningen ten opzichte van de totale woningvoorraad (procent (%))
47,6%
57,4%
Voorraad woningen (BAG) (woningen)
8.521
272.242
Gemiddelde OZB-waarde van woningen (euro)
241.784
371.261
Werk en inkomen
Wijk
Den Haag
Gemiddeld besteedbaar inkomen van particuliere huishoudens (euro_s)
37.700
46.300
Aandeel personen met een uitkering (procent (%))
19,5%
28,1%
Aandeel personen (vanaf 15 jaar) met werkloosheidsuitkering (procent (%))
2,5%
1,6%
Doelgroephuishoudens met een inkomen tot 130% (huishoudens)
1.100
42.400
Milieu en duurzaamheid
Wijk
Den Haag
Aandeel oppervlakte gebied 'aanzienlijk warmer' (procent (%))
0,1%
3,0%
Aandeel oppervlakte gebied 'meer dan 10 cm overstroming' (procent (%))
35,3%
12,1%
Aandeel oppervlakte gebied uitzakking groter dan 30 cm (procent (%))
9,6%
9,2%
Openbare ruimte en voorzieningen
Wijk
Den Haag
Meldingen verloedering (aantal)
3.390
86.674
Meldingen fysieke kwaliteit openbare ruimte (aantal)
597
34.188
Afstand tot huisartsenpraktijk (kilometers)
0,5
0,7
Afstand tot basisschool (kilometers)
0,5
0,6
Afstand tot overige dagelijkse levensmiddelenwinkel (kilometers)
0,2
0,4
Sociale cohesie
Wijk
Den Haag
Verhuismobiliteit (procent (%))
Fysieke leefbaarheid
Milieu en duurzaamheid
Openbare ruimte en voorzieningen
Bewoners
Veel beter
Veel hoger
Sociale leefbaarheid
17,5%
14,6%
Schaalscore Sociale cohesie (0=ongunstig, 10=gunstig) (score)
5,3
5,7
Gezondheid en leefstijl
Wijk
Den Haag
Aandeel personen van 19 jaar en ouder dat zich ernstig eenzaam voelt (procent (%))
23%
21%
Aandeel personen van 19 jaar en ouder met goede/zeer goede algemene gezondheidstoestand (procent (%))
63%
64%
Aandeel personen van 19 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijn (procent (%))
49%
49%
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
41
sociale cohesie Veiligheid Criminaliteit
Wijk
Den Haag
High Impact Crimes (per 10.000 inw.)
12
16
Geweldsdelicten (per 10.000 inw.)
44
66
Diefstallen (per 10.000 inw.)
135
195
Overlast
Wijk
Den Haag
Meldingen overlast jeugd (per 10.000 inw.)
126
120
Meldingen overlast personen (per 10.000 inw.)
167
217
Meldingen overlast overig (geluid, drugs, conflictbemiddeling) (per 10.000 inw.)
472
371
Indicator
Toelichting
Verhuismobiliteit (percentage)
Een hoge verhuismobiliteit (het aandeel vertrek totaal op het totaal aantal inwoners van de betreffende wijk) heeft een negatief effect op de sociale binding in een wijk. Sociale cohesie heeft veruit de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag. Personen die een hoge sociale cohesie ervaren, geven een beduidend hoger rapportcijfer voor hoe prettig zij wonen in de wijk dan personen die een lage sociale cohesie ervaren (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Schaalscore Sociale cohesie Sociale cohesie heeft veruit de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag. (0=ongunstig, 10=gunstig) (score) Personen die een hoge sociale cohesie ervaren, geven een beduidend hoger rapportcijfer voor hoe prettig zij wonen in de wijk dan personen die een lage sociale cohesie ervaren (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Gezondheid en leefstijl
Toelichting op indicatoren van de Leefbaarheidscirkel Milieu en duurzaamheid Indicator
Toelichting
Indicator
Toelichting
Aandeel personen van 19 jaar en ouder dat zich ernstig eenzaam voelt (percentage)
Haagse wijken waar meer mensen hun eigen gezondheid als (zeer) goed ervaren, hebben een hoger rapportcijfer voor prettig wonen dan wijken waar mensen zich minder gezond voelen. Deze ervaren gezondheid hangt sterk samen met het gevoel van eenzaamheid. Je zou dus ook kunnen stellen dat wijken waar relatief veel bewoners zich eenzaam voelen, mensen minder prettig wonen dan in wijken waar weinig mensen zich eenzaam voelen (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Aandeel personen van 19 jaar en ouder met goede/zeer goede algemene gezondheidstoestand (percentage)
Haagse wijken waar meer mensen hun eigen gezondheid als (zeer) goed ervaren, hebben een hoger rapportcijfer voor prettig wonen dan wijken waar mensen zich minder gezond voelen. Deze ervaren gezondheid hangt sterk samen met het gevoel van eenzaamheid. Je zou dus ook kunnen stellen dat wijken waar relatief veel bewoners zich eenzaam voelen, mensen minder prettig wonen dan in wijken waar weinig mensen zich eenzaam voelen (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Aandeel personen van 19 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijn (percentage)
Haagse wijken waar meer mensen hun eigen gezondheid als (zeer) goed ervaren, hebben een hoger rapportcijfer voor prettig wonen dan wijken waar mensen zich minder gezond voelen. Deze ervaren gezondheid hangt sterk samen met het gevoel van eenzaamheid. Je zou dus ook kunnen stellen dat wijken waar relatief veel bewoners zich eenzaam voelen, mensen minder prettig wonen dan in wijken waar weinig mensen zich eenzaam voelen (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Aandeel oppervlakte gebied Warmte, droogte en wateroverlast zorgen voor hinder en gezondheidsrisico's en 'aanzienlijk warmer' (percentage) hebben derhalve een negatieve invloed op de ervaren leefbaarheid van een wijk. Aandeel oppervlakte gebied 'meer Warmte, droogte en wateroverlast zorgen voor hinder en gezondheidsrisico's en dan 10 cm overstroming' hebben derhalve een negatieve invloed op de ervaren leefbaarheid van een wijk. (percentage) Aandeel oppervlakte gebied uitzakking groter dan 30 cm (percentage)
Warmte, droogte en wateroverlast zorgen voor hinder en gezondheidsrisico's en hebben derhalve een negatieve invloed op de ervaren leefbaarheid van een wijk.
Openbare ruimte en voorzieningen Indicator
Toelichting
Meldingen verloedering (aantal)
Meer meldingen van verloedering en over de fysieke kwaliteit van de openbare ruimte zijn een indicatie voor een negatief ervaren leefbaarheid in de wijk.
Meldingen fysieke kwaliteit openbare ruimte (aantal)
Meer meldingen van verloedering en over de fysieke kwaliteit van de openbare ruimte zijn een indicatie voor een negatief ervaren leefbaarheid in de wijk.
Criminaliteit
Afstand tot huisartsenpraktijk (kilometer)
Een kortere afstand tot de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk, basisschool en overige dagelijkse levensmiddelen is een indicatie voor een beter ervaren leefbaarheid in de wijk?
Indicator
Toelichting
High Impact Crimes (per 10.000 inw.)
Het gevoel van veiligheid en de ervaren overlast van buurtbewoners hebben na sociale cohesie de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Afstand tot basisschool (kilometer)
Een kortere afstand tot de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk, basisschool en overige dagelijkse levensmiddelen is een indicatie voor een beter ervaren leefbaarheid in de wijk?
Afstand tot overige dagelijkse Een kortere afstand tot de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk, basisschool en overige levensmiddelenwinkel (kilometer) dagelijkse levensmiddelen is een indicatie voor een beter ervaren leefbaarheid in de wijk?
42
Geweldsdelicten (per 10.000 inw.) Het gevoel van veiligheid en de ervaren overlast van buurtbewoners hebben na sociale cohesie de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019). Diefstallen (per 10.000 inw.)
Het gevoel van veiligheid en de ervaren overlast van buurtbewoners hebben na sociale cohesie de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
43
Woningen Overlast
Indicator
Indicator
Toelichting
Meldingen overlast jeugd (per 10.000 inw.)
Het gevoel van veiligheid en de ervaren overlast van buurtbewoners hebben na sociale cohesie de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Meldingen overlast personen (per Het gevoel van veiligheid en de ervaren overlast van buurtbewoners hebben na 10.000 inw.) sociale cohesie de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag (bron: onderzoek naar Prettig wonen in Den Haag, 2019). Meldingen overlast overig (geluid, Het gevoel van veiligheid en de ervaren overlast van buurtbewoners hebben na drugs, conflictbemiddeling) (per sociale cohesie de sterkste relatie met prettig wonen in Den Haag (bron: onderzoek 10.000 inw.) naar Prettig wonen in Den Haag, 2019).
Voorraad woningen (BAG) (woningen)
Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
Gemiddelde OZB-waarde van woningen (euro's)
Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
Indicator
Indicator
Toelichting
Aandeel inwoners met een hoge opleiding (percentage)
Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
Aandeel inwoners met een Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere migratieachtergrond (percentage) indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid. Aandeel eenpersoonshuishouden Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere (percentage) indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid. Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
Onderwijs Indicator
Toelichting
Aandeel peuters en basisschoolleerlingen die landelijk behoren tot de 15% met het grootste risico op een onderwijsachterstand (percentage)
Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
Aandeel (nieuwe) voortijdig schoolverlaters (percentage)
Aandeel particuliere huur- en Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere corporatiewoningen ten opzichte indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de van de totale woningvoorraad leefbaarheid. (percentage)
Werk en inkomen
Bewoners
Gemiddelde leeftijd van de inwoners (leeftijd)
Toelichting
Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
Toelichting
Gemiddeld besteedbaar inkomen Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere van particuliere huishoudens indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de (euro's) leefbaarheid. Aandeel personen met een uitkering (percentage)
Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
Aandeel personen (vanaf 15 jaar) Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere met werkloosheidsuitkering indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de (percentage) leefbaarheid. Doelgroephuishoudens met een Dit betreft de kerncijfers. Over deze cijfers wordt, in tegenstelling tot de andere inkomen tot 130% (huishoudens) indicatoren, geen waardeoordeel 'goed' of 'slecht' toegekend in relatie tot de leefbaarheid.
De Leefbaarheidscirkel is ontwikkeld vanuit de vraag om de data over leefbaarheid ook op buurt- en wijkniveau beschikbaar te hebben, zodat deze kunnen worden benut in het gebiedsgericht werken. De Leefbaarheidscirkel is tot stand gekomen door inzichten binnen en buiten de gemeente over leefbaarheid te combineren. Voor de selectie van onderwerpen en indicatoren is gebruik gemaakt van onder andere het ‘Prettig Wonen in Den Haag’ onderzoek, de Leefbaarometer en gesprekken met de stadsdelen en wijken. Ook de kwalificaties 'slechter' en 'beter' zijn op deze manier tot stand gekomen. Daarnaast heeft bij de selectie ook de beschikbaarheid van data op wijkniveau een rol gespeeld. De indicator 'sociale cohesie' is als enige slechts op het niveau van de stadsdelen beschikbaar. Vanwege het belang van deze indicator voor de leefbaarheid is gekozen om deze waarde over te nemen voor de onderliggende wijken. Een aantal wijken en buurten is niet meegenomen in de Leefbaarheidscirkel. Dit zijn de wijken en buurten die niet representatief zijn, doordat de wijk of buurt minder dan 500 inwoners heeft. Via deze link gaat u naar de raadsmededeling ‘Stand van zaken en vervolg wijkagenda's’ d.d. 14-1-2021 (in pdf), waarin in het onderdeel ‘Het proces van de wijkagenda’ een directe link wordt gelegd met Den Haag in Cijfers (pagina 2 van 6).
Heeft u nog vragen of opmerkingen over de Leefbaarheidscirkel dan kunt u contact opnemen met de gemeente via pagina ‘contact’ van Den Haag in cijfers. 15-04-2025 denhaag.incijfers.nl
44
Actieplan 2025-2026 en Voortgang 2023-2024 Investeringsgebied Rustenburg-Oostbroek
45
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Vormgeving Dienst Bedrijfsvoering Multimedia Fotografie Jurriaan Brobbel Vragen of opmerkingen? escamp@denhaag.nl Juni 2025