RIS322351 Jaarrapportage Vergroten Gebruik 2024

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Uw kenmerk Ons kenmerk

SZW/10898759 RIS322351

Aan de gemeenteraad

Contactpersoon

Steve Coelers/Ronald Verwoerd Dienst

Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Afdeling Datum

SZW Beleid

4 juni 2025

Telefoonnummer

14070 Onderwerp

E-mailadres

Jaaroverzicht Vergroten Gebruik 2024

steve.coelers@denhaag.nl

Bij de Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen stuurt het college altijd een Armoedemonitor mee waarbij in kaart is gebracht hoe groot de groep inwoners is dat te maken heeft met een laag inkomen, en wat het bereik is van de Ooievaarsregelingen. Het college heeft de ambitie uitgesproken om het armoedebeleid te verbeteren en het bereik van de Ooievaarsregelingen te vergroten met 5%. Dit omdat nog niet alle inwoners die recht hebben op een Ooievaarsregelingen hier ook gebruik van maken. De ambitie is omgezet naar het programma Vergroten Gebruik en het college stuurt hierbij het jaaroverzicht over 2024 met daarin alle uitgevoerde acties en de behaalde resultaten. Resultaten waar we trots op kunnen zijn. Voor het meten van de resultaten van het bereik, maken we uitsluitend gebruik van de cijfers waarover we als gemeente over beschikken, aangezien de CBS-cijfers altijd twee jaar achterlopen. Op basis van de gemeentelijke cijfers zien we de afgelopen twee jaar een stijging in het bereik. Dit geeft aan dat we op de goede weg zijn en we verwachten deze groei ook terug te zien in de toekomstige armoedemonitor van het CBS. In onze samenwerking met partners in de stad ervaart het college dat zij tevreden zijn over de ingeslagen weg.

Wat zijn de acties die zijn uitgevoerd? De doelstelling om meer inwoners te bereiken en gebruik te laten maken van Ooievaarsregelingen is omgezet in tal van acties. Zowel zichtbare acties voor inwoners (bijvoorbeeld de campagne ‘Niemand verdient geldzorgen’ en het toegankelijker maken van onze toegangspunten) als ook acties die binnen de gemeente zijn opgepakt (bijvoorbeeld het aanpassen van de beleidsregels minimavoorzieningen RIS318940). We zien dat we op het gebied van bekendheid van de Ooievaarsregelingen en het vereenvoudigen van de toegang flinke stappen hebben gemaakt. Een aantal acties uit het jaaroverzicht: • De campagne ‘Niemand verdient geldzorgen’ is breed over de stad uitgerold, en met 557 partners gedeeld. Met verschillende communicatiematerialen zijn partners en inwoners geïnformeerd over de ondersteuningsmogelijkheden op het gebied van geldzorgen en geldproblemen; 1 • De toeleiding van veel van de ingezette acties is naar Helpdesk Geldzaken. In 2024 zijn er 9.300 gesprekken gevoerd door onze Helpdesk Geldzaken. In 2023 waren dit 7.500 gesprekken;

1

Zie voor een totaaloverzicht aan materialen: Niemand verdient geldzorgen: informatie voor partners - Den Haag

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10898759

•

•

•

Er is een speciaal promoteam opgezet bij Bureau Ooievaarspas en alleen al tussen september en december 2024 is dit team op 30 evenementen aanwezig geweest om voorlichting te geven en promotie te maken over de Ooievaarsregelingen en hulp bij geldzaken; De beleidsregels minimavoorzieningen zijn aangepast waarin de inkomensgrens van de Ooievaarspas is opgehoogd naar 150%. Hierdoor is de mogelijkheid geboden dat meer werkende armen gebruik kunnen maken van de Ooievaarspas; We hebben aan 1.800 bijstandsgerechtigden die nog geen gebruik maakten ambtshalve een individuele inkomenstoeslag (IIT) uitgekeerd. Onlangs is door een intensieve lobby vanuit het college in de Tweede Kamer bij de behandeling van de Participatiewet in balans een amendement aangenomen dat het ambtshalve verstrekken van de IIT mogelijk maakt. Dit draagt bij aan het bereiken van inwoners die recht hebben op, maar die nu nog geen gebruik maken van deze regeling.

Wat zijn de behaalde resultaten? Bovenstaande acties hebben inmiddels ook effect op de feitelijke ambitie: meer minima die gebruik maken van het voorzieningenaanbod. Het aantal inwoners met een Ooievaarspas stijgt (55.525 huishoudens in 2024 t.o.v. 50.535 toekenningen in 2022). Het totaal aantal verstrekkingen is in 2024 ook gestegen. Waar het in 2022 nog ging om 138.278 verstrekkingen, gaat het in 2024 om 143.284. Dit zit weer op het niveau van voor de COVID periode.

N.B. Voor een aantal regelingen is het niet mogelijk c.q. wenselijk om 100% bereik te realiseren. Zo is de Haagse Zorgverzekering met name interessant voor inwoners met een hoog zorggebruik, en geldt bij Bijzondere Bijstand dat er sprake moet zijn van bijzondere omstandigheden. Uiteraard geldt hierbij wel dat we inwoners willen bereiken die deze regelingen nodig hebben. Om die reden is het wel opgenomen in bovenstaande overzicht.

In hoeverre is de ambitie bereikt? De vraag of hiermee het verzamelbereik met 5% is gestegen, en daarmee de ambitie gerealiseerd, valt nog niet vast te stellen. Dit heeft te maken met het feit dat de ambitie een afgeleide is van CBS-cijfers en methodiek. Het CBS stelt bij de Armoedemonitor vast wat het verzamelbereik is. Het verzamelbereik is hoeveel minima, die volgens het CBS tot de doelgroep behoren, gebruik maken van minimaal 1 regeling. Hierbij is het CBS afhankelijk van cijfers van de Belastingdienst. De Belastingdienst stelt echter pas na 2 jaar de inkomens definitief vast waardoor deze cijfers altijd achter lopen. Dit kent wat beperkingen zoals eerder in de Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen en de Armoedemonitor is benoemd (RIS319849). In de eerstvolgende Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen wordt als bijlage een Armoedemonitor meegestuurd over het jaar 2023. Wat wordt gedaan in 2025? Ook in 2025 blijft het college zich inzetten om het gebruik van de Ooievaarsregelingen en hulp bij geldzaken te vergroten.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10898759

Hier enkele voorbeelden van activiteiten die het college in 2025 zal uitvoeren: • Er is een klantreis Ooievaarsregelingen uitgevoerd, waarbij de ervaringen van inwoners met het aanvragen van alle Ooievaarsregelingen in kaart zijn gebracht. De scope van de klantreis lag op de programmadoelen Toegankelijker en Eenvoudiger met de focus op de inwoner en onze digitale kanalen. De komende maanden worden de verbeterkansen in het aanvraagproces uitgevoerd; • Momenteel worden de voorbereidingen getroffen om de campagne ‘Niemand verdient geldzorgen’ door te ontwikkelen voor ondernemers/zzp’ers en jongeren; • In samenwerking met TV West is er een serie gemaakt genaamd 'Mijn geldzorgen'. Deze serie brengt persoonlijke verhalen van mensen met geldzorgen in beeld en wordt vanaf 12 juni op TV West uitgezonden. We verwachten hiermee de bewustwording te vergroten rondom geldzorgen en mensen met geldzorgen laten zien dat ze niet alleen zijn en dat er hulp beschikbaar is. Hun verhalen zijn vaak herkenbaar en geven een beeld hoe de gemeente kan helpen. Deze verhalen dragen bij aan het verlagen van de drempel voor anderen om ook hulp te zoeken bij hun geldzorgen en geldproblemen; • Er blijft aandacht voor werkenden met een laaginkomen die in dienst zijn bij bedrijven of een eigen onderneming hebben. We willen o.a.

in gesprek met werkgevers in de stad om te bespreken wat zij kunnen doen rondom geldzorgen en geldproblemen. Hierbij wordt ook gekeken wat de gemeente als werkgever kan doen voor de eigen medewerkers. Wat zijn de inzichten en ervaringen van inwoners? Afgelopen jaar zijn er verschillende klanttevredenheidsonderzoeken uitgevoerd door de dienst SZW. Een meerderheid (61%) is tevreden over de dienstverlening van SZW, maar we zien ook ruimte voor verbetering. Het gemiddelde rapportcijfer voor tevredenheid is 7,5. Tijdens rondetafelgesprekken hebben we inzicht verkregen in de persoonlijke emoties, context en ervaringen van inwoners tijdens hun klantreis en zijn ideeën voor verbetering vanuit de inwoners verzameld. De complexiteit van het aanvraagproces, onduidelijkheid bij de vervolgstappen en wachten op uitsluitsel, geeft inwoners stress en spanning. 55% van de inwoners heeft vertrouwen dat ze krijgen waar ze recht op hebben, terwijl 16% dit vertrouwen niet deelt. Specifiek is er ook een nadere analyse op de klantreis Ooievaarsregelingen uitgevoerd en een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd over het aanvragen van de Ooievaarspas. De algemene tevredenheid over het aanvraagproces is goed met een gemiddelde score van 7,8. 66% geeft aan dat (heel) makkelijk was om de aanvraag online te doen. Het online aanleveren van documenten blijkt echter niet (altijd) eenvoudig.

Het minst tevreden zijn inwoners over de inzichten van de te doorlopen stappen van het aanvraagproces. Aanbevelingen zijn er gedaan op het verduidelijken en versimpelen van het online aanvraagproces en het verduidelijken van de communicatie o.a. waarom bepaalde documenten nodig zijn. Dit kan helpen om het wantrouwen en onbegrip bij inwoners te verminderen. Op basis van de aanbevelingen wordt gekeken of aanvraagformulieren moeten worden aangepast, communicatie in brieven en op onze website moet worden verbeterd en wordt verkend hoe inwoners beter gemotiveerd kunnen worden om een aanvraag in te dienen. Hierbij wordt ook gekeken of en in welke vorm inwoners ondersteuning nodig hebben bij het uitzoeken waar zij recht op hebben. Wat zijn de financiële gevolgen van het vergroten van het bereik? Een groter bereik is ook van invloed op de uitgaven van de Ooievaarsregelingen. De afgelopen jaren heeft de minimaportefeuille regelmatig te maken gehad met meevallers in de vorm van extra rijksmiddelen, naast de incidentele middelen die het college beschikbaar heeft gesteld.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10898759

Daardoor hebben we ook in 2024 de groei van dit beleidsterrein binnen de begrotingskaders weten op te vangen, zij het deels met incidentele middelen. We hebben incidentele kosten gemaakt om de bekendheid en het bereik van de regelingen te vergroten. Daarnaast zijn de lasten ook gestegen door het uitbreiden van de Ooievaarspas naar 150%, het ophogen van de maximale vergoeding van de Ooievaarspas van €330 naar €450, en is het mogelijk gemaakt om een maximale vergoeding van €300 voor de dierenarts te krijgen via de Ooievaarspas. Om dit mogelijk te maken is met het Haags akkoord hier extra geld voor uitgetrokken. Totale lasten per regeling Categorie

2022

2023

2024

Bijzondere Bijstand

€ 10.692.391

€ 10.768.880

€ 12.144.972

Individuele Inkomenstoeslag Kinderopvang

€ 8.225.120

€ 8.174.750

€ 8.232.650

€ 780.224

€ 754.508

€ 1.195.734

Ooievaarspas

€ 3.512.110

€ 3.709.809

€ 4.388.194

TCZG

€ 1.292.375

€ 1.134.000

€ 1.157.625

Collectieve zorgverzekering Totaal

€ 9.119.570

€ 8.874.076

€ 8.430.999

€ 33.621.790

€ 33.416.023

€ 35.550.174

-0,6%

6,4%

Stijging t.o.v. jaar T-1

-

N.B. De stijging van de kosten komt ook doordat de hoogte van verstrekkingen is toegenomen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het toevoegen van de vergoeding voor dierenartskosten aan de Ooievaarspas, of de ophoging van de maximale vergoedingen bij contributies van €330 naar €450.

Vooruitblik 2025 en verder Voor 2025 wordt een verdere stijging van de lasten voorzien naar € 37,2 miljoen. De stijging kunnen we voor de jaren 2025 en 2026 binnen programma 7 opvangen. Incidentele middelen van het Rijk nemen af en komen mogelijk ten einde. De dekking vanuit programma 7 loopt af na 2026. Het college is trots dat het is gelukt om inwoners met geldzorgen en geldproblemen via de Ooievaarsregelingen beter te helpen. Ondanks de middelen die via het Haags akkoord hiervoor beschikbaar zijn gesteld ontstaat bij (doorstijgend) gebruik van de Ooievaarsregelingen een financieel knelpunt door het afnemen van incidentele Rijksmiddelen. Dit zal t.z.t. opgevangen moeten worden door het vrijmaken van extra middelen, of door andere beleidskeuzes. Via de programmarekening en programmabegroting houdt het college uw raad op de hoogte. Eventuele ontwikkelingen zullen (ook) in de Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen worden opgenomen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4