RIS322349 Bijlage Evaluatie samenwerkingsovereenkomst schoolveiligheid

Evaluatie samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid VO / MBO

Evaluatie samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid VO / MBO

1/5

Evaluatie samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid VO / MBO

Evaluatie samenwerkingsovereenkomst schoolveiligheid Veiligheid op en rond scholen is een prioriteit van de gemeente Den Haag. Om de veiligheid te bevorderen, is het essentieel dat de juiste partners elkaar op de juiste momenten weten te vinden. Eén van de manieren waarop het college het netwerk rondom scholen wil versterken, is door afspraken vast te leggen over de rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen: de scholen, de politie, het Openbaar Ministerie en de gemeente. Om dit te waarborgen en te verbeteren, is de Samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid opgesteld. Deze overeenkomst heeft als doel om helderheid te bieden over de rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen. Het versterken van het netwerk rondom scholen staat hierbij centraal. Eind 2023 is de samenwerkingsovereenkomst getekend, waarbij is afgesproken om deze na één jaar te evalueren. Dit rapport bevat de resultaten van deze evaluatie, de aandachtspunten die zijn geïdentificeerd en de aanbevelingen die hieruit volgen. 1.

Doel en impact van de samenwerkingsovereenkomst

De samenwerkingsovereenkomst is bedoeld om onveilige situaties in een vroeg stadium te signaleren en aan te pakken, zodat escalaties worden voorkomen. Daarnaast richt de overeenkomst zich op het creëren en versterken van een positief veiligheidsklimaat in en rondom scholen. Zodat overlast, vandalisme en criminaliteit actief kan worden tegengegaan en zorgwekkend gedrag van leerlingen sneller wordt gesignaleerd. Verder biedt de overeenkomst handvatten voor calamiteiten- en crisisbeheersing via de handelingsprotocollen. 2. Resultaten van de evaluatie Opzet van de evaluatie Om de samenwerkingsovereenkomst en de doeltreffendheid daarvan te evalueren, is een geanonimiseerde vragenlijst verstuurd naar schoolleiders in het voortgezet onderwijs (VO) en middelbaar beroepsonderwijs (MBO), wijkagenten en veiligheidsregisseurs van de gemeente. In totaal hebben 39 schoolleiders, 9 wijkagenten en 2 veiligheidsregisseurs de vragenlijst ingevuld. De vragenlijst bevatte zowel vragen over de samenwerkingsovereenkomst en het functioneren van de verschillende partners als over het algemene veiligheidsgevoel op de scholen, mogelijke verbeterpunten en de ondersteuningsbehoefte van scholen op dit gebied. Op basis van de uitkomsten van de vragenlijst zijn verdiepende gesprekken gevoerd met een selecte groep van vier schoolleiders, vier wijkagenten en twee veiligheidsregisseurs.

Deze aanpak bood de mogelijkheid om de resultaten nader te duiden en te interpreteren. Algemene feedback Uit de evaluatie blijkt dat de overeenkomst positief heeft bijgedragen aan het veiligheidsgevoel binnen scholen. Zowel leerlingen als docenten ervaren in meerderheid de school als een veilige omgeving. Toch zijn er duidelijke aandachtspunten die opgepakt moeten worden om de impact te vergroten en de samenwerking verder te optimaliseren. Zowel in de enquête als in de gesprekken is gevraagd naar de toegevoegde waarde van de samenwerkingsovereenkomst. In de beantwoording werd door de scholen benadrukt dat de samenwerkingsovereenkomst hen sterkt in het gevoel dat we het samen doen, dat de school niet alleen verantwoordelijk is. De samenwerkingsovereenkomst is daarnaast voor veel scholen een belangrijk overzicht van hun verantwoordelijkheden op het gebied van schoolveiligheid en biedt hen handvatten

2/5

Evaluatie samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid VO / MBO

bij het opstellen van hun eigen veiligheidsbeleid. Tot slot wordt door 87% van de scholen en wijkagenten aangegeven dat er geen onderdelen in de samenwerkingsovereenkomst zijn die als onduidelijk worden gezien. Veiligheidsgevoel op scholen Het veiligheidsgevoel op scholen in Den Haag is overwegend positief. Schoolleiders geven aan dat zowel docenten als leerlingen de school als een veilige omgeving ervaren. Uit de vragenlijst blijkt dat 67% van de scholen aangeeft dat leerlingen de school als een veilige omgeving ervaren. Ongeveer 21% gaf een neutraal antwoord, terwijl 12% aangaf dat leerlingen zich niet veilig voelen. Voor docenten zijn de cijfers vergelijkbaar: 72% van de scholen rapporteert dat docenten de school als veilig ervaren, 21% gaf een neutraal antwoord en 7% spreekt dit tegen. In de aanvullende gesprekken werd bevestigd dat de scholen over het algemeen als veilige omgevingen worden ervaren. Schoolleiders en wijkagenten merkten op dat het gevoel van veiligheid dynamisch en wisselend is. Zowel docenten als leerlingen ervaren periodes waarin ze zich meer of minder veilig voelen, maar dit is altijd zo geweest en er lijkt geen sprake te zijn van een negatieve trend op dit gebied. De samenwerkingsovereenkomst draagt volgens 80-90% van de schoolleiders en wijkagenten direct of indirect bij aan het veiligheidsgevoel op scholen.

Samenwerking en communicatie tussen partijen De samenwerkingsovereenkomst heeft geleid tot betere afstemming tussen scholen en politie: 100% van de scholen heeft contact met de politie en beoordeelt dit contact overwegend positief. Wel verschilt het contactniveau sterk per school. Waar sommige scholen intensief en informeel contact hebben met hun wijkagent, hebben andere scholen moeite met bereikbaarheid en terugkoppeling. Dat laatste betreft scholen waar het informeel contact met de wijkagent ontbreekt of het zelfs niet bekend is wie de wijkagent is. Het contact is bij deze scholen incident-gedreven. Het contact met de politie wordt in die gevallen als positief ervaren door scholen. Schoolleiders geven aan dat meer uniformiteit en preventief contact wenselijk is. De politie erkent de meerwaarde van vaker, preventief contact, maar er is niet altijd voldoende capaciteit beschikbaar om hieraan invulling te geven. Hierdoor blijft het contact soms reactief. Het contact met de gemeente wordt door 60% van de scholen als redelijk goed beoordeeld. Scholen geven aan dat de gemeente, samen met de politie, vaak eerder op de hoogte is van problemen in de wijk of actuele thema’s in de samenleving. Zij zouden graag zien dat deze informatie tijdig met hen wordt gedeeld, zodat zij adequaat kunnen reageren op ontwikkelingen die de school raken.

Vanuit de gemeente leeft juist de behoefte om meer inzicht te krijgen in de ontwikkelingen die op scholen spelen. Ook is sterke behoefte aan duidelijke informatievoorziening over bijvoorbeeld mogelijkheden voor externe sprekers, modules, informatiepunten etc. Scholen geven aan vaak niet op de hoogte te zijn van ondersteuningsmogelijkheden en effectieve interventies. 3. Belangrijke aandachtspunten Hoewel de samenwerkingsovereenkomst een goede basis legt, kwamen tijdens de evaluatie enkele specifieke verbeterpunten naar voren: a. Veiligheidsbeleid op scholen Hoewel vrijwel alle scholen een actueel veiligheidsbeleid hebben, is dit beleid in meer dan 35% van de gevallen niet bekend bij leraren. Daarnaast is het veiligheidsbeleid in meer dan 70% van de gevallen niet bekend bij leerlingen en hun ouders. Scholen erkennen dat er aanzienlijke verbeteringen mogelijk zijn in de implementatie en communicatie van het beleid. Het format en de manier waarop het beleid

3/5

Evaluatie samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid VO / MBO

moeten worden gedeeld, zijn nog onduidelijk. Scholen geven aan dat het nuttig zou zijn om hierover te sparren met elkaar en de samenwerkingspartners. b. Advies over trainingen en ondersteuning Scholen en docenten ervaren steeds meer uitdagingen bij het bespreken van gevoelige onderwerpen zoals polarisatie en radicalisering. Er bestaat een breed aanbod van trainingen die docenten/scholen hierin kunnen ondersteunen. Vanuit scholen is er echter behoefte aan advies over de te volgen trainingen. Er is behoefte aan een overzicht van de mogelijkheden, het aanbod op verschillende thema’s en de bewezen effectieve interventies. Modules zouden kunnen worden opgenomen die docenten zelf kunnen gebruiken, handleidingen voor het aangaan van moeilijke gesprekken en gastsprekers die kunnen worden uitgenodigd. c. Laagdrempelig/preventief contact Scholen geven aan behoefte te hebben aan laagdrempelig en preventief contact met zowel de politie als de gemeente. Zo is de behoefte aan netwerkbijeenkomsten in de wijken veelvuldig benoemd. Tijdens deze bijeenkomsten zouden wijkagenten, scholen en de gemeente met elkaar in gesprek kunnen gaan over actuele thema’s.. d. Aanwezigheid van politie De preventieve aanwezigheid van politie op scholen heeft volgens zowel de scholen als de politie zelf een positief effect op leerlingen.

Het bevordert het vertrouwen en biedt de mogelijkheid tot laagdrempelige gesprekken over thema’s, zoals wapenbezit en middelengebruik. In het verleden zijn gastlessen georganiseerd waarbij agenten met leerlingen spraken over onderwerpen als wapenbezit, middelengebruik en de gevolgen van een strafblad. Vanwege capaciteitsproblemen bij de politie is voorgesteld om jeugdboa’s in te zetten om deze thema’s bespreekbaar te maken op scholen. 4. Aanbevelingen Uit de evaluatie en aandachtspunten volgen de volgende aanbevelingen: a. Implementatie van- en communicatie over het veiligheidsbeleid Sommige scholen geven aan behoefte te hebben aan ondersteuning of de mogelijkheid om te sparren over de implementatie en communicatie van het veiligheidsbeleid binnen de school. Om scholen hierbij te ondersteunen, wordt aanbevolen gerichte begeleiding en sparringsmogelijkheden aan te bieden. Dit kan onder meer door het organiseren van themabijeenkomsten, het beschikbaar stellen van praktische hulpmiddelen en good practices, en de inzet van het Netwerk Veilige School als platform voor kennisdeling en intervisie. b. Periodiek overleg binnen scholen Naast de implementatie en communicatie van het veiligheidsbeleid is het essentieel dat veiligheid een belangrijk en levend thema blijft in alle lagen van de school. Daarom wordt geadviseerd om periodiek veiligheidsoverleg binnen de scholen te organiseren.

Op deze manier kan informatie die aanvankelijk bij de schoolbesturen ligt, ook bij leerkrachten terechtkomen, zodat veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid wordt binnen de hele schoolorganisatie. c. Informatie- en kennisuitwisseling Stel een overzicht samen van beschikbare trainingen, interventies en ondersteuningsmogelijkheden voor scholen en docenten op het gebied van gevoelige thema’s zoals polarisatie en radicalisering. Dit overzicht moet inzicht bieden in de verschillende thema’s, de effectiviteit van interventies en de praktische toepasbaarheid.

4/5

Evaluatie samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid VO / MBO

d. Preventief contact Als aandachtspunt is genoemd dat scholen behoefte hebben aan contact met de politie en de gemeente, zodat zij met elkaar in gesprek kunnen gaan over actuele thema’s en ontwikkelingen in de wijk. Versterk het laagdrempelige, preventieve contact tussen scholen, de politie en de gemeente door structurele overlegmomenten in te richten of gebruik te maken van bestaande overleggen. 5. Afsluiting De Samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid heeft een positieve basis gelegd voor het verbeteren van het veiligheidsklimaat op scholen. De evaluatie benadrukt echter dat verdere inspanningen nodig zijn om het volledige potentieel van deze samenwerking te benutten.

5/5