RIS322341 Verantwoordelijkheden van de Internationale Stad van Vrede en Recht

GEMEENTERAAD

RIS-nummer: 322341

Schriftelijke vragen: Verantwoordelijkheden van de Internationale Stad van Vrede en Recht Indiener: Samir Ahraui (PvdA) en Hera Butt (GroenLinks) Datum: 21 mei 2025

Aan de voorzitter van de gemeenteraad, Op 6 februari jl. stelde de Amerikaanse president per decreet sancties in tegen het in onze stad gevestigde Internationaal Strafhof. Dit deed hij als straf voor de arrestatiebevelen die het Hof uitvaardigde tegen de Israëlische premier en defensieminister. Dat deed het Hof gelijktijdig met een arrestatiebevel tegen de leider van Hamas. Inmiddels wordt het Strafhof keihard geraakt door deze sancties en zouden de werkzaamheden zo goed als stil liggen. De Amerikaanse sancties bestaan uit financiële straffen en visumrestricties voor iedereen die het Hof helpt bij onderzoeken naar Amerikaanse burgers of bondgenoten van de VS. Daardoor zouden bijvoorbeeld de aanklagers geen toegang meer hebben tot hun e-mail van Microsoft, en zouden ook hun bankrekeningen zijn bevroren. Daarnaast hebben tientallen Amerikaanse personeelsleden te horen gekregen dat ze het risico lopen opgepakt te worden wanneer ze afreizen naar de VS. Als gevolg hebben veel niet-gouvernementele organisaties uit vrees voor represailles al hun samenwerking met het Strafhof opgeschort. En dat terwijl ze juist ontzettend belangrijk zijn voor onderzoeken naar oorlogsmisdrijven, bijvoorbeeld tijdens de burgeroorlog in Soedan. Daarmee staan de bijzonder belangrijke werkzaamheden van het Hof stil. Voor ons in Den Haag, als Internationale stad van Vrede en Recht, is dat zeer onwenselijk.

Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stelt het raadslid Samir Ahraui (PvdA) en Hera Butt (GroenLinks) de volgende vragen: 1. Is het college bekend met het Amerikaanse presidentiële decreet van 6 februari met sancties tegen het Internationaal Strafhof? 2. Deelt het college de mening dat Den Haag als zetel van het Internationaal Strafhof, en tevens als Internationale stad van Vrede en Recht, verantwoordelijkheid draagt voor het - waar mogelijk - faciliteren van de werkzaamheden van het Hof? 3. Is het college bereid haar afkeuring uit te spreken over het Amerikaanse presidentiële decreet van 6 februari met sancties tegen het Internationaal Strafhof? Overweegt het college dit tevens aan de Amerikaanse delegatie te doen tijdens de NAVO-top?

GEMEENTERAAD

4. Overweegt het college te onderzoeken op welke manieren de gemeente het Hof waar nodig zou kunnen ondersteunen en faciliteren in de goede uitvoering van haar werkzaamheden? 5. Welke stappen onderneemt het college om het Ministerie van Buitenlandse Zaken aan te sporen om aan de Amerikaanse overheid afkeuring uit te spreken over het presidentiële decreet van 6 februari met sancties tegen het Internationaal Strafhof? Overweegt het college het Ministerie tevens aan te sporen dit aan de Amerikaanse delegatie te doen tijdens de NAVO-top? 6. Welke stappen onderneemt het college om het Ministerie van Buitenlandse Zaken aan te sporen het Hof waar nodig te ondersteunen en faciliteren in de goede uitvoering van haar werkzaamheden, dan wel te onderzoeken wat de mogelijkheden hiertoe zijn? 7. Overweegt het college bijvoorbeeld de financiële positie van het Strafhof te waarborgen door het Ministerie van Buitenlandse Zaken aan te sporen garanties te geven aan Nederlandse en Europese banken, ter vrijwaring van potentiële toekomstige Amerikaanse claims tegen hen die zaken doen met het Strafhof? 8.

Overweegt het college bijvoorbeeld om het Ministerie van Buitenlandse Zaken aan te sporen op Europees niveau in te zetten op activering van het ‘blokkeringsstatuut’, waarmee Europese bedrijven beschermd kunnen worden door niet te hoeven voldoen aan de Amerikaanse sancties, en zij eventuele geleden schade zouden kunnen verhalen? 9. Is het college bereid om, in samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, met landen die het Internationaal Strafhof ondersteunen een diplomatieke bijeenkomst in Den Haag te organiseren om de positie van het Hof te versterken? 10. Welke overige maatregelen overweegt het college om de positie van Den Haag als Internationale stad van Vrede en Recht te behouden en te versterken? 11. Is het college gezien de urgentie bereid deze schriftelijke vragen voor aanvang van de NAVO-top te beantwoorden?

Samir Ahraui PvdA

Hera Butt GroenLinks