RIS322253 Actieplan Hart voor Den Haag Tegen Explosies

RIS322253

1

Inleiding De afgelopen jaren werd Den Haag meer dan honderd keer opgeschrikt door explosies, met als triest dieptepunt de aanslag aan de Tarwekamp op 7 december vorig jaar, waarbij zes mensen om het leven kwamen. Explosies zijn schering en inslag. Den Haag is Den Haag niet meer. Overal in Den Haag vinden aanslagen met explosieven plaats. Met name in enkele specifieke wijken zoals de Schilderswijk en Rustenburg en Oostbroek. Het toenemend aantal explosies leidt tot ernstige veiligheidsproblemen en grote maatschappelijke onrust. Uit opinieonderzoek blijkt dat veel mensen zich minder veilig voelen in hun eigen straat of buurt. In de vier grote steden geeft een kwart van de mensen aan dat ze in hun wijk een explosie meemaakten. Ongeveer dertig procent van alle Nederlanders zegt zich redelijk tot veel zorgen te maken over zijn of haar eigen, persoonlijke veiligheid. Kortom, de rechtsstaat is in het geding. Een strikte, repressieve benadering, met enkele preventieve accenten, is dringend noodzakelijk om de dreiging effectief te bestrijden. Het mag niet langer zo zijn dat bijvoorbeeld burgers of horecaondernemers de dupe worden van criminele aanslagen op hun huis of bedrijfspand. Zij zijn slachtoLer, geen dader. Explosies en geweld zijn bedoeld om angst te zaaien en het dreigen met sluiting versterkt precies dat eLect.

In plaats van bestraLing verdienen onschuldige burgers en ondernemers bescherming, steun en solidariteit van de overheid en samenleving. Daarom zijn duidelijke stappen tegen de daders en de achterliggende opdrachtgevers dringend noodzakelijk. Er moet een landelijk fonds komen voor gedupeerden. Hart voor Den Haag presenteert een actieplan met tien specifieke, concrete maatregelen die gericht zijn op het verminderen van het aantal aanslagen met explosieven in onze stad. Voor veel van deze voorstellen geldt dat het Haagse college een intensieve lobby moet starten bij het Rijk, bij voorkeur samen met de overige leden van de G4, de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. De taskforce tegen explosies onder leiding van de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten zou het voortouw moeten nemen. Dat geldt ook voor wat betreft de uitwerking en implementering van veel van de voorgestelde maatregelen.

2

3

1. Verhoogde politieaanwezigheid: Een versterkte en zichtbare aanwezigheid van de politie in risicowijken, met name tijdens de nachtelijke uren, is essentieel om de veiligheid te waarborgen en criminaliteit te ontmoedigen. Het inzetten van extra politieagenten die specifiek zijn getraind in het herkennen en aanpakken van aanslagen met explosieven en aanverwante criminele activiteiten, vergroot de slagkracht van de politie aanzienlijk. Preventief fouilleren is daarbij dringend noodzakelijk. De betreLende eenheden beschikken over de expertise en het materieel om snel en doelgericht op te treden bij acute dreigingen of verdachte situaties. Bovendien draagt hun aanwezigheid bij aan een verhoogd gevoel van veiligheid onder bewoners. Een combinatie van surveillance, fouilleren en specialistische vaardigheden leidt tot sneller ingrijpen en voorkomt escalatie. Hart voor Den Haag merkt op dat het huidige tekort aan politieagenten in algemene zin bijvoorbeeld kan worden ondervangen door politieagenten in Den Haag voorrang te geven op een woning, het werven van politievrijwilligers en het enthousiast maken van scholieren voor doorstroming van het voortgezet onderwijs naar de politieacademie. Ook zouden oud-agenten weer in dienst kunnen worden genomen. 2.

Gespecialiseerd politieteam en versterkt inlichtingenwerk: Een gespecialiseerd landelijk politieteam dat zich volledig toelegt op het bestrijden van aanslagen met explosieven is een cruciale stap in de aanpak van deze vorm van zware criminaliteit. Dit team beschikt over diepgaande expertise, moderne technologieën en de capaciteit om zowel proactief als reactief te opereren bij incidenten en dreigingen. Een gespecialiseerd landelijk politieteam zal bovendien beter in staat zijn om snel onderscheid te maken tussen bijvoorbeeld een ‘criminele explosie’, een ‘vergisexplosie’, een ‘relatie explosie’ en een ‘concurrentie explosie’. Daarnaast is het noodzakelijk om de samenwerking tussen de politie, het Openbaar Ministerie (OM), de inlichtingendiensten en gemeenten drastisch verder te intensiveren. Het nog beter en sneller delen van signalen en informatie leidt tot een eerdere herkenning en ontmanteling van criminele netwerken, nog voordat ze kunnen toeslaan. Verbeterde en eLiciëntere gegevensuitwisseling tussen alle betrokken instanties zorgt voor een snellere zichtbaarheid van patronen en een gerichtere opsporing van verdachten, ook van de achterliggende opdrachtgevers. Dit geïntegreerde inlichtingenwerk vormt een belangrijk onderdeel van een succesvolle aanpak van deze vorm van misdaad.

4

5

3. Inschakelen van de Koninklijke Marechaussee: Gezien het aanhoudende capaciteitstekort bij de politie is het verstandig om ook de Koninklijke Marechaussee actief te betrekken bij de binnenlandse handhavingstaken, met name in situaties waarin snelle inzet en extra mankracht noodzakelijk zijn. De Marechaussee beschikt over eigen bevoegdheden en is getraind in ordehandhaving, bewaking en beveiliging, waardoor zij, zeker op korte termijn, een waardevolle aanvulling vormt op het politieapparaat. Een structurele samenwerking tussen politie en Marechaussee leidt bovendien tot betere coördinatie en flexibiliteit in tijden van hoge druk, zoals bij grootschalige incidenten of langdurige dreigingen. In het uiterste geval zou wat Hart voor Den Haag betreft zelfs het leger kunnen worden ingezet, zoals ook in Zweden gebeurt in gelijksoortige situaties.

6

7

4. Sneller straCen: Een strikte en onmiddellijke aanpak van geweldsdelicten is essentieel om de openbare orde te handhaven en het gevoel van veiligheid te versterken. Het implementeren van een ‘lik-op-stukbeleid’, waarbij verdachten van aanslagen met explosieven snel worden berecht en gestraft, heeft een duidelijke afschrikwekkende werking. Dit versnelt niet alleen de rechtsgang, maar laat ook zien dat ernstige geweldsdelicten zoals het plegen van aanslagen met explosieven niet onbestraft blijven. 5. Strenger straCen: Ook is het verhogen van de strafmaat voor betrokkenen bij explosies en andere ernstige misdrijven belangrijk om de ernst van deze delicten te onderstrepen. Het afschrikwekkende eLect van zwaardere straLen ontmoedigt potentiële daders en achterliggende opdrachtgevers om dergelijke risico’s te nemen. Hogere, strengere straLen en een consequente vervolging van verdachten, geven een krachtig signaal af dat criminaliteit van deze aard niet getolereerd wordt in onze samenleving. Het versterken van de rechtsstaat en het waarborgen van strikte sancties is een belangrijke stap in het verminderen van de impact van ernstige misdrijven op de samenleving.

8

9

6. Meer cameratoezicht en inzet van slimme technologieën: Het uitbreiden van cameratoezicht in risicogebieden is een eLectieve maatregel om de veiligheid te verhogen en de pakkans van daders te vergroten. Door niet alleen het aantal camera’s te verhogen, maar ook gebruik te maken van slimme cameratechnologie, zoals kentekenherkenning en geluidsdetectie bij bijvoorbeeld knallen of glasbreuk, kan sneller en gerichter worden opgetreden bij verdachte situaties. Camera’s dienen live uitgekeken te worden. De betreLende systemen kunnen in real-time verdachte patronen signaleren en automatisch waarschuwingen doorgeven aan meldkamers of patrouilles in de buurt. Daarnaast kan het gericht inzetten van andere geavanceerde middelen, zoals drones voor luchtobservatie en kunstmatige intelligentie voor gedragsanalyse en patroonherkenning, het toezicht verder versterken. Deze technologieën bieden waardevolle ondersteuning bij zowel preventie als handhaving en dragen tevens bij aan een snellere opsporing van verdachten én het beter beveiligen van gevoelige locaties. Cruciaal hierbij is uiteraard het waarborgen van privacy en het opstellen van duidelijke kaders voor het gebruik van deze systemen.

10

11

7. Intensieve wijkgerichte aanpak: Een sterke, wijkgerichte aanpak is noodzakelijk om criminaliteit op buurtniveau eLectief aan te pakken en het vertrouwen tussen bewoners en instanties te versterken. Het inrichten van lokale meldpunten zorgt voor een aanzienlijke versterking van de informatiepositie van politie, gemeente en andere betrokken partijen. Wijkagenten fungeren als laagdrempelige contactpersonen voor bewoners en ondernemers en vangen signalen van onveiligheid of beginnende criminaliteit vroegtijdig op. Verder maken lokale meldpunten het voor inwoners makkelijker om vertrouwelijk melding te doen van verdachte situaties, waardoor de betrokkenheid van de gemeenschap toeneemt. Deze aanpak bevordert niet alleen de sociale cohesie, maar zorgt ook voor sneller en gerichter optreden tegen criminele activiteiten in de wijk. Door structureel aanwezig te zijn en actief contact te onderhouden met bewoners en ondernemers, ontstaat er een fijnmazig netwerk dat onmisbaar is in de strijd tegen aanslagen met explosieven en overige ondermijnende criminaliteit.

12

13

8. Aanpak jeugdcriminaliteit: Een doeltreLende aanpak van jeugdcriminaliteit begint bij het vroegtijdig signaleren van risicogedrag en het bieden van perspectief aan jongeren die vatbaar zijn voor criminaliteit. Dit vraagt om gerichte interventieprogramma’s die zich specifiek richten op risicovolle jongeren. Denk hierbij aan maatwerktrajecten die schoolondersteuning, loopbaanoriëntatie en werkbegeleiding combineren, om jongeren op het juiste spoor te houden of weer op het rechte pad te krijgen. Daarnaast is nauwe samenwerking tussen onder meer scholen, jeugdzorg, politie en gemeente essentieel om problemen vroegtijdig te herkennen en gezamenlijk aan te pakken. Het structureel ondersteunen en positief activeren van jongeren, bijvoorbeeld via sport of stages, verkleint de kans dat zij afglijden richting criminele netwerken. Deze benadering draagt niet alleen bij aan de veiligheid, maar ook aan het vergroten van de kansen en veerkracht van kwetsbare jongeren in onze samenleving. Daarnaast pleit Hart voor Den Haag voor een landelijke, gerichte, eLectieve social mediacampagne. Criminele netwerken ronselen (kwetsbare) jongeren immers vaak via social media. Een sterke social mediacampagne zal niet alleen de betreLende jongeren, maar ook bijvoorbeeld ouders en scholen op een laagdrempelige wijze helpen bij het vroegtijdig herkennen van alarmsignalen.

14

15

9. Bevorder anoniem melden: Het bevorderen van anoniem melden is een cruciale stap in het versterken van de informatiepositie van politie en andere handhavingsinstanties. Gerichte campagnes voor het gebruik van Meld Misdaad Anoniem leiden tot de aansporing om verdachte situaties of criminele activiteiten te rapporteren, zonder dat melders zich zorgen hoeven te maken over hun veiligheid of privacy. Het anonimiteitsaspect speelt hierbij een sleutelrol, aangezien het voor veel burgers de drempel verlaagt om informatie te delen. Naast het promoten van anonieme meldingskanalen is het van groot belang om de bescherming van tipgevers actief te waarborgen. Het creëren van een veilige omgeving voor tipgevers, waarin zij geen negatieve gevolgen hoeven te vrezen, leidt tot waardevolle informatie die cruciaal is in de bestrijding van criminaliteit, de ontmanteling van criminele netwerken en het tegengaan van aanslagen met explosieven. Dat geldt ook voor wat betreft de opsporing van de achterliggende opdrachtgevers. Wat Hart voor Den Haag betreft komt er een stevige landelijke campagne om melden te bevorderen; gouden tips moeten leiden tot een flinke financiële beloning. 10. Verbeter toezicht op vuurwerk- en explosievenhandel: Het versterken van toezicht op de handel in zwaar, illegaal vuurwerk en explosieven is een belangrijk onderdeel van de strijd tegen explosies in de stad.

Strengere controles op zowel de verkoop als de opslag van vuurwerk en explosieven voorkomen dat deze gevaarlijke stoLen in verkeerde handen vallen. De explosievenmarkt dient te worden verstoord, dat geldt ook voor de markt in illegaal vuurwerk. Het is essentieel dat er meer nadruk wordt gelegd op het monitoren van leveranciers, het versterken van vergunningseisen en het uitvoeren van regelmatige inspecties op opslaglocaties. Daarnaast is internationale samenwerking van groot belang, aangezien criminele netwerken veelal grensoverschrijdend opereren. Nauwere samenwerking met buitenlandse wetshandhavingsinstanties zorgt voor het beter controleren en stoppen van de toevoer en smokkel van illegaal vuurwerk en illegale explosieven. Dit kan bijvoorbeeld door het delen van inlichtingen, het coördineren van grensoverschrijdende operaties en het aanscherpen van de wetgeving rondom de handel in vuurwerk en explosieven.

Richard de Mos, Fractievoorzitter Hart voor Den Haag Rachid Guernaoui, Raadslid Hart voor Den Haag

16