RIS322239 Voortgang Organisatie NAVO-top mei 2025

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

BSD/10894322 RIS322239 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Lieke Hubregtse Dienst

Bestuursdienst Afdeling

BSD Bestuurszaken Datum

Telefoonnummer

20 mei 2025

14070 E-mailadres

lieke.hubregtse@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgang Organisatie NAVO-top mei 2025

Geachte voorzitter In eerdere berichten hebben we u geïnformeerd over de aanstaande NAVO-top van 2025 in Den Haag (RIS318946, RIS320272, RIS320717 en RIS321514). Ook is in de commissie Bestuur in oktober en december 2024 en in maart 2025 een ambtelijke toelichting gegeven en zijn daarbij vragen beantwoord over de organisatie van de NAVO-top. Inmiddels is de top aanstaande en zijn de voorbereidingen ver gevorderd, zodat wij zowel u als de betrokkenen in de stad een update kunnen geven. In deze raadsmededeling brengen we u graag op de hoogte van de stand van zaken ten aanzien van de veiligheid en mobiliteit, communicatie en randprogrammering. In juli informeren we u over de eerste beelden van het verloop van de top en na de zomer over het verdere proces van de evaluatie en de uit te voeren maatschappelijke kostenbatenanalyse (MKBA). Alvorens in te gaan op de actuele stand van zaken schetsen wij, ten behoeve van de leesbaarheid van de afzonderlijke stukken, kort de (reeds eerder gecommuniceerde) algemene informatie over de top. Achtergrondinformatie NAVO-top 2025 De NAVO-top vindt plaats op 24 en 25 juni 2025 in het World Forum. De deelnemers zijn 45 staatshoofden en regeringsleiders, 45 ministers van Buitenlandse Zaken en 45 ministers van Defensie. De totale omvang van de delegaties bedraagt ongeveer 6.000 mensen.

Gelijktijdig vindt, als onderdeel van het officiële programma, de NATO Public Forum plaats, een publieksconferentie (op uitnodiging) met ongeveer 500 bezoekers. De verwachting is dat er ongeveer 2.000 journalisten uit de gehele wereld naar Den Haag zullen komen. Dit betekent een totaal van ongeveer 8.500 mensen die in en om de stad zullen verblijven. De NAVO-top is aangemerkt als een nationaal evenement en kent een nationale projectstructuur aansluitend op het lokale gezag. Uitgangspunt is het laten plaatsvinden van een waardige, gastvrije, veilige en ongestoorde top, met het streven de overlast voor burgers en het maatschappelijke en economische leven zoveel mogelijk te beperken. • Eindverantwoordelijkheid voor het faciliteren van de NAVO-top als gastland ligt bij het rijk. Hiervoor is er een Ministeriële commissie ingericht en coördineert het ministerie van Buitenlandse Zaken de logistieke organisatie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10894322

• •

De NCTV coördineert de veiligheidsaspecten en sluit hiervoor ook aan bij de lokale driehoek (waarmee het een vierhoek vormt). De burgemeester is en blijft (ook gedurende de top) het lokaal gezag.

Als gemeente zien we de top als een bevestiging van onze positie als internationale stad van Vrede en Recht. Het project genereert binnen de gemeentelijke organisatie veel positieve energie. Ook in de diverse contacten met bewoners en bedrijven merken we dat er in algemene zin stevig draagvlak is voor het organiseren van deze top die goed past bij onze stad van Vrede en Recht. Door middel van programmering rondom de top willen we deze (stads)trots vergroten, het profiel van de stad versterken en de stad mee laten profiteren van het grote aantal bezoekers aan Den Haag in die week. In de programmabegroting 2025-2028 (RIS319799) heeft u € 1,75 mln. gereserveerd voor de organisatie van de NAVO-top in 2024 en 2025. Dit bedrag is bestemd ter dekking van de gemeentelijke kosten die niet kunnen worden doorbelast aan het Rijk of opgevangen kunnen worden binnen de afzonderlijke begrotingsprogramma’s. Naast dit budget vraagt het faciliteren van de top ook veel van onze organisatie. Vanuit diverse disciplines worden mensen en middelen ingezet om deze grote uitdaging tot een succes te maken. Dit aspect zullen we na afloop meenemen bij de evaluatie. Actueel beeld van de voorbereiding in aanloop naar de top De afgelopen periode hebben we u geïnformeerd over wat er van april 2025 tot zomer 2025 te gebeuren staat met betrekking tot de NAVO-top.

Inmiddels zijn we overgegaan van de voorbereidingsfase naar de realisatiefase. De Johan De Wittlaan is op 7 april eerst gedeeltelijk en een week later volledig afgesloten en de contouren van de tijdelijke gebouwen zijn inmiddels goed zichtbaar. Deze zichtbaarheid zorgt voor nog meer aandacht voor de top. In de stad en ook daarbuiten. Afsluiting Johan de Wittlaan In aanloop naar de afsluiting hebben we volop ingezet op het informeren van reizigers, bewoners en ondernemers over deze afsluiting en de omleidingsroutes. De afsluiting genereerde veel mediaaandacht, zowel in de lokale als de landelijke media. Deze media-aandacht, aangevuld met onze eigen communicatie-inspanningen, heeft ertoe geleid dat veel automobilisten op de hoogte zijn van de afsluiting. Tot op heden hebben zich, als gevolg van de afsluiting, geen grote verkeersopstoppingen voorgedaan. De eerste dagen moest het verkeer wennen aan de nieuwe situatie en zochten automobilisten een alternatieve route. Dit heeft lokaal tot extra drukte geleid, maar nam na een paar dagen weer af. De verkeerslichten op het kruispunt Frankenslag/Frederik Hendriklaan, waar de eerste dagen de doorstroming stagneerde, zijn aangepast en geoptimaliseerd, om de hinder te beperken. Reizigers passen hun route aan. We zien dat het verkeer zich verspreidt over de omleidingsroutes en (stedelijke) hoofdwegen.

Er is, conform het verkeersplan, een duidelijke toename van verkeer te zien op de omleidingsroute Laan Copes van Cattenburch/Burgemeester Patijnlaan/Groot Hertoginnelaan, en de parallelroutes Laan van Meerdervoort, Javastraat en Mauritskade. Ook op de Lozerlaan is de hoeveelheid verkeer toegenomen. We monitoren de verkeersstromen nauwlettend en grijpen in met aanvullende maatregelen indien nodig. Wekelijks vindt afstemming plaats vanuit de projectorganisatie met het Stedelijk Bereikbaarheidsoverleg (SBO), over de planningen en eventuele raakvlakken met andere werkzaamheden in de stad.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10894322

Oplevering openbare ruimte Op 25 april heeft de gemeente de openbare ruimte bij het World Forum formeel overgedragen aan de organisatie zodat gestart kon worden met de bouw van de tijdelijke gebouwen. Verkeersgevolgen Randstad tijdens de top Op 10 april heeft Rijkswaterstaat de maatregelen op de hoofdwegen buiten Den Haag gecommuniceerd. Door deze maatregelen kunnen weggebruikers in de Randstad ernstige hinder ondervinden op de dagen rondom de top. Het advies van Rijkswaterstaat is om van maandag 23 tot en met donderdag 26 juni 2025 zoveel mogelijk thuis te werken, niet tijdens de spitsuren te reizen en gebruik te maken van het openbaar vervoer of de fiets. De regio Den Haag blijft hierdoor zo goed als mogelijk bereikbaar. Naar aanleiding van de aangenomen motie Gratis OV tijdens de NAVO-top is een brief aan de minister van Waterstaat gestuurd met het verzoek om als gebaar naar Hagenaars het HTM-OV in Den Haag gedurende de NAVO-top gratis te maken en hierover is contact opgenomen met de HTM. Momenteel wordt gewerkt aan de mobiliteits- en parkeermaatregelen in Den Haag rondom en tijdens de top. Enkele wegen worden afgesloten en omleidingen ingesteld, zoveel mogelijk gebruik makend van de al bestaande omleidingsroutes. Belangrijke fiets- en ov-routes worden hierbij zoveel mogelijk ontzien, om een goed alternatief te bieden voor de auto.

In aanloop naar 19 juni worden rondom het World Forum en enkele hotels verkeersmaatregelen getroffen vanwege het opbouwen van de veiligheidshekken. Vanaf het weekend van 21 juni worden ook maatregelen rond de corridor Schiphol – World Forum ingesteld. Op dinsdag 24 en woensdag 25 juni zal het verkeer in de stad hinder ondervinden van de verplaatsing van de delegaties (“stoetjes”), waarbij tijdelijke verkeersmaatregelen worden ingesteld. Naast (tijdelijke) afsluitingen gelden er op diverse locaties in de stad ook tijdelijke parkeerverboden. Bijvoorbeeld in het gebied rond het World Forum, rond enkele hotels en op bepaalde routes in de stad. Veiligheid Begin april heeft de burgemeester veiligheidsmaatregelen vastgesteld via een noodverordening (RIS321983). Het gaat vooral om maatregelen rondom het World Forum, maar ook in de Zeestraat, langs de kust, in de Scheveningse haven en in het Haagse Bos. De maatregelen betekenen voor iedereen wat anders. Sommige inwoners wonen tijdelijk in een met hekken afgesloten gebied. Eind mei start de politie met de plaatsing van de eerste hekken waardoor er al enige overlast zal ontstaan maar de gebieden uiteraard in eerste instantie wel gewoon bereikbaar blijven. Andere inwoners krijgen te maken met veiligheidsmaatregelen zonder hekken.

We hebben contact met bewoners en ondernemers die te maken krijgen met de maatregelen om te bespreken wat het voor hen betekent. Op denhaag.nl is te vinden wat de maatregelen zijn: Veiligheidsmaatregelen 19-25 juni 2025 (noodverordening) - Den Haag. De maatregelen raken ook enkele gebieden waar zich dak- en thuisloze mensen bevinden zoals de Scheveningse Bosjes en het (noordelijk deel van het) Haagse Bos. De gemeente heeft een daklozenloket om dak- en thuisloze mensen te helpen. Aanvullend op dit beleid en om te voorkomen dat mensen in de genoemde gebieden hun tijdelijk onderkomen verliezen en om overlast elders te voorkomen, wordt passende opvang geboden in een geselecteerde locatie voor een ruime periode rond de top. De omgeving van de opvanglocatie wordt hier uiteraard tijdig over geïnformeerd. Uitvoering van de maatregel gebeurt in samenwerking met de formele en informele partijen die zich inzetten voor daken thuisloze mensen.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10894322

Aan de kust gelden veiligheidsmaatregelen voor het maritieme gebied. Zowel de burgemeester, verantwoordelijk voor de eerste kilometer vanaf de kustlijn, als de minister van Infrastructuur en Waterstaat hebben samenhangende maatregelen afgekondigd. De impact hiervan is beperkt. De stranden blijven open voor badgasten. Zij kunnen zwemmen, suppen, golf-, wind- en/of kitesurfen tot 500 meter in zee. Een deel van het zeegebied is door de minister beperkt of niet toegankelijk gemaakt. De haven van Scheveningen blijft gedurende de gehele periode open en bereikbaar vanaf zee via een corridor tussen de Maasgeul en de havenmonding van Scheveningen. Deze corridor zal voor scheepvaart vanuit het zuiden en westen geen of beperkte aanpassing van de route betekenen. Voor scheepvaart vanuit het noorden is de haven bereikbaar via een omleiding. Alle betrokkenen uit de haven zijn hier nader over geïnformeerd. Begin mei was er een landelijke persconferentie waar de landelijke veiligheidsmaatregelen zijn gepresenteerd en waar burgemeester Van Zanen de betekenis voor Den Haag heeft toegelicht en dat bijvoorbeeld het strand beschikbaar blijft voor badgasten en dat gezorgd wordt voor locaties waar gedemonstreerd kan worden.

Communicatie met bewoners, instellingen en ondernemers De inzet die we afgelopen periode hebben gepleegd om bewoners en ondernemers te informeren begint zijn vruchten af te werpen. We merken dat veel bewoners en ondernemers goed op de hoogte zijn van de maatregelen. Sinds 9 april organiseren we iedere woensdag inloopspreekuren over de NAVO-top in het Fotomuseum. Tijdens deze inloopspreekuren is het mogelijk om vragen te stellen en persoonlijke situaties te bespreken. De inloopspreekuren worden goed bezocht, we kunnen veel bezoekers helpen met hun vragen en proberen persoonlijke casussen zoveel mogelijk op te lossen. We onderhouden ook buiten dit loket nog steeds veel contact met de omgeving van het World Forum en de hotels waar maatregelen gelden. Waar mogelijk en nodig maken we maatwerkafspraken. Ook publiceren we nieuwe informatie op de pagina denhaag.nl/navo. Deze pagina is al ruim 100.000 keer bekeken. We versturen ook elke twee weken een nieuwsbrief. Inmiddels zijn hier meer dan 2.500 belangstellenden op geabonneerd. Ook via navotop2025@denhaag.nl komen wekelijks tientallen vragen binnen van bewoners en bedrijven, zowel uit Den Haag als van buiten de stad. De afgelopen maanden is er al veel contact geweest met de bewonersorganisaties rondom het World Forum gebied.

Omdat de afsluitingen ook gevolgen kan hebben voor overige delen in de stad organiseren we op 15 mei een voorlichtingsavond voor alle bewonersorganisaties in Den Haag. Iepzieke bomen Bij twee bomen die oorspronkelijk konden blijven staan op de Johan de Wittlaan, ter hoogte van Novotel, is helaas iepziekte geconstateerd. Conform de bepaling hierover in de APV zijn de bomen binnen drie dagen verwijderd. Omdat het hier een ziekte betreft die we direct moeten indammen na besmetting is geen kapvergunning vereist. Cyberveiligheid De NAVO-top kan aanleiding geven aan kwaadwillenden om digitale aanvallen uit te voeren en op deze manier bijvoorbeeld de bijeenkomst te verstoren of een politiek statement te maken. In aanloop naar de NAVO-top moet Nederland dan ook rekening houden met een verhoogd risico op sabotage, cyberaanvallen en desinformatiecampagnes. Een recent voorbeeld hiervan waren de DDOS-aanvallen op websites van meerdere provincies en enkele gemeenten. Ook Den Haag heeft de afgelopen periode al te maken gekregen met extra cyberaanvallen.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10894322

Om te anticiperen op het verhoogde dreigingsrisico van de gemeentelijke systemen doen we extra investeringen in onze cyberveiligheid. Daarnaast delen we kennis over cyber met diverse partners in de stad. Continuïteit vitale infrastructuur De vitale infrastructuur, gevormd door nutsvoorzieningen zoals elektriciteit, gas, drinkwater evenals toegang tot internet, mobiele telefonie en betalingsverkeer, vormt het fundament voor de Nederlandse samenleving. Doordat vitale processen steeds meer met elkaar verweven zijn, worden de voordelen maar ook onze kwetsbaarheden groter. De komst van de NAVO-top is een accelerator om de weerbaarheid op dat vlak te vergroten en te verstevigen. Randprogrammering Terwijl Den Haag zich klaarmaakt voor de komst van de NAVO-top, is er in aanloop hiernaartoe een Haags randprogramma. Met activiteiten van Vrede en Recht voor iedereen in Den Haag, de Road to Summit. Het is een divers programma. Hieronder beschrijven we enkele voorbeelden. In de tweede helft van mei wordt het volledige programma gepresenteerd. Inwoners van Den Haag kunnen tot en met 30 mei meedoen aan een LEGO-wedstrijd. Ze moeten hiervoor een LEGO-bouwwerk over vrede en recht maken en een foto sturen om kans te maken op een plek naast het World Forum van LEGO. Vanaf 2 juni zijn deze bouwwerken samen te bewonderen in het Atrium van het stadhuis.

Ook is er een ontwerpwedstrijd voor een 3D mural voor jonge kunstenaars. Het winnende kunstwerk wordt in juni 2025 onthuld op een muur in Den Haag. En er is een filmwedstrijd waarin deelnemers worden opgeroepen een korte film of animatie te maken die hoop biedt op wereldvrede en Den Haag laat zien als internationale stad van Vrede en Recht. Het Just Peace Festival (van 12 tot 26 juni) is een platform voor dialoog, samenwerking en actie op het gebied van urgente mondiale uitdagingen rondom vrede en recht. Het biedt een goede gelegenheid om te reflecteren op de rol van de NAVO in de mondiale veiligheid en alternatieve paden voor blijvende vrede te verkennen. Den Haag, Internationale Stad van Vrede & Recht In de afgelopen periode is de media-aandacht voor de top verder gegroeid, met piekmomenten in de week van de afsluiting van de Johan de Wittlaan en de aankondiging door Rijkswaterstaat van de maatregelen met betrekking tot de bereikbaarheid in de Randstad in aanloop naar en tijdens de top. Het gaat hierbij zowel om lokale als landelijke media. We verwachten dat de komende weken ook de aandacht van de internationale media sterk zal toenemen en dat de NAVO-top bijdraagt aan de versterking van het profiel van Den Haag als Internationale Stad van Vrede en Recht en hiermee wereldwijd bedrijven blijft aantrekken.

Vorig jaar kozen 28 internationale bedrijven uit sectoren zoals cybersecurity, energie, rechtsstaat en humanitaire zaken voor Den Haag als hun nieuwe thuis. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5