RIS322200 Beantwoording SV Haagse Bevrijdingsdag

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

4 juli 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de dames Klokkenburg-Reedeker en Van Basten Batenburg, luidend: ‘Haagse Bevrijdingsdag’

BSD/10915592 RIS322200

De raadsleden de dames Klokkenburg-Reedeker en Van Basten Batenburg, hebben op 8 mei 2025 een brief met daarin zeven vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 5 mei vierde Nederland 80 jaar bevrijding. Een prachtige feestdag, want de waarde van vrijheid mogen wij niet vergeten; ook niet in Den Haag. Den Haag werd in 1945 echter niet op 5 mei, maar op 8 mei bevrijd. Toen op 5 mei 1945 de bevestiging van de bevrijding kwam, liepen in Den Haag nog Duitse soldaten en agenten rond. Op 8 mei bereikten de geallieerden onze stad. De bevrijding van Den Haag op 8 mei blijkt echter een tamelijk onbekend fenomeen; ieder jaar wordt dit slechts bescheiden herdacht door de Prinses Irene Brigade bij de herinneringsplaquette aan de muur van de Grote Kerk. Naast deze belangrijke herdenking, zou het wat de ChristenUnie/SGP en de Haagse VVD betreft ook gepast zijn om te vieren dat Den Haag op 8 mei bevrijd is. 1.

Is het college het met de ChristenUnie/SGP en de Haagse VVD eens dat naast herdenken, vieren ook belangrijk is?

Ja, het college vindt het herdenken van de gebeurtenissen tijdens de bezetting in Tweede Wereldoorlog en het vieren van onze vrijheid zeer belangrijk. Zeker in onzekere tijden als de huidige is het belangrijk om stil te staan hoe belangrijk vrijheid voor onze democratie en rechtstaat is. 2.

Is het college bekend met dergelijke lokale vieringen elders in het land op de dag van de daadwerkelijke bevrijding, bijvoorbeeld met een defilé in Delft en een openbaar toegankelijk vrijheidsconcert in Veenendaal?

Het college is bekend met dergelijke vieringen elders in het land. Weinig Hagenezen en Hagenaars weten dat onze stad op 8 mei pas werd bevrijd. Online en fysiek is ook weinig informatie te vinden. 3.

Is het college zich bewust van de lage bekendheid van de bevrijding van Den Haag? Ziet het college kansen om die bekendheid te vergroten? Zo ja, op welke manier?

Zoals vermeld in antwoord op vraag 1 vindt het college het herdenken van de gebeurtenissen tijdens de bezetting in de Tweede Wereldoorlog en het vieren van onze vrijheid zeer belangrijk. Het op een of ander manier aandacht geven aan de bevrijding van Den Haag op 8 mei 1945 kan volgens het college een bijdrage leveren aan bewustwording van democratie, vrijheid en rechtstaat.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10915592

Het college kan zich voorstellen dat dit meegenomen zou kunnen worden tijdens de jaarlijkse ‘Haagse Vrijheidsweken’. Er zijn op dit moment geen financiële middelen gereserveerd voor herdenken van specifiek 8 mei 1945. De Slag om de Residentie wordt – op initiatief van het college – herdacht met een muzikaal concert in Amare. De bevrijding van Den Haag zou ook muzikaal herdacht en gevierd kunnen worden, maar dan op een toegankelijkere plek en manier; bijvoorbeeld op een plein of op meerdere plekken in de stad (denk aan het plein rond de Grote Kerk, de Grote Markt, Plaats of Hofvijver) met optredens van lokaal talent. 4.

Staat het college positief tegenover een dergelijke viering die toegankelijk is voor álle Hagenezen?

5.

Is het college bereid onderzoek te doen of een dergelijke viering mogelijk is, bijvoorbeeld op een van de genoemde plekken? Zo nee, ziet het college alternatieve manieren om de bevrijding te vieren?

Antwoord op vraag 4 en 5: Het college werkt al jaren intensief samen met de raad, maatschappelijke organisaties en organisatoren van evenementen om Den Haag zo inclusief en toegankelijk mogelijk te maken voor haar inwoners, ondernemers en bezoekers. Sinds jaar en dag vindt op het Malieveld één van de 14 Bevrijdingsfestivals plaats die vanuit het Nationaal Comité 4 en 5 mei worden gecoördineerd. Hier wordt door middel van muziek en toespraken stilgestaan bij het belang van de vrijheid en is toegankelijk voor alle Hagenezen. Jaarlijks komen hier duizenden bezoekers op af uit zowel Den Haag als het hele land. Het college is van mening dat het Bevrijdingsfestival op 5 mei ook gaat over de bevrijding van Den Haag ook al was dit 3 dagen later en ziet daarom geen noodzaak om naast dit Bevrijdingsfestival nog een aparte muzikale viering te organiseren. Wel is het college bereid om met de initiatiefnemers te kijken of zij op 5 mei nadrukkelijker kunnen stilstaan bij de bevrijding van Den Haag op 8 mei 1945. Langs de route van de intocht van de Prinses Irene Brigade in Den Haag stonden Hagenaars rijen dik en vol vreugde om de bevrijders te onthalen. Er zijn prachtige foto's van de Nederlandse en Canadese troepen die onze stad inreden. Helaas heeft de route anno 2025 weinig bekendheid in Den Haag, noch is de route aangegeven of herdacht met straatnamen in het huidige straatbeeld.

Internationaal bestaat de zogenaamde 'Liberation Route Europe', de route die geallieerden namen tijdens de bevrijding van Europa. 6.

Is het college bereid om de route van de bevrijding van Den Haag in kaart te brengen en te markeren met bijvoorbeeld foto’s van de bevrijding in het straatbeeld, QR-codes en de route ook digitaal volgbaar te maken?

Het college gaat na hoe specifiek de bevrijding van Den Haag zichtbaar gemaakt kan worden in de stad. Echter moet ook gemeld worden dat er momenteel geen financiële middelen gereserveerd voor uitvoering van eventuele plannen.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10915592

7.

Is het college het met de vraagstellers eens dat het jammer is dat in Den Haag, in tegenstelling tot veel andere steden, geen straten zijn vernoemd ter herinnering aan de intocht van de Prinses Irene Brigade? Is het college bereid om hier verandering in te brengen door een passend deel van de route te vernoemen naar de Prinses Irene Brigade?

Het college deelt de waardering voor de historische betekenis van de intocht van de Prinses Irene Brigade in Den Haag. De route van de Prinses Irene Brigade loopt langs de Bezuidenhoutseweg en het centrum. Het belangrijkste uitgangspunt voor het vaststellen van naamgeving is het waarborgen van de vindbaarheid en veiligheid. Dit is ook in de Uitvoeringsvoorschriften met betrekking tot naamgeving 2022 opgenomen namelijk, dat een straatnaam alleen in uiterste noodzaak wordt veranderd (artikel 1 lid 13) in het kader van vindbaarheid en veiligheid, vanwege de gevolgen die een dergelijke wijziging met zich meebrengt. Het college vindt het onwenselijk om hier van af te wijken. Daarbij is het onwaarschijnlijk dat er in de directe omgeving (nieuwe) straten worden gecreëerd die een dergelijke naam kunnen krijgen. Wel kan overwogen worden om, indien de behoefte bestaat, een verwijzing via een onderbord toe te voegen.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3